II SA/Kr 566/20

WyrokWSA w Krakowie2020-08-11

Skład orzekający: Sędzia NSA Andrzej Irla, NSA Joanna Tuszyńska (spr.), NSA Anna Szkodzińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, właścicielka nieruchomości sąsiadującej z terenem inwestycji, ale niegraniczącej bezpośrednio z nim, posiada interes prawny uzasadniający jej status strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała interesu prawnego w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy. Interes prawny wymaga istnienia normy prawnej przyznającej konkretne uprawnienia lub nakładającej obowiązki, a nie tylko faktycznego zainteresowania rozstrzygnięciem. Właściciel nieruchomości sąsiedniej może być stroną tylko wtedy, gdy decyzja o warunkach zabudowy wpłynie na sposób wykonywania prawa własności na jego nieruchomości, co w tym przypadku nie zostało wykazane.
Stan faktyczny
Skarżąca E. W. wniosła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które stwierdziło niedopuszczalność jej odwołania od decyzji o warunkach zabudowy. Decyzja ta dotyczyła budowy dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej na działce nr [...]. Skarżąca twierdziła, że posiada interes prawny ze względu na bliskość planowanej inwestycji do jej nieruchomości oraz obawy dotyczące wpływu inwestycji na jej działkę, w tym ograniczenie dostępu światła i zwiększenie ruchu samochodowego. Kolegium uznało, że skarżąca posiada jedynie interes faktyczny, a nie prawny, ponieważ nie jest właścicielką terenu inwestycji ani nieruchomości znajdujących się w bezpośrednim obszarze oddziaływania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie : NSA Joanna Tuszyńska (spr.) NSA Anna Szkodzińska Protokolant : starszy referent sądowy Anna Bubula po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi E. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2020 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oddala skargę. Prezydent Miasta K. decyzją z dnia 10 października 2019 r. na wniosek J. P. orzekł o ustaleniu warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: "Budowa dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej wraz z infrastrukturą techniczną, nawierzchniami utwardzonymi z miejscami postojowymi dla samochodów osobowych na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w K." oraz o umorzeniu postępowania w części odnoszącej się do budowy zjazdu na działce nr [...] obr. [...]. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli między innymi E. W. i G. P.. Pismem z tej samej daty co odwołanie (7 listopada 2019 r.) odwołujący wnieśli również o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze strony. W piśmie tym podali, że są właścicielami działki nr [...] obr. [...], którą od terenu inwestycji (działki nr [...]) oddzielają działki o nr [...] (która ma zostać podzielona) o szerokości ok. 9-10 m. Odwołujący dowiedzieli się, że wspominane działki mają zostać zakupione przez właściciela działki objętej wnioskiem. W związku z powyższym, w ich ocenie, jeżeli dojdzie do planowanej sprzedaży sposób korzystania z działki nr [...] faktycznie połączonej z działką nr [...] oraz podzieloną działką nr [...] będzie bezpośrednio wpływał na nieruchomości odwołujących. Zaznaczyli przy tym, że z racji szerokości wspominanych działek nawet, gdy nie dojdzie do transakcji sposób korzystania z nieruchomości nr [...] obr. [...] zabudowanej dwoma domami jednorodzinnymi w zabudowie bliźniaczej będzie oddziaływał na ich nieruchomość. Dalej podali, że planowany obiekt kubaturowy w postaci dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej o szerokości elewacji frontowej ok. 13 m i wysokości 12 m będzie powodował uciążliwość nieporównywalną z zabudową mieszkaniową jednorodzinną w postaci domów wolnostojących, które otaczają ich nieruchomość. Budowa dwóch tak wysokich domów w zabudowie bliźniaczej przyczyni się do znacznego zwiększenia ruch samochodów i ograniczy dostęp światła dziennego do pomieszczeń ich domu przeznaczonych na pobyt ludzi. Ponadto działka nr [...] (rzędne 246 -245), znajduje się na północnym zboczu poniżej działki nr [...] (rzędne 249-248) zatem realizacja zamierzenia inwestycyjnego dla którego toczy się postępowanie o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę budowa dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej będzie znacząco ograniczać dostęp światła dziennego do pomieszczeń domu stanowiącego własność odwołujących przeznaczonych na pobyt ludzi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 27 lutego 2020 r., znak: [...], na podstawie art. 28 i art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 256), stwierdziło niedopuszczalność odwołania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że złożone przez E. W. i G. P. odwołanie jest niedopuszczalne, albowiem nie pochodzi od stron postępowania. Organ cytując treść art. 127 § 1 K.p.a. i art. 28 K.p.a. wyjaśnił, że przyjmuje się, że zarówno interes prawny, jak i obowiązek, na który powołuje się osoba pragnąca uczestniczyć w postępowaniu jako strona, względnie żądająca podjęcia przez organ czynności, musi znajdować oparcie w obowiązujących przepisach prawa materialnego. W sprawach o ustalenie warunków zabudowy stronami, co do zasady, są właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości stanowiących teren inwestycji oraz nieruchomości położonych w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia. Tymczasem odwołujący nie legitymują się tytułem prawnym ani do terenu inwestycji, ani do nieruchomości znajdujących się w obszarze bezpośredniego oddziaływania inwestycji. Dla poparcia swojej argumentacji organ przytoczył fragmenty rozważań dotyczących interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym zaprezentowane w orzecznictwie. Dalej Kolegium podkreśliło, że rozróżnienia wymaga interes prawny od interesu faktycznego. Odwołującym można przypisać interes faktyczny. Podnoszone w złożonym odwołaniu kwestie dotyczące uciążliwości jakie mogą powstać dla mieszkańców w związku z realizacją planowanej inwestycji nie przesądzają, że należy przypisać im interes prawny wywodzący się z konkretnego przepisu prawa materialnego. Wprawdzie jak wynika z doświadczenia życiowego, w zasadzie każda nowa inwestycja powoduje pewne uciążliwości niezależnie nawet od terenu, w którym inwestycja miałaby powstać, w szczególności np. wzrost natężenia ruchu pieszego i jezdnego, zagęszczenie zabudowy, która to uciążliwość z punktu widzenia interesów jednostkowych jest zrozumiała i ze społecznego punktu widzenia również nie jest bez znaczenia. Okoliczności te nie przesądzają jednak o istnieniu interesu prawnego. Interes prawny musi być też zindywidualizowany poprzez wykazanie jakie konkretnie ograniczenia w zagospodarowaniu i wykorzystaniu nieruchomości odwołujących stworzy planowana inwestycja. Tego zaś E. W. i G. P. nie wykazali. Organ wyjaśnił przy tym, że działka odwołujących nie graniczy bezpośrednio z terenem inwestycji, bowiem pomiędzy ich działką (nr [...]), a działką inwestora znajduje się jeszcze działka nr [...]. E. W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła: 1) naruszenie art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a., art. 80 K.p.a. poprzez niezastosowanie, a w konsekwencji brak wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, pominięcie zebranego materiału dowodowego w sprawie oraz brak załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, 2) naruszenie przepisów art. 8 K.p.a. poprzez niezastosowanie, a w konsekwencji brak prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, 3) naruszenie przepisu art. 28 K.p.a. w z art. 6 ust. 2 pkt. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez: - brak ustaleń organu dotyczących zasięgu oddziaływania danej inwestycji na nieruchomości sąsiednie oraz stopnia jej uciążliwości dla tych nieruchomości, - pominięcie zebranego materiału dowodowego w zakresie w jakim wskazuje na istnienie interesu prawnego skarżącej w zakresie uprawniającym do udziału w sprawie, - przyjęcie braku interesu prawnego skarżącej w zakresie uprawniającym do udziału w sprawie pomimo naruszenia przez inwestora planowaną i rozpoczętą inwestycją: prawa do korzystania z nieruchomości nr [...], obr [...] zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem nieruchomości oraz zakłócenia korzystanie z nieruchomości nr [...] ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych, co narusza art. 140, 144 kc; stosunków wodnych co narusza art. 140, 144 kc, art. 29 ust. 1 Prawa wodnego; migracji gadów i płazów, co narusza art. 46, 49 ustawy o ochronie przyrody oraz § 6 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skarżąca podała, że wniosek o uznanie za stronę postępowania wraz z odwołaniem od decyzji o warunkach zabudowy został złożony po tym jak dowiedziała się w dniu 28 października 2019 r., że działki nr [...] i [...] obr. [...] zostaną sprzedane właścicielowi działki nr [...]. Działki nr [...] i [...] stanowią wąski pas o szerokości ok. 9 m, samodzielnie nie mający znaczenia gospodarczego. Znaczenie gospodarcze uzyskują dopiero po połączeniu z działką nr [...]. Skarżąca podkreśliła, że przypuszczenia, że zamierzenie inwestycyjne planowane na działce nr [...] zostanie rozszerzone na działki nr [...] i [...] okazały się prawdziwe. W ostatnim tygodniu stycznia 2020 r. na działkach nr [...], nr [...] i nr [...] zostały podjęte przez inwestora roboty budowlane polegające na odhumusowaniu działek, wycięciu istniejącej zieleni, ogrodzeniu wszystkich trzech działek jednym wspólnym ogrodzeniem, które na całej granicy z jej działką stanowi mur oporowy, obniżeniu niwelety działki nr [...], a podwyższeniu niwelety działki nr [...] i [...]. Roboty te zostały podjęte bez wymaganych decyzji administracyjnych, w szczególności budowa muru oporowego na granicy z jej działką stanowi samowolę budowlaną, w związku z realizacją której toczy się postępowanie przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w K. Powiat Grodzki sygn. akt [...]. Natomiast w wyniku obniżenia niwelety działki nr [...] a podwyższeniem niwelety działki nr [...] i [...] toczy się postępowanie przed Urzędem Miasta K., Wydziałem Kształtowania Środowiska. O podjęciu robót budowlanych na działkach nr [...], [...] i [...] bez pozwolenia na budowę, a zatem faktycznym rozszerzeniu zamierzenia inwestycyjnego o działki nr [...] i [...] zostało zawiadomione też Samorządowe Kolegium Odwoławcze pismem z dnia 14 lutego 2020 r. oraz z dnia 20 lutego 2020 r. Zaskarżone postanowienie całkowicie pomija te okoliczności i wyjaśnienia zawarte w piśmie z dnia 7 listopada 2019 r. Zdaniem skarżącej, skupienie działek nr [...] i [...] w rękach właściciela działki nr [...], której dotyczy postępowanie o wydanie decyzji WZ musi powodować wspólne ich wykorzystanie, bowiem z uwagi na to że działki nr [...] i [...] są działkami bardzo wąskimi faktycznie ograniczone są możliwości samodzielnego ich wykorzystania, zwłaszcza samodzielną zabudowę. Natomiast przedmiotowe działki graniczą z drogą publiczną i zapewne zostaną wykorzystane na drogę i parking dla planowanej inwestycji mieszkaniowej. Takie plany inwestora potwierdza budowa muru oporowego o długości 50 metrów na działkach nr [...] i [...] i podniesienie terenu działek nr [...] i [...], a także wykonanie już na tym etapie inwestycji tymczasowej drogi umocnionej kamieniem, która zapewniała pełną i jedyną komunikację podczas realizacji dotychczas wykonanych robót budowlanych. Realizacja drogi dojazdowej do domów przeznaczonych faktycznie jako zabudowa wielorodzinna w granicy z działką skarżącej, a także budowa parkingu będą oddziaływać na nieruchomość skarżącej zabudowaną domem jednorodzinnym poprzez hałas, immisje i zakłócać korzystanie z mojej nieruchomości ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości, a także stosunków miejscowych. Zrealizowany przez inwestora mur oporowy o długości 50 metrów, w granicy z działką oddziałuje na działkę skarżącej poprzez: uniemożliwienie realizacji planowanego lekkiego ażurowego ogrodzenia czym narusza art. 140, 144 kc, zaburza stosunki wodne czym narusza art. 140 kc, art. 29 ust. 1 Prawa wodnego, zaburza migrację gadów i płazów czym narusza art. 46, 49 ustawy o ochronie przyrody, §6 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt. Skarżąca odwołała się do poglądów wyrażonych w orzecznictwie, gdzie wskazano, że o interesie prawnym właścicieli działek niegraniczących z terenem inwestycji przesądza zasięg oddziaływania danej inwestycji na nieruchomości sąsiednie oraz stopień jej uciążliwości dla tych nieruchomości. Tymczasem zaskarżone postanowienie nie zawiera żadnych ustaleń dotyczących zasięgu oddziaływania danej inwestycji na nieruchomości sąsiednie oraz stopnia jej uciążliwości dla tych nieruchomości. Postanowienie nie odwołuje się również do ustaleń organu l instancji w tym zakresie, czym narusza art. 28 K.p.a. w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Skarżąca wywodziła, że rozstrzygając kwestię zasięgu oddziaływania danej inwestycji na nieruchomości sąsiednie oraz stopnia jej uciążliwości dla tych nieruchomości należy mieć przede wszystkim na uwadze, że inwestor planuje komercyjną zabudowę wielorodzinną wśród domów jednorodzinnych. Planowanie usytuowania w bliskiej odległości od domu jednorodzinnego takiego obiektu kubaturowego stanowi uciążliwość nieporównywalną z zabudową mieszkaniową jednorodzinną, która znajduje się na działkach sąsiadujących w szczególności, iż inwestor realizuje drogę obsługującą przedmiotową inwestycję na działkach nr [...] i [...], a zatem w bezpośrednim sąsiedztwie działki skarżącej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z przepisem art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy). Z art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. W myśl tej regulacji, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Na wstępie rozważań stwierdzić należy, że skarżącej przysługiwała legitymacja do wniesienia skargi na postanowienie stwierdzające niedopuszczalność jej odwołania. Interes prawny skarżącego w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a. może być bowiem oparty nie tylko na przepisach prawa materialnego, ale również może wynikać z przepisów prawa procesowego (W. Chróścielewski, Glosa do wyroku WSA w Warszawie z dnia 27 stycznia 2004 r., III SA 1617/02, OSP 2005/11/128). Oznacza to, że skarżącym, a więc podmiotem, który ma interes prawny we wniesieniu skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, może być nie tylko ten podmiot, który wykaże "związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej", ale także ten, którego interes prawny wywodzony jest z przepisów prawa procesowego. Adresat postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym ma interes prawny w zakwestionowaniu tego postanowienia w drodze skargi do sądu administracyjnego. Nie zawsze zatem interes ten będzie pokrywał się, nawet w przypadku, gdy przedmiotem skargi jest decyzja administracyjna, z interesem prawnym opartym na przepisach prawa materialnego - interesem prawnym, o którym mowa w art. 28 k.p.a. (por. J. Zimmermann, Glosa do wyroku NSA z dnia 2 lutego 1996 r. IV SA 846/95, OSP 1997/4 poz. 83; A. Skoczylas, Glosa do wyroku NSA z dnia 24 maja 1999 r. II SAB 24/99, OSP 2000/9 poz. 133). Przechodząc do oceny merytorycznej skargi na wstępie stwierdzić należy, że wniesienie odwołania przez osobę niebędącą stroną może być załatwione w formie postanowienia o niedopuszczalności odwołania na podstawie art. 134 k.p.a. Dzieje się tak wówczas, gdy brak przymiotu strony u wnoszącego odwołanie jest oczywisty (patrz: Barbara Adamiak (w: B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", C. H. Beck 2017, s. 706-707). Konieczność przeprowadzenia w tym zakresie postępowania wyjaśniającego skutkuje zaś wszczęciem postępowania odwoławczego z odwołania danego konkretnego podmiotu. Stwierdzenie, w wyniku tych czynności, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a., następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego (patrz: uchwała NSA z 5 lipca 1999 r., sygn. OPS 16/98, ONSA 1999/4/119; wyrok NSA z 5 lipca 2006 r., sygn. II OSK 942/05, ONSA i WSA 2007/2/50; B. Adamiak, op. cit.s. 707). Stosownie do art.134 k.p.a. w przypadku, gdy osobie wnoszącej odwołanie nie przysługuje przymiot strony, organ odwoławczy wydaje postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania. Z przyjętej w art. 127 § 1 k.p.a. regulacji wynika bowiem, że legitymację do wniesienia odwołania ma jedynie strona postępowania. Zgodnie zaś z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy czyjego interesu prawnego dotyczy postępowanie. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa a sytuacją prawną konkretnego podmiotu, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy (decyzja administracyjna) może na tę sferę wpłynąć przez jej poszerzenie lub ograniczenie albo przez jej zmianę wynikającą z nałożenia na podmiot określonych obowiązków. Postępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego konkretnej osoby wówczas, gdy w postępowaniu tym wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach i obowiązkach tej osoby, lub decyzję, która rozstrzyga o prawach i obowiązkach innego podmiotu, wpływającą jednak na prawa i obowiązki tej osoby. Cechą interesu prawnego jest jego indywidualny i skonkretyzowany charakter, co oznacza, że treść przepisu prawa materialnego, z którego dany podmiot wywodzi swój interes prawny, musi przyznawać mu konkretne i indywidualne uprawnienia bądź nakładać obowiązki o takim samym charakterze. Interes prawny musi być też aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie ma znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. Od interesu prawnego odróżnia się interes faktyczny, tj. stan, w którym określona osoba jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającego stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji. Czynnikiem odróżniającym interes prawny od interesu faktycznego jest zatem istnienie lub brak normy prawnej przyznającej danemu podmiotowi uprawnienie do ubiegania się o udzielenie mu ochrony. Interes prawny jest opisywany jako kwalifikowany interes faktyczny, tj. taki, który wynika z określonego przepisu prawnego odnoszącego się wprost do sytuacji danego podmiotu i pojawia się wówczas, gdy istnieje związek między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną tegoż podmiotu. O istnieniu interesu prawnego decydują przepisy prawa materialnego przyznające stronie konkretne, indywidualne i aktualne korzyści. Mieć interes prawny znaczy to samo, co ustalić powszechnie obowiązujący przepis prawa, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danego podmiotu – strony postępowania (Hanna Knysiak-Sudyka, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II, opublikowano: WKP 2019). Przymiot strony w postępowaniu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy posiada inwestor (wnioskodawca) oraz podmioty posiadające tytuł prawny do nieruchomości, której dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy, jak również mogą go mieć właściciele lub użytkownicy wieczyści działek sąsiednich. Wszystkie inne podmioty, w tym właściciele działek niesąsiadujących bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji, ale znajdujących się w obszarze analizowanym, mogą być stronami tego postępowania tylko wtedy, gdy wykażą swój interes prawny na podstawie art. 28 k.p.a. O interesie prawnym osób ubiegających się o przystąpienie do postępowania decyduje zasięg oddziaływania danej inwestycji na nieruchomości sąsiednie oraz stopień jej uciążliwości dla tych nieruchomości (por. wyroki NSA: z 23.02.2018 r., II OSK 1892/17, LEX nr 2464250; z 9.11.2017 r., II OSK 332/16, LEX nr 2406180; z 21.09.2017 r., II OSK 2235/16, LEX nr 2404492). Tak więc w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy osobie mającej tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości położonej w sąsiedztwie planowanej inwestycji wtedy będzie przysługiwał przymiot strony, gdy decyzja ustalająca warunki zabudowy będzie miała wpływ na sposób wykonywania przez nią prawa własności na jej nieruchomości. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, że skarżąca nie wykazała, aby przysługiwał jej interes prawny w postepowaniu o ustalenie warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: "Budowa dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej wraz z infrastrukturą techniczną, nawierzchniami utwardzonymi z miejscami postojowymi dla samochodów osobowych na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w K.. Podkreślenia wymaga, że przedmiotem postępowania administracyjnego było określenie warunków zabudowy wyłącznie dla nieruchomości składającej się z działki nr ew. [...] przy ul. [...] w K.. Organ związany był wnioskiem inwestora, a w nim jako teren inwestycji została wskazana jedynie działka nr [...]. Dla niej też zostały określony warunki zabudowy. Wbrew twierdzeniom skarżącej dojazd do planowanego budynku odbywać ma się po tej działce, nie po działkach graniczących z jej nieruchomością. Również wszelkie przyłącza planowane są na działce objętej wnioskiem. Wniosek obejmuje dwa budynki mieszkalne (dwulokalowe) w zabudowie bliźniaczej. Posiłkując się definicją z prawa budowalnego należy stwierdzić, że projektowany obiekt budowlany nie stanowi obiektu wielorodzinnego, a jednorodzinny. W ramach zamierzonej inwestycji przewidziano budowę dwóch budynków jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej z dwoma lokalami mieszkalnymi w każdym. Zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 2a P.b. budynek mieszkalny jednorodzinny to budynek wolno stojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku. Zatem inwestycja polegająca na wzniesieniu dwóch budynków w zabudowie bliźniaczej, z których każdy zawiera po dwa lokale, jest inwestycją zawierającą właśnie maksymalną dopuszczalną przez ustawodawcę liczbę lokali dla zabudowy jednorodzinnej. Nie można jej więc uznać za zabudowę wielorodzinną. Działkę tę, jak i działkę nr ew. [...] (obydwie położone w pasie między ulicami [...] i [...]) od nieruchomości skarżącej (dz.nr [...]) położonej przy ul. [...] oddzielają działki nr ew. [...] i [...], przylegające od strony północnej do działek nr [...] i [...] (por. mapa k.110 akt administracyjnych). Jak wynika z mapy z k.7 stanowiącej załącznik wniosku w skali 1 : 500, działka nr [...] ma szerokość około 10 m, a odległość między projektowanym budynkiem i domem skarżącej wynosi około 18 m. W decyzji z dnia 10.10.2019 r. wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej do kalenicy wyznaczono na 9 m (z tolerancją do 1 m), a do okapu lub gzymsu pod okapem na 4-6 m. Maksymalna wysokość budynku nie może przekroczyć rzędnej 259 m. W załączniku nr 3 do decyzji (k.112/2 akt administracyjnych) podano, że dotychczasowa rzędna terenu wynosi 249 m.n.p.m. Tak więc nie ma racji skarżąca twierdząc, że planowany budynek będzie miał wysokość 12 m. Dla przyjęcia istnienia interesu skarżącej w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy działki nr [...] prawnie irrelewantny jest fakt zakupu przez wnioskodawcę działki nr [...] i związane z tym obawy skarżącej co do zmiany sposobu korzystania z działki nr [...], która faktycznie zostanie połączona z działką nr [...] oraz podzieloną działką nr [...]. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia są również faktyczne działania podejmowane przez inwestora. Okoliczności takie jak niwelacja terenu czy budowa muru oporowego pozostają bez związku z wydaną decyzją ustalającą warunki zabudowy. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 140, 144 kc, art. 29 ust. 1 Prawa wodnego, art. 46, 49 ustawy o ochronie przyrody oraz § 6 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt są gołosłowne. Twierdzenie skarżącej, że zabudowa działki nr ew. [...] obr. [...] dwoma domami jednorodzinnymi w zabudowie bliźniaczej będzie oddziaływała na jej nieruchomość i powodowała uciążliwości oraz przyczyni się do znacznego zwiększenia ruchu samochodów i ograniczy dostęp światła dziennego do pomieszczeń jej domu przeznaczonych na pobyt ludzi - nie zostało niczym poparte. Z całą pewnością okolicznością świadczącą o interesie prawnym skarżącej nie jest domniemywane zwiększenie natężenia ruchu samochodowego. Wskazać bowiem należy, że możliwe utrudnienia związane ze wzmożonym ruchem pojazdów i osób w okolicy planowanej inwestycji wskazują wyłącznie na interes faktyczny właściciela nieruchomości dotkniętej takimi utrudnieniami, który nie skutkuje jednak uznaniem go za stronę postępowania. Należy mieć również na uwadze, że o tym, czy dany podmiot ma interes prawny nie decyduje sama wola, czy też subiektywne przekonanie podmiotu skarżącego, ale fundamentalna, wiodąca dla sprawy okoliczność, czy w systemie prawa powszechnie obowiązującego istnieje przepis prawa materialnego pozwalający wyinterpretować z jego treści interes danej osoby jako interes prawny. W konsekwencji takiego, powszechnie aprobowanego założenia, legitymacja do wniesienia skargi wynikająca z tak rozumianego interesu prawnego, wywodzącego się z norm prawa powszechnie obowiązującego, istnieje obiektywnie, a nie dlatego, że ocenę taką wyraził podmiot wnoszący skargę albo też organ rozstrzygający sprawę administracyjną ( por. wyrok NSA z dnia 17 maja 2017r. sygn. akt II OSK 2401/15, https://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Mając powyższe na uwadze Sąd ocenił, że brak jest przepisów prawa, które pozwoliłyby planowaną budowę dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej na działce nr [...], oddzielonej od działki skarżącej działką nr [...] (nie objętą decyzją o warunkach zabudowy o szerokości około 10 m), o wysokości maksymalnej 10 m, w odległości około 18 m od budynku skarżącej, uznać za mającą wpływ na sposób wykonywania przez nią prawa własności na jej nieruchomości. Dlatego też ocena organu odwoławczego, że skarżącej nie przysługuje interes prawny w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy działki nr ew. [...] była prawidłowa. Nadmienić jeszcze należy, że wprawdzie co do zasady w przypadku stwierdzenia przez organ odwoławczy, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. w drodze decyzji umarza postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., tym niemniej w sytuacji oczywistego braku legitymacji odwoławczej organ drugiej instancji jest uprawniony do apriorycznego przyjęcia, że odwołanie wniesione przez nieuprawniony podmiot jako niedopuszczalne i bezskuteczne podlega trybowi wskazanemu w art. 134 k.p.a. Nawet, gdyby przyjąć, że w kontrolowanej sprawie powinna być wydana decyzja o umorzeniu postepowania odwoławczego, ewentualne naruszenie przepisów postępowania nie uzasadniałoby uwzględnienia skargi, gdyż nie miało ono istotnego wpływu na wynik sprawy, a tylko wówczas prowadziłoby do uchylenia zaskarżonego postanowienia (por. wyrok NSA z dnia 2.02.2018 r., sygn. II OSK 2649/17, publikowany w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych - cbois). Dlatego też, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skarga została oddalona.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło