II SA/Kr 514/21
WyrokWSA w Krakowie2021-09-06
Skład orzekający: Mirosław Bator, Paweł Darmoń, Tadeusz Kiełkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawo użytkowania wieczystego ustanowione na nieruchomości wywłaszczonej na rzecz osoby trzeciej przed dniem 1 stycznia 1998 r. i ujawnione w księdze wieczystej wyklucza możliwość zwrotu tej nieruchomości na rzecz poprzednich właścicieli na podstawie art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami?Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawo użytkowania wieczystego ustanowione na nieruchomości wywłaszczonej na rzecz osoby trzeciej przed dniem 1 stycznia 1998 r. i ujawnione w księdze wieczystej wyklucza możliwość zwrotu tej nieruchomości na rzecz poprzednich właścicieli, nawet jeśli późniejszy użytkownik wieczysty został ujawniony po tej dacie. Zastosowanie art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest wystarczające do odmowy zwrotu, niezależnie od innych okoliczności, takich jak cel wywłaszczenia czy możliwość podważenia czynności prawnej ustanawiającej użytkowanie wieczyste.Stan faktyczny
Wnioskodawcy domagali się zwrotu części wywłaszczonych działek. Organ pierwszej instancji odmówił zwrotu części działek, a Wojewoda utrzymał tę decyzję, orzekając o odmowie zwrotu części działek na rzecz wnioskodawców. Podstawą prawną była m.in. ustawa o gospodarce nieruchomościami, która stanowi, że roszczenie o zwrot nie przysługuje, jeśli przed 1 stycznia 1998 r. ustanowiono na nieruchomości prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i zostało ono ujawnione w księdze wieczystej. Wnioskodawcy zaskarżyli decyzję Wojewody, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędne zastosowanie art. 229 u.g.n., ponieważ prawo użytkowania wieczystego zostało ujawnione po tej dacie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Mirosław Bator SWSA Paweł Darmoń (spr.) SWSA Tadeusz Kiełkowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 września 2021 r. sprawy ze skargi J. J., B. Ł., M. M. i M. M. na decyzję Wojewody z dnia [...] stycznia 2021 r, [...] w przedmiocie odmowy zwrotu części nieruchomości skargę oddala
Decyzją z dnia 30 października 2020 r. znak: [...] Prezydent Miasta K. orzekł o odmowie zwrotu części działek: nr [...] o pow. 4060 m2, objętej księgą wieczystą nr [...] i nr [...] o pow. 5438 m2, objętej księgą wieczystą nr [...], położonych w obr. [...] ewid. P., odpowiadających częściom wywłaszczonych działek: nr [...] o pow. 502 m2 oraz nr [...] o pow. 2711 m2, położonym w obrębie [...] dz. adm. [...], na rzecz: J. J., M. M., M. M. i B. Ł..
Odwołanie od tej decyzji wnieśli: J. J., B. Ł., M. M. oraz M. M..
Po rozpatrzeniu tych odwołań Wojewoda decyzją z dnia 21 stycznia 2021 r., znak [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o odmowie zwrotu części działek: nr [...] o pow. 4060 m2 objętej księgą wieczystą [...], i nr [...] o pow. 5438 m2, objętej księgą wieczystą nr [...] położonych w obr. [...]. ewid. P., odpowiadających części wywłaszczonej działki nr [...] o pow. 2711 m2, położonej w obrębie [...]. dz. adm. P., na rzecz: J. J., M. M., M. M. i B. Ł.. Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 1990 ze zm.) – dalej jako "u.g.n." - oraz art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.) – dalej jako "k.p.a.".
W jej uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że pismem z dnia 14 maja 2020 r. J. J., B. Ł., M. M. oraz M. M., złożyli wniosek o "zwrot wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej, jako działka ewidencyjna nr [...], [...], [...], [...] oraz północne fragmenty działek [...], [...], [...] w K.", odpowiadającym działkom nr [...] oraz nr [...], położonych w obrębie [...]. ewid. P., m. K., wywłaszczonym decyzją Urzędu Dzielnicowego K. - P. z dnia 26 sierpnia 1987 r. znak: [...] Z załączonych do wniosku dokumentów geodezyjnych wynika, że wniosek dotyczy ww. działek, położonych w obrębie [...] jedn. ewid. P..
Postanowieniem z dnia 8 czerwca 2020 r. znak: [...] Wojewoda na podstawie art. 142 ust. 2 u.g.n. wyznaczył Starostę K. do prowadzenia sprawy zwrotu działek zwrotu działek: nr [...], [...], nr [...], nr [...] oraz części działki nr [...], w granicach wywłaszczonych działek nr [...] oraz nr [...].
Odnosząc się do zarzutu naruszenia zaskarżoną decyzją art. 11 k.p.a., polegającego na braku wyjaśnienia przez organ I instancji ograniczenia rozstrzygnięcia do części działek nr [...] i nr [...], obr[...]. ewid. P., w granicach wywłaszczonych działek nr [...] i nr [...], wyjaśniono, że w treści decyzji organ I instancji wskazał, że z uwagi stan prawny pozostałych wskazanych we wniosku działek wystąpiono do Wojewody z prośbą o wyznaczenie innego organu do załatwienia sprawy w tym zakresie, zaś akta sprawy zawierały informację o wydaniu przez Wojewodę postanowienia o wyznaczeniu Starosty [...] do prowadzenia sprawy pozostałych działek, o których zwrot wnosili wnioskodawcy.
Decyzją z dnia 26 sierpnia 1987 r. znak: [...], wydaną na podstawie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, Naczelnik Dzielnicy K. - P. orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa, na cele związane z budową osiedla mieszkaniowego "[...]" w K., m.in. działek nr [...] i nr [...], położonych w b. gm. kat. K., obj. KW nr [...]. Zgodnie z wpisami w ww. księdze wieczystej wywłaszczone działki stanowiły własność: S. R. i W. M.. Złożone do akt postanowienia sądowe o stwierdzeniu nabycia spadku oraz akt poświadczenia dziedziczenia potwierdzają, że wnioskodawcy są spadkobiercami poprzednich współwłaścicieli nieruchomości.
Na podstawie zgromadzonych dokumentów geodezyjnych oraz porównania map ewidencyjnych obrazujących położenie wywłaszczonych działek nr [...] i nr [...], obr. [...]. ewid. P. oraz aktualnych działek nr [...] i nr [...], obr. [...]. ewid. P. stwierdzono, że "północna" część działek: nr [...] i nr [...] odpowiada wywłaszczonej części działki nr [...]. Natomiast w granicach wywłaszczonej działki nr [...] nie znajdują się będące przedmiotem zaskarżonej decyzji działki nr [...] i nr [...], lecz część aktualnej działki nr [...].
Sprawę zwrotu działki nr [...] obr. [...]. ewid. P. rozpoznał Starosta [...] na podstawie postanowienia Wojewody z dnia 8 czerwca 2020 r. znak: [...]
W związku z tym konieczne było skorygowanie rozstrzygnięcia organu I instancji, co - na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. - organ odwoławczy uczynił.
Na podstawie księgi wieczystej nr [...] obejmującej działkę nr [...] oraz księgi wieczystej nr [...] obejmującej działkę nr [...], potwierdzić należy, że ww. działki stanowią współwłasność Spółdzielni Mieszkaniowej [...]" w K. oraz właścicieli lokali mieszkalnych, wymienionych w rozdzielniku do decyzji organu I instancji, przy czy na podstawie księgi wieczystej nr [...] ustalono, że w miejsce B. M. i A. M. właścicielem lokalu z udziałem w gruncie stała się A. P.. Ponadto w księdze wieczystej nr [...] ujawniono jako współwłaścicieli lokalu i udziału w gruncie: E. M. i R. M.; w księdze wieczystej nr [...] - A. M.; w księdze wieczystej nr [...] - A. C.; w księdze wieczystej nr [...] - M. Z..
Jak wynika z decyzji Naczelnika Dzielnicy K. P. z dnia 5 października 1987 r. znak: [...], wywłaszczone działki: nr [...] i nr [...] zostały oddane w użytkowanie wieczyste Związkowej Spółdzielni Mieszkaniowej w K.. Następnie w umowie Rep. [...] z dnia 20 grudnia 1991 r., zawartej pomiędzy Związkową Spółdzielnią Mieszkaniową w K. a Zarządem Gminy K., stwierdzono, że ww. działki zostały oddane w użytkowanie wieczyste ww. decyzją celem wzniesienia budynków mieszkalnych "Osiedla Mieszkaniowego [...]", a użytkownik wieczysty zobowiązał się do ich wzniesienia w terminie 5 lat od dnia zawarcia umowy oraz utrzymania wzniesionych budynków w należytym stanie, a w razie zniszczenia lub rozbiórki odbudować je w terminie przez właściwy organ administracji ustalonym, uregulowano kwestię rozliczeń w razie wygaśnięcia umowy i warunki rozwiązania umowy, jak również zaznaczono, że strony umowy wniosły, aby odłączyć działki nr [...] i nr [...] z księgi wieczystej nr [...] do nowej księgi wieczystej nr [...] i wpisać jako użytkownika wieczystego - Związkową Spółdzielnię Mieszkaniową w K..
Związkowa Spółdzielnia Mieszkaniowa w K. została ujawniona w księdze wieczystej nr [...] jako użytkownik wieczysty działek: nr [...] i nr [...], obr. [...]. ewid. P. w dniu 10.01.1992 r. Następnie na podstawie Uchwały nr [...] Związkowej Spółdzielni Mieszkaniowej w K. z dnia 1.12.1990 r., na wniosek z dnia 22 maja 1996 r. wpisano w dniu 5 czerwca 1996 r. w księdze wieczystej nr [...] jako użytkownika wieczystego działki nr [...] Spółdzielnię Mieszkaniową [...]" z siedzibą w K.. Przy przeniesieniu podstawy wpisu użytkowania wieczystego w księdze wieczystej nr [...] obejmującej działkę nr [...] ujawniono w dniu 28 lipca 1998 r. Spółdzielnię Mieszkaniową "[...]" z siedzibą w K..
Zgodnie obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. art. 229 u.g.n., roszczenie, o którym mowa art. 136 ust. 3 nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy tj. 1 stycznia 1998 r. nieruchomość została sprzedana lub ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. W sytuacji, gdy przepis ten znajduje zastosowanie, organ administracji zobowiązany jest do wydania decyzji o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.
Odnosząc się do zarzutu odwołania, w których pełnomocnik stron zarzuciła zaskarżonej decyzji "błąd ustalenia stanu faktycznego sprawy polegający na braku sprecyzowania przez organ I instancji w wyrzeczeniu o odmowie, jakich części działek nr [...] oraz nr [...] wyrzekł", stwierdzono, że choć błędnie organ I instancji wskazał w sentencji, że części przedmiotowych działek odpowiadają częściom obu wywłaszczonych działek, niemniej uznać należy, iż co do zasady wystarczające jest wskazanie w wyrzeczeniu decyzji, w granicach jakich wywłaszczonych działek się one znajdują - zwłaszcza, że zgromadzona dokumentacja potwierdza o jakie części tych działek chodzi. Mając na uwadze, że we wniosku o zwrot nieruchomości strony wnosiły o zwrot "północnych" części działek nr [...] i nr [...] wyjaśnić, należy, że właśnie północnym częściom ww. działek odpowiada część działki nr [...].
Biorąc pod uwagę zastosowanie w niniejszej sprawie art. 229 u.g.n., bezzasadne było dla potrzeb niniejszego postępowania wydzielanie z części działek nr [...] i nr [...], działek odpowiadających części działki nr [...].
Jednocześnie odnosząc się do wniesionego przez pełnomocnika Odwołujących się stron zażalenia na postanowienie Prezydenta Miasta K. [...] z dnia 30 października 2020 r., wydane na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., orzekające o odmowie zawieszenia postępowania o zwrot części działek nr [...] o pow. 4060 m2 i nr [...] o pow. 5438 m2, położonych w obrębie [...]. ewid. P., wyjaśniono, że zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Organ odwoławczy podzielił stanowisko Organu I instancji, że sama możliwość stwierdzenia nieważności decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości nie stanowi przesłanki do zawieszenia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości. Na podstawie zgromadzonych dokumentów jest bowiem możliwe rozpatrzenie sprawy i wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia.
Zaskarżona decyzja Prezydenta Miasta K. nie wiąże również organu prowadzącego postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości.
Odnosząc się natomiast do pozostałych zarzutów zawartych w odwołaniu wyjaśniono, powołując się na obszernie cytowane wyroki sądów administracyjnych, iż stwierdzenie przez organ administracji, że stan prawny wnioskowanej do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości spełnia przesłanki art. 229 u.g.n. wyklucza zwrot nieruchomości nawet w przypadku, gdyby nieruchomość była zbędna na cel wywłaszczenia i zwalnia organ administracji z badania tej okoliczności.
Opisaną wyżej decyzję zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie J. J., B. Ł., M. M. oraz M. M., zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to:
A. art. 7, 8, 9, 77 § 1, 80 k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia w sprawie na materiale niekompletnym, z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów oraz brak rozpatrzenia materiału dowodowego, w sposób wnikliwy, prawidłowy i wyczerpujący, co doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego będącego przedmiotem postępowania administracyjnego, polegające na ustaleniu, że nastąpiła negatywna przesłanka zwrotu wywłaszczonych nieruchomości;
B. art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a. poprzez stwierdzenie, że wydanie decyzji w niniejszej sprawie nie zależało od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ oraz Sąd.
C. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez:
— brak wskazania przez organ faktów, które zostały uznane za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa,
— sprzeczności wyrzeczenia z treścią uzasadnienia, albowiem Organ II instancji w treści uzasadnienia Organ wskazuje, że "Mając na uwadze, że we wniosku o zwrot nieruchomości strony wniosły o zwrot "północnych" części działek nr [...] i nr [...] w granicach wskazuje na "północne" części działek nr [...] i nr [...], a jedynie na części działek,
Zaskarżonej decyzji zarzucono również błąd ustalenia stanu faktycznego sprawy polegający na ustaleniu, że północna część działek nr [...] i nr [...] odpowiada wywłaszczonej części działki nr [...], podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do dokonania takich ustaleń.
W skardze zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami poprzez błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że prawo użytkowania wieczystego dla działek nr [...] zostało ujawnione przed 1 stycznia 1998 roku, podczas gdy prawo użytkowania wieczystego dla Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w ujawniono w dniu 28 lipca 1998 roku.
Na podstawie tych zarzutów wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że z akt sprawy wynika, że Związkowa Spółdzielnia Mieszkaniowa w K. została ujawniona przed 1998 r. w księdze wieczystej nr [...], jako użytkownik wieczysty działek: nr [...] i nr [...], obr[...]. ewid. P. w dniu 10.01.1992 r. Następnie na podstawie Uchwały nr [...] Związkowej Spółdzielni Mieszkaniowej w K. z dnia 1.12.1990 r., na wniosek z dnia 22.05.1996 r. wpisano w dniu 5.06.1996 r. w księdze wieczystej nr [...], jako użytkownika wieczystego działki nr [...] Spółdzielnię Mieszkaniową [...]" z siedzibą w K.. Przy przeniesieniu podstawy wpisu użytkowania wieczystego w księdze wieczystej nr [...] obejmującej działkę nr [...] ujawniono w dniu 28 lipca 1998 r. Spółdzielnię Mieszkaniową "[...]" z siedzibą w K..
W piśmie z dnia 9 sierpnia 2021 r. (k. 415) uczestnik postępowania Spółdzielnia Mieszkaniowa [...]" wniosła o oddalenie skargi. Podkreślono, że prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości na rzecz Związkowej Spółdzielni Mieszkaniowej w K. zostało ujawnione w księdze wieczystej 10 stycznia 1992 r. Późniejsza zmiana użytkownika wieczystego tj. wpisanie Spółdzielni Mieszkaniowej [...] jako następcy prawnego Związkowej Spółdzielni Mieszkaniowej nie ma żadnego wpływu na skuteczność wpisu z 1992 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Na wstępie należy wskazać, że na mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. poz. 491 z późn. zm.) w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2.
Do dnia dzisiejszego stan epidemii nie został odwołany.
Zgodnie z art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020 poz. 1842 ze zmianami) w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
Wobec braku możliwości technicznych przeprowadzenia rozprawy zdalnej, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 22 lipca 2021 r. niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 z późn. zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), dalej zwana p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a zarzuty skargi nie mogą odnieść skutku. Organy obu instancji prawidłowo odmówiły zwrotu objętej postępowaniem nieruchomości na podstawie art. 229 u.g.n.
Wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, który zainicjował kontrolowane obecnie postępowanie administracyjne obejmował działki nr [...], [...], [...], [...] oraz północne fragmenty działek nr [...], [...] i [...].
Z uwagi na stan prawny działek nr [...], [...], [...], [...] i [...] tj. pozostawanie we własności Gminy K. na podstawie art. 142 ust. 2 u.g.n. ("W sprawach, o których mowa w ust. 1, w których stroną postępowania jest gmina lub powiat, prezydent miasta na prawach powiatu sprawujący funkcję starosty podlega wyłączeniu na zasadach określonych w rozdziale 5 działu I Kodeksu postępowania administracyjnego") podlegał wyłączeniu i w tym zakresie zwrócono się do Wojewody o wyznaczenie innego organu do załatwienia sprawy. Z tego też względu przedmiotem rozpoznania Prezydent Miasta K. uczynił wyłącznie wniosek o zwrot "północnych części" działek nr [...] i [...]. Nie budzi to żadnych wątpliwości Sądu.
Organ I instancji wyczerpująco ustalił stan faktyczny sprawy.
W pierwszej kolejności dotyczy to podmiotów uprawnionych do złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, jako następców prawnych poprzednich właścicieli S. R. i W. M..
W zakresie przedmiotu postępowania trzeba przypomnieć, że przedmiotem wywłaszczenia, dokonanego decyzją z 26 sierpnia 1987 r. były działki nr [...] o pow. 502 m2 oraz [...] o pow. 2711 m2. W oparciu o zebraną dokumentacje geodezyjno-kartograficzną w trakcie postępowania ustalono, iż na podstawie wykazu zmian gruntowych z operatu : [...] działki nr [...] o pow. 2711 m2 i nr [...] o pow. 502 m2 wraz z innymi zniosły się do działki nr [...] o pow. 17 519 m2 (k. 19-21 akt administracyjnych I instancji). Z kolei na podstawie decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 14 kwietnia 2004 r. nr [...] zatwierdzającej podział nr [...], działka nr [...] o pow. 17 519 m2 podzieliła się na działki: nr [...] o pow. 3548 m2, nr [...] o pow. 2131 m2, nr [...] o pow. 4060 m2, nr [...] o pow. 5438 m2, nr [...] o pow. 1143 m2, nr [...] o pow. 705 m2, nr [...] o pow. 494 m2 (k. 67 akt administracyjnych I instancji).
W tym kontekście niezrozumiałe są twierdzenia skarżących, że "Organ I instancji dokonując porównania położenia działek mylnie uznał, że działki [...] i [...] odpowiadają części wywłaszczonych działek nr [...] i [...]", jednocześnie zarzucając, że Wojewoda nie wskazał na jakich konkretnych dokumentach się opierał dokonując porównania położenia w/w działek. Skarżący tym samym nie kwestionują ustalenia Wojewody, który zreformował decyzję organu I instancji w zakresie numeru wywłaszczonej nieruchomości, któremu odpowiadają działki będące przedmiotem postępowania.
W świetle wskazanych wyżej dokumentów bezpodstawny jest zarzut skargi, iż "Organy obu instancji w sposób nieprecyzyjny ustaliły, w jaki sposób doszło do wydzielenia m.in. z działki [...] działek [...] i [...]".
Skarżący wywodzą: "Organ ustala, że działka [...] miała powierzchnię 2711 m2. Natomiast łączna powierzchnia działek [...] i [...] wynosi 9 498 m2. Zatem powierzchnia działek nr [...] i [...] nie odpowiada powierzchni działki [...], z której powstały wyżej wskazane działki ewidencyjne".
Jak już wcześniej wskazano działki nr [...] o pow. 2711 m2 i nr [...] o pow. 502 m2 wraz z innymi zniosły się do działki nr [...] o pow. 17 519 m2 i dopiero z tej działki powstały między innymi działki nr [...] i [...]. Nie było natomiast tak, że wywłaszczona działka [...] podzieliła się na dwie mniejsze tj. [...] i [...]. W tej sytuacji oczywiste jest, że suma powierzchni działek, o których orzeka się w zaskarżonej decyzji nie musi odpowiadać powierzchni wywłaszczonej działki nr [...].
Nie stanowi również uchybienia brak umieszczenia w wyrzeczeniu decyzji, że dotyczy ona "północnych" części działek nr [...] i nr [...]. Całkowicie wystarczające i dostatecznie precyzyjne jest stwierdzenie, że mowa o tych częściach działek [...] i nr [...], które odpowiadają części wywłaszczonej działki nr [...].
Do akt dołączono odpisy z ksiąg wieczystych:
- nr [...] potwierdza, iż działka nr [...] o pow. 4060 m2, zabudowana budynkiem przy ul. [...] stanowi własność Spółdzielni Mieszkaniowej [...]" w K. w [...] cz. oraz właścicieli wyodrębnionych lokali mieszkalnych (k. 111 – 110 akt administracyjnych I instancji),
- nr [...] potwierdza, iż działka nr [...] o pow. 5438 m2, zabudowana budynkiem przy ul. [...] stanowi własność Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w K. w [...] cz. oraz właścicieli wyodrębnionych lokali mieszkalnych (k. 100 – 109 akt administracyjnych I instancji).
Na marginesie należy wskazać, że już taki stan prawny przedmiotowych nieruchomości wyklucza możliwość orzeczenia o ich zwrocie poprzedniemu właścicielowi, niezależnie od przesłanek wynikających z art. 229 u.g.n. Nie może być przedmiotem zwrotu nieruchomość wywłaszczona, która w dacie orzekania stanowi własność osoby trzeciej, a nie własność Skarbu Państwa czy jednostki samorządu terytorialnego. Organy administracji publicznej nie są władne by w trybie zwrotu wywłaszczonych nieruchomości niejako przekazywać grunty pomiędzy uczestnikami obrotu cywilnoprawnego.
W niniejszej sprawie przesłanki określone w art. 229 u.g.n. zostały spełnione. Nie ulega wątpliwości, że Związkowa Spółdzielnia Mieszkaniowa w K. została ujawniona przed 1998 r. w księdze wieczystej nr [...] jako użytkownik wieczysty działek: nr [...] i nr [...], obr. [...]. ewid. P. w dniu 10 stycznia1992 r. Prawo to nie zostało wykreślone ani nie wygasło w żaden sposób. Okoliczność, że obecny użytkownik wieczysty działki nr [...] tj. Spółdzielnia Mieszkaniowa [...]" została w księdze wieczystej ujawniona w dniu 28 lipca 1998 r. nie ma znaczenia. Zgodnie z art. 229 u.g.n. "Roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3, nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej". Chodzi tu o ciągłość prawa rzeczowego obciążającego nieruchomość. Nie ma jednak mowy o tym, że musi być to ten sam użytkownik wieczysty.
Podnoszone w skardze okoliczności dotyczące ewentualnego braku podstaw do ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na przedmiotowych nieruchomościach czy też braku realizacji celu wywłaszczenia również są irrelewantne dla rozstrzygnięcia. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu uchwały 7 sędziów z dnia 13 kwietnia 2015 r., sygn. I OPS 3/14 (ONSAiWSA 2015, nr 5, poz. 82) "możliwość podważenia czynności prawnej, na mocy której Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego utraciły władztwo nad nieruchomością, nie ma bezpośredniego znaczenia w sprawie administracyjnej o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, jeżeli w aktualnym stanie prawnym nieruchomość nie jest własnością Skarbu Państwa (jednostki samorządu terytorialnego) i z tego powodu nie może być zwrócona".
Z kolei postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej nie przekłada się bezpośrednio na byt postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Niewątpliwie ewentualne stwierdzenie nieważności takiej decyzji czyniłoby postępowanie zwrotowe bezprzedmiotowym, jednakże fakt, że takie postępowanie w trybie nadzwyczajnym pozostaje w toku w żaden sposób nie wyklucza rozstrzygnięcia (pozytywnego albo negatywnego) w przedmiocie zwrotu. Z tego też względu nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Biorąc pod uwagę wszystkie wskazane wyżej okoliczności należało uznać, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa – zarówno pod względem zastosowania przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. Z kolei żaden z zarzutów skargi nie okazał się skuteczny.
Wobec powyższego skargę oddalono na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło