II SA/Kr 585/17

WyrokWSA w Krakowie2017-07-06

Skład orzekający: Paweł Darmoń, Mariusz Kotulski, Małgorzata Łoboz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy zmieniająca miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, która przeznacza na cele nierolnicze grunty rolne klasy III bez zgody właściwego ministra, narusza prawo i podlega stwierdzeniu nieważności w całości lub w części?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność uchwały rady gminy w części dotyczącej przeznaczenia na cele nierolnicze gruntów rolnych klasy III, dla których Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie wyraził zgody na zmianę przeznaczenia. Rozstrzygnięcie to wynika z naruszenia przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, co stanowi istotne naruszenie trybu i zasad sporządzania planu. Sąd podkreślił konieczność zapewnienia spójności między częścią tekstową a graficzną uchwały, stwierdzając nieważność obu, jeśli występują między nimi sprzeczności wynikające z wadliwego przeznaczenia gruntów.
Stan faktyczny
Wojewoda Małopolski złożył skargę na uchwałę Rady Gminy Korzenna zmieniającą miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, zarzucając jej przeznaczenie na cele nierolnicze gruntów rolnych klasy III bez wymaganej zgody Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Skarga dotyczyła konkretnych działek, które zostały oznaczone w planie jako tereny zabudowy mieszkalno-zagrodowej (MNR). Wójt Gminy Korzenna wniósł o oddalenie skargi, argumentując, że procedury uzgodnień zostały przeprowadzone zgodnie z prawem, a stanowisko Marszałka Województwa Małopolskiego wskazywało na zbędność zgody ministra w tym przypadku. Sprawa trafiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który wcześniej stwierdził nieważność uchwały w części graficznej, jednak Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ten wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Stwierdza nieważność § 2 pkt 8 zaskarżonej uchwały w zakresie przeznaczenia dopuszczalnego dla wskazanych fragmentów działek oraz stwierdza nieważność części graficznej zaskarżonej uchwały w odniesieniu do wskazanych działek i obszarów.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie: WSA Mariusz Kotulski WSA Małgorzata Łoboz (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2017r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej delegowanego do Prokuratury Okręgowej w Nowym Sączu- Pawła Dunikowskiego sprawy ze skargi Wojewody Małopolskiego na uchwałę nr XLIII/385/2014 Rady Gminy Korzenna z dnia 18 czerwca 2014r. w przedmiocie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Korzenna oznaczonego jako plan "Nr 8 - Trzycierz" 1. stwierdza nieważność § 2 pkt 8 zaskarżonej uchwały w zakresie, w jakim odnosi się do przeznaczenia dopuszczalnego: -dla fragmentu działki o numerze ewidencyjnym 18 położonego w obszarze 1-1 MNR, -dla fragmentów działek o numerach, ewidencyjnych 207, 208, 202/2, 201/6, 201/3 położonych w obszarze 1-4 MNR, -dla fragmentu działki o numerze ewidencyjnym 201/5 .położonego w obszarze 1-5 MNR, -dla fragmentu działki o numerze ewidencyjnym 214/1 położonego w obszarze 1-6 MNR; 2. stwierdza nieważność części graficznej zaskarżonej uchwały: -w zakresie działki o numerze ewidencyjnym 18 w części, w jakiej położona jest na rysunku planu w obszarze o symbolu 1-1 MNR i ujętej w załączniku nr 1 do uchwały, -w zakresie działek o numerach ewidencyjnych 207, 208, 202/2, 201/6, 201/3 w częściach, w jakich położone są na rysunku planu w obszarze o symbolu 1-4 MNR i ujętych w załączniku nr 4 do uchwały, -w zakresie działki o numerze ewidencyjnym 201/5 w części w jakiej położona jest na rysunku planu w obszarze o symbolu 1-5 MNR i ujętej w załączniku nr 4 do uchwały, -w zakresie działki o numerze ewidencyjnym nr 214/1 w części w jakiej położona jest na rysunku planu w obszarze o symbolu 1-6 MNR i ujętej w załączniku nr 4 do uchwały Skargę na uchwałę Rady Gminy Korzenna z dnia 18 czerwca 2014 r. Nr XLIII/385/2014 złożył Wojewoda Małopolski, zaskarżając ją w części dotyczącej działek o nr ewid. 18, 207, 208, 202/2, 201/3, 201/5, 201/6, 214/1 w obr. ewid. Mogilno o gruntach klas III położonych w obszarze MNR ujętych na załącznikach nr 1 i nr 4 rysunku planu i wniósł o stwierdzenie nieważności rysunku planu w powyższym zakresie. Wojewoda Małopolski wskazał, że ocena dokumentacji formalno – prawnej przeprowadzonych prac planistycznych wykazała, że nie spełniono wymogów art. 17 pkt 6 lit c ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. z 2012 roku, poz. 647, ze zm.) w związku z art. 7 ustawy z dnia 3 lutego 1995 roku o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tj. z 2013 roku, poz. 1205, ze zm.). Z dokumentacji formalno-prawnej dotyczącej przedmiotowej zmiany planu wynika, że decyzją z dnia 14 stycznia 2014 r. znak: GZ.tr.057-602-750/13 Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie wyraził zgody na przeznaczenie na cele nierolnicze działek ozn. nr ewid. 18, 207, 208, 202/2, 201/3, 201/5, 201/6, 214/1 w obr. ewid. Mogilno o gruntach klas III. Jak wynika z analizy rysunku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (mapa stanowiąca załącznik nr 1 i mapa stanowiąca załącznik nr 4) działki te pozostają w obszarach o ustalonej uchwałą funkcji MNR. Na mocy § 2 pkt 8 uchwały objętej skargą dodano nowy § 11a, w którym w ust. 1 ustalono tereny o symbolach 1-1 MNR do 1-6 MNR dla zabudowy mieszkalno-zagrodowej jako przeznaczenia podstawowego. Natomiast w myśl ustaleń § 11a ust. 2 ustala się dla tych terenów znaczenie dopuszczalne: a) zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna i rekreacji indywidualnej, b) usługi podstawowe i komercyjne oraz drobna wytwórczość i rzemiosło nieuciążliwe, c) drogi dojazdowe oraz sieci i urządzenia infrastruktury technicznej i komunalnej. Analiza powyższych zapisów tekstu planu miejscowego określających przeznaczenie dopuszczalne terenów opisanych w § 11a ust. 2 uchwały wskazuje, że objęte skargą działki stanowiące grunty rolne, co do których Minister nie wyraził zgody na ich nierolnicze przeznaczenie, przeznaczone zostały w planie miejscowym na cele nierolnicze. Stanowi to rażące naruszenie ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Korzenna wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że w dniu 11 września 2013 r. do Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego przekazane zostały opracowane na potrzeby miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wnioski o przeznaczenie gruntów na cele nierolnicze, zawierające komplet terenów (także takie o symbolu MNR) w tekście i na rysunku planu, o zakresie przeznaczenia mieszkalno- zagrodowego z przeznaczeniem dopuszczalnym: a) zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna i wytwórczość, c) drogi dojazdowe oraz sieci i urządzenia infrastruktury technicznej i komunalnej). Pismem z dnia 27 września 2013 r. Marszałek Województwa Małopolskiego cofnął wniosek o przeznaczenie gruntów na cele nierolnicze, wskazując, że należy usunąć z projektu grunty przeznaczone pod zabudowę zagrodową i siedliskową, gdyż nie stracą one charakteru gruntów rolnych (innych niż oznaczone MNR w tym projekcie nie było). Wniosek o przeznaczenie gruntów na cele nierolnicze został więc skorygowany przedłożony ponownie pismem z dnia 08.10.2013 r. Zaznaczono, że Marszałek otrzymał we wniosku projekt i rysunek miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia 21 stycznia 2014 r. GZ.tr.057-602-750/13 wyraził częściową zgodę na przeznaczenie gruntów na cele nierolnicze za wyjątkiem działek oznaczonych w ewidencji gruntów 18, 207, 208, 202/2, 201/3, 201/5, 201/6, 214/1 w obrębie ewidencyjnym Mogilno. Organ sporządzający plan po otrzymaniu częściowej zgody Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi - kierując się stanowiskiem Marszałka Województwa Małopolskiego zawartym w piśmie z dnia 24.09.2013 r. - oznaczył działki, które nie otrzymały zgody na przeznaczenie gruntów na cele nierolnicze symbolem MNR w brzmieniu jak w uchwale, ponieważ zgodnie z powołanym wyżej pismem został pouczony, iż taka zgoda dla tych przeznaczeń jest zbędna. Zmiany z przeznaczeniem na tereny MNR zostały każdorazowo uzgodnione z wnioskodawcami działek. Organ stoi na stanowisku, iż w trakcie sporządzania planu nie naruszył ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, kierując się stanowiskiem Marszałka Województwa Małopolskiego zawartym w piśmie powołanym powyżej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 20 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 85/15 uwzględnił skargę tj. stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części graficznej, w zakresie działki o numerze ewidencyjnym 18 w części, w jakiej położona jest na rysunku planu w obszarze o symbolu 1-1 MNR, w zakresie działek o numerach ewidencyjnych 207, 208, 202/2, 201/3, 201/6 w części w jakiej położone są na rysunku planu w obszarze o symbolu 1-4 MNR; w zakresie działki o numerze ewidencyjnym 201/5 w części, w jakiej jest położona na rysunku planu w obszarze o symbolu 1-5 MNR oraz w zakresie działki o numerze ewidencyjnym 214/1 w części, w jakiej jest położona na rysunku planu w obszarze o symbolu 1-6 MNR. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia sąd stwierdził, że zaskarżoną uchwałą przeznaczono na cele nierolnicze grunty rolne klasy III, pomimo braku zgody właściwego ministra na zmianę przeznaczenia gruntu rolnego – w konsekwencji uchybiono przepisom ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu zagospodarowaniu przestrzennym, w związku z art. 7 ustawy z dnia 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. W związku z powyższym doszło do naruszenia trybu i zasad uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i orzeczono nieważność uchwały w części graficznej. Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej wniesionej przez Gminę Korzenna wyrokiem z dnia 15 marca 2017 r., sygn. II OSK 1795/15 – Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania. Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma fakt, że rozpoznawana sprawa została przekazana do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie mocą wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 2017 r., sygn. akt II OSK 1795/15, wydanego na skutek skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 marca 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 85/15 W takiej sytuacji, zgodnie z poglądem prezentowanym w orzecznictwie, należy uwzględnić, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny, modyfikacji ulegają granice sprawy administracyjnej, których nie wyznaczają już tylko przepisy art. 134 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016, poz. 718, zwanej dalej "p.p.s.a."), ale również art. 183 § 1 p.p.s.a. Inaczej mówiąc, granice sprawy w której orzeka w takiej sytuacji sąd, podlegają zawężeniu do granic, w jakich rozpoznał skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny i w wyniku tego wydał orzeczenie (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 września 2006r., II OSK 1117/05, LEX nr 238489). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, zastosowanie znajduje art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – dalej jako: "p.p.s.a.", zgodnie z którym sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest oceną prawną dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przez ocenę prawną, o której mowa w powołanym przepisie należy rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy, a ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej, a nie innej decyzji. Możliwość odstąpienia od zawartej w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni prawa może nastąpić jedynie w sytuacjach wyjątkowych, w szczególności, jeżeli stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować przepisy prawa odmienne od wyjaśnionych przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lipca 2005 r., sygn. akt I OSK 132/05), jak również w przypadku, gdy przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy, po wydaniu orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny, zmienił się stan prawny (tak H. Knysiak - Molczyk [w:] H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis 2005). W okolicznościach niniejszej sprawy nie zaistniały przesłanki umożliwiające odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Związanie wykładnią prawa oznacza, że sąd I instancji rozpoznając sprawę ponownie nie może, niezależnie od własnych przekonań w tym zakresie, interpretować norm prawnych w sposób odmienny niż dokonał to Naczelny Sąd Administracyjny a także winien on kwestie wskazane w wyroku NSA uwzględnić. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że Sąd I instancji słusznie uznał, że objęte skargą działki stanowiące grunty rolne, co do których Minister nie wyraził zgody na ich nierolnicze przeznaczenie, przeznaczone zostały w związku z tym w planie miejscowym na cele nierolnicze, co stanowi istotne naruszenie trybu i zasad sporządzania planu w rozumieniu art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W związku z powyższym kwestia ta nie podlega już dalszemu badaniu czy rozważaniu przez tut. Sąd. W powołanym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał dalej, że zaskarżonym wyrokiem naruszony został art. 147 § 1 p.p.s.a., gdyż stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w nieprawidłowym zakresie, tj. Sąd w wyroku sygn. IISA/Kr 85/15 stwierdził nieważność uchwały wyłącznie w części graficznej, w zakresie działki o numerze ewidencyjnym 18 w części, w jakiej położona jest na rysunku planu w obszarze o symbolu 1-1 MNR, w zakresie działek o numerach ewidencyjnych 207, 208, 202/2, 201/3, 201/6 w części w jakiej położone są na rysunku planu w obszarze o symbolu 1-4 MNR; w zakresie działki o numerze ewidencyjnym 201/5 w części, w jakiej jest położona na rysunku planu w obszarze o symbolu 1-5 MNR oraz w zakresie działki o numerze ewidencyjnym 214/1 w części, w jakiej jest położona na rysunku planu w obszarze o symbolu 1-6 MNR. Sąd nie wyeliminował z obrotu prawnego tych zapisów (oznaczeń) części tekstowej uchwały zmieniającej, które odnoszą się do wymienionych działek. Wyjaśnił, że na skutek tak sformułowanego wyroku w części tekstowej zaskarżonej uchwały w zmienionym § 11a ust. 1 pozostały oznaczenia, które nie mają odzwierciedlenia w części graficznej (1-1 MNR, 1-4 MNR, 1-5 MNR, 1-6 MNR). Wymienione w wyroku działki stanowią bowiem odpowiednio całe obszary tych terenów. Tym samym tak sformułowane rozstrzygnięcie Sądu I instancji powoduje powstanie sprzeczności pomiędzy częścią tekstową uchwały zmieniającej (§ 2 ust. 8), w której wymienia się tereny i ustala się dla nich odpowiednie przeznaczenie (zarówno podstawowe, jak i dopuszczalne), a jej częścią graficzną, z której wyeliminowano te obszary. A zatem Sąd I instancji błędnie sformułował więc sentencję wyroku, naruszając tym samym art. 147 p.p.s.a. Ingerencja sądu administracyjnego w treść aktu prawa miejscowego nie może powodować wątpliwości, co do zakresu obowiązywania tego aktu. W związku z powyższym NSA wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, rozpoznając ponownie tę sprawę, rozważy, w jaki sposób sformułować rozstrzygnięcie, aby nie powstała sprzeczność pomiędzy częścią tekstową i graficzną zaskarżonej uchwały. Uwzględniając powyższą ocenę prawną wyrażoną przez Naczelny Sąd Administracyjny, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, orzekł na podstawie art.147 p.p.s.a., o stwierdzeniu nieważności zaskarżonej uchwały zarówno w części tekstowej, jak i graficznej w zakresie objętym skargą. Słuszne jest bowiem stwierdzenie, iż części tekstowa i graficzna planu nie mogą być rozpatrywane osobno, a jedynie łącznie. Część graficzna musi być sporządzona tak, aby połączenie rysunku z tekstem mogło odbyć się w sposób jednoznaczny. Jako że część tekstowa stanowi treść uchwały w przedmiocie uchwalenia lub zmiany planu miejscowego, a część graficzna jest jedynie załącznikiem, oczywistym wydaje się stwierdzenie, że to część tekstowa zawiera w sobie normy prawne generalno-abstrakcyjne i bezpośrednio wiążące. Na tej podstawie konieczne było usunięcie sprzeczności między obydwoma częściami skarżonej uchwały, poprzez stwierdzenie nieważności tych przepisów części tekstowej, którym odpowiadały określone oznaczenia w części graficznej, które także zostały uznane za nieważne. Wskazać również należy, że Naczelny Sąd Administracyjny nie zgodził się z poglądem Gminy Korzenna wyrażonym w skardze kasacyjnej, że Sąd powinien stwierdzić nieważność uchwały w części dotyczącej przeznaczenia dopuszczalnego, tj. w zakresie § 11 ust. 2 planu w odniesieniu do konkretnych działek. Stanowisko to w ocenie NSA jest błędne, gdyż przedmiotem skargi jest uchwała zmieniająca z dnia 18 czerwca 2014r., zatem orzeczenie Sądu może dotyczyć tylko tej uchwały zmieniającej, a ona nie zawiera § 11 ust. 2. Ustalenia w kwestii przeznaczenia dopuszczalnego terenów MNR zawiera § 2 pkt 8 uchwały zmieniającej, na mocy którego po § 11 dodano § 11a. Nie jest jednak możliwe stwierdzenie nieważności w zakresie dodanego § 11 a ust. 2, w którym jest mowa o przeznaczeniu dopuszczalnym terenów 1-1 MNR do 1-6 MNR pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, gdyż część tych terenów uzyskała zgodę na zmianę przeznaczenia na cele nierolnicze, zatem takie przeznaczenie jest zgodne z prawem. Natomiast stwierdzenie nieważności uchwały zaskarżonej w części dotyczącej działek, które nie uzyskały zgody na zmianę przeznaczenia - spowoduje, że przeznaczenie tych działek pozostanie takie, jak to zostało ustalone w zmienianym planie w 2006r. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. Zgodnie z tym przepisem Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło