II SA/Kr 56/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator (spr.) Sędziowie: WSA Beata Łomnicka WSA Iwona Niżnik – Dobosz po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. F. na postanowienie Wojewody [...] z dnia 19 listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania z akt uwierzytelnionego odpisu oddala skargę Starosta T. postanowieniem z dnia 3 września 2015 r. nr [....] działając na podstawie art. 74 § 1 K.p.a. oraz art. 142 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami odmówił wydania A.F. z akt postępowania administracyjnego prowadzonego pod sygn. [....] "uwierzytelnionego odpisu z oryginału dokumentu aktu notarialnego z dnia 29 września 1960 r. Re. [....] pozostającego w jego dyspozycji, opatrzonego klauzulą prawomocności i wykonalności spełniającego wymogi formalne i prawne do wdrożenia przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Z. postępowanie egzekucyjnego wobec Skarbu Państwa...". W uzasadnieniu organ wskazał, że po przejrzeniu akt postępowania administracyjnego prowadzonego pod sygn. akt [....] ustalono, że w chwili obecnej w aktach tejże sprawy brak jest dokumentu w postaci oryginału umowy sprzedaży z dnia 29 września 1960 r. sporządzonej w formie aktu notarialnego Rep. [....] opatrzonego klauzulą prawomocności i wykonalności. Zgodnie z art. 74 § 2 K.p.a. odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelnienia takich kopii i odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. W niniejszej sprawie organ stwierdził, że z uwagi na brak w aktach niniejszej sprawy uwierzytelnionej kopii pisma którego żąda A.F. brak jest możliwości wydania wnioskodawcy dokumentu wskazanego w jego podaniu z dnia 4 czerwca 2015 r. Na to postanowienie zażalenie złożył A.F. stwierdzając, że organ powinien podjąć wszelkie czynności zmierzające do odnalezienia dokumentu, a nie jedynie do wskazania, że w aktach sprawy go nie stwierdzono. Wojewoda [....] postanowieniem z dnia 19 listopada 2015 r. nr [....] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Starosty T. z dnia 3 września 2015 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że w przypadku, gdy strona postępowania zwróci się o wydanie odpisu dokumentu, który nie znajduje się w aktach będących w posiadaniu tego organu art. 73 K.p.a. nie nakłada na organ obowiązku pozyskania go w celu wydania odpisu stronie. Wówczas organ w drodze zaskarżalnego postanowienia powinien jedynie odmówić wydania stronie postępowania odpisu takiego dokumentu. W tym zakresie organ powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 lutego 2014 r., sygn. akt III SAB/Kr 72/13. Organ stwierdził, że jeżeli organ nie posiada wnioskowanych przez stronę dokumentów w aktach danej sprawy nie może tym samym tych dokumentów udostępnić. W takiej sytuacji organ administracji publicznej, który otrzymał taki wniosek winien wydać postanowienie o odmowie wydania wnioskowanego dokumentu. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy stwierdził, że Starosta T. zasadnie odmówił wydania z akt sprawy dokumentu, którego nie posiadał. Na to postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł A.F. domagając się jego uchylenia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 61 i art. 105 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania wszczynanego na wniosek pomimo braku wniosku i nieumorzenie postępowania, pomimo cofnięcia wniosku przez wnioskodawcę oraz naruszenie art. 104 K.p.a. poprzez wydanie orzeczenia zarówno pierwszej jak i drugiej instancji w nieprawidłowej formie, gdyż zgodnie z powołanym przepisem sprawa administracyjna winna być rozstrzygnięta w drodze decyzji administracyjnej. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że organy administracji publicznej, a więc tak Starosta T. jak i Wojewoda [....] nie mają kompetencji do prowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie zwrotu nieruchomości i powinno ono zostać umorzone. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [....] wniósł o jej oddalenie jednocześnie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest wykonywana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi zatem o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, która jest dokonywana w kontekście zgodności z prawem materialnym i procesowym, a nie według kryteriów celowościowych. Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm. – powoływanej dalej jako "P.p.s.a."). Zgodnie z art. 145 § 1 P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach albo stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 P.p.s.a.). Mając na uwadze powyższe kryteria kontroli sądowej Sąd stwierdził, że nie istnieją podstawy do uwzględnienia skargi, bowiem Wojewoda [....] nie dopuścił się naruszenia prawa w powyższym rozumieniu. W związku z tym zarówno zaskarżone, jak i poprzedzające je postanowienie należy uznać za zgodne z prawem. Odnosząc się do relewantnych przepisów stwierdzić trzeba, że stosownie do art. 73 § 1 K.p.a. w każdym stadium postępowania organ obowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek, kopii lub odpisów. Zgodnie z art. 73 § 1a K.p.a. czynności określone w § 1 są dokonywane w lokalu organu w obecności jego pracownika. Przepis art. 73 § 2 K.p.a. stanowi, że strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów lub kopii z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Zatem organ działając na zasadzie art. 73 § 2 K.p.a. wydaje odpisy z akt sprawy tych dokumentów, które składają się na te akta. Nie jest natomiast możliwe uwzględnienie żądania, co do tych dokumentów, które fizycznie nie zostały włączone do określonych akt. Nie można wykluczyć, iż dokumenty, które są przedmiotem żądania istnieją, niemniej jednak brak ich w aktach sprawy uniemożliwia uwzględnienie żądania skarżącego. Podkreślić należy, że obowiązek organu wynikający z art. 73 § 2 K.p.a. dotyczy tylko tych dokumentów, które znajdują się w posiadaniu organu. W przypadku gdy strona postępowania zwróci się o wydanie odpisu dokumentu, który nie znajduje się w aktach znajdujących się w posiadaniu tego organu, cytowany przepis nie nakłada na organ obowiązku "uzyskania go" w celu wydania odpisu stronie. Wręcz przeciwnie, wówczas organ jest uprawniony do odmówienia wydania odpisu takiego dokumentu. Odnosząc się do argumentu skarżącego, jakoby organ błędnie wydał w tej sprawie postanowienie, a powinien wydać decyzję stwierdzić należy, że jest on bezzasadny. Zgodnie z treścią art. 74 § 2 K.p.a. odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelnienia takich kopii i odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że każda odmowa udostępnienia akt wymaga wydania postanowienia (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 11 grudnia 2008 r., sygn. akt II SA/Wr 324/08). Tym samym uznać należy, że organy orzekające w niniejszej sprawie słusznie wydały postanowienie o odmowie wydania A.F. uwierzytelnionego odpisu z oryginału dokumentu aktu notarialnego z dnia 29 września 1960 r. Uznając zatem, iż zaskarżone postanowienie prawa nie narusza, Sąd na zasadzie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.