II SA/Kr 566/13
WyrokWSA w Krakowie2013-06-27
Skład orzekający: Waldemar Michaldo, Aldona Gąsecka-Duda, Mariusz Kotulski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości wskutek stworzenia warunków do podłączenia do sieci kanalizacyjnej może zostać uznana za nieważną z powodu braku podstawy prawnej, gdy właściciel nieruchomości nie występował o możliwość korzystania z tej sieci?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że dla ustalenia opłaty adiacenckiej nie jest istotne, czy właściciel nieruchomości występował o możliwość korzystania z sieci kanalizacyjnej lub czy z niej korzysta. Kluczowe jest stworzenie technicznej możliwości podłączenia i wzrost wartości nieruchomości. Ponadto, błędne powołanie podstawy prawnej w decyzji nie stanowi samoistnej podstawy do stwierdzenia jej nieważności, jeśli przepisy materialne zezwalające na wydanie decyzji istniały.Stan faktyczny
Strona skarżąca A.P. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w K., która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy ustalającą opłatę adiacencką z tytułu wzrostu wartości nieruchomości skarżącej wskutek stworzenia warunków do podłączenia do gminnej sieci kanalizacyjnej. Skarżąca argumentowała, że nie występowała o możliwość korzystania z sieci, co uniemożliwiało naliczenie opłaty, a także podnosiła kwestie związane z brakiem podstawy prawnej decyzji i samowolą budowlaną. SKO odmówiło stwierdzenia nieważności, uznając, że warunki do podłączenia zostały stworzone, a decyzja Wójta była zgodna z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Waldemar Michaldo Sędziowie : WSA Aldona Gąsecka-Duda WSA Mariusz Kotulski (spr.) Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi A.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 20 lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala
Decyzją z dnia 10 grudnia 2012r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia 15 września 2011r. Nr [...] orzekającej o ustaleniu opłaty adiacenckiej w wysokości 6 053,00 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości nr [...] o powierzchni budowlanej 0,5500 ha położonej w miejscowości K., będącej własnością A. P., wskutek stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do gminnej sieci kanalizacji sanitarnej.
W uzasadnieniu Kolegium wskazało, iż nie stwierdziło istnienia przesłanek warunkujących stwierdzenie nieważności decyzji.
Z powyższym stanowiskiem Kolegium nie zgodziła się A. P.. Strona podniosła ponownie, że nie występowała o możliwość korzystania z urządzeń kanalizacji sanitarnej wybudowanej przez Gminę. Zatem nie spełnione zostało kryterium, o którym mowa w art. 54 ustawa prawo budowane i w związku z tym nie było podstawy prawnej do naliczenia opłaty adiacenckiej. Jak podniosła, brak wystąpienia o możliwość korzystania z urządzeń infrastruktury kanalizacji sanitarnej, wynika z przyczyn ekonomicznych, bowiem obecne jej dochody wynoszą miesięcznie netto 801 zł. Strona dodała, iż podczas jej nieobecności i bez jej zgody grupa budowlana weszła na ogrodzony teren jej posesji stanowiący część działki nr [...], wykonała wykop i położyła około 2 mb rury kanalizacyjnej. Ponadto A. P. wskazała, że pozwolenie na budowę sieci kanalizacyjnej, o którym mowa w decyzji Wójta Gminy, nie mogło obejmować nieruchomości Nr [...], bowiem Gmina nie posiada prawa do dysponowania tą nieruchomością na cele budowlane oraz nie otrzymała stosownego upoważnienia od właścicielki gruntu. Natomiast inwentaryzacja powykonawcza, o której wspomniano w decyzji, jeżeli objęła również nieruchomość gruntową nr [...], to w tym zakresie powinno się stwierdzić zaistnienie samowoli budowlanej. Według A. P. nie można było sformułować konkluzji, iż stworzone zostały warunki do podłączenia nieruchomości nr [...] do sieci kanalizacji sanitarnej, bowiem przez warunki należy rozumieć warunki formalne i techniczne, a zaistnienie tylko warunków technicznych jest niewystarczające. Ponadto A. P. podtrzymała swoje stanowisko z wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Kolegium, iż Wójt Gminy orzekając o ustaleniu opłaty adiacenckiej arbitralnie ustalił, że zostały stworzone warunki do podłączenia nieruchomości do infrastruktury technicznej bowiem nie wskazał w podstawie prawnej przepisów, o których mowa w art. 148 b ust. 1 u.g.n., a zatem należy uznać, że decyzja wydana została bez podstawy prawnej i zasadne jest wnioskowanie o stwierdzenie nieważności takiej decyzji w trybie nadzwyczajnym na podstawie art. 156 §1 pkt 2 k.p.a.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 20 lutego 2013r., nr [...], działając na podstawie art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 oraz art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) utrzymało w mocy rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 10 grudnia 2012r. Nr [...].
W uzasadnieniu wskazano, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji służy usuwaniu z obrotu prawnego decyzji administracyjnych obarczonych szczególnie ciężkimi wadami. Wady decyzji wyliczone zostały wyczerpująco w art.156 § 1 pkt 1-7 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazano, że wady te muszą tkwić w samej decyzji, a ich wystąpienie powoduje, że z mocy decyzji powstaje albo stosunek prawny ułomny, albo w ogóle się on nie nawiązuje.
Z art. 145 ust. 2 i art. 148 b ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika, że decyzja o ustaleniu opłaty adiacenckiej może być wydana w razie wybudowania urządzenia infrastruktury technicznej i stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej.
Organ administracyjny wskazał, że datą stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej jest taka data, w której dana sieć może być eksploatowana. Chodzi o zapewnienie potencjalnej możliwości korzystania z sieci kanalizacyjnej, tzn. o sytuację, w której tylko od woli właściciela danej nieruchomości będzie zależało, czy z danej sieci będzie korzystał. Taka zaś potencjalna możliwość zaistnieje dopiero wówczas, gdy dana sieć zostanie wybudowana zgodnie z warunkami technicznymi i jej eksploatacja może nastąpić zgodnie z warunkami prawnymi. Działając legalnie nie można eksploatować sieci kanalizacyjnej bez zakończenia jej budowy i bez zgłoszenia tego faktu właściwemu organowi - Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego. Według SKO na akceptację zasługuje pogląd wyrażony w uzasadnieniu wyroku przez Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim (wyrok z dnia 28 października 2009r., sygn. akt II SA/Go 664/09), zgodnie z którym ustalając datę stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do urządzeń sieciowych należy pamiętać, że chodzi o rzeczywistą możliwość jej podłączenia do określonych urządzeń, a nie tylko protokolarną. Należy przyjąć, że nie tylko kompletność zrealizowanej inwestycji - co szeroko podkreśla się w orzecznictwie - ale też dopuszczenie obiektu do eksploatacji (użytkowania) powinno mieć zasadnicze znaczenie. (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 8 stycznia 2013r. sygn. akt II SA/Kr 1529/12)
Wskazano, że jak wynika z akt sprawy, decyzją Nr [...], z dnia 5 stycznia 2010r. Starosta zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie dla Gminy na rozbudowę sieci kanalizacyjnej na działkach położonych w K., w tym na działce nr [...], należącej do A. P.. Natomiast pismem z dnia 10 sierpnia 2010r. znak [...] zatytułowanym "Potwierdzenie przyjęcia obiektu budowlanego do użytkowania" Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. poinformował, iż po przyjęciu zawiadomienia z daty wpływu 19 lipca 2010r. o zakończeniu budowy kanalizacji sanitarnej w miejscowości K. - zachód etap I wraz z sieciową przepompownią i zasilaniem elektrycznym przepompowni ścieków na działkach zgodnie z decyzją pozwolenia na budowę wydaną przez Starostę w dniu 26 września 2007r. nr [...] oraz rozbudowy sieci kanalizacyjnej w miejscowości K. na działkach zgodnie z decyzją pozwolenia na budowę wydaną przez Starostę z dnia 5 stycznia 2010r. przez inwestora, Gmina - na podstawie art. 54 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, nie zgłosił sprzeciwu do przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego. W aktach sprawy znajduje się kopia potwierdzenia odbioru decyzji z dnia 5 stycznia 2010r. [...] podpisanego przez A. P. (k: 13).
Mając powyższe na uwadze uznano, że Gmina stworzyła warunki do podłączenia działki nr [...] należącej do A. P., do sieci kanalizacyjnej wybudowanej w ramach realizacji inwestycji pn. "Budowa sieci kanalizacji sanitarnej w miejscowości K. - zachód etap I".
Z akt sprawy wynika również, że uchwałą Nr [...] Rady Gminy w [...] z dnia 11 października 2004r. w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłat adiacenckich, ustalono, iż opłata adiacencka będzie wynosiła 50% różnicy między wartością, jaką nieruchomość miała przed wybudowaniem infrastruktury technicznej, a wartością, jaką nieruchomość ma po ich wybudowaniu (§1 pkt 2 uchwały).
Natomiast wartość nieruchomości przed wybudowaniem kanalizacji oraz po wybudowaniu kanalizacji została określona przez rzeczoznawcę majątkowego w operacie szacunkowym sporządzonym w dniu 30 maja 2011r. Zgodnie ze sporządzonym przez rzeczoznawcę operatem szacunkowym, wskutek stworzenia warunków podłączenia nieruchomości do kanalizacji, wartość przedmiotowej nieruchomości wzrosła o 12 106,00 zł.
W dalszej części uzasadnienia, Kolegium podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, iż powyższe ustalenia pozwalają na stwierdzenie, że decyzja Wójta Gminy została wydana z zachowaniem podstawy prawnej. Kolegium wyjaśniło, iż przez brak podstawy prawnej należy rozumieć to, że decyzja rzeczywiście podstawy takiej nie posiada, nie zaś to, iż jej nie wymienia bądź wymienia niewłaściwy przepis – "decyzja, która ogólnikowo lub błędnie powołuje podstawę prawną nie jest decyzją wydaną "bez podstawy prawnej" w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Wydanie decyzji bez podstawy prawnej oznacza, że albo nie ma przepisu prawnego, który umocowuje administrację publiczną do działania, albo też przepis jest ale nie spełnia wymagań działania tej administracji, polegającego na wydawaniu decyzji administracyjnych rozumianych jako indywidualne akty administracyjne zewnętrzne. Błędne powołanie podstawy decyzji stanowi wadę formy decyzji, a więc stanowi naruszenie art. 107 § 1 k.p.a." (Wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2007r., II OSK1369/06).
Bezsporne, według organu administracji publicznej jest to, w dacie orzekania przez Wójta Gminy, o ustaleniu opłaty adiacenckiej decyzją z dnia 15 września 2011r. istniały przepisy obowiązującego prawa zezwalające na jej wydanie - a to art.145 - 148 b ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz przepisy uchwały Nr [...] Rady Gminy w [...] z dnia 11 października 2004r. w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłat adiacenckich. Zatem wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy dnia 15 września 2011r. jest niezasadny, a decyzja wydana została w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.
Równocześnie orzekające w niniejszym składzie Kolegium stwierdziło, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły, wymienione przepisem art. 156 §1 k.p.a., przesłanki do stwierdzenia nieważności ww. decyzji Wójta Gminy.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, złożyła A. P.. Skarżąca nie zgodziła się z odmową stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia 15 września 2011r. orzekającej o ustaleniu opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości nr [...], wskutek stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do gminnej sieci kanalizacji sanitarnej. W uzasadnieniu skargi strona podniosła ponownie, że nie występowała o możliwość korzystania z urządzeń kanalizacji sanitarnej wybudowanej przez Gminę. Zatem nie spełnione zostało kryterium, o którym mowa w art. 54 ustawa prawo budowane i w związku z tym nie było podstawy prawnej do naliczenia opłaty adiacenckiej. Wskazała również, że brak wystąpienia o możliwość korzystania z urządzeń infrastruktury kanalizacji sanitarnej, wynika z przyczyn ekonomicznych, bowiem obecne dochody strony wynoszą miesięcznie netto 801 zł. Dalszej kolejności skarżąca przytoczyła argumentacje zawartą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację prezentowaną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Kontrola sądowoadministracyjna prowadzona jest, pomijając wyjątki od tej reguły, wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem (por. art. 1 § 2 ustawy z 25.07.2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), przy czym rozumie się, iż chodzi tu zarówno o przepisy prawa materialnego, jak i procesowego.
W niniejszej sprawie skarga podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ustawa z dn. 30.08.2002r., Dz. U. z 2012r., poz. 270, zwana dalej ppsa). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Zgodnie z art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, zaś w myśl art. 135 ppsa sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Skarga nie jest zasadna.
Przedmiotem kontroli poddana była decyzja utrzymująca w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy ustalającej opłatę adiacencką z tytułu wzrostu wartości nieruchomości będącej własnością A. P., wskutek stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do gminnej sieci kanalizacji sanitarnej.
Trafnie orzekający w sprawie organ wskazał, że przedmiotem postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności jest ustalenie, czy decyzja dotknięta jest jedną z wad kwalifikowanych, ujętych w treści art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem nadzwyczajnym, stanowiącym formę nadzoru. A zatem, w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, obowiązkiem organu jest rozpatrywanie sprawy wyłącznie w granicach określonych przez art. 156 § 1 k.p.a., co oznacza, że w postępowaniu tym organ nie jest władny rozpatrywać sprawę co do istoty, jak może to uczynić w postępowaniu odwoławczym.
W tym zakresie skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela jednolitą linię orzecznictwa sądowoadministracyjnego wyrażoną np. w wyroku NSA z 24.04.2013r., sygn. akt I OSK 2007/11 gdzie wskazano, "że tak w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądowym prezentowany jest pogląd, iż o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia przepisu prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (vide: wyrok SN z dnia 8 kwietnia 1994 r., III ARN 13/94, OSN 1994, nr 3, poz. 36; wyrok NSA z dnia 18 lipca 1994 r., V SA 535/94, ONSA 1995, nr 2, poz. 910).
Instytucja stwierdzenia nieważności stanowi zatem nadzwyczajny tryb wzruszania decyzji i jest odstępstwem od ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnych określonej w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że nie każdy (nawet uzasadniony) zarzut naruszenia prawa może być skuteczną podstawą do wzruszenia decyzji w tym trybie. W szczególności zaś takiej podstawy nie może stanowić subiektywne przeświadczenie skarżącego o nietrafności wydanej decyzji.
Warto w tym miejscu zwrócić uwagę, iż organ wszczynający postępowanie w sprawie nieważności decyzji, uruchamia postępowanie w nowej sprawie, nigdy zaś nie orzeka co do istoty sprawy rozstrzygniętej w kwestionowanej decyzji. Skoro zatem istotą postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieważności decyzji jest ustalenie, czy zachodzi którakolwiek z przesłanek nieważności, to organ nie gromadzi materiału dowodowego, który prowadziłby do nowych ustaleń faktycznych w sprawie."
Zgodnie z art. 144 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, właściciele nieruchomości uczestniczą w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej przez wnoszenie na rzecz gminy opłat adiacenckich. Przez budowę urządzeń infrastruktury technicznej należy rozumieć budowę drogi oraz wybudowanie pod ziemią, na ziemi albo nad ziemią przewodów lub urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych, elektrycznych, gazowych i telekomunikacyjnych - stosownie do art. 143 ust. 2 tej ustawy.
Wójt, burmistrz albo prezydent miasta może, w drodze decyzji, ustalić opłatę adiacencką każdorazowo po stworzeniu warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej - w myśl art. 145 ust. 1 ustawy. Natomiast ustalenie i wysokość opłaty adiacenckiej zależą od wzrostu wartości nieruchomości spowodowanej budową urządzeń infrastruktury technicznej - zgodnie z art. 146 ust. 1 tej ustawy.
Z przytoczonych wyżej przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami wynika, że jeśli zostanie wybudowany przewód kanalizacyjny, w sposób umożliwiający podłączenie nieruchomości do tej sieci i przez tę możliwość wzrośnie wartość tej nieruchomości, właściwy organ może w drodze decyzji ustalić wysokość opłaty adiacenckiej, do uiszczenia której zobowiązany jest właściciel nieruchomości, której wartość wzrosła.
Organ prawidłowo uznał, że Gmina stworzyła warunki do podłączenia nieruchomości skarżącej do sieci kanalizacyjnej.
Należy jednak przede wszystkim mieć na uwadze fakt, że przedmiotowa sprawa dotyczy postępowania toczącego się w trybie nadzoru, nie w trybie "zwykłym" (A. P. nie zaskarżyła decyzji ustalających opłatę adiacencką do sądu). W tym trybie Sąd bada tylko, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej - a konkretnie w niniejszej sprawie, czy decyzja ta nie narusza rażąco prawa.
Zasadniczym argumentem strony skarżącej domagającej się stwierdzenia nieważności było to, iż nie występowała o możliwość korzystania z urządzeń kanalizacji sanitarnej, w związku z czym nie było podstawy do naliczania opłaty adiacenckiej. Ponadto skarżąca zarzuciła, że decyzja wydana została bez podstawy prawnej.
Odpowiadając na powyższe zarzuty, wskazać należy, że to czy skarżąca chciała podłączyć swoją nieruchomość do sieci kanalizacyjnej i czy będzie z niej korzystać nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 7.04.2010r., I OSK 514/09 opłata adiacencka podlega ustaleniu bez względu na to, czy właściciel nieruchomości przejawia wolę korzystania z urządzeń czy nie. W podobnym duchu wypowiedział się WSA w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z dnia 27.01.2011r., I SA/Go 686/10: "Gmina po stworzeniu każdej możliwości technicznej korzystania z dobrodziejstwa nowej infrastruktury technicznej – niezależnie, czy właściciel nieruchomości z dobrodziejstwa tego korzysta - ma prawo ustalić opłatę adiacencką, o ile zostanie powiadomiona przez odpowiedni podmiot, że warunki do podłączenia nieruchomości do sieci zostały stworzone".
W ocenie Sądu, w dacie orzekania przez Wójta Gminy, o ustaleniu opłaty adiacenckiej decyzją z dnia 15 września 2011r. istniały przepisy obowiązującego prawa zezwalające na jej wydanie - a to art. 145 - 148 b ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz przepisy Uchwały Nr [...] r. Rady Gminy w [...] z dnia 11 października 2004r. w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłat adiacenckich.
W myśl art. 148 b ustawy ustalenie, że zostały stworzone warunki do podłączenia nieruchomość do urządzeń infrastruktury technicznej albo warunki do korzystania z wybudowanej drogi, następuje na podstawie odrębnych przepisów.
Owymi odrębnymi przepisami są wszystkie akty normatywne dotyczące urządzeń infrastruktury, które pozwalają na legalne a więc zgodne z prawem korzystanie z tych urządzeń - a więc prawo budowlane, prawo wodne i wszelkie przepisy obejmujące warunki techniczne dopuszczające możliwość korzystania z urządzeń infrastruktury. Najczęściej chodzi tu o protokoły technicznych odbiorów, urządzeń, dopuszczenie do eksploatacji itp. W przypadku urządzeń takich jak przedmiotowa kanalizacja sanitarna - jest to protokół końcowy odbioru robót i przekazania do użytkowania inwestycji. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie (protokół z dnia 10.08.2010r. k. 3 akt adm.) (Zob. także wyrok WSA w Poznaniu z 15.09.2010r., IV SA/Po 258/10). Tak też NSA w wyroku z 18.012011r., sygn. I OSK 398/10, wskazał że "datą stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej oraz stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej drogi są daty wynikające z możliwości przystąpienia do użytkowania tych obiektów, ustalone według przepisów Prawa budowlanego."
Zdaniem Sądu stan faktyczny i prawny przedmiotowej sprawy nie wyczerpuje pozostałych, wymienionych przepisem art. 156 §1 k.p.a. przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia 15 września 2011r. Nr [...]. Należy również zaznaczyć, że z uwagi na nadzwyczajny charakter instytucji stwierdzenia nieważności, nie może ona służyć wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji z powodu dotknięcia jej wadami, które mogą zostać usunięte w rezultacie przeprowadzenia postępowania odwoławczego. Należy z całą mocą podkreślić, że dla stwierdzenia nieważności decyzji, wady te muszą mieć charakter, wad ewidentnych, a zarazem wyjątkowo ciężkich, uniemożliwiających sanowanie nieprawidłowej decyzji.
Zdaniem Sądu w tym składzie argumentacja strony skarżącej nie dowodzi naruszenia prawa w zaskarżonej decyzji.
Trudna sytuacja materialna skarżącej nie stanowi przesłanki do wzruszenia decyzji ustalającej opłatę adiacencką, nie daje w żadnym razie samoistnej podstawy, aby skutecznie domagać się stwierdzenia nieważności takiej decyzji. Skarżąca może natomiast ubiegać się o rozłożenie na raty należności z tytułu opłaty adiacenckiej, zgodnie z art. 147 U.g.n. "Opłata adiacencka może być, na wniosek właściciela nieruchomości, rozłożona na raty roczne płatne w okresie do 10 lat. Warunki rozłożenia na raty określa się w decyzji o ustaleniu opłaty. Należność gminy z tego tytułu podlega zabezpieczeniu, w tym przez ustanowienie hipoteki. Decyzja o ustaleniu opłaty adiacenckiej stanowi podstawę wpisu do księgi wieczystej" (ust. 1) "Raty, o których mowa w ust. 1, podlegają oprocentowaniu przy zastosowaniu stopy procentowej równej stopie redyskonta weksli stosowanej przez Narodowy Bank Polski" (ust. 2).
Dla stwierdzenie nieważności decyzji o nałożeniu opłaty adiacenckiej nie ma również znaczenia czy zgodnie z ustawą z 13.09.1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach skarżąca ma obowiązek podłączenia się do nowo wybudowanej sieci kanalizacyjnej, czy też takiego obowiązku nie ma. Jak wskazano wyżej istota opłaty adiacenckiej wiąże się nie z faktycznym podłączeniem i korzystaniem z wybudowanej sieci kanalizacyjnej lub z obowiązkiem podłączenia się do niej, lecz ze wzrostem wartości nieruchomości spowodowanym budową urządzeń infrastruktury technicznej wskutek samej możliwości podłączenia się do niej.
Także podnoszone przez skarżącą argumenty, że inwestycję zrealizowano na jej nieruchomości i bez jej zgody – a inwestor nie dysponował prawem do dysponowania gruntem na cele budowlane – nie ma znaczenia dla rozpatrzenia niniejszej sprawy. Kwestie te stanowią bowiem materię, które może być ewentualnie przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego z zakresu prawa budowlanego, a nie postępowania o ustalenie opłaty adiacenckiej i to prowadzonego w trybie nadzwyczajnym.
Po przeanalizowaniu sprawy stwierdzić należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzyło stan faktyczny sprawy oraz szczegółowo wyjaśniło motywy, jakimi się kierowało przy rozstrzyganiu sprawy -uzasadniając przekonująco swoje decyzje.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło