II SA/Kr 585/12
WyrokWSA w Krakowie2012-07-04
Skład orzekający: Ewa Rynczak, Jacek Bursa, Agnieszka Nawara-Dubiel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, która w międzyczasie stała się częścią drogi publicznej, pomimo że pierwotny cel wywłaszczenia (budowa szpitala) nie został zrealizowany?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji naruszyły art. 153 PPSA, nie stosując się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w poprzednim wyroku WSA. Organ odwoławczy pominął fakt wydania poprzedniego wyroku i nie odniósł się do zarzutów odwołania, co uniemożliwiło prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i rozstrzygnięcie sprawy co do istoty.Stan faktyczny
Skarżąca domagała się zwrotu wywłaszczonej działki, która pierwotnie miała służyć budowie szpitala, jednak cel ten nie został zrealizowany. Organ I instancji odmówił zwrotu, uznając działkę za zbędną, ale jednocześnie włączoną do pasa drogowego ulicy. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 153 PPSA poprzez niezastosowanie się do wskazań poprzedniego wyroku WSA, który nakazywał wyjaśnienie kwestii celu wywłaszczenia i związków między różnymi inwestycjami szpitalnymi.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Rynczak (spr.) Sędziowie : WSA Jacek Bursa WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2012 r. sprawy ze skargi Z.P. na decyzję Wojewody [...] z dnia 6 lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej Z.P. kwotę 200 zł ( słownie: dwieście złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z 11 października 2010r. nr [...], po sprostowaniu postanowieniem z dnia 9 stycznia 2012 r., Starosta [...], działając na podstawie art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1, art. 142 i art. 216 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, póz. 651 ze zm.) oraz art. 104 kpa i art. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007r. Nr 19, póz. 115), orzekł o odmowie wobec M. S., R. S. i Z. P. zwrotu działki nr [...] o pow. 0,0152 ha obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. w granicach wywłaszczonej (nabytej) na rzecz Skarbu Państwa działki nr [...] obr. [...].
Orzekając w w/w sposób organ l instancji stwierdził, iż choć - jak ustalił w oparciu o zgromadzone w postępowaniu materiały i dowody - nabyta przez Skarb Państwa umową sprzedaży z dnia [...] lipca 1976 r. Rep. A. l Nr [...] nieruchomość oznaczona obecnie jako działka nr [...] obr. [...], pomimo upływu 34 lat, nie została zagospodarowana na cel określony w w/w umowie tj. pod budowę Szpitala [...], a tym samym zaistniała w stosunku do niej przesłanka zbędności wynikająca z przepisu art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie jest możliwy jej zwrot na rzecz uprawnionych osób, gdyż jak wynika z treści pisma Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu z dnia 2 sierpnia 2010 r. nr [...], znajduje się ona w pasie drogowym ulicy S. w K.. Tymczasem zgodnie z prezentowanym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego poglądem jak również wobec treści art. 2a ustawy o drogach publicznych oraz art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, nie jest możliwy zwrot nieruchomości wywłaszczonej -pomimo jej zbędności - jeśli w chwili orzekania o zwrocie jest ona częścią drogi publicznej w rozumieniu ustawy o drogach publicznych. Działka ta stanowi część trawnika i betonowego chodnika, przebiega też przez nią sieć wód. kań. gaz i elektryczność.
Odwołanie od w/w decyzji wniosła M. S., zarzucając, że w dalszym ciągu Starosta [...] nie wskazał daty, dowodu i podstawy prawnej uzasadniającej twierdzenie, że działka nr [...] wchodzi w pas drogowy ulicy S. Nie wiadomo więc nadal na jakiej podstawie i od kiedy przedmiotowa nieruchomość wywłaszczona na cel budowy publicznego szpitala stała się według Starosty [...] częścią drogi publicznej. Takim dowodem nie może być pismo Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu z dnia 02.08.2010 r. nr [...], w którym fakt ten stwierdza się bez podania jakiegokolwiek dokumentu, daty i podstaw prawnych. Organ administracyjny nie może, bez podania uzasadnionej podstawy prawnej, przeznaczyć nieruchomości wywłaszczonej na budowę Szpitala [...], na przebudowę ulicy S. Ponadto z uzasadnienia zaskarżonej decyzji Starosty [...] niezbicie wynika, iż do przebudowy ulicy S. nie doszło do dnia dzisiejszego i bez znaczenia jest fakt, że ulica S. jest drogą publiczną od 1986 roku. Uchwala Rady Miasta Krakowa zaliczająca ją do kategorii dróg publicznych nie oznaczała bowiem automatycznego włączenia działki nr [...] w jej pas drogowy. Zarzuciła też, że postępowanie trwa od 22.01.2001 r., organ przewlekle prowadzi postępowanie i nie ustalił na jakiej podstawie prawnej organ ustalił, że dz. [...] wchodzi w pas drogowy.
