II SA/Kr 534/15
WyrokWSA w Krakowie2015-07-01
Skład orzekający: Kazimierz Bandarzewski, Renata Czeluśniak, Krystyna Daniel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, której większość udziałów została nabyta od Skarbu Państwa przez inną spółkę, a która nie jest ani państwową, ani samorządową osobą prawną, ani spółką handlową, w której Skarb Państwa jest podmiotem dominującym, może wystąpić z wnioskiem o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, jeśli w dniu 13 października 2005 r. prawo to przysługiwało spółce akcyjnej, w której Skarb Państwa był jedynym akcjonariuszem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawo do przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r., przysługuje podmiotom, które były wieczystymi użytkownikami w dniu 13 października 2005 r., z wyłączeniem sytuacji określonych w art. 1 ust. 1b tej ustawy. W przypadku, gdy w tym dniu nieruchomość była oddana w użytkowanie wieczyste spółce handlowej, w której Skarb Państwa był podmiotem dominującym, prawo do przekształcenia nie przysługuje, nawet jeśli późniejszy następca prawny nie spełnia tego kryterium. Sąd podzielił wykładnię organów administracji, że kluczowa jest sytuacja prawna i faktyczna z dnia 13 października 2005 r.Stan faktyczny
Spółka Uzdrowisko [...] Sp. z o.o. złożyła wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa w prawo własności. Prezydent Miasta odmówił, uznając, że w dniu 13 października 2005 r. użytkownikiem wieczystym była spółka akcyjna "Zespół [...]", w której Skarb Państwa był podmiotem dominującym, co wyłączało możliwość przekształcenia na podstawie art. 1 ust. 1b ustawy. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję odmowną, podkreślając, że kluczowa jest sytuacja z 13 października 2005 r. Skarżąca spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisów i naruszenie zasad postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę na podstawie art. 151 ppsa.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak (spr.) WSA Krystyna Daniel Protokolant: sekr. sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lipca 2015 r. sprawy ze skargi Uzdrowiska [...] Spółka z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Wojewody z dnia 4 marca 2015 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności skargę oddala
Prezydent Miasta decyzją z dnia 2 września 2014 r. znak: [...] orzekł o odmowie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej Skarbu Państwa, oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0394 ha, obręb [...] objętej księgą wieczystą nr [...].
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że pismem z 11 marca 2014 r., uzupełnionym pismem z dnia 22 kwietnia 2014 r., użytkownik wieczysty - Uzdrowisko [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K. - wystąpił z wnioskiem o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności m. in. działki nr [...], obręb [...], jedn. ewid. [...] m. K.. Następnie organ zwrócił uwagę na treść art. 1 ust. 1b pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, który stanowi, że: "Przepisu ust. 1 nie stosuje się do: (...) nieruchomości oddanych w użytkowanie wieczyste państwowym i samorządowym osobom prawnym, a także spółkom handlowym, w odniesieniu do których Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego jest podmiotem dominującym w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych. Na podstawie analizy stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości organ ustalił, że w dniu 13 października 2005 r. prawo użytkowania wieczystego działki nr [...], obręb [...], jedn. ewid. [...] m. K. przysługiwało spółce akcyjnej "Zespół [...]", czyli podmiotowi w którego kapitale zakładowym, w tej dacie, Skarb Państwa posiadał 100% udziałów. W związku z powyższym Prezydent uznał, że wnioskodawca jest podmiotem, względem którego, zgodnie z art. 1 ust. 1b pkt 2 ww. ustawy, wyłączona jest możliwość przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Dlatego też organ orzekł o odmowie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności ww. działki nr [...], obręb [...], jedn. ewid. [...] m. K. na rzecz wnioskodawcy.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Uzdrowisko [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K., zarzucając naruszenie:
1) art. 1 ust. 1b pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w związku z art. 4 ust. 14 ustawy z dnia 29 lipca 2005 o ofercie publicznej i warunkach wprowadzenia instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych - poprzez jego błędną interpretację, skutkującą przyjęciem, że wnioskodawca, mimo iż jako spółka z ograniczoną odpowiedzialnością kontrolowana przez osoby prywatne nie jest ani podmiotem państwowym, bądź samorządową osoba prawną, ani także spółką handlową, w odniesieniu do której Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego jest podmiotem dominującym w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych, nie jest legitymowany do wystąpienia z roszczeniem o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego;
2) art. 1 ust. 1 oraz ust. 3 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, skutkujące odmową przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej w prawo własności, mimo spełnienia przez odwołującą się tak przesłanki podmiotowej w postaci posiadania statusu osoby prawnej i niewyłączonej na podstawie art. 1 ust. 1b pkt 2 ustawy od wystąpienia z żądaniem przekształcenia prawa, jak i przesłanki przedmiotowej przekształcenia prawa w postaci przysługiwania odwołującemu prawa użytkowania wieczystego, które istniało w dniu 13 października 2005 r.;
3) art. 6, art. 7, art. 8, art. 107 § 1 kpa w związku z art. 1 ust. 1b pkt 2 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości poprzez ich niezastosowanie skutkujące nienależytym przedstawieniem stronie podstaw swojego rozstrzygnięcia i nieodniesieniem się do złożonych w sprawie twierdzeń i materiałów.
Ponadto w piśmie z dnia 12 listopada 2014 r. odwołująca się powołała się na decyzję SKO w [...], które, rozpoznając odwołanie Uzdrowiska [...] Sp. z o. o od decyzji Prezydenta Miasta z dnia z dnia 7 lipca 2014 r. znak: [...], przychyliło się do stanowiska zawartego w odwołaniu i orzekło, że z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, o którym mowa w art. 1 ust. 1 i ust. 3 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą wystąpić także następcy prawni podmiotów wymienionych w art. 1 ust. 1b pkt 2 tej ustawy, w tym Uzdrowisko [...] Sp. z o. o.
Wojewoda decyzją z dnia 4 marca 2015 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 3 ust. 1a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy ww. decyzję.
W uzasadnieniu wskazał, że na podstawie decyzji Wojewody z dnia 29 maja 2000 r. znak: [...], z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. użytkownikiem wieczystym działki nr [...] o pow. 0,0394 obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K., stanowiącej własność Skarbu Państwa zostało Przedsiębiorstwo Państwowe "Zespół [...]", które aktem komercjalizacji przedsiębiorstwa państwowego, zawartym w formie aktu notarialnego z [...] grudnia 1998 r. Rep A Nr [...] zostało skomercjalizowane i przekształcone w spółkę akcyjną, której jedynym akcjonariuszem stał się Skarb Państwa. Następnie na podstawie uchwały nr 6 podjętej 31 maja 2007 r. spółka ta przekształciła się w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, zaś w dniu 30 marca 2010 r. większość udziałów w tej spółce nabyła od Skarbu Państwa spółka [...] S.A. z siedzibą w B., stając się podmiotem dominującym wobec spółki "Uzdrowisko [...]" Sp. z o. o. Wojewoda podkreślił też, że dniu wejścia w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r., tj. w dacie 13 października 2005 r., działka nr [...], stanowiła własność Skarbu Państwa, w użytkowaniu wieczystym spółki "Zespół [...] S.A.", dla którego to podmiotu, w tejże dacie podmiotem dominującym był Skarb Państwa. Wojewoda podzielił stanowisko organu I instancji, zgodnie z którym w dacie 13 października 2005 r. prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości przysługiwało i wpisane było w księdze wieczystej na rzecz spółki "Zespół [...]" S. A., w odniesieniu do której Skarb Państwa był podmiotem dominującym w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych.
Wojewoda powołał się na wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 maja 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 410/14, z dnia 28 października 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 1297/14 oraz z dnia 14 listopada 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 1298/14 i stwierdził, że wykładnia przepisów prawa zawarta w tych orzeczeniach przemawia za tym, że zarzuty odwołania były niezasadne, gdyż w treści art. 1 ust. 1 ustawy wprowadzono konkretną datę dokonywania określonych ocen w zakresie statusu podmiotów, a zatem zaistnienie negatywnej przesłanki określonej w art. 1 ust. 1b pkt 2 należy badać na datę 13 października 2005 r. Wojewoda uznał za okoliczność bez znaczenia dla sprawy treść decyzji SKO w [...] z dnia 2 października 2014 r. znak: [...] i zaznaczył, że rozstrzygnięciem tym organ II instancji odniósł się jedynie do kwestii następstwa prawnego spółki "Zespół [...]" S. A. i przysługującemu temu podmiotowi w dniu 13 października 2005 r. prawa użytkowania wieczystego do stanowiących przedmiot postępowania nieruchomości, pozostawiając organowi I instancji - w ramach ponownie prowadzonego postępowania wyjaśniającego - ocenę obecnej spółki pod kątem przesłanek wykluczających ją spośród podmiotów uprawnionych do domagania się przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, o którym mowa w art. 1 ust. 1b ustawy.
Ponadto Wojewoda stwierdził, że postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone przez organ I instancji z zachowaniem zasad określonych w kpa, a uzasadnienie decyzji odpowiadało wymogom określonym w art. 107 § 3 kpa.
Skargę na decyzję Wojewody wniosła Uzdrowisko [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K., zarzucając naruszenie:
1) art. 138 § 1 kpa polegające na utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta Miasta z dnia 2 września 2014 r. w sytuacji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego;
2) art. 6, art. 7, art. 8, art. 107 § 1 kpa w związku art. 1 ust. 1b pkt 2 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości poprzez ich niezastosowanie skutkujące oparciem decyzji administracyjnej na nieuprawnionej rozszerzającej wykładni przepisów prawa;
3) art. 1 ust. 1b pkt 2 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w związku z art. 4 ust. 14 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzenia instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych poprzez jego błędną interpretację, skutkującą przyjęciem, iż skarżący, mimo iż jako spółka z ograniczoną odpowiedzialnością kontrolowana przez osoby prywatne nie jest ani podmiotem państwowym, bądź samorządową osobą prawną, ani także spółką handlową, w odniesieniu do której Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego jest podmiotem dominującym w rozumieniu powołanej wyżej ustawy, nie jest legitymowany do wystąpienia z roszczeniem o przekształcenie prawa;
4) art. 1 ust. 1 oraz ust. 3 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące odmową przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej w prawo własności, mimo spełnienia przez skarżącą tak przesłanki podmiotowej (w postaci posiadania statusu osoby prawnej i niewyłączonej na podstawie art. 1 ust. 1b pkt 2 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości od wystąpienia z żądaniem przekształcenia prawa), jak i przesłanki przedmiotowej (przekształcenia prawa w postaci przysługiwania poprzednikowi prawnemu skarżącej prawa użytkowania wieczystego, które istniało w dniu 13 października 2005 r.).
Strona skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "ppsa". Orzekanie - w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa.
Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu, gdyż Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego ani procesowego.
Na wstępie podkreślić trzeba, że w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym okolicznością niesporną było to, że prawo użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej Skarbu Państwa oznaczonej jako działka nr [...] w dniu 13 października 2005 r. przysługiwało "Zespołowi "S. A. W toku postępowania, ani też w skardze, nie kwestionowano, że w kapitale zakładowym tego podmiotu Skarb Państwa posiadał 100% udziałów. Następnie w dniu 23 grudnia 1998 r. przedsiębiorstwo to zostało skomercjalizowane i przekształcone w spółkę akcyjną, której jedynym akcjonariuszem stał się Skarb Państwa. Dopiero zaś w dniu 30 marca 2010 r. większość udziałów w tej spółce nabyła od Skarbu Państwa spółka [...] S.A. z siedzibą w B., stając się podmiotem dominującym wobec spółki "Uzdrowisko [...]" Sp. z o. o. w K..
Niewątpliwie zatem istota sporu w sprawie dotyczy wykładni przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2012 r. poz. 83 ze zm.), a w szczególności art. 1 tej ustawy. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, co skutkuje niezasadnością zarzutów podniesionych w skardze z przedstawionych poniżej względów.
Stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości osoby fizyczne i prawne będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Wyjątek od tej zasady ustanowiony został w art. 1 ust. 1 b pkt 2, z którego to przepisu wynika, że ust. 1 nie stosuje się do: nieruchomości oddanych w użytkowanie wieczyste państwowym i samorządowym osobom prawnym, a także spółkom handlowym, w odniesieniu do których Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego jest podmiotem dominującym w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz. U. z 2009 r. nr 185, poz. 1439 oraz z 2010 r. nr 167, poz. 1129). Zatem negatywną przesłanką przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości jest oddanie danej nieruchomości w użytkowanie wieczyste państwowym i samorządowym osobom prawnym, spółkom handlowym w odniesieniu do których Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego jest podmiotem dominującym.
Ponadto zwrócić należy uwagę, że w myśl przepisu art. 1 ust. 3 ustawy z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą również wystąpić osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 1 i 1a, oraz osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 2.
Niewątpliwie dla prawidłowego odczytania normy prawnej zawartej w art. 1 powołanej ustawy konieczne jest zestawienie treści norm zamieszczonych w dwóch kolejnych ustępach (ust. 1 oraz ust. 1 b) artykułu 1 ustawy. W ocenie Sądu takie zestawienie pozwala wyłożyć ich treść w ten sposób, że osoby prawne będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności, z wyłączeniem jednakże nieruchomości oddanych w użytkowanie wieczyste pewnym podmiotom: państwowym i samorządowym osobom prawnym, a także spółkom handlowym, w odniesieniu do których Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego jest podmiotem dominującym. Jeżeli zatem w dniu 13 października 2005 r. nieruchomość była przedmiotem użytkowania wieczystego jednego z podmiotów wymienionych w tym przepisie, to żądanie przekształcenia w stosunku do takiej nieruchomości nie przysługuje. Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, przepis art. 1 ust. 3 ustawy, stanowiąc o następstwie osób prawnych, o których mowa w ust. 1, musi się odnosić do takiego rozumienia przepisu ust. 1, jak przedstawione wyżej, czyli z uwzględnieniem wyłączenia określonego w ust. 1b.
W konsekwencji należy uznać, że zbycie prawa użytkowania wieczystego po dacie 13 października 2005 r. przez podmiot określony w ust. 1b na rzecz innego podmiotu nie wyłącza zakazu przekształcenia wynikającego z art. 1 ust. 1b ustawy. Za taką wykładnią przepisów przemawia również istota zmian wprowadzonych w wyniku nowelizacji ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, obowiązującej od dnia 9 października 2011 r. W wyniku tej nowelizacji w art. 1 ust. 1, ust. 1a i ust. 2 ustawy rozszerzono zakres podmiotowy oraz przedmiotowy działania ustawy. Zgodnie z ust. 1 art. 1 przyjęto, że uprawnienie do przekształcenia obejmie każdą nieruchomość będącą w użytkowaniu wieczystym osób fizycznych i prawnych w dniu 13 października 2005 r. – z wyłączeniem nieruchomości wymienionych w art. 1 ust. 1b. Odpowiednio do tych zmian dostosowano przepis ust. 3, stanowiący o uprawnieniach następców prawnych osób wymienionych w ust. 1, ust. 1a i ust. 2. Redagując nowe brzmienie ust. 3, nie musiano powtarzać wykluczenia z ust. 1b, bowiem zabieg taki był zbędny wobec jednoznacznej intencji ustawodawcy, który uprawnienie do przekształcenia wiąże ze statusem nieruchomości i jej użytkownika w dniu 13 października 2005 r.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela w pełni pogląd wyrażony w wyrokach WSA w Krakowie sygn. II SA/Kr 358/15 oraz II SA/Kr 439/15, w których stwierdzono, że "ustawodawca dokonał wyraźnego wyłączenia z możliwości przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności takich nieruchomości, które w dniu 13 października 2005 r. były w użytkowaniu wieczystym podmiotów publicznych. Za takim założeniem przemawiają również stenogramy z posiedzeń komisji sejmowych – Komisji Infrastruktury, Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej, z których wynika, że celem zmian ostatecznie uchwalonych w dniu 28 lipca 2011 r. było danie prawa do uwłaszczenia wszystkim użytkownikom wieczystym – z paroma wyjątkami – którzy w dniu 13 października 2005 r. byli już użytkownikami wieczystymi nieruchomości (sprawozdanie posła S. H. - przewodniczącego podkomisji powołanej przez trzy ww. Komisje – Biuletyn nr 5364/VI – posiedzenie Komisji w dniu 14 lipca 2011 r.). Nowelizacja ustawy miała na celu dostosowanie jej przepisów do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 stycznia 2010 r. sygn. akt K 9/08, w którym Trybunał orzekł, że art. 4 ust. 8 i 9 ustawy w zakresie, w jakim wskazuje, że udzielenie bonifikaty jest obowiązkiem organu jednostki samorządu terytorialnego właściwego do wydania decyzji przekształceniowej, jest niezgodny z art. 165 ust. 1 oraz art. 167 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Nowelizacja dostosowuje brzmienie ustawy do powyższego wyroku, uchylając art. 4 ust. 8 i modyfikując odpowiednio ust. 9 ustawy, tak by zastrzeżona przepisami ustawy bonifikata w wysokości 50% nie dotyczyła nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego. Jak wyżej wskazano, nowelizacja rozszerzyła również zakres podmiotowy i przedmiotowy działania ustawy, wprowadzając zarazem wyłączenia w tym zakresie, określone w przepisie art. 1 ust. 1b ustawy. Przeprowadzona w ten sposób wykładnia historyczna omawianych norm wprost prowadzi do wniosku, iż dokonanie zmiany art. 1 ust. 1 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości nie miało na celu poszerzenia zakresu tego przepisu o następców prawnych podmiotów, którym uprawnienie do przekształcenia nie przysługiwało przed nowelizacją i w świetle wprowadzenia do ustawy wyłączenia z art. 1 ust. 1b nadal nie przysługuje. Nie bez znaczenia dla tej oceny jest również brak przepisów intertemporalnych, bowiem zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy nowelizującej z dnia 28 lipca 2011 r. w sprawach wszczętych i niezakończonych, a prowadzonych na podstawie dotychczasowych przepisów, stosuje się przepisy ustawy, w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą. W tych uwarunkowaniach pierwszeństwo ma wykładnia językowa. Ustalając jednakże znaczenie językowe przepisu, należy brać pod uwagę także jego kontekst systemowy i funkcjonalny, a więc na przykład inne przepisy prawne, wolę prawodawcy oraz cel regulacji (L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń 2006, s. 74)."
Również prokonstytucyjna wykładnia omawianych przepisów prowadzi do identycznego wniosku, pozostając w zgodzie ze stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego wyrażonym w wyroku z dnia 10 marca 2015 r., sygn. K 29/13 (Dz. U. z 2015 r. poz. 373), że art. 1 ust. 1 i 3 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w zakresie, w jakim przyznaje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym i prawnym, które nie miały tego uprawnienia w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 187, poz. 1110), jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku skutkiem stwierdzenia przez Trybunał zakresowej niezgodności art. 1 ust. 1 i 3 ustawy o przekształceniu z 2005 r. z art. 2 Konstytucji jest brak podstawy prawnej dla przekształcenia, w trybie administracyjnym, prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Skutek ten jest ograniczony tylko do tych sytuacji, w których – do dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej z 2011 r., czyli na podstawie wcześniej obowiązujących przepisów – użytkownikowi wieczystemu nie przysługiwało uprawnienie do żądania przekształcenia (taka sytuacja ma miejsce w rozpatrywanej sprawie). Wyłączenie ustawowej podstawy uwłaszczenia obejmuje przede wszystkim osoby prawne, z wyjątkiem: 1) spółdzielni mieszkaniowych będących właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży położonych na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste i 2) tych osób prawnych, którym – jako właścicielom lokali – służył związany z prawem własności udział w użytkowaniu wieczystym gruntu. Tylko te dwie kategorie osób prawnych znalazły się bowiem w kręgu beneficjentów uwłaszczenia w ustawie o przekształceniu z 2005 r., w jej pierwotnym kształcie (art. 1 ust. 2 pkt 1 i 2). Pozostałe osoby prawne uzyskały ten przywilej bez żadnego konstytucyjnego uzasadnienia, na mocy przepisu uznanego przez Trybunał za niezgodny z Konstytucją.
Mając powyższe na uwadze, uprawniona jest konstatacja, że w przedmiotowej sprawie zaistniała negatywna przesłanka przekształcenia określona w art. 1 ust. 1b ustawy i żądanie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na podstawie art. 1 ust. 1 i ust. 3 stronie skarżącej nie przysługuje.
Tym samym Sąd w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę nie podzielił zarzutów skargi oraz przedstawionego w niej stanowiska odnośnie wykładni przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. W konsekwencji za niezasadny należało również uznać zarzut naruszenia art. 138 § 1 kpa.
Podsumowując, w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy obu instancji podjęły w toku postępowania wszelkie wymagane przez ustawodawcę czynności i wywiązały się z obowiązków nałożonych na nie przepisami art. 6, art. 7, art. 8 i art. 107 § 1 kpa.
Mając na uwadze powyższe, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło