II SA/Kr 591/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędziowie: Sędzia WSA Piotr Fronc (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Protokolant: starszy referent sądowy Katarzyna Opiłka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2024 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 27 lutego 2024 r. znak SKO.OŚ/4170/353/2023 w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oddala skargę. Decyzją Burmistrza Miasta i Gminy Skawina z dnia 11 lipca 2023 r. nr OP-OOŚ.6220.58.2022: I. stwierdzono brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia pn. "rozbudowa istniejącego budynku gospodarczego na działce [...] w S. przy ul. [...] o wiatę mieszczącą samochodową kabinę lakierniczą wraz z adaptacją istniejącego budynku gospodarczego na potrzeby warsztatu blacharsko-lakierniczego", II. określono istotne warunki korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich, III. nałożono obowiązek monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, IV. stwierdzono, że charakterystyka przedsięwzięcia stanowi załącznik do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. J. K. złożył odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając naruszenie przepisów postępowania oraz prawa materialnego, m.in. poprzez stawianie w uprzywilejowanej pozycji inwestora, ignorancję sprzeciwów i wniosków skarżącego, dokonanie dowolnej oceny dowodów, pominięcie faktu, że teren inwestycji graniczy z terenami mieszkalnymi oraz narażenie skarżącego i jego rodziny na utratę zdrowia. Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 27 lutego 2024 r. znak: SKO.OŚ/4170/353/2023 utrzymano w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ opisał dokładnie planowane przedsięwzięcie wskazując m.in., że w wyniku jego realizacji ma powstać komora lakiernicza na potrzeby napraw lakierniczych pojazdów samochodowych. Działka inwestycyjna położona jest zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Miasta Skawina – Uchwała nr XIIN/456/13 Rady Miejskiej w Skawinie z dnia 12 grudnia 2013 r. (Dz.U.Woj.Mał. z dnia 16 stycznia 2014 r., poz. 266) na terenach przeznaczonych pod zabudowę produkcyjno-usługową (symbol planu A30PU). Organ ocenił, że powyższą inwestycję należy zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 14 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r. poz. 1839) potraktować jako takie właśnie przedsięwzięcie. Wobec powyższego podjęto czynności wymagane w art. 64 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1094, dalej: ustawa środowiskowa). W efekcie uzyskano trzy opinie stwierdzające brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Wynikały one z opinii sanitarnej Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Krakowie z dnia 27 lutego 2023 r., postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Krakowie z dnia 21 kwietnia 2023 r. oraz opinii Dyrektora Zarządu Zlewni w Krakowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 4 maja 2023 r. Dwa ostatnie organy wskazały jednocześnie jakie warunki korzystania ze środowiska muszą być uwzględnione w decyzji środowiskowej. W opinii Kolegium, organ I instancji przeprowadził postępowanie w sposób prawidłowy i nie miał zastrzeżeń co do treści wydanego rozstrzygnięcia. W odniesieniu do zarzutów odwołania stwierdzono, że organ I instancji odniósł się do złożonych uwag i wniosków oraz uzyskał stanowisko inwestora w ich sprawie. Działka inwestycyjna położona jest na terenach produkcyjno-usługowych, dlatego realizacja inwestycji nie spowoduje spadku wartości nieruchomości. Obszar inwestycji znajduje się poza formami ochrony przyrody, obszarem Natura 2000 i korytarzami ekologicznymi. W odpowiedzi na argument, że zaobserwowano gatunek rzekotki drzewnej organ stwierdził, że kwestia ta była przedmiotem analizy wyspecjalizowanego organu i powodem wprowadzenia szczególnego warunku w pkt II decyzji. W odpowiedzi na zarzut, że pozycja inwestora była uprzywilejowana Kolegium wyjaśniło, że organ zasadniczo dokonuje oceny wpływu inwestycji na środowisko w kształcie zaproponowanym przez inwestora, w oparciu o dostarczoną przez niego Kartę Informacyjną Przedsięwzięcia. Kolegium podkreśliło zbieżność trzech uzyskanych opinii, które nie stwierdziły potrzeby sporządzenia oceny oddziaływania na środowisko, a oceny tej nie zmieniają protesty mieszkańców. Organ zgodził się, że inwestycja będzie oddziaływać na środowisko, wystarczającym zabezpieczeniem będzie jednak uwzględnienie zawartych w decyzji warunków. W skardze od powyższej decyzji J. K. zarzucił naruszenie: 1. art. 138 § 2 k.p.a. w związku z art. 7, 15 i 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 59 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez utrzymanie w mocy przez organ drugiej instancji decyzji Burmistrza Miasta o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia i oparcie treści rozstrzygnięcia wyłącznie o zaskarżoną decyzję organu I instancji, dokumenty przedłożone przez inwestora oraz opinie, bez dokonania własnej oceny zebranych materiałów pominiecie słusznych zarzutów i twierdzeń skarżącego, co doprowadziło do bezpodstawnego i arbitralnego przyjęcia, że tego rodzaju przedsięwzięcie nie ma ponadnormatywnego oddziaływania na zdrowie ludzi oraz środowisko; 2. art. 6, art, 7, art. 77 w związku z art. 80 k.p.a., art. 85 k.p.a. oraz art. 68 Konstytucji RP w szczególności poprzez zaniechanie wszechstronnego rozważenia całokształtu okoliczności faktycznych towarzyszących sprawie, brak zgromadzenia odpowiedniego i wystraczającego materiału dowodowego, w szczególności poprzez nieprzeprowadzanie oględzin miejsca, nierozważnie generowanych przez lakiernie skutków dla zdrowia i życia, uciążliwości dla środowiska naturalnego poprzez generowanie zwiększoną emisją spalin oraz emisją hałasu przez pojazdy, których posiadacze przybywaliby na teren działania lakierni; 3. art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez niepełne uzasadnienie decyzji polegające na braku należytego wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jej podstawy faktycznej i prawnej oraz szczegółowego uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia, zwłaszcza w odniesieniu do negatywnych zdrowych skutków, obniżenia wartości nieruchomości, immisji, uciążliwości dla środowiska naturalnego poprzez generowanie zwiększoną emisją spalin oraz emisją hałasu przez pojazdy, których posiadacze przybywaliby na teren działania lakierni; 4. § 3 ust. 1 pkt. 14 rozporządzenia z dnia 10 września 2019 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko poprzez jego pominięcie i niezastosowanie, pomimo iż z jego treści bezpośrednio wynika, ze planowana inwestycja jest przedsięwzięciem mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko; 5. art. 59 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez jego błędne zastosowanie prowadzące do uznania, że w przedmiotowej sprawie nie jest wymagana ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W związku z powyższymi zarzutami wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Organ odwoławczy wniósł w odpowiedzi o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."), sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c oraz kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Zgodnie z art. 71 ust. 1 ustawy środowiskowej decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Stosownie zaś do art. 71 ust. 2 tej ustawy, uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych: 1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; 2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Z art. 59 ust. 1 wynika zaś, że przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko wymaga realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (pkt 1) oraz mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 (pkt 2). Planowane przedsięwzięcie należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1839 ze zm). Spełnia bowiem przesłankę, o której mowa w § 3 ust. 1 pkt 14: instalacje do powierzchniowej obróbki substancji, przedmiotów lub produktów z zastosowaniem rozpuszczalników organicznych, z wyłączeniem zmian tych instalacji polegających na wprowadzeniu do ciągu technologicznego kontenerowych urządzeń odzysku rozpuszczalników. Powyższa kwalifikacja nie oznacza jednak automatycznie potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Obowiązek przeprowadzenia takiej oceny stwierdza się uwzględniając kryteria wymienione w art. 63 ustawy środowiskowej, tj. rodzaj i charakterystyka przedsięwzięcia, usytuowanie przedsięwzięcia, z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska (pkt 1), w szczególności przy istniejącym i planowanym użytkowaniu terenu, zdolności samooczyszczania się środowiska i odnawiania się zasobów naturalnych, walorów przyrodniczych i krajobrazowych oraz uwarunkowań miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego (pkt 2), rodzaj, cechy i skalę możliwego oddziaływania rozważanego w odniesieniu do kryteriów wymienionych w pkt 1 i 2 oraz w art. 62 ust. 1 pkt 1 (pkt 3). Zgodnie z art. 64 ust. 1 cyt. ustawy postanowienie w powyższym przedmiocie wydaje się po zasięgnięciu opinii: 1. regionalnego dyrektora ochrony środowiska; 2. organu, o którym mowa w art. 78, w przypadku przedsięwzięć wymagających decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1-3a, 10-19 i 21-29, oraz uchwały, o której mowa w art. 72 ust. 1b; 3. organu właściwego do wydania pozwolenia zintegrowanego na podstawie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, jeżeli planowane przedsięwzięcie kwalifikowane jest jako instalacja, o której mowa w art. 201 ust. 1 tej ustawy; 4. organu właściwego do wydania oceny wodnoprawnej, o której mowa w przepisach ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne. Sąd uznał, że w przedmiotowej sprawie postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo, w szczególności zebrano materiał dowodowy, który w świetle przepisów ustawy był wystarczający do wydania zaskarżonej decyzji. Niniejsze twierdzenie znajduje swoje uzasadnienie zarówno w treści przedstawionej Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia, jak również w stanowiskach organów współdziałających, wyspecjalizowanych w danej dziedzinie z racji posiadanej odpowiedniej wiedzy fachowej oraz doświadczenia. Przede wszystkim organ I instancji wypełnił ciążący na nim obowiązek zwrócenia się do organów opiniujących, które niezależnie, a zarazem jednogłośnie uznały, że co do przedmiotowego przedsięwzięcia nie ma potrzeby sporządzenia oceny oddziaływania na środowisko. Jak wskazano powyżej, wynika to z opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Krakowie, Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Krakowie oraz Dyrektora Zarządu Zlewni w Krakowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie. Co istotne, opinie te są jednoznaczne i nie pozostawiają żadnych wątpliwości, że zdaniem organów sporządzenie oceny środowiskowej nie jest w przypadku analizowanego przedsięwzięcia konieczne. Nie ma w opinii Sądu żadnych podstaw, aby zakwestionować wiarygodność powyższej oceny, tym bardziej, że jak wskazano na wstępie, jest ona jednomyślna i wyrażona przez trzy niezależne organy. Podstawą dokonania oceny, czy dla spornego przedsięwzięcia zachodzi potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, była Karta Informacyjna Przedsięwzięcia. W orzecznictwie ugruntował się pogląd, że jest to dokument szczególny, sformalizowany, którego treść i zakres regulowane są przepisami ustawy. Karcie tej przysługuje szczególna wartość dowodowa, która wynika z kompleksowego charakteru analizy planowanego do realizacji przedsięwzięcia. Podważenie ustaleń z niej wynikających mogłoby nastąpić jedynie, co do zasady, poprzez przedstawienie nowej analizy uwarunkowań środowiskowych, sporządzonej przez specjalistów dysponujących równie fachową wiedzą, jak autorzy Karty, z której wynikałyby wnioski pozostające w sprzeczności do tych, zawartych w Karcie. Weryfikacja wiarygodności i mocy dowodowej powyższego dokumentu wymaga zatem przeprowadzenia co najmniej porównywalnych pod względem fachowości i specjalistycznej analizy dowodów, np. dowodu z ekspertyzy specjalistycznej, która w sposób udokumentowany wykazywałaby m.in. wady lub błędne założenia lub ustalenia Karty (por. wyrok NSA z dnia 14 lipca 2020 r., sygn. akt II OSK 875/20, CBOSA). Jeżeli więc strony postępowania - niezależnie od weryfikacji i ocen organów orzekających w sprawie - zmierzają do podważenia wiarygodności lub mocy dowodowej Karty w zakresie podstawowych informacji o planowanym przedsięwzięciu, to ich obowiązkiem jest zaoferowanie odpowiednich dowodów, które zmierzają do podważenia konkretnych i istotnych elementów tej karty (por. wyrok NSA z 14 lutego 2013 r., II OSK 1944/11, CBOSA). Taka zaś sytuacja w sprawie nie miała miejsca. Karta Informacyjna Przedsięwzięcia została w przedmiotowej sprawie sporządzona w sposób rzetelny i wiarygodny, a dokument ten spełnia wymogi ustawowe i nie pozostawia wątpliwości co do kwalifikacji jej autora. Z drugiej strony, choć strona skarżąca kwestionowała wynikające z niej zapisy nie przedstawiły żadnych wiarygodnych badań, czy analiz, które wskazywałyby za zasadność ich zarzutów, a w zasadzie obaw. W ocenie Sądu, w realiach badanej sprawy organy uwzględniając opisane powyżej opinie, prawidłowo uznały, że można odstąpić od obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla niniejszej inwestycji stanowiącej przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu cyt. rozporządzenia. Stwierdzenie braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, nastąpiło z uwzględnieniem informacji zawartych we wniosku, Karcie Informacyjnej Przedsięwzięcia, wspomnianych opiniach organów współdziałających i ustaleń wynikających z przeprowadzonego postępowania. Jak słusznie wskazał organ odwoławczy zaskarżona decyzja nie oznacza, że sporna inwestycja nie będzie wpływała na środowisko. W punkcie II decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Skawina określono jednak istotne warunki korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia, które mają zapobiec ewentualnym szkodom i zniwelować w możliwie największym stopniu szkodliwy wpływ na środowisko. Przykładowo wprowadzono ograniczenie dla mocy akustycznej urządzeń wentylacyjnych, przewidziano obowiązek zastosowania filtrów, szczelnej posadzki, zabezpieczenia miejsca magazynowania farb, lakierów i rozpuszczalników, oznaczenia i specjalnego sposobu przechowywania odpadów, umieszczenia wyrzutu gazów na wysokości min. 7 m. W trakcie eksploatacji lakierni nałożono na inwestora obowiązek monitorowania przedsięwzięcia poprzez określenie poziomu rzeczywistej emisji zanieczyszczeń i zapachów oraz przedłożenia wyników pomiarów Burmistrzowi oraz Dyrektorowi Ochrony Środowiska po roku eksploatacji. Wszystkie zastrzeżone w decyzji warunki wynikają z zaleceń specjalistycznych organów, których celem jest ochrona środowiska, i które w wystarczającym stopniu środowisko zabezpieczają. Wywiedzione w skardze zarzuty nie mogły skutkować odmienną oceną Sądu, bowiem nie wskazują one na żadne skonkretyzowane ryzyko powstania negatywnych skutków dla środowiska, życia, zdrowia i ludzi w skali uzasadniającej sporządzenie opinii środowiskowej. Zarzuty te skupiają się jedynie na subiektywnej ocenie, że planowana inwestycja zagrozi środowisku i zdrowiu ludzi oraz będzie uciążliwa dla mieszkańców, narażając ich na dodatkową emisję spalin i hałasu pochodzących z pojazdów, których posiadacze przybywaliby na teren lakierni. W odpowiedzi na powyższe zarzuty w pierwszym rzędzie należy podkreślić, że emisja spalin i hałasu jest typowym skutkiem ruchu samochodowego oraz klientów wykorzystujących ten środek transportu, aby skorzystać ze wszystkich punktów usługowych, produkcyjnych, czy handlowych. Przedmiotowa inwestycja znajduje się natomiast na terenie przeznaczonym pod kątem planistycznym właśnie do takich celów. Fakt, że lakiernia ma być zbudowana w pobliżu terenów mieszkalnych nie może zniweczyć planistycznego przeznaczenia działki inwestycyjnej. W pkt II.5 decyzji organu I instancji przewidziano jednak obowiązek nasadzenie roślinności izolacyjnej od strony najbliższej zabudowy mieszkaniowej. Jeżeli chodzi o kwestie przyrodnicze, to jak ustalono jednoznacznie, działka inwestycyjna leży poza wszelkimi formami ochrony przyrody typu Natura 2000. W decyzji organu I instancji zobowiązano jednak inwestora do odłowienia wszystkich gatunków zwierząt, w tym płazów z terenu prowadzonych robót. Wyrażone w skardze obawy, że eksploatacja lakierni spowoduje ponadnormatywne uciążliwości i zagrożenia nie zostały poparte żadnymi solidnymi analizami, które potwierdzałyby ich zasadność i nie powodują automatycznej konieczności przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko planowanej inwestycji, tym bardziej, że są sprzeczne ze wszystkimi ustaleniami poczynionymi przez organ. Zarówno realizacja, jak i późniejsze funkcjonowanie inwestycji z pewnością będzie wiązało się z różnego rodzaju emisjami, jednak nie każde takie oddziaływanie stanowi degradację środowiska. Wbrew zarzutom skargi, zaskarżona decyzja zawiera wyczerpujące uzasadnienie powodów, dla których stwierdzono brak potrzeby przeprowadzenia oceny środowiskowej. Wynika z niego zarówno podstawa faktyczna, jak i prawna tej oceny. Organ przedstawił materiał dowodowy, na którym się oparł oraz wyjaśnił powody, dla których zarzuty stron odwołujących się okazały się nieskuteczne. Dokonana przez niego ocena dowodów mieściła się w swobodnych granicach i była zgodna z doświadczeniem życiowym. W szczególności nie było zdaniem Sądu podstaw, aby wydać rozstrzygnięcie wbrew jednobrzmiącym opiniom niezależnych organów. To zignorowanie tych opinii i przychylenie się do subiektywnych zastrzeżeń i obaw skarżącego byłoby wyrazem dowolnej oceny dowodów i arbitralnego rozstrzygnięcia. Reasumując, wobec jednoznacznie brzmiących dowodów w sprawie oraz szczegółowej ich analizy dokonanej przez organ przez pryzmat wymienionych powyżej przepisów, w szczególności art. 63 ust. 1 ustawy środowiskowej, nie ma zdaniem Sądu uzasadnionych podstaw, aby twierdzić, że organy naruszyły prawo stwierdzając brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Mając na uwadze powyższe, oddalono skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a