II SA/Kr 568/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Bator Sędziowie: Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) Sędzia WSA Joanna Człowiekowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 lipca 2025 r. sprawy ze skargi E. Z. na postanowienie nr 315/2025 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 4 kwietnia 2025 r., znak: WOB.7722.35.2024.PWOL/JNOW w przedmiocie stwierdzenia wniesienia zażalenia z uchybieniem terminu I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie na rzecz E. Z. 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie postanowieniem nr 315/2025 z 4 kwietnia 2025 r. znak: WOB.7722.35.2024.PWOL/JNOW, po przeprowadzeniu postępowania wstępnego stwierdził, że zażalenie wniesione 5 lutego 2024 r. przez E. Z., reprezentowanego przez radcę prawnego, na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. nr [...] z 2 października 2023r., znak: [...] zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia w art. 141 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572), dalej "K.p.a.". Ww. postanowieniem z 2 października 2023 r. PINB, na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2023 r., poz. 682 ze zm.), dalej "P.b.", nakazał wnoszącemu zażalenie E. Z. wstrzymać prowadzenie robót budowlanych związanych z budową muru oporowego na działce nr [...] wzdłuż granicy z działkami nr [...], [...] i [...] w miejscowości J., gm. M., wybudowanego bez wymaganej decyzji pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji wskazał, że przesyłka zawierająca ww. postanowienie PINB z 2 października 2023 r. adresowana do skarżącego na adres: [...], [...], została odebrana przez dorosłego domownika - R. Z. 5 października 2023 r. MWINB stwierdził jednakże, iż z uwagi na brak wystarczających ustaleń dotyczących adresu strony - E. Z., nie doszło do skutecznego doręczenia postanowienia E. Z.. Następnie 10 listopada 2023 r organ I instancji zawiadomieniem na podstawie art. 10 K.p.a. poinformował ustalone strony postępowania o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym oraz złożenia uwag lub wniosków. W dniu 27 listopada 2023 r. do PINB wpłynęło pismo pełnomocnika inwestora z 22 listopada 2023 r., w którym podniesiono, iż nie doszło do skutecznego doręczenia ww. postanowienia PINB z 2 października 2023 r. Jednocześnie wskazano: "miejscem zamieszkania Mojego Mocodawcy jest ul. [...]. Tymczasem korespondencja w sprawie została wysłana na adres [...], [...]." W związku z powyższym PINB w M. za pismem z 15 stycznia 2024r. powtórnie przesłał do inwestora oraz jego pełnomocnika zawiadomienie z 2 października 2023 r. oraz postanowienie z 2 października 2023 r. wraz z pouczeniem o możliwości jego zaskarżenia zażaleniem. W dniu 9 lutego 2024 r. do PINB wpłynęło nadane 5 lutego 2024 r. zażalenie inwestora, które PINB przesłał do organu II instancji. Kolejno MWINB stwierdził, że PINB zaniechał ustalenia w toku postępowania adresu strony - E. Z., opierając się jedynie na wypisie z rejestru gruntów, który w postępowaniach administracyjnych nie jest źródłem wiążącym, a jedynie pomocniczym. Wobec powyższego w realiach niniejszej sprawy 5 października 2023 r. nie doszło do skutecznego doręczenia postanowienia inwestorowi, na skutek czego nie brał on czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez PINB. Dalej organ II instancji stwierdził, że w sytuacji, gdy zażalenie wnosi strona, której nie doręczono skutecznie postanowienia organu I instancji, termin do jego wniesienia biegnie od dnia doręczenia dla strony biorącej udział w postępowaniu, której decyzję doręczono najpóźniej (por. np. R. Kędziora, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2017, S. 782, por. także: B. Adamiak, w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2017, s. 695). Kolejno MWINB, powołując się na wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z 24 listopada 2010 r., sygn. II OSK 1762/09 wskazał, że "brak doręczenia decyzji względnie ustalenie, iż zostało ono dokonane z obrazą przepisów kodeksu traktujących o doręczeniu (rozdział 8), oznacza, iż termin ten nie rozpoczął swojego biegu. Odwołanie strona może wnieść w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej lub ogłoszenia decyzji (art. 127 § 1, art. 129 § 2 k.p.a.). W powyższym terminie może wnieść odwołanie także osoba mająca uprawnienia strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym i której organ nie doręczył i nie ogłosił decyzji, a o jej wydaniu dowiedziała się z innych źródeł. W razie nieskorzystania przez stronę z odwołań w powyższym terminie decyzja w myśl art. 16 § 1 K.p.a. staje się ostateczna niezależnie od tego, czy organ doręczył lub ogłosił ją wszystkim stronom. Stronie, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu i dowiedziała się o wydaniu decyzji, gdy ta była już ostateczna, przysługuje wniosek na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a." Dodatkowo organ II instancji za judykaturą i piśmiennictwem wskazał, że: "1. Strona postępowania administracyjnego, niebędąca jedyną stroną tego postępowania, która została w tym postępowaniu pominięta przez niedoręczenie jej decyzji organu pierwszej instancji, może wnieść odwołanie w terminie, który biegnie dla stron postępowania, którym decyzję doręczono, zaś po tym terminie nie służy jej prawo wniesienia odwołania, lecz podanie o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. 2. Możliwość skorzystania z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania służy jedynie stronie, której organ doręczył decyzję". "Podmiot, który nie brał udziału w postępowaniu przed organem I instancji, bądź któremu nie doręczono decyzji, może wnieść odwołanie, jeśli otwarty jest termin do wniesienia odwołania dla strony, której doręczono decyzję, a w przypadku wielości stron postępowania, jeśli otwarty jest termin do wniesienia odwołania chociażby dla jednej ze stron, którym doręczono decyzję. Podmiot, który nie brał udziału w postępowaniu zakończonym decyzją, bądź któremu nie doręczono decyzji, i który nie wniósł odwołania w terminie otwartym dla strony, której doręczono decyzję, nie ma możliwości «usunięcia» skutków prawnych upływu terminu do wniesienia odwołania. W takiej sytuacji podmiot taki nie może skorzystać z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, gdyż możliwość skorzystania z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania (art. 58 § 1 K.p.a.) służy jedynie stronie, której organ doręczył decyzję" (wyroki NSA z: 13 września 2017 r., sygn. II OSK 66/16, 8 lutego 2023 r., sygn. I OSK 2545/19, red. T. Woś, Postępowanie administracyjne, wyd. 3, Wolters Kluwer, Warszawa 2017, s. 476). Następnie organ II instancji dokonał analizy zwrotnych potwierdzeń odbioru postanowienia organu I instancji przez pozostałe strony postępowania, tj.: A. B. - przesyłka odebrana: 5 października 2023 r.; P. K. - 6 października 2023 r. i P. K. - 5 października 2023 r. Skoro ostatnie ze stron postępowania odebrały zaskarżone postanowienie 6 października 2023 r., ostatnim dniem, w którym inwestor mógł złożyć zażalenie, był zdaniem MWINB dzień 13 października 2023 r. Dalej organ II instancji wskazał, że w reakcji na pismo pełnomocnika strony z 22 listopada 2023 r. informujące o błędzie oraz braku skutecznego doręczenia, pismem z 15 stycznia 2024 r. PINB przesłał do inwestora zawiadomienie z 2 października 2023 r. oraz opisane na wstępie postanowienie z 2 października 2023 r., pouczając ww. pismem, iż "termin 7 dniowy do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 2 października 2023 r. (...) biegnie od dnia doręczenia niniejszego pisma (...) ". W opinii MWINB działanie organu I instancji było błędne i naruszyło m.in. zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 K.p.a.) oraz zasadę czuwania nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa (art. 9 K.p.a.). Zgodnie z art. 141 § 2 K.p.a. zażalenia wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie. Termin ten jest terminem ustawowym, a jego ewentualne przywrócenie stanowi wyjątkową procedurę uregulowaną w art. 58 K.p.a. Tym samym organ nie może dowolnie kreować terminu do wniesienia środka zaskarżenia, bowiem godziłoby to w wyrażaną w art. 16 K.p.a. zasadę trwałości decyzji tudzież postanowień administracyjnych. Błędne informacje odnośnie środka zaskarżenia w żaden sposób nie wpływają na bieg ustawowego terminu (nie zawieszają oraz nie przedłużają jego biegu). Odmienna wykładnia prowadziłaby, w ocenie MWINB, do niedopuszczalnej sytuacji całkowitego zachwiania regułami procesowymi, takimi jak bezpieczeństwo i trwałość działań organów administracji, zwłaszcza tam gdzie występuje więcej niż jedna strona postępowania. Na poparcie swojej argumentacji MWINB przywołał wyrok NSA z 23 stycznia 2018 r., sygn. II OSK 1364/17. Inwestor E. Z., reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł na ww. postanowienie MWINB z 4 kwietnia 2025 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Skarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie: 1. przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: a) art. 8 i art. 9 K.p.a., to jest zasady zaufania i informowania strony poprzez przyjęcie, że skarżący uchybił terminowi do złożenia zażalenia pomimo uznania, że doszło do naruszenia przez organ I instancji przepisu art. 39 K.p.a., czym doszło do naruszenia art. 8 K.p.a., oraz pomimo naruszenia przez organ I instancji obowiązków informacyjnych przewidzianych w art. 9 K.p.a.; b) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych i w konsekwencji do wadliwego przyjęcia, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia zażalenia na postanowienie PINB z 2 października 2023 r.; c) niewłaściwym zastosowaniu art. 141 § 2 w zw. z art. 134 w zw. z art. 123 K.p.a. – w wyniku przyjęcia, że skarżący uchybił terminowi do złożenia zażalenia na postanowienie PINB z 2 października 2023 r., pomimo naruszenia przez organ I instancji art 39 K.p.a. oraz obarczenia skarżącego konsekwencjami tego błędu organu, polegającego również na nieprawidłowym pouczeniu skarżącego o terminie do złożenia zażalenia; d) art. 9 w zw. z art. 235 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. - poprzez, w przypadku uznania stanowiska organu II instancji za zasadne, w zakresie niedotrzymania przez skarżącego terminu na wniesienie zażalenia na postanowienie PINB z 2 października 2023 r., brak jego zastosowania, co skutkowało brakiem uznania pisma skarżącego z 22 listopada 2023 r. oraz 5 lutego 2024 r. za wniosek o wznowienie postępowania; 2. prawa materialnego, a to przepisów art. 78 Konstytucji RP, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na uniemożliwieniu skarżącemu złożenia zażalenia na postanowienie PINB z 2 października 2023 r., w wyniku interpretacji przepisów określających tryb zaskarżania aktów administracyjnych w sposób niepozwalający na konwalidację błędów popełnionych przez organ administracyjny i obciążenie nimi skarżącego. W uzasadnieniu zarzutów i wniosków skargi skarżący podniósł, że organ II instancji uznał zażalenie za wniesione z uchybieniem terminu wynikającego z art. 141 § 2 K.p.a., ponieważ obliczył termin do jego wniesienia na podstawie terminów doręczenia postanowienia do innych przeciwnych stron postępowania, a nie terminu doręczenia postanowienia skarżącemu. Skarżący wskazał, że organ I instancji poinformował skarżącego, że termin do wniesienia środka zaskarżenia biegnie od dnia ponownego doręczenia mu postanowienia z 2 października 2023 r., co nastąpiło 29 stycznia 2024 r. Organ I instancji wprowadził zatem skarżącego w błąd co do terminu oraz zasadności wniesionego przez niego środka zaskarżenia. Skarżący stwierdził także, że przez swoją opieszałość organ I instancji uniemożliwił - w przypadku uznania stanowiska organu II instancji za zasadne - wniesienie środka zaskarżenia w terminie prawem przewidzianym. W opinii skarżącego organ I instancji naruszył wszelkie podstawowe oraz kluczowe zasady postępowania, które stoją na straży praworządności, zasady zaufania obywatela do organów postępowania oraz przejrzystości postępowania poprzez bieżące i wyczerpujące informowanie obywatela o jego sytuacji prawnej i przysługujących mu prawach. Natomiast odmienne stanowisko organu II instancji narusza zasadę pogłębiania zaufania obywatela do organów administracji (art. 8 K.p.a.) oraz należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Skarżący wskazał, że w przypadku uznania zasadności stanowiska organu II instancji w zakresie uchybienia przez skarżącego terminowi na wniesienie zażalenia na postanowienie organu I instancji, rozpoznając niniejszą sprawę zarówno organ I instancji, jak i organ II instancji zaniechał zastosowania art. 235 § 1 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem skargę w sprawie, w której wydano decyzję ostateczną, uważa się zależnie od jej treści za żądanie wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności decyzji albo jej uchylenia lub zmiany. Skarżący stwierdził, że w przypadku uznania, że w chwili składania przez stronę środka odwoławczego orzeczenie, którego środek ten dotyczył, było już postanowieniem ostatecznym, organ administracji publicznej winien podjąć działania, do jakich obliguje go ww. przepis. Na poparcie swojej argumentacji skarżący powołał się na wyrok WSA w Warszawie z 4 stycznia 2017 r., sygn. akt VllI SA/Wa 367/16. Skarżący stwierdził również, że w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, iż to organ ma zastosować właściwy tryb nadzwyczajny adekwatny do rzeczywistej treści żądania, a jedynie w razie istnienia uzasadnionych wątpliwości co do charakteru żądania strony zawartego w jej piśmie organ powinien, stosując art. 9 K.p.a. zwrócić się do niej, udzielając niezbędnych wyjaśnień np. w kwestii braku możliwości uznania pisma za odwołanie i żądając wymaganych uzupełnień (wyrok NSA z 22 lutego 2005 r., sygn. OSK 1099/04). W opinii skarżącego organy I i II instancji nie dokonały właściwej oceny pisma skarżącego z 22 listopada 2023 r. (wniesione w terminie krótszym niż miesiąc od dnia odebrania przez skarżącego zawiadomienia z 10 listopada 2023 r. - z art 10 K.p.a.) oraz zażalenia skarżącego z 5 lutego 2024 r. (wniesionego w terminie krótszym niż miesiąc od dnia odebrania przez skarżącego postanowienia organu I instancji). Skarżący stwierdził, że niezależnie od tego, co zostanie uznane za powzięcie przez skarżącego wiedzy o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, w obu tych przypadkach skarżący zachował przepisany prawem termin. Skarżący wskazał ponadto, że organy nie wyjaśniły, czy wobec podnoszonych w pismach zarzutów kwestionujących postanowienie organu I instancji, posiadające już w obu tych datach - według organu II Instancji – walor orzeczenia ostatecznego, właściwym trybem załatwienia sprawy nie powinien być tryb wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., tym bardziej że przepisy nie określają żadnych szczegółowych wymogów stawianych takiemu podaniu o wznowienie postępowania. Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie do ponownego rozpatrzenia MWINB zażalenia na postanowienie PINB z 2 października 2023 r. oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę MWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Dodatkowo MWINB stwierdził, że istotą przepisów dotyczących terminów zaskarżenia jest określenie przesłanek umożliwiających stwierdzenie, że w konkretnej dacie rozstrzygnięcie stało się ostateczne. W tym właśnie celu, zamykając wskazanym terminem możliwość działania w sprawie, ustawodawca ogranicza w czasie uprawnienia stron. Nie jest natomiast celem tej normy ścisła unifikacja uprawnień stron w zakresie przyznanego im czasu do wniesienia środka zaskarżenia (wyrok WSA w Krakowie z 17 stycznia 2013 r., sygn. II SA/Kr 1536/12). W opinii MWINB oznacza to, że termin do wniesienia zażalenia skarżącemu upłynął 13 października 2023 r. "Skarżący natomiast wniósł odwołanie w dniu 5 lutego 2024r. i nie wnioskował przy tym o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia". MWINB stwierdził, że obowiązek wyjaśniania z jakich przyczyn doszło do uchybienia terminu oraz czy nastąpiło to bez winy strony występuje w sytuacji, gdy strona zwróci się do organu z wnioskiem o przywrócenie uchybionego terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Niniejsza sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935) - dalej "P.p.s.a."- sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w postępowaniu administracyjnym i kończy postępowanie, dlatego też sprawa została skierowana do rozpoznania w trybie uproszczonym, bez wyznaczania rozprawy. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 P.p.s.a., odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 P.p.s.a. sąd jest uprawniony do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 P.p.s.a. Stosownie natomiast do treści art. 145 § 1 P.p.s.a. w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżone postanowienie MWINB z 4 kwietnia 2025 r. zostało wydane w związku ze stwierdzeniem przez organ II instancji, że złożone 5 lutego 2024 r. zażalenie na postanowienie PINB z 2 października 2023 r., nakazujące na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 P.b. wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych związanych z budową muru oporowego na działce nr [...] (...), zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia w art. 141 § 2 K.p.a. Nie budzi sporu między stronami, że zgodnie z art. 134 w zw. z art. 144 K.p.a. organ właściwy do rozpatrzenia zażalenia bada z urzędu zachowanie terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia. Stwierdzenie dopuszczalności zażalenia oraz wniesienia go w terminie, jest warunkiem koniecznym merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ II instancji. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność zażalenia, a w konsekwencji ostateczność postanowienia I instancji. Co do zasady, w sytuacji ustalenia, że zażalenie zostało wniesione po terminie, organ II instancji stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Powyższe stanowisko Sąd w pełni podziela. Ponadto należy wskazać, że w orzecznictwie wskazuje się, iż uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ nie ma możliwości rozpoznania zażalenia. W myśl art. 141 § 2 K.p.a. zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie. Termin określony w tym przepisie jest terminem zawitym, co oznacza, że jego przekroczenie, niezależnie od przyczyn, które to spowodowały, uniemożliwia rozpoznanie zażalenia. W typowych okolicznościach powoduje to konieczność stwierdzenia, że zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Mając na uwadze treść powołanych wyżej przepisów, a także okoliczności niniejszej sprawy wynikające z akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału dowodowego oraz przebiegu postępowania należy stwierdzić, że skarga zasługiwała na uwzględnienie z powodu naruszenia przez organ II instancji przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.). Istota problemu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, jakie powinno być prawidłowe działanie organu II instancji, w przypadku zaistniałym w niniejszej sprawie, w której bezsporne było, że: 1) przesyłka zawierająca postanowienie PINB z 2 października 2023 r., nakładające na inwestora obowiązki, była zaadresowana wadliwie i nie doszło do skutecznego doręczenia postanowienia inwestorowi; 2) najpóźniejsze doręczenie ww. postanowienia pozostałym stronom postępowania nastąpiło 6 października 2023 r.; 3) w piśmie z 22 listopada 2023 r. pełnomocnik skarżącego zgłosił brak skutecznego doręczenia ww. postanowienie PINB z 2 października 2023 r. z uwagi na błędny adres (pełnomocnik podniósł, że jego zdaniem bieg terminu do wniesienia zażalenia nie rozpoczął biegu); 4) PINB za pismem z 15 stycznia 2024 r. powtórnie przesłał do inwestora oraz jego pełnomocnika zawiadomienie z 2 października 2023 r. oraz postanowienie z 2 października 2023 r. wraz z pouczeniem o możliwości jego zaskarżenia zażaleniem; 5) we wskazanym terminie (5 lutego 2024 r.) pełnomocnik skarżącego wniósł zażalenie, które PINB przesłał do organu II instancji; 6) MWINB zaskarżonym postanowieniem z 4 kwietnia 2025 r. stwierdził wniesienie zażalenia z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia w art. 141 § 2 K.p.a. Mając powyższe na uwadze i odnosząc się do orzecznictwa przywołanego przez MWINB, Sąd co do zasady podziela tezy cytowanych przez organ orzeczeń. Sąd stwierdza jednak, że z orzeczeń tych organ II instancji nie wywiódł prawidłowych wniosków. Z jednej bowiem strony MWINB słusznie wskazał, że strona postępowania administracyjnego, niebędąca jedyną stroną tego postępowania, która została w tym postępowaniu pominięta przez niedoręczenie jej rozstrzygnięcia organu I instancji, może wnieść zażalenie w terminie, który biegnie dla stron postępowania, którym akt doręczono. Z drugiej strony MWINB całkowicie zignorował drugą część podnoszonego stanowiska, że po tym terminie pominiętej stronie, choć nie służy prawo do wniesienia zażalenia, to przysługuje podanie o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. (por. wyrok NSA z 24 listopada 2010 r., sygn. II OSK 1762/09). Innymi słowy MWINB, skupiając się na zagadnieniu ostateczności kwestionowanego przez skarżącego postanowienia PINB z 2 października 2023 r., zupełnie stracił z pola widzenia intencję skarżącego z perspektywy jego interesu prawnego. Wszak inwestorowi nie zależy na takim czy innym konkretnym trybie postępowania, a na możliwości merytorycznego zwalczenia postanowienia PINB. Zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie MWINB jawi się więc jako błędne, szczególnie skoro MWINB sam stwierdził pominięcie strony z winy organu I instancji. Powyższej oceny w okolicznościach sprawy nie zmienia fakt reprezentowania skarżącego przez profesjonalnego pełnomocnika. Jak słusznie podniósł skarżący, jeżeli w chwili składania zażalenia przez pominiętą stronę, czy też wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia, postanowienie, którego środki te dotyczą, było już postanowieniem ostatecznym (ze względu na upływ terminu do wniesienia zażalenia w odniesieniu do stron postępowania, którym akt ten doręczono), organ administracji publicznej winien podjąć działania, do jakich obliguje go przepis art. 235 § 1 K.p.a. Zgodnie bowiem z ww. przepisem skargę w sprawie, w której wydano decyzję ostateczną, uważa się zależnie od jej treści za żądanie wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności decyzji albo jej uchylenia lub zmiany, które może być uwzględnione, z zastrzeżeniem art. 16 § 1 zdanie drugie. W związku z tym pierwszeństw skarga, o której mowa, interpretowana jest jako środek prawny z art. 145-163 K.p.a. Oznacza to, że skarga (pismo formułujące wolę wzruszenia decyzji) w sprawie, w której wydana była ostateczna decyzja (postanowienie) powinna być traktowana jako wniosek o wszczęcie postępowania w jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania. Zatem skargę w sprawie zakończonej decyzją ostateczną (postanowieniem ostatecznym) uważa się zależnie od jej treści za żądanie wznowienia postępowania (art. 147 K.p.a.) lub żądanie stwierdzenia nieważności decyzji (postanowienia), art. 157 § 2 K.p.a., albo uchylenia lub zmiany (art. 154, art. 155, art. 161, art. 162, art. 163 K.p.a). Dodatkowo warto zauważyć, że w piśmiennictwie wyrażony został pogląd (por.: R. Kędziora, Komentarz do K.p.a., wyd. 2008, str. 931), podzielany przez Sąd, że pisma stron postępowania (także podmiotów uznających się za strony postępowania) skierowane przeciwko aktom ostatecznym, które pozostawiają wątpliwości co do ich kwalifikacji, wymagają interpretacji w trybie art. 235 K.p.a., choćby nie były kierowane do organu w ramach postępowania skargowego (por. prawomocny wyrok WSA w Warszawie z 4 stycznia 2017 r. sygn. VIII SA/Wa 367/16). Zatem na organie administracji publicznej w związku z wpływem pisma kwestionującego prawidłowość postanowienia posiadającego już walor ostateczności ciąży obowiązek ustalenia rzeczywistego żądania strony. Jeżeli organ odwoławczy uznał, że postanowienie, od którego zażalenie składała strona, było w chwili jego składania ostateczne, to organ winien rozważyć w trybie art. 235 § 1 K.p.a., czy pisma strony nie potraktować jako wniosku o wznowienie postępowania lub żądanie stwierdzenia nieważności postanowienia. Organ winien pouczyć stronę w trybie art. 9 K.p.a. o jej prawach i obowiązkach, a w zależności od powziętych wątpliwości zażądać stosownych wyjaśnień i uzupełnień (por. wyrok NSA z 17 grudnia 1996 r. sygn. II SA/Gd 1156/96). W konsekwencji poczynionych rozważań uprawniona pozostaje teza, że organ II instancji nie dokonał właściwej oceny pism skarżącego, nie wyjaśnił, czy wobec podnoszonych w nim zarzutów i wniosków, jeżeli strona kwestionuje postanowienie ostateczne, to właściwym trybem załatwienia sprawy będzie tryb wznowienia postępowania z art. 145 § 1 K.p.a. Podsumowując Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie MWINB z 4 kwietnia 2025 r. stwierdzające, że zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu z art. 141 § 2 K.p.a. z przyczyn wskazanych w jego uzasadnieniu, jest niezgodne z prawem, ponieważ wobec wniesienia zażalenia po terminie, prawidłowym działaniem organu powinno być wezwanie pełnomocnika skarżącego o wyjaśnienie, czy pisma, nazwanego "zażaleniem", nie należy potraktować w istocie jako wniosek o wznowienie postępowania, złożony w stosownym do tego terminie. Wadliwość rozumowania organu II instancji uwypukla okoliczność, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia z jednej strony powołując się na orzecznictwo i doktrynę MWINB wskazywał, że podmiot, który nie brał udziału w postępowaniu zakończonym decyzją (postanowieniem), bądź któremu nie doręczono decyzji (postanowienia), i który nie wniósł odwołania (zażalenia) w terminie otwartym dla strony, której doręczono decyzję (postanowienie), nie ma możliwości usunięcia skutków prawnych upływu terminu do wniesienia odwołania. W takiej sytuacji podmiot taki nie może skorzystać z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, gdyż możliwość skorzystania z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania (art. 58 § 1 K.p.a.) służy jedynie stronie, której organ doręczył decyzję (por. wyrok NSA z 8 lutego 2023 r., sygn. I OSK 2545/19). Z drugiej zaś strony w odpowiedzi na skargę MWINB podniósł, że obowiązek wyjaśniania z jakich przyczyn doszło do uchybienia terminu oraz czy nastąpiło to bez winy strony występuje w sytuacji, gdy strona zwróci się do organu z wnioskiem o przywrócenie uchybionego terminu. Takie formułowanie sprzecznych ze sobą stanowisk jest, zdaniem Sądu, sprzeczne z art. 8 i art. 9 K.p.a. Wobec powyższego Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z istotnym naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 8 i art. 9 w zw. z art. 235 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. – poprzez brak rozważenia zastosowania, co skutkowało brakiem wezwania skarżącego, czy pisma z 22 listopada 2023 r. i 5 lutego 2024 r. są wnioskami o wznowienie postępowania. Ponadto Sąd stwierdził naruszenie przez MWINB art. 78 Konstytucji RP, poprzez wykładnię zastosowanych w sprawie przepisów sprzecznie z ww. normą konstytucyjną w sposób obciążający skarżącego błędami popełnionymi przez organy administracji. Na marginesie Sąd zaznacza, że zagadnienie ostateczności postanowienia nakładającego na inwestora konkretne obowiązki i uprawnienia zakreślone czasem od doręczenia tego postanowienia, w przypadku doręczenia wadliwego właśnie inwestorowi, należy traktować z wyjątkową ostrożnością. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., Sąd orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku, uchylając zaskarżone postanowienie. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt II sentencji, na podstawie art. 200 P.p.s.a. (zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw). Zasądzone na podstawie art. 205 § 2 P.p.s.a. na rzecz skarżącego koszty postępowania w wysokości 597 zł stanowią: uiszczony przez skarżącego wpis od skargi w kwocie 100 zł; wynagrodzenie reprezentującego skarżącego radcy prawnego, w kwocie 480 zł, co odpowiada stawce minimalnej przewidzianej w § 14 pkt 1 ppkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 1935); opłata skarbowa 17 zł za złożony dokument pełnomocnictwa (art. 1 ust. 1 pkt 2 w związku z cz. IV załącznika do ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej; Dz.U. z 2023 r. poz. 2111).