II SA/Kr 548/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie: Sędzia WSA Piotr Fronc (spr.) Asesor WSA Anna Kopeć Protokolant: starszy referent sądowy Adrianna Garus po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Rektora Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie z dnia 7 marca 2025 r. nr KU.D.0140.3.2025 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Rektora Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie na rzecz M. B. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją nr KU.D.0140.3.2025 Kanclerza Uniwersytetu [...] w K. z dnia 7 marca 2025 r. odmówiono M. B. (dalej: Skarżąca) udostępnienia informacji publicznej. Powyższa decyzja zapadła w następujących okolicznościach: Skarżąca zwróciła się z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej poprzez: 1. wskazanie liczby osób na III roku kierunku Filologia Angielska studia I stopnia stacjonarne, które otrzymały stypendium rektora w roku akademickim 2024/2025 za osiągnięcia w roku 2023/2024, 2. wskazanie liczby punktów, które otrzymały poszczególne osoby, o których mowa powyżej, 3. wskazanie, za co konkretnie zostały przyznane punkty (w przypadku średniej ocen wskazanie wysokości tej średniej, natomiast w przypadku przyznania punktów za inne osiągnięcia, tj. naukowe, sportowe i artystyczne – o wskazanie liczby przyznanych punktów oraz konkretnie za jakie osiągnięcie te punkty zostały przyznane i na jakiej podstawie tabeli zawartych w § 22 ust. 5-7 Regulaminu). Organ udzielił odpowiedzi na dwa pierwsze pytania, natomiast w zaskarżonej decyzji odmówił odpowiedzi na pytanie trzecie. W uzasadnieniu wskazano, że żądana informacja ma charakter przetworzony, dlatego wnioskodawca został wezwany do wskazania szczególnie istotnego interesu publicznego w ich uzyskaniu. Wobec tego, że wnioskodawca nie wykazał tego interesu, należało odmówić udzielenia żądanej informacji. W skardze na powyższą decyzję wnioskodawczyni zarzuciła naruszenie: 1. art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, 2. art. 107 § 1 kpa w zw. z art. 17 i art. 16 cyt. ustawy. W świetle powyższych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżąca szczegółowo argumentowała, dlaczego żądane informacje mają charakter prosty. W szczególności wskazała w tym zakresie, że odpowiedź na jej pytanie wymaga przepisania paru informacji z kilkunastu dokumentów. Dotyczą one bowiem wyłącznie 17 osób, które uzyskały stypendium. Ponadto skarżąca zarzuciła, że zaskarżona przez nią decyzja nie odpowiada wymogom prawnym, bowiem całkowicie jest pozbawiona uzasadnienia prawnego. Organ nie powołał podstawy prawnej, ani nie wyjaśnił, dlaczego uważa żądaną informację za przetworzoną. Z tego względu nie jest możliwa weryfikacja stanowiska organu. Organ wniósł w odpowiedzi o oddalenie skargi. Jego zdaniem treść pytania wprost wskazuje, że żądane informacje stanowią informację przetworzoną i aby udzielić odpowiedzi organ musi podjąć szereg konkretnych czynności. Wymaga to szczegółowego wypisania konkretnych osiągnięć, konferencji, kongresów, czy innych form działalności z podaniem punktów. Wymaga to analizy i wypisania danych z wszystkich złożonych wniosków, co musiałaby wykonać konkretna jednostka Uniwersytetu, tj. Dział Spraw Studenckich. Nie są to dane ogólne, czy rodzajowe, lecz konkretne i szczegółowe, wynikające z poszczególnych wniosków. Organ zapewnił, że w przypadku uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, organ szczegółowo uzasadni przetworzony charakter żądanych informacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 935) sąd administracyjny przeprowadza kontrolę pod względem zgodności z prawem aktów wydawanych przez organy administracji publicznej. Uchylenie decyzji może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy jej wydanie nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej: p.p.s.a.). Ponadto podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902 ze zm., dalej: u.d.i.p.). W związku z tym wyjaśnić należy, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w niniejszej ustawie (art. 1 ustawy). Stosownie do treści art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego. Z powołanych powyżej przepisów wynika jednoznacznie, że Rektor Uniwersytetu jako organ reprezentujący publiczną uczelnię akademicką będącą państwową osobą prawną, jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania będącej w jego posiadaniu informacji publicznej (art. 23 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 9 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce). Nie budzi także wątpliwości w ocenie Sądu, że informacje dotyczące stypendiów, których udostępnienia domaga się skarżąca są informacją publiczną, której definicja legalna zawarta jest w powołanym wyżej art. 1 ust. 1 u.d.i.p. W art. 6 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej wskazano przykładowy, otwarty katalog informacji publicznych podlegających udostępnieniu. Z orzecznictwa sądowoadministracyjnego wynika natomiast, że każda informacja, która dotyczy gospodarowania funduszami publicznymi, jest informacją publiczną, a tym samym podlega rygorowi udostępnienia w myśl przepisów tej ustawy. Zasadniczy spór w niniejszej sprawie dotyczył natomiast kwestii, czy - jak twierdzi organ - informacja, której udostępnienia domaga się skarżąca stanowi informację publiczną przetworzoną. Rozważania w tym zakresie rozpocząć należy od wskazania, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie definiuje pojęcia informacji przetworzonej, a tylko w art. 3 ust. 1 pk1 przewiduje, że prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Dokonując wykładni pojęcia "informacji przetworzonej" należy odwołać się do ugruntowanych już poglądów Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przykładowo w uzasadnieniu wyroku z 2 września 2022 r., III OSK 1534/21, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że informacja publiczna przetworzona to taka informacja publiczna, która: - w chwili złożenia wniosku w zasadzie nie istnieje w kształcie objętym wnioskiem, a niezbędnym, podstawowym warunkiem jej wytworzenia jest przeprowadzenie przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych w oparciu o posiadane informacje proste (por. też wyrok NSA z 30 września 2015 r., I OSK 1746/14); - jest wynikiem ponadstandardowego nakładu pracy podmiotu zobowiązanego, wymagającej użycia dodatkowych sił i środków oraz zaangażowania intelektualnego w stosunku do posiadanych przez niego danych i wyodrębniana w związku z żądaniem wnioskodawcy oraz na podstawie kryteriów przez niego wskazanych; jest to zatem informacja przygotowywana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów (por. np. wyroki NSA z: 5 kwietnia 2013 r., I OSK 89/13, 17 października 2006 r., I OSK 1347/05, 21 lipca 2022 r., III OSK 1988/21) na podstawie pierwotnego zasobu danych (por. np. wyroki NSA z: 12 grudnia 2012 r., I OSK 2149/12; 5 kwietnia 2013 r., I OSK 89/13, 3 października 2014 r., I OSK 747/14); - jest wynikiem działań wykraczających poza zakres działań mieszczących się w ramach podstawowych kompetencji organu - ograniczenie wprowadzone przez art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w zakresie udostępniania informacji publicznej przetworzonej ma zapobiegać sytuacjom, w których działania organu skupiać się będą nie na funkcjonowaniu w ramach przypisanych kompetencji, lecz na czynnościach związanych z udostępnianiem informacji publicznej (zob. wyroki NSA z 5 września 2013 r., I OSK 953/13, I OSK 866/13, I OSK 865/13); - której przygotowanie jest zdeterminowane szerokim zakresem (przedmiotowym, podmiotowym, czasowym) wniosku, wymagającym zgromadzenia i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną) znacznej liczby dokumentów. Co istotne w okolicznościach niniejszej sprawy, w orzecznictwie akcentuje się, że istotne jest, aby w każdym przypadku, gdy podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej powołuje się na to, że ma ona charakter przetworzony i okoliczność ta stanowi podstawę decyzji administracyjnej o odmowie jej udostępnienia, zobowiązany jest w uzasadnieniu tej decyzji podać fakty, które będą tę ocenę potwierdzać. Konieczne jest więc wykazanie, jakie konkretnie działania należy podjąć celem przetworzenia informacji, ilu pracowników i przez jaki czas będzie zaangażowanych w ten proces, czy żądane informacje składają się z informacji prostych, a jeżeli tak, to gdzie i w jakich kategoriach zbiorów się znajdują, w jakim zakresie i przez jaki okres praca organu będzie zakłócona, czy przetworzenie informacji będzie się wiązało z ponadstandardowymi nakładami finansowymi, etc. Chodzi zatem o podanie takiego zbioru informacji, które pozwolą na pozytywną weryfikację przyjętego w decyzji stanowiska, iż żądana informacja publiczna jest informacją przetworzoną (por. wyroki WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 5 grudnia 2024 r., II SA/Go 552/24; WSA w Szczecinie z 16 października 2024 r., I SA/Sz 286/24. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że organ w żaden sposób nie wykazał, że żądana informacja ma charakter przetworzony. Poza gołosłownym i arbitralnym swierdzeniem, że żądana informacja jest informacją przetworzoną, a skarżąca nie wykazała istotnego interesu w uzyskaniu tych danych, organ w najbardziej nawet lakoniczny sposób nie starał się nawet wykazać, że realizacja wniosku skarżącej rzeczywiście wymaga ponadstandardowego nakładu pracy w postaci dokonania analiz, obliczeń, zestawień i stworzenia nowych danych, co wymagałoby zaangażowania dodatkowych sił i środków. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera żadnych konkretnych danych, które pozwalałyby na zweryfikowanie stanowiska organów zajętego w sprawie. W tej sytuacji zaskarżona decyzja w istocie wymyka się sądowej kontroli i nie pozwala jednoznacznie rozstrzygnąć, czy informacja żądana przez skarżącą - z uwagi na jej przedmiot lub zakres i związaną z tym ewentualną pracochłonność w jej opracowaniu - rzeczywiście ma charakter informacji publicznej przetworzonej. Z powyższej wady uzasadnienia zdaje się zdawać sobie sprawę sam organ, który w odpowiedzi na skargę zapewnił, że adekwatna argumentacja zostanie uzupełniona w razie ponownego rozpoznania sprawy. W tej sytuacji zasadny okazał się zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia bowiem zawartych tam wymogów i sprawia, że weryfikacja stanowiska organu jest niemożliwa. Należy w tym miejscu podkreślić, że prawidłowo zredagowane pod względem merytorycznym i prawnym uzasadnienie jest istotne z uwagi na zasadę przekonywania wyrażoną w art. 11 k.p.a., która zobowiązuje organy administracji publicznej do dołożenia szczególnej staranności w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć. Motywy postanowienia powinny odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśnić tok rozumowań prowadzących do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego do rzeczywistej sytuacji faktycznej. Zadaniem uzasadnienia faktycznego jest wskazanie faktów i dowodów, które legły u podstaw wydania postanowienia. W rezultacie, uzasadnienie powinno zawierać ustosunkowanie się do tych faktów i dowodów, które przemawiają za podjętym rozstrzygnięciem, lecz także do tej części faktów i dowodów, którym organ administracji nie przyznał mocy dowodowej przy wydawaniu postanowienia (wyrok WSA w Szczecinie z dnia 5 marca 2025 r., sygn. akt I SA/Sz 796/24). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ winien uzasadnić należycie swoje stanowisko i wskazać argumenty świadczące o tym, że żądana informacja ma charakter przetworzony, odwołując się przy tym nie do abstrakcyjnych pojęć, lecz do faktycznych czynności, które muszą być podjęte przez organ w celu udzielenia żądanej informacji. Dopiero tak skonstruowane uzasadnienie da Sądowi podstawę do oceny stanowiska organu pod kątem merytorycznym, a zatem do oceny, czy faktycznie żądana informacja miała charakter przetworzony, czy też nie. W chwili obecnej ocena ta byłaby przedwczesna, brakuje bowiem jakichkolwiek danych w tym zakresie. Mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a.