Decyzją z dnia 6 lutego 2012 r., znak: [...], Wojewoda [...], na podstawie art. 9a ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, póz. 651 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego brak jest podstaw do kwestionowania zawartego w zaskarżonej decyzji stwierdzenia, iż zawnioskowana do zwrotu nieruchomość (obecnie oznaczona jako działka nr [...] nabyta przez Skarb Państwa umową sprzedaży z dnia [...] lipca 1976r. Rep. A. l Nr [...] spełnia przesłankę zbędności na cel wywłaszczenia, którym była realizacja inwestycji pod nazwą budowa Szpitala [...] (jak wynika z "Aneksu do informacji o terenie nr [...] z dnia 18 kwietnia 1974 r. dla budowy Szpitala [...]" oraz załącznika graficznego do decyzji zatwierdzającej plan realizacyjny z dnia [...] maja 1975 r. nr [...], na terenie omawianej działki nr [...] w ramach w/w inwestycji głównej planowane było dokonanie zmiany parametrów już istniejącej wówczas ulicy S., poprzez jej przebudowę, a konkretnie poszerzenie). Całość zgromadzonego materiału dowodowego pozwala na stwierdzenie, iż w/w inwestycja główna nie została ukończona w ciągu 10 lat od chwili nabycia przedmiotowej nieruchomości przez Skarb Państwa tj. do roku 1986 (świadczą o tym m.in. "Informacja w sprawie budowy Szpitala [...] w P.'" z dnia 13 rnarca 1991 r. oraz strona z "Dziennika budowy nr IX", na której znajdują się wpisy z roku 1994 i 1996 potwierdzające odbiory prac tj. krycie dachu na budynku kuchni i budynku ..E"). Skoro natomiast w/w kompleks szpitalny nie powstał w w/w terminach (zaprzestano jego realizacji) i nie był wówczas użytkowany, to brak jest tym samym argumentów przemawiających za tym, iż działek przeznaczonych pod mającą mu służyć infrastrukturę (m.in. w postaci dróg dojazdowych) nie można uznać za spełniające przesłankę zbędności o której mowa w art. 137 ust. 1 pkt 2 ugn. Jednocześnie fakt obecnego funkcjonowania na terenie jednego z obiektów pozostałych właśnie po niezrealizowanym Szpitalu [...], Szpitalu [...] nie ma w tym kontekście żadnego znaczenia, gdyż, jak wskazują liczne dokumenty zgromadzone w sprawie, placówka ta powstała zdecydowanie później, niż wspomniany rok 1986, kiedy to minęło 10 lat od nabycia dawnej działki nr [...] przez Skarb Państwa.
Jak jednoznacznie wskazano w piśmie Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. z dnia 2 sierpnia 2010 r. nr [...] "działka nr [...] obr. nr [...] jedn. ewid. [...] wchodzi w skład pasa drogowego ul. S.". Jednocześnie jak wynika z pozyskanego przez organ l instancji materiału dowodowego, Uchwałą nr 103 Rady Narodowej Miasta Krakowa z dnia 28 maja 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych oraz lokalnych miejskich (Dz. U. Województwa Krakowskiego z dnia 7 lipca 1986 r. Nr 10, póz. 84), w/w ul. S. została zaliczona do kategorii dróg publicznych - lokalnych miejskich (obecnie jest to droga gminna).
Organ wskazał przy tym na utrwalone i aktualne w tym zakresie orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiocie możliwości zwrotu byłym właścicielom wywłaszczonej nieruchomości, która obecnie stanowi część drogi publicznej. W wyroku z dnia 12 lutego 2009 r. sygn. akt l OSK 361/08 (Lex nr 516045) NSA stwierdził wyraźnie, iż "zgodnie z art. 2a ustawy o drogach publicznych drogi krajowe stanowią własność Skarbu Państwa, a drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność właściwego samorządu województwa, powiatu lub gminy. Przepis ten określa strukturę własnościową dróg publicznych w sposób nie dopuszczający wyjątków. Z przepisu tego wynika zarazem zakaz przenoszenia własności dróg publicznych na rzecz podmiotów innych niż wymienione w tym przepisie. A zatem z woli ustawodawcy drogi publiczne zostały zaliczone do kategorii rzeczy o ograniczonym obrocie. Jedyna dopuszczalna forma obrotu nieruchomościami zajętymi pod drogi publiczne, może polegać na przenoszeniu własności między podmiotami wymienionymi w cyt. art. 2a ustawy o drogach publicznych, wyłącznie w razie zmiany przynależności drogi publicznej do określonej kategorii. Powyższe rozwiązania upoważniają do stwierdzenia, że zadośćuczynienie roszczeniu o zwrot nieruchomości wywłaszczonej, a zajętej obecnie pod drogę publiczną na podstawie art. 136 ust 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, prowadziłby do skutku sprzecznego z prawem, polegającego na nabyciu przez osobę fizyczną nieruchomości stanowiącej część drogi publicznej. Wykładnia systemowa art. 136 ust. 3 ustawy, uwzględniająca ograniczenie obrotu nieruchomościami zajętymi pod drogi publiczne, która wynika z cyt. art. 2a ustawy o drogach publicznych, prowadzi do wniosku, że niedopuszczalne jest orzeczenie o zwrocie nieruchomości wywłaszczonej, która w czasie orzekania o zwrocie jest częścią drogi publicznej w rozumieniu przepisów ustawy o drogach publicznych ". Podobne stanowisko zajął NSA w wyroku z dnia 2 września 2010 r. sygn. akt l OSK 1438/09 (Lex nr 745018) gdzie wskazał, iż "jak wynika z art. 2 ustawy o gospodarką, nieruchomościami, przepisy tej ustawy powinny być tak stosowane, aby nie naruszało to postanowień wynikających z innych ustaw. Do ustaw, o których mowa, zaliczyć należy m. in. ustawę o drogach publicznych. Dla rozpoznawanej sprawy znaczenia nabiera treść art. 2a ustawy o drogach publicznych, zgodnie z którym drogi krajowe stanowią własność Skarbu Państwa, a drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność właściwego samorządu województwa, powiatu lub gminy. Jak to wielokrotnie podkreślano w judykaturze, przepis ten określa strukturę własnościową dróg publicznych w sposób niedopuszczający wyjątków. W konsekwencji z treści art. 2a ustawy o drogach publicznych wynika zakaz przenoszenia własności nieruchomości zajętych pod drogi publiczne na rzecz innych podmiotów niż wskazane w jego treści (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 2009 r. o sygn. akt l OSK 136/08, LEX nr 516045). Drogi publiczne traktowane są jako rzeczy o ograniczonym obrocie. Jedyną prawnie dopuszczalną formą obrotu jest przenoszenie własności pomiędzy podmiotami, o których mowa w art. 2a ustawy o drogach publicznych. Uprawnione jest zatem twierdzenie, że wyeliminowana została również dopuszczalność zwrotu wywłaszczonych nieruchomości stanowiących drogi publiczne ich byłym właścicielom lub spadkobiercom. Nie ulega bowiem wątpliwości, że zwrot nieruchomości pociąga za sobą skutek w postaci zmiany stosunków własnościowych, co musi być wyłączone, jeśli jedną ze stron jest podmiot nieznajdujący się w katalogu podmiotów, o których mowa w art. 2a ustawy o drogach publicznych". Powyższy pogląd został również podzielony w szeregu wyroków Wojewódzkich Sądów Administracyjnych, w i tym m.in. w wyroku WSA w Krakowie z dnia 21 marca 2011 r. sygn. akt II SA/Kr 1484/10 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych) gdzie sąd zauważył m.in., iż "rację mają organy wskazując, że ewentualny zwrot nieruchomości wywłaszczonej i zajętej obecnie pod drogę publiczną na podstawie art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, prowadziłoby do skutku sprzecznego z prawem. W takim bowiem przypadku osoba fizyczna nabyłaby nieruchomość stanowiącą część drogi publicznej. Tym samym niedopuszczalne jest orzeczenie o zwrocie nieruchomości wywłaszczonej, która w czasie orzekania o zwrocie jest częścią drogi publicznej w rozumieniu przepisów ustawy o drogach publicznych ".
Odnosząc się do pozostałych zarzutów odwołującej, kwestionujących prawidłowość ustaleń Starosty na okoliczność tego, iż przedmiotowa działa nr [...] faktycznie wchodzi w skład pasa drogowego ul. S., Wojewoda [...] podał, iż w świetle istniejącego w tym zakresie orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, brak jest podstaw do kwestionowania prawdziwości informacji odnośnie zasięgu pasa drogowego, przedstawionej przez zarządcę drogi (w tym wypadku ZIKiT-u w K.) pomimo, iż stanowi on jednostkę organizacyjną Gminy Kraków, będącej stroną postępowania zwrotowego, w ramach którego kwestia zasięgu tego pasa jest wyjaśniana (wyrok WSA w Krakowie z dnia 20 grudnia 2010 r. sygn. akt II SA/Kr 1201/10 -Centralna Baza Orzeczeń Administracyjnych). Zasadność takiego stanowiska potwierdzają w pełni przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, które przyznają zarządcy drogi (zgodnie z art. 19 ust. 5 tej regulacji " w granicach miast na prawach powiatu zarządcą wszystkich dróg publicznych, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, jest prezydent miasta", który z kolei zgodnie z art. 21 ust. 1 " może wykonywać swoje obowiązki przy pomocy jednostki organizacyjnej będącej zarządem drogi, utworzonej odpowiednio przez sejmik województwa, radę powiatu lub radę gminy " -w tym wypadku jednostką tą jest właśnie Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K.) bardzo szerokie uprawnienia i kompetencje w zakresie dotyczącym zarządzanej przez niego drogi (wymienione są one w art. 20, art. 20a i art. 20b omawianej ustawy - przykładowo zgodnie z art. 20 pkt 8 zarządca drogi wydaje zezwolenia na zajęcie pasa drogowego). Jak podkreśla się w doktrynie prawniczej " komentowana regulacja zawiera katalog zadań należących do właściwości zarządcy drogi. Katalog ten ma charakter otwarty, co oznacza, ze zarządca drogi powinien realizować również inne zadania, o ile tylko mieszczą się one w ramach jego ogólnej kompetencji -planowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i ochrony dróg. W opinii organu fakt przyznania przez ustawodawcę zarządcy drogi tak szerokich uprawnień, w tym m.in. dotyczących kwestii związanych z określaniem granic pasa drogowego a także sposobu użytkowania nieruchomości znajdujących się w tych granicach, wyklucza możliwość negowania informacji podanej przez tego typu podmiot, jako istotnego dowodu w postępowaniu administracyjnym. Niezależnie od powyższego w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego, organ odwoławczy pozyskał do akt sprawy aktualną mapę sytuacyjno-wysokościową obszaru na którym znajduje się stanowiąca przedmiot niniejszego postępowania działka nr [...]. Choć mapa ta nie zawiera wkreślonej granicy pasa drogowego (co do zasady bowiem tego typu mapy obrazują po prostu stan zagospodarowania i uzbrojenia terenu), to z jej treści można wywnioskować, iż jest na niej zlokalizowany m.in. przylegający bezpośrednio do jezdni chodnik, jak również szereg podziemnych ciągów infrastruktury technicznej. W tym kontekście droga nie może być utożsamiana jedynie z jej wyasfaltowanym fragmentem przeznaczonym do ruchu pojazdów, ale również, zgodnie z art. 4 pkt. 1 ustawy o drogach publicznych droga to budowla wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiącą całość techniczno-użytkową przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowana w pasie drogowym. Z kolei pas drogowy to wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą (art. 4 pkt 2 ustawy o drogach publicznych). W świetle brzmienia omawianego art. 4 w skład pasa drogowego wchodzą także m.in. chodnik oraz zieleń przydrożna.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższa decyzję złożyła Z. P., zarzucając iż decyzja Wojewody [...] jest niezgodna z prawem, a w szczególności stanowi naruszenie 153 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie się do ocen prawnych i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku WSA w Krakowie z dnia 19 sierpnia 2009 r. sygn. akt II SA/Kr 421/09. W omawianym orzeczeniu wymieniony został szereg uchybień, jakich dopuściły się rozpatrując przedmiotową sprawę organy administracji publicznej. Dotyczyły one m. in. prawidłowości ustaleń w zakresie celu wywłaszczenia, wyjaśnienia kwestii rozpoczęcia i zakończenia celu wywłaszczenia, w szczególności związków pomiędzy inwestycją nazwaną Szpitalem [...] w P., a innymi inwestycjami polegającymi na budowie w tym rejonie nowego szpitala, nazywanych w różnych okresach czasu Centrum Leczniczym Przemysłowym Służby Zdrowia w K. – [...], Szpitalem w osiedlu [...] -położony w Dzielnicy [...], Szpitalem w dz. [...] os. [...], Szpitalem [...], Szpitalem w osiedlu [...] w K. oraz Szpitalem [...], jak również kwestii dróg. W dalszym ciągu nie wyjaśniono jaki szpital miał być wybudowany na przedmiotowym terenie oraz w jakim związku ta niezrealizowana budowa pozostaje ze Szpitalem [...], którego część, jak uważa WSA w Krakowie, funkcjonowała w 2002 r. Wojewoda [...] nie odnosi się w zaskarżonej decyzji, do kwestii, że celem pierwotnym do, realizacji na wywłaszczonych nieruchomościach o powierzchni ponad 12 ha miał być szpital publiczny składający się z kompleksu 24 obiektów kubaturowych o łącznej powierzchni 44 029 m2 . Pomimo, że w zasadniczy sposób odstąpiono od realizacji projektu budowlanego stwierdzonego przejętym pozwoleniem na budowę z dnia 31.03.1983 r., a wprowadzone liczne zmiany nosiły również charakter istotny i wymagały zmiany pozwolenia na budowę, kierownik budowy M. S. złożył oświadczenie, że obiekt został wybudowany zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym bez żadnych odstępstw. Złożono wniosek o przeprowadzenie dowodu ze świadków. Nie doszło do uzupełnienia materiału dowodowego. W praktyce Wojewoda w postępowaniu odwoławczym ograniczył się w zasadzie jedynie do próby uargumentowania, że działka nr [...] znajduje się w pasie drogowym ulicy S., używając do tego jedynie zyskanej informacji z Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu K., zawartej w piśmie z dnia 2 sierpnia 2010 r. nr [...] i nie przedstawiając na potwierdzenie tego żadnych dowodów. Nie wiadomo więc nadal na jakiej podstawie i od kiedy przedmiotowa nieruchomość wywłaszczona na cel budowy publicznego szpitala stała się według Wojewody częścią drogi publicznej. Takim dowodem nie może być pismo Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu z dnia 2.08.2010 r. nr [...], w którym fakt ten stwierdza się bez podania jakiegokolwiek dokumentu, daty i podstaw prawnych. Uchwała Rady Miasta Krakowa zaliczająca działkę do kategorii dróg publicznych nie oznaczała bowiem automatycznego włączenia działki nr [...] w jej pas drogowy. Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. powinien wskazać pas drogowy ul. S., w obszarze którego rzekomo znajduje się działka nr [...]. Wszystko wskazuje na to, że takiego pasa do dnia dzisiejszego nie wyznaczono geodezyjnie. W protokole z rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu 4 września 2001 r. stwierdzono: "Na działce [...] stwierdzono trawnik, chodnik z betonu, dojście do budynku j. wyżej z 3 schodkami oraz drewniane, nowe ogrodzenie wys. ok. 70 cm oraz 1 gruszę starą i kilka krzewów ozdobnych. Brak w tym opisie jakiejkolwiek wzmianki o ul. S.. Poza tym zarzuciła, że geodezyjnie nie wyznaczono pasa drogowego ul. S..
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i o zasądzenie kosztów, a także o poinformowanie organów zwierzchnich o celowym naruszaniu przepisów prawa.
W odpowiedzi na skargę skarżony organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- zwanej dalej p.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem tj. zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego obowiązujących w dacie wydania zaskarżonego aktu. Należy wskazać, że zgodnie z art. 134p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wady postępowania administracyjnego, skutkujące koniecznością: uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi sąd w myśl art. 151 p.p.s.a. skargę oddala.
Skarga jest uzasadniona.
Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji z dnia 6 lutego 2012 r., znak: [...] Wojewody [...] oraz decyzji organu l instancji z dnia 11 października 2010r. nr [...], sprostowanej postanowieniem z dnia 9 stycznia 2012 r., Starosty [...], uznał, że decyzje te naruszają przepis postępowania art. 153 p.p.s.a. i dlatego należało wyeliminować je z obrotu prawnego.
Przede wszystkim należy wskazać, że organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji w ogóle nie odniósł się do zarzutów odwołania M. S., która wskazała między innymi, że sprawa była już przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie i choć nie wskazała daty i sygnatury wyroku, to obowiązkiem organu odwoławczego było ustosunkowanie się do tego zarzutu, tym bardziej, że organ l instancji w decyzji z dnia 11 października 2010r. nr [...] wskazał na ten wyrok wydany w dniu 19.08.2009 r. syg. akt II SA/Kr 421/09. Organ odwoławczy pominął fakt wydania tego wyroku. Przedmiotem rozpoznania sprawy przez WSA zakońconego wydaniem wyroku z dnia 19.08.2009r. syg. II SA/Kr 421/09 był zwrot wywłaszczonych nieruchomości dotyczący dwóch działek nr [...] o pow. 0,0152 ha oraz działki nr [...] o pow. 0,0580 ha, obie położone w tym samym obrębie nr [...] w K., jed. ewid. [...]. Obecnie przedmiotem zwrotu jest tylko jedna działka nr [...], niemniej jednak ten fakt nie zwalnia organów z obowiązku wykonania wszystkich wskazanych zaleceń w tym wyroku. Organ l instancji powołał się wprawdzie na te zalecenia określając je, że obowiązkiem organu przy ponownym rozpatrzeniu sprawy było cytuję: "wyjaśnić zmiany nazwy projektowanego szpitala jakie następowały w trakcie jego realizacji, oraz związki pomiędzy inwestycją nazwaną Szpitalem [...], a innymi inwestycjami polegającymi na budowie w tym rejonie nowego szpitala o różnych nazwach". Takie zalecenia WSA nie dotyczyły tylko tej kwesii, ponieważ było ich znacznie więcej i organy miały obowiązek ustosunkowania się do nich i ich wykonania.
Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że organ i Sąd obecnie rozpoznający sprawę związani są oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w cyt. wyżej wyroku WSA w Krakowie z dnia 19.08.2009 r. syg II SA/Kr 421/09.
Niewykonanie przez organy obu instancji wiążących zaleceń Sądu zawartych w cyt. wyżej wyroku WSA jest naruszeniem przepisu art. 153 p.p.s..a, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż zdeterminowało to wydanie decyzji naruszającej prawo.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze, tym razem wniesionej przez Z. P., należy uznać, że zarzut niewykonania zaleceń zawartych w wyroku WSA sygn. ll SA/Kr 421/09 jest istotnym zarzutem, gdyż organ dopiero po prawidłowo i wnikliwie wykonanych wszystkich wskazaniach zawartych w tym wyroku będzie mógł ustalić stan faktyczny sprawy w oparciu o który będzie mógł dokonać oceny zebranego całego materiału dowodowego w sprawie, zgodnie z art. 80 k.p.a. i rozstrzygnąć sprawę co do jej istoty. Należy przy tym podkreślić, że zarzut długo trwającego postępowania od 2001 r. jest w pełni uzasadniony.
Sąd na obecnym etapie postępowania nie może ustosunkować się do pozostałych zarzutów skargi albowiem taka kontrola nastąpi dopiero po ustaleniu rzeczywistego stanu faktycznego sprawy w odniesieniu do którego będą miały zastosowanie normy prawa materialnego w niewadliwie przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym (por: wyrok NSA z dnia 10.02.1981 r., SA 910/80, ONSA 1981 r, nr1, poz.7 oraz Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi, Komentarz pod red. T. Wosia WP LexisNexis W-wa 2005 r, str. 145, t.14).
Organ przy ponownym rozpatrzeniu sprawy winien dokładnie wykonać wszystkie zalecenia zawarte w wyroku tut. Sądu z dnia 19.08.2009 r. syg. II SA/Kr 421/09 .
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt l sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30.08.2002r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r., Nr 153, póz. 1270 z późn. zm.), w myśl którego Sąd w razie uwzględnienia skargi na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
O kosztach orzeczono jak w pkt. II wyroku na postawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło