II SA/Kr 610/14
WyrokWSA w Krakowie2014-09-09
Skład orzekający: Waldemar Michaldo, Paweł Darmoń, Kazimierz Bandarzewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchylająca decyzję Wójta Gminy o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia była prawidłowa, w szczególności w zakresie oceny zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz prawidłowego ustalenia kręgu stron postępowania?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uznając, że zawiera ona wadę w postaci błędnego ustalenia kręgu stron postępowania. W szczególności, Kolegium błędnie uznało Skarb Państwa reprezentowany przez Starostę za właściwy organ, podczas gdy w przypadku wód publicznych właściwym podmiotem powinien być Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej lub Marszałek Województwa. Ponadto, Sąd uznał, że Okręg Polskiego Związku Wędkarskiego, jako użytkownik obwodu rybackiego, powinien być uznany za stronę postępowania. Wady te, dotyczące ustalenia stron, uzasadniały uchylenie decyzji kasatoryjnej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg Stowarzyszenia "[...]" i Okręgu Polskiego Związku Wędkarskiego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N., która uchyliła decyzję Wójta Gminy odmawiającą ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla budowy instalacji do produkcji biogazu rolniczego. Wójt odmówił wydania decyzji, uznając planowaną inwestycję za niezgodną z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję, wskazując na braki w ocenie raportu o oddziaływaniu na środowisko oraz nieprawidłowe ustalenie kręgu stron. Skarżący Stowarzyszenie podnosiło zarzuty dotyczące błędnej wykładni planu miejscowego i pominięcia dowodów. Skarżący Związek Wędkarski kwestionował ustalenie stron postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. i zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżących.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Waldemar Michaldo Sędziowie WSA: Paweł Darmoń Kazimierz Bandarzewski / spr. / Protokolant: Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2014 r. sprawy ze skarg Stowarzyszenia "[....] " z siedzibą w K. oraz Okręgu Polskiego Związku Wędkarskiego w N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia 31 stycznia 2014 r., znak: [....] w przedmiocie odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. na rzecz Stowarzyszenia "[....] " z siedzibą w K. kwotę 200 / dwieście / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. na rzecz Okręgu Polskiego Związku [....] w N. kwotę 457 / czterysta pięćdziesiąt siedem / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wójt Gminy decyzją z dnia 15 listopada 2013 r. znak: [...] orzekł o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia pn. "Budowa instalacji do produkcji biogazu rolniczego z odcieku wywarowego z gorzelni rolniczej o maksymalnej mocy elektrycznej 480 kW wraz z oczyszczalnią pozostałości pofermentacyjnej oraz wymiana istniejących linii technologicznych w [...] K. na nowe o korzystniejszej charakterystyce energetycznej i użytkowej, które będą umożliwiały efektywną współpracę gorzelni z biogazownią" na działce nr [...] w miejscowości K., gm. G.
W uzasadnieniu decyzji podano, że odmowa wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację wnioskowanego przedsięwzięcia uzasadniona jest w szczególności dokonaną przez Wójta Gminy oceną wnioskowanej lokalizacji inwestycji z ustaleniami obowiązującego Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Gorlice - wieś Kobylanka zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy Gorlice Nr XXXII/252/2001 z dnia 21 grudnia 2001 r. (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego z 2002 r. Nr 36, poz. 554) w wyniku której stwierdzono, że planowana instalacja jest niezgodna z zapisami tego planu.
Działka nr [...] w K., na której planowana jest inwestycja dzierżawiona jest przez spółkę Grupa Producentów "[...]" Sp. z o.o. i stanowi tereny zlokalizowane w obszarze 2.7.P. Jak wynika z treści art. 15 ust. 3 pkt 3a w zw. z art. 10 ust. 2a ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w planie miejscowym określa się w zależności od potrzeb granice terenów pod budowę urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW oraz granice ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie, zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu oraz występowaniem znaczącego oddziaływania tych urządzeń na środowisko.
Biegły M. K. jednoznacznie stwierdził, że planowana biogazownia jest instalacją wytwarzającą energię z odnawialnych źródeł energii. Moc urządzenia jako przekraczającą 100 kW określił sam wnioskodawca. W niniejszej sprawie stwierdzono, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy [...] nie wyznacza takich terenów. Również w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy nie wyznaczono obszarów na których rozmieszczone będą takie urządzenia oraz stref ochronnych wynikających z zapisu art. 10 ust. 2a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Jeżeli takie tereny w wymienionych dokumentach nie są wyznaczone, to realizacja na obszarze wsi K. biogazowni mającej wytwarzać moc do 480 kW jest niezgodna tak z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego jak i ze studium.
Równocześnie Wójt Gminy [...] uznał, że niezależnie od przepisów przywołanych powyżej treść planu zagospodarowania przestrzennego dla działki nr [...] w K. wyklucza zlokalizowanie tam planowanej inwestycji. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] jednoznacznie zawęża zakres inwestycji możliwych do przeprowadzenia na działce wnioskodawcy do wykonywania "obiektów związanych z techniczną obsługą wsi i gminy". Przedmiotowy wymóg dotyczy wszystkich podejmowanych na działce inwestycji, a zatem zarówno budowy nowych obiektów takich jak zakłady produkcyjne, składy i magazyny, jak również nowych instalacji i urządzeń w zakresie infrastruktury technicznej.
Podkreślono, że poszczególne zapisy planu nie mogą być traktowane jako samodzielne elementy i rozpatrywane oddzielnie, ponieważ wykładania taka nie byłaby prawidłowa i prowadziłaby do wypaczenia celu, w jakim została ustanowiona cała regulacja. Taki stan rzeczy wynika zarówno z dokonanej przez Wójta Gminy wykładni językowej planu zagospodarowania przestrzennego dla działki inwestora, jak i z wykładni celowościowej tego zapisu.
Skoro na terenach oznaczonych symbolem 2.7.P - na terenie miejscowości K. funkcjonują takie urządzenia jak młyn gospodarczy czy stacja paliw, których istnienie jednoznacznie ma związek z obsługą techniczną wsi, brak jest podstaw do szczególnego traktowania terenu inwestora, poprzez odstępowanie od wymogu spełniania przez realizowaną przez niego inwestycję cechy użyteczności dla potrzeb wsi i gminy.
W odniesieniu do dokonanej powyżej wykładni zapisów planu zagospodarowania przestrzennego, Wójt Gminy podzielił poczynione przez biegłego M. K. ustalenia, dotyczące oceny charakteru planowanej inwestycji w odniesieniu do zapisów planu zagospodarowania przestrzennego.
W dniu 2 grudnia 2013 r. odwołanie od powyższej decyzji złożyła Grupa Producentów "[...]" sp. z o.o. w K..
W odwołaniu tym w pierwszej kolejności zarzucono zaskarżonej decyzji naruszenie postanowień MPZP poprzez ich wadliwą interpretację i niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że przedsięwzięcie zamierzone przez Wnioskodawców jest sprzeczne z treścią tego planu, w szczególności poprzez:
błędne przyjęcie, że brak określenia w MPZP granic terenów pod budowę urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW wykluczał realizację zamierzonego przedsięwzięcia;
błędne przyjęcie przez Organ I instancji, że MPZP nie ma zastosowania do zamierzonego przez Wnioskodawcę przedsięwzięcia w zakresie, w jakim przewiduje utrzymanie istniejącej gorzelni, gdyż gorzelnia ta zaprzestała działalności;
błędne przyjęcie przez Organ I instancji, że MPZP w zakresie dopuszczającym budowę urządzeń związanych z techniczną obsługą wsi i gminy nie ma zastosowania do zamierzonego przez Wnioskodawcę przedsięwzięcia.
Następnie zarzucono naruszenie art. 80 ust. 2 ustawy środowiskowej poprzez odmowę ustalenia środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia pomimo zgodności lokalizacji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
W odwołaniu podniesiono również zarzut naruszenia przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r., poz. 647 z późn. zm.), a to art. 15 ust. 3 pkt 3 w związku z art. 10 ust. 2a tej ustawy poprzez nieuzasadnione zastosowanie tych przepisów w sprawie, co doprowadziło organ do błędnej interpretacji postanowień MPZP oraz art. 87 ust. 1 powołanej ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez jego pominięcie, co doprowadziło organ do błędnej interpretacji postanowień MPZP.
Odwołujący zarzucił również dalsze naruszenia przepisów ustawy środowiskowej, tj.:
art. 80 ust. 1 pkt 1 i 2 poprzez zignorowanie przy wydawaniu decyzji treści postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. z dnia 15 maja 2013 r., treści opinii Państwowego Powiatowego Inspektoratu Sanitarnego w G. z dnia 29 marca 2013 r. oraz częściowe zignorowanie treści ustaleń raportu oddziaływania na środowisko, aneksu do raportu oddziaływania na środowisko oraz wyjaśnień wnioskodawcy co do ich treści.
- art. 62 ust. 1 poprzez dokonanie przez organ pierwszej instancji oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w oparciu o analizę kwestii będących poza ustawowym zakresem takiej oceny;
art. 77 ust. 1 poprzez uznanie postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. z dnia 15 maja 2013 r. za niewiążące i w konsekwencji wydanie decyzji sprzecznej z powołanym postanowieniem.
Na koniec odwołujący podniósł naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a to w szczególności:
- art. 106 § 1 K.p.a. poprzez wydanie decyzji sprzecznej z treścią wiążącego postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. z dnia 15 maja 2013 r.;
art. 24 § 3 K.p.a. w zw. z art. 84 § 2 K.p.a. poprzez odmowę wyłączenia biegłego M. K. od udziału w postępowaniu pomimo istnienia po temu podstaw;
art. 84 § 1 K.p.a. poprzez zwrócenie się do biegłego o wydanie opinii w przedmiocie zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z postanowieniami MPZP, podczas gdy taka ocena zgodności lokalizacji z MPZP sprowadzała się do wykładni postanowień MPZP i nie wymagała wiadomości specjalnych;
art. 9, art. 10, art. 79 § 1 i 2, art. 85 § 1 K.p.a. poprzez w szczególności (i) prowadzenie postępowania dowodowego w sprawie z pominięciem zasady należytego wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ich prawa i obowiązki (ii) naruszenie zasady czynnego udziału w każdym stadium postępowania (iii) uniemożliwienie stronie rzeczywistego udziału w czynności oględzin z udziałem biegłego (iv) uznanie oględzin z udziałem biegłego za przeprowadzone bez zapoznania się przez biegłego z przedmiotem oględzin;
art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez (i) niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i (ii) brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie (iii) prowadzenie postępowania dowodowego poza zakresem wynikającym z Ustawy środowiskowej;
art. 8 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie uczestników postępowania do władzy publicznej;
- art. 6 K.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisów wskazanych w petitum zaskarżonej decyzji oraz w jego uzasadnianiu.
W powołaniu na powyższe zarzuty, odwołujący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy.
W toku postępowania odwoławczego do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wpłynęło pismo Stowarzyszenia "[...]" zatytułowane "Odpowiedź na odwołanie ", w którym to piśmie przedstawiło ono swoje stanowisko w przedmiocie zarzutów podniesionych w odwołaniu inwestora. Jednocześnie Stowarzyszenie wniosło o utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji.
Decyzją z dnia 29 listopada 2013 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], w następstwie rozpoznania odwołania wniesionego przez Grupę Producentów "[...]" Sp. z o.o. w K. od decyzji Wójta Gminy z dnia 15 listopada 2013 r. (znak: [...]) o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia pn. "Budowa instalacji do produkcji biogazu rolniczego z odcieku wywarowego z gorzelni rolniczej o maksymalnej mocy elektrycznej 480 kW wraz z oczyszczalnią pozostałości pofermentacyjnej oraz wymiana istniejących linii technologicznych w [...] K. na nowe o korzystniejszej charakterystyce energetycznej i użytkowej, które będą umożliwiały efektywną współpracę gorzelni z biogazownią" na działce nr [...] w miejscowości K., gm. G., orzekło o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji w całości.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium Odwoławcze wskazało, że organ orzekający w pierwszej instancji, a przed nim organy uzgadniające przedsięwzięcie, nie dokonały należytej i wszechstronnej oceny przedłożonego przez inwestora Raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, w szczególności pod względem spełnienia przez niego wymagań określonych w art. 66 ustawy środowiskowej oraz uwzględnienia wytycznych wskazanych w postanowieniu nr 1 organu pierwszej instancji z dnia 18 lutego 2013 r., którym organ w następstwie opinii wydanej przez RDOŚ, określił niezbędny zakres Raportu. Jednocześnie Kolegium uznało, że dostrzeżone braki formalne Raportu, jak i braki przeprowadzonego w sprawie postępowania dowodowego uniemożliwiały dokonanie rzetelnej i prawidłowej oceny kluczowej w niniejszej sprawie kwestii zgodności planowanego przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Gorlice - wieś Kobylanka, zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy Gorlice Nr XXXII/252/2001 z dnia 21 grudnia 2001 r. (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego z 2002 r. Nr 36, poz. 554 z późn. zm.).
Kolegium Odwoławcze zwróciło uwagę, że z punktu widzenia art. 80 ust. 2 ustawy środowiskowej, w niniejszej sprawie zasadniczą kwestią jest ustalenie, czy realizacja przedsięwzięcia planowanego przez wnioskodawcę nie narusza § 11 pkt 2 ppkt 2.7 uchwały Rady Gminy Gorlice Nr XXXII/252/2001 z dnia 21 grudnia 2001 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Gorlice - wieś Kobylanka (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego z 2002 r. Nr 36, poz. 554 z późn. zm.). Przywołany zapis planu miejscowego wskazuje przy tym na następujące przeznaczenie obszaru oznaczonego symbolem P, na którym planowane zamierzenie inwestycyjne ma być realizowane: "Tereny działalności produkcyjnej i obsługi gospodarczej, przeznaczone dla realizacji zakładów produkcyjnych, rzemieślniczych, baz, składów i magazynów oraz innych obiektów związanych z techniczną i gospodarczą obsługą wsi i gminy z obowiązkiem ograniczenia uciążliwości obiektów do granic wydzielonego terenu, zapewnienia niezbędnych powierzchni parkingowych i realizacji zieleni krzewiasto - drzewiastej. Utrzymuje się istniejącą gorzelnię, zakład górniczy i obiekty kopalni nafty. Utrzymuje się istniejące sieci infrastruktury technicznej. Dopuszcza się realizację nowych sieci i urządzeń. Obowiązuje zabezpieczenie niezbędnych powierzchni parkingowych i realizacja zieleni drzewiasto - krzewiastej. Obowiązuje wyposażenie w systemy lub urządzenia do utylizacji ścieków. Obowiązuje usuwanie odpadów w sposób zorganizowany. "
W ocenie Kolegium Odwoławczego, kluczowe i decydujące znaczenie dla oceny zgodności zamierzenia inwestycyjnego planowanego przez wnioskodawcę z zapisami MPZP, a tym samym dla wyniku niniejszego postępowania powinno być przede wszystkim ustalenie, czy projektowane przedsięwzięcie będzie źródłem "uciążliwości" dla terenów sąsiadujących z granicami wydzielonego terenu. Zdaniem organu odwoławczego treść zacytowanego fragment MPZP jednoznacznie przesądza bowiem, że tereny oznaczone w tym planie symbolem P, a zatem m.in. teren planowanej inwestycji (oznaczony symbolem 2.7.P) zostały przeznaczone m.in. dla realizacji zakładów produkcyjnych. Niewątpliwie zaś gorzelnię (jako zakład służący m.in. do produkcji spirytusu) wraz z biogazownią (mającą docelowo służyć wytworzeniu energii elektrycznej i cieplnej) należy uznać za zakład produkcyjny.
Zdaniem Kolegium Odwoławczego nie można podzielić stanowiska Wójta Gminy (opierającego się w tym zakresie na wnioskach płynących z opinii biegłego mgr inż. M. K.), jak też stanowiska strony skarżącej, jakoby zapisy MPZP zawężały zakres inwestycji możliwych do przeprowadzenia na działce wnioskodawcy wyłącznie do obiektów związanych z techniczną obsługą wsi i gminy. Zdaniem organu II instancji wymóg pozostawania w takim "związku" dotyczy tylko wymienionych w zacytowanym zapisie planu "innych obiektów", nie dotyczy on natomiast wcześniej wymienionych nakładów produkcyjnych, rzemieślniczych, baz, składów i magazynów". Przyjęcie w tym przypadku odmiennego stanowiska, prezentowanego przez Wójta Gminy, prowadziłoby bowiem do wniosku, że w celu zapewnienia zgodności z planem, wszystkie przedsięwzięcia wymienione w tym przepisie musiałyby pozostawać w związku z techniczną i gospodarczą obsługą wsi i gminy. Tymczasem trudno sobie wyobrazić zakłady produkcyjne czy rzemieślnicze, których rynek zbytu musiałby się ograniczać wyłącznie do jednej gminy i jej mieszkańców. Jest to bowiem założenie nielogiczne chociażby z uwagi na rachunek ekonomiczny. Wszak żaden racjonalnie myślący przedsiębiorca nie zdecydowałby się na prowadzenie działalności gospodarczej, o której rentowności w 100 % decydowałby rynek tylko jednej gminy. Dodatkowo należy podnieść, że gdyby rzeczywiście intencją autorów planu było objęcie wszystkich możliwych form zagospodarowania obszaru oznaczonego w MPZP symbolem "P", wymogiem pozostawania w związku z techniczną i gospodarczą obsługą wsi i gminy to inny byłby układ treści tego przepisu.
W konsekwencji kwestią zasadniczą dla wyniku niniejszego postępowania powinno być przede wszystkim ustalenie, czy projektowane przedsięwzięcie będzie źródłem "uciążliwości" dla terenów sąsiadujących z terenem pozostającym w dyspozycji inwestora, przy czym uciążliwość taką należy rozumieć możliwie szeroko jako każde potencjalne oddziaływanie związane z funkcjonowaniem planowanego przedsięwzięcia o charakterze inwestycyjnym, którego intensywność spowoduje, że będzie ono trudne do zniesienia, przykre, męczące lub dokuczliwe dla otoczenia i to niezależnie od tego, czy parametry danego rodzaju oddziaływania (immisji) znajdują odzwierciedlenie w normach wyrażonych w przepisach obowiązującego prawa.
Analizując pod tym kątem treść Raportu przedłożonego przez inwestora Kolegium Odwoławcze stwierdziło jednakże, że nie zawiera on wszystkich elementów, do których uwzględnienia inwestor został zobowiązany w postanowieniu określającym zakres Raportu. W szczególności Kolegium zważyło, że przedłożony przez wnioskodawcę Raport nie przedstawia ani wyników analizy inwestycji w aspekcie lokalizacji źródeł przykrych zapachów, ani prognozy uciążliwości przedsięwzięcia pod tym kątem. Trudno bowiem za wystarczające w tym względzie uznać krótki i bardzo ogólnikowy opis zawarty na str. 27 Raportu, w którym zasadniczo ograniczono się do wskazania, iż projektowane instalacje wyposażone będą w instalację technologiczną do usuwania odoru obejmującą urządzenie do wentylacji zbiorników wstępnej sedymentacji, kwasogenezy i reaktora IC, z których wszystkie zostały wskazane jako potencjalne źródło odoru. Podobnie też zawarty w tym miejscu, jak i na str. 70 Raportu opis instalacji do hermetyzacji biogazowni (skrubera przeciwprądowego) nijak ma się do prognozy uciążliwości zapachowej przedsięwzięcia.
W kontekście powyższego co najmniej za przedwczesne należało uznać stanowisko wyrażone przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w postanowieniu z 15 maja 2013 r., zgodnie z którym funkcjonowanie biogazowni nie będzie uciążliwe dla otoczenia w zakresie przykrych zapachów. Skoro bowiem Raport w istocie nie zawierał wystarczających danych pozwalających na przeprowadzenie rzetelnej oceny inwestycji pod kątem jej oddziaływania zapachowego, to organ uzgadniający bez przeprowadzenia w tym zakresie postępowania wyjaśniającego nie był uprawniony do przyjęcia kategorycznego stanowiska o braku oddziaływania inwestycji w tym zakresie.
Wskazując na powyższe braki Raportu, Kolegium Odwoławcze zwróciło uwagę, iż uniemożliwiają one dokonanie rzetelnej i prawidłowej oceny planowanej inwestycji w kontekście tzw. uciążliwości odorowej. Z kolei brak rzetelnej oceny inwestycji w aspekcie tzw. uciążliwości odorowej w sposób oczywisty uniemożliwia przeprowadzenie prawidłowej oceny zgodności przedsięwzięcia z zapisami MPZP o obowiązku "ograniczenia uciążliwości obiektów do granic wydzielonego terenu".
Nie ulega przy tym wątpliwości, przyznaje to wprost autor Raportu, że niektóre elementy instalacji biogazowni mogą być źródłem uciążliwej emisji substancji odorowych, mając na uwadze lokalizację inwestycji w stosunkowo bliskim sąsiedztwie nieruchomości nie należących do inwestora, z których część jest zabudowana domami jednorodzinnymi (np. budynki mieszkalne jednorodzinne położone na północ i północny-zachód od terenu inwestycji w odległości ok. 40-45 m od granicy zakładu). Bez większego znaczenia pozostaje przy tym fakt, że nie można w tym zakresie stwierdzić przekroczenia dopuszczalnych norm ochrony środowiska, gdyż regulacje normatywne nie określają parametrów wielkości stężeń substancji zapachowych w powietrzu.
Na obecnym etapie postępowania (w świetle zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego) nie można jednakże podzielić kategorycznego stwierdzenia zawartego w decyzji Wójta Gminy, że planowana inwestycja pozostaje sprzeczna z MPZP z uwagi na niespełnienie obowiązku ograniczenia uciążliwości do granic wydzielonego terenu. Organ pierwszej instancji w istocie nie przeprowadził bowiem w tym zakresie jakiegokolwiek postępowania dowodowego, pomimo, że jak sam przyznał w uzasadnieniu decyzji (str. 13) inwestor w przedłożonym Raporcie nie zrealizował wytycznych wynikających z opinii RDOŚ. Skoro organ już na etapie postępowania wyjaśniającego dostrzegał istotne braki formalne przedłożonego Raportu to winien był w tym zakresie samodzielnie przeprowadzić postępowanie wyjaśniające. Należy bowiem mieć na względzie, że to na organie spoczywa obowiązek weryfikacji ustaleń sporządzonego raportu, m.in. w zakresie oddziaływania higienicznego i zdrowotnego na środowisko. Raport jest bowiem dokumentem, który podlega ocenie, a sporządzenie go nie zwalnia organu uzgadniającego od czynienia własnych ustaleń zmierzających do weryfikacji przedstawionych danych (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 2206/06). Pomimo nałożenia na inwestora ubiegającego się o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach obowiązku przedłożenia wymaganych dokumentów, nadal na organie administracji publicznej spoczywa ciężar przeprowadzenia całego postępowania, w tym zgromadzenia i oceny dowodów. Organ ma zatem obowiązek z własnej inicjatywy uzupełnić materiał dowodowy, przeanalizować i ocenić każdy przeprowadzony dowód, a następnie wskazać w uzasadnieniu decyzji - zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a. - fakty, które uznał za udowodnione, dowody na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
W konsekwencji Kolegium Odwoławcze uznało, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy organ pierwszej instancji zaniechał podjęcia kroków niezbędnych do dokładnego ustalenia i wyjaśnienia stanu faktycznego w części dotyczącej charakteru oraz terytorialnego zasięgu "uciążliwości" związanych z realizacją przedmiotowego przedsięwzięcia, czym naruszył przepisy art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a., w stopniu mogącym mieć wpływ na prawidłowość oceny zgodności planowanej inwestycji z MPZP. Kolegium Odwoławcze wskazało przy tym, że zaniechanie przez organ administracji podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego w tak znaczącej części, jak również uproszczona ocena zebranego materiału dowodowego, jest wadą postępowania uzasadniającą uchylenie decyzji administracyjnej wydanej w wyniku takiego zaniedbania, zgodnie z dyspozycją art. 138 § 2 K.p.a. Jednocześnie zwrócono uwagę, że przy ponownym prowadzeniu sprawy organ I instancji winien szczegółowo przeanalizować i wziąć pod uwagę wskazania podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium, przy uwzględnieniu, że ocena zgodności planowanej inwestycji z MPZP zasadniczo winna sprowadzać się do analizy czy projektowane przedsięwzięcie będzie źródłem tak rozumianych "uciążliwości" dla terenów sąsiadujących z terenem pozostającym w dyspozycji inwestora.
Kolegium Odwoławcze stanęło również na stanowisku, że jakkolwiek przedłożona w toku postępowania przez stronę skarżącą opinia w sprawie oceny zapachowego oddziaływania przedsięwzięcia objętego niniejszym postępowaniem sporządzona przez Pracownię Zapachowej Jakości Powietrza [...] Uniwersytetu Technologicznego w S., uprawdopodabnia wysuwane przez mieszkańców w toku postępowania zarzuty dot. uciążliwości zapachowej inwestycji, tym niemniej jest to jedynie dokument prywatny, sporządzony na zlecenie jednej ze stron postępowania (mającej co do zasady interesy sprzeczne z interesami inwestora), a zatem nie można uznać go za dowód decydujący dla oceny powyższej kwestii, a w konsekwencji dla oceny zgodności przedsięwzięcia z MPZP. Dodatkowo w kontekście zarzutu odwołania, jakoby opinia ta nie dotyczyła analizowanego zamierzenia inwestycyjnego, a standardowej biogazowni rolniczej na biomasę stałą koniecznym wydaje się - w ramach ponownego rozpoznania niniejszej sprawy - zasięgniecie przez organ pierwszej instancji opinii biegłego lub instytucji naukowej, na okoliczności związane z potencjalnym odziaływaniem zapachowym planowanej inwestycji.
Kolegium Odwoławcze wyraźnie wskazało, że przedłożona opinia jakkolwiek uprawdopodabnia zarzuty o uciążliwości zapachowej inwestycji, tym niemniej będąc dokumentem prywatnym (podobnie jak Raport pochodzący od inwestora), kwestionowanym przez inwestora, nie może być uznana za dowód rozstrzygający w przedmiotowej kwestii.
Analizując istotne w niniejszej sprawie zapisy planu miejscowego, Kolegium Odwoławcze uznało nadto, że przeszkody do realizacji inwestycji - wbrew stanowisku organu pierwszej instancji -nie stanowią zapisy MPZP, zgodnie z którymi " Utrzymuje się istniejącą gorzelnię (...). Utrzymuje się istniejące sieci infrastruktury technicznej. Dopuszcza się realizację nowych sieci i urządzeń. " Rozważania na temat tego czy planowana inwestycja stanowi utrzymanie istniejącej gorzelni lub istniejących sieci infrastruktury technicznej oraz czy stanowi realizację nowych sieci i urządzeń, nie mają w ocenie Kolegium Odwoławczego jakiegokolwiek znaczenia dla oceny zgodności zamierzenia inwestycyjnego z postanowieniami MPZP. Skoro bowiem plan miejscowy co do zasady dopuszcza realizację na terenie inwestora zakładów produkcyjnych, nakładając jedynie obowiązek ograniczenia uciążliwości obiektów do granic wydzielonego terenu, to w tym momencie całkowicie zbędna staje się ocena planowanej inwestycji w kontekście wskazanych zapisów.
Rozpatrując odwołanie inwestora Kolegium Odwoławcze ustaliło również, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem art. 15 ust. 3 pkt 3a w związku z art. 10 ust. 2a oraz art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w zakresie w jakim organ pierwszej instancji uznał, że skoro MPZP gminy [...] nie wyznacza granic terenów pod budowę urządzeń a wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW oraz granic ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie, zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu oraz występowaniem znaczącego oddziaływania tych urządzeń na środowisko (jak też nie wyznaczono ich w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy), to realizacja na obszarze wsi K. biogazowni mającej wytwarzać moc do 480 kW jest niezgodna zarówno MPZP, jak i ze studium. W tym zakresie, Kolegium powołując się na przepisy intertemporalne zawarte w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i w przepisach ustawy nowelizującej z dnia 6 sierpnia 2010 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2010 r. Nr 155, poz. 1043) wskazało, że art. 15 ust. 3 pkt 3a) ustawy w ogóle nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, zaś inwestor zamierzający zrealizować inwestycję na terenie objętym planem uchwalonym przed datą wejścia w życie powyższej zamiany ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie musi wykazywać wyraźnego przeznaczenia terenu w planie na realizację biogazowni o mocy przekraczającej 100 kW.
Kolegium Odwoławcze zwróciło również uwagę, że na etapie postępowania w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia organ nie jest zobowiązany ani uprawniony do kontroli zgodności przedsięwzięcia z obowiązującym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Obowiązkiem organu administracji publicznej wydającego decyzję jest kierowanie się kryteriami wynikającymi z przepisów prawa. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania nie jest aktem powszechnie obowiązującego prawa. Nie jest to nawet, jak wynika z treści art. 9 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, akt prawa miejscowego. Równocześnie żaden przepis prawa regulujący kwestię wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, w szczególności zaś art. 80 ust. 2 ustawy środowiskowej nie nakazuje organowi administracji brać pod uwagę przy wydawaniu tej decyzji zapisów zawartych w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania. Co za tym idzie organ odwoławczy uznał, że powołanie się przez Wójta Gminy w uzasadnieniu decyzji odmawiającej ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację inwestycji na niezgodność tej inwestycji ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy pozbawione było podstaw prawnych.
Jednocześnie pokreślić należy, że wbrew stanowisku strony skarżącej, dostrzeżone przez organ odwoławczy i kolejno przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji "uchybienia formalne" decyzji organu pierwszej instancji mogły mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Za uchybienia takie należy uznać zarówno nierozpatrzenie przez organ pierwszej instancji wniosku o wyłączenie biegłego mgr inż. M. K., zaniechanie dokonania krytycznej, rzeczowej i merytorycznej oceny opinii sporządzonej przez tego biegłego, jak też brak odniesienia się do zarzutów do tej opinii zgłoszonych przez inwestora w toku postępowania. Mając na uwadze, że ustalenia faktyczne organu pierwszej instancji w niniejszej sprawie w zasadniczej części opierały się właśnie na wnioskach płynących właśnie z opinii biegłego mgr inż. M. K., wszystkie wskazane uchybienia należy uznać za istotne.
Nadto wydanie w niniejszej sprawie decyzji kasatoryjnej było również uzasadnione faktem, że organ pierwszej instancji nie zawiadomił o prowadzonym postępowaniu administracyjnym oraz o wydaniu decyzji Skarbu Państwa, reprezentowanego przez Starostę [...], który - jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy wypisu z rejestru gruntów - jest właścicielem działki ewidencyjnej nr [...], bezpośrednio sąsiadującej z działką, na której inwestor zamierza realizować przedsięwzięcie, będące przedmiotem tego postępowania administracyjnego. Powyższe zaniechanie oznacza więc, iż organ I instancji nie zadośćuczynił obowiązkowi zapewnienia ww. stronie czynnego udziału w postępowaniu, naruszając tym samym art. 10 K.p.a., co z kolei stanowi kwalifikowaną wadę postępowania (stanowiącą podstawę jego wznowienia w trybie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), której stwierdzenie - w świetle zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.) - obliguje organ odwoławczy do wydania decyzji w trybie art. 138 § 2 K.p.a.
Stowarzyszenie "[...]" zakwestionowało przedmiotową decyzję skargą wniesioną w ustawowym terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
art. 8 w związku z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez poczynienie w uzasadnieniu skarżonej decyzji ustaleń w zakresie wykładni Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Gorlice - wieś Kobylanka, wskazujących na zamiar udzielenia inwestorowi szerszej niż należna ochrony, z pominięciem zasady równości wobec prawa, zasady ochrony uzasadnionych interesów obywateli, a w konsekwencji wydanie rozstrzygnięcia naruszającego zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej;
art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. polegające na zaniechaniu wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, a w szczególności przedłożonej do akt sprawy opinii Pracowni Zapachowej Jakości Powietrza [...] Uniwersytetu Technologicznego w S. - Wydział Technologii i Inżynierii Chemicznej - Instytut Inżynierii Chemicznej i Procesów Ochrony Środowiska w sprawie oceny zapachowego oddziaływania przedsięwzięcia, z września 2013 r. w zakresie w jakim wskazuje ona wielkość emisji odorowej z planowanej inwestycji oraz podaje wskaźnik warunkujący konieczność uznania tej emisji za uciążliwą
art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. polegające na zaniechaniu wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, a to Raportu oddziaływania na środowisko w zakresie w jakim całkowicie pomija on analizę skutków awarii instalacji, powodującą wydostanie się substancji do wód potoku [...], przy uwzględnieniu potencjalnych skutków takiego stanu rzeczy dla obszaru chronionego Natura 2000 - Specjalnego Obszaru Ochrony Siedlisk "[...]", z uwzględnieniem skutków tego typu awarii w zależności od wielkości przepływu wód potoku, jak również skutków tego typu awarii dla wód gruntowych wykorzystywanych przez gospodarstwa domowe jako źródła wody pitnej,
art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. polegające na zaniechaniu wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, a to dokumentu "Wycena strat w rybostanie powstałych w wyniku zanieczyszczenia potoku [...] w dniach 5-6 sierpnia 2013 r." z dnia 8 sierpnia 2013 r., autorstwa specjalisty ichtiologa dr L. A. poprzez całkowite pominięcie okoliczności związanych ze stwierdzeniem w wodach potoku [...] występowania chronionych gatunków ryb oraz ograniczeń dopuszczalnej emisji ścieków związanych z takim stanem rzeczy,
art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak wyczerpującego rozważania w uzasadnieniu z jakiego powodu organ odmówił dowodom przedstawionym przez skarżącego - a w szczególności przedłożonym opiniom - mocy dowodowej, wskazując wyłącznie, że mogą służyć do uprawdopodobnienia okoliczności, na które zostały sporządzone, w sytuacji gdy w odniesieniu do ich treści merytorycznej nie istniały podstawy do ich zakwestionowania, a jednocześnie sporządzone zostały przez podmioty dysponujące wiedzą doświadczeniem i kwalifikacjami szczególnymi w zakresie sporządzonych opracowań.
Nadto skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. naruszenie Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Gorlice
wieś Kobylanka zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy Gorlice Nr XXXII/252/2001 z dnia 21 grudnia 2001 r. (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego z 2002 r. Nr 36, poz. 554) poprzez błędną jego wykładnię, polegającą na przyjęciu, że oznaczenie 2.7.P nie zawiera ograniczenia w postaci nałożenia na inwestora obowiązku realizacji na terenie nim objętym inwestycji przeznaczonej dla obsługi technicznej wsi i gminy, podczas gdy już z literalnego brzmienia tego zapisu okoliczność ta wynika.
W powołaniu na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak też o zwolnienie go od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w całości i o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Odrębną skargę wniósł Okręg Polskiego Związku Wędkarskiego w [...]. Strona skarżąca zakwestionowała część dotyczącą uzasadniania zaskarżonej decyzji. Strona skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie art. 28 w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez uznanie w uzasadnieniu decyzji, że skarżący nie jest stroną postępowania administracyjnego. Strona skarżąca wniosła o: uchylenie decyzji w zaskarżonej części, o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego od organu na rzecz strony skarżącej według norm przepisach oraz o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentu: odpisu umowy nr [...] użytkowania obwodu rybackiego rzeki [...] nr [...], na okoliczność użytkowania obwodu rybackiego rzeki [...] nr [...] przez skarżącego.
Jak wynika z zarzutów i uzasadnienia skargi, strona skarżąca - Okręg Polskiego Związku Wędkarskiego w [...], nie kwestionuje treści rozstrzygnięcia zapadłego w przedmiotowej sprawie lecz nie zgadza się z argumentacją uzasadnienia zaskarżonej decyzji (zawartą na str. 26), w zakresie dotyczącym legitymacji strony skarżącej w niniejszym postępowaniu. Strona skarżąca wywodzi w tym zakresie, że będąc użytkownikiem działki o nr ewidencyjnym [...] w K., jak też użytkownikiem rybackim obwodu rybackiego rzeki [...] nr [...] (którego dopływem jest potok [...]), posiada interes prawny i jest stroną postępowania w przedmiotowej sprawie. Z kolei stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu decyzji Kolegium, iż stroną postępowania w sprawie winien być Skarb Państwa - Starosta [...], może w ocenie skarżącego prowadzić do wykluczenia go z postępowania przed organem pierwszej instancji.
W odpowiedzi na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o ich oddalenie w pełni podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.
W odpowiedzi na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o ich oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Sąd administracyjny ocenia jedynie legalność działania administracji, co oznacza, że zobowiązany jest zbadać, czy w czasie podejmowania danego aktu administracyjnego, organ administracji nie naruszył prawa.
Nie każde naruszenie prawa powoduje uchylenie zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje tylko wtedy, gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej uchylenie, a to w związku z nieprawidłowym wskazaniem dotyczącym ustalenia kręgu stron. Jest to przy tym na tyle istotna kwestia, że Sąd zobowiązany był uchylić zaskarżone rozstrzygnięcie. Błędne ustalenie dotyczące stron postępowania w decyzji kasacyjnej będzie skutkowało błędnym przyjęciem takiego katalogu przez organ I instancji, a to w konsekwencji może prowadzić do ponownego uchylenia decyzji organu I instancji. Podniesione w tym zakresie zarzuty zawarte w skardze Okręgu Polskiego Związku Wędkarskiego w [...] są zasadne.
Przede wszystkim nie wiadomo, jaki ciek wodny byłby odbiorcą ścieków pochodzących z projektowanej inwestycji. Z akt sprawy wynika, że zamiennie pojawiają się trzy nazwy: potok [...] (tak np. w R. oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko), potok [...] (tak w skardze Okręgu Polskiego Związku Wędkarskiego w [...]) i potok [...] (tak np. w pismach Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w K.). Ma to znaczenie dla ustalenia kręgu stron.
Zgodnie z pkt 1196 załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części stanowiących własność publiczną (Dz. U. z 2003 r. Nr 16, poz. 149) potok [...] stanowi potok górski będący dopływem potoku [...]. W pkt 1195 ww. rozporządzenia potok [...] został określony jako potok górski stanowiący dopływ rzeki [...]. Potok [...] i potok [...] stanowią śródlądowe wody powierzchniowe i są własnością publiczną istotną dla kształtowania zasobów naturalnych i ochrony przeciwpowodziowej. Zgodnie z art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r., poz. 145) prawa właścicielskie w stosunku do wód publicznych stanowiących własność Skarbu Państwa, z zastrzeżeniem art. 13, wykonują w stosunku do śródlądowych wód powierzchniowych stanowiących potok górski - Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej. Gdyby więc przedmiotowy potok stanowił potok [...] (lub [...]), wówczas uprawnienia właścicielskie przysługiwałyby właściwemu Dyrektorowi Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej. Zgodnie bowiem z powołanym przepisem uprawnienia właścicielskie do takich potoków wykonuje Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej, reprezentowany przez dyrektora regionalnego zarządu gospodarki wodnej. Okoliczność, że w rejestrze gruntów wpisany jest Skarb Państwa (akta administracyjne, tom I, karta nr 33) nie stanowi, że w każdym przypadku Skarb Państwa reprezentuje właściwy starosta. Regulacja dotycząca Prawa wodnego wprowadza odrębne zasady wykonywania uprawnień właścicielskich, a więc także reprezentowania Skarbu Państwa wobec innych podmiotów w przypadku powierzchniowych wód śródlądowych.
Jeżeli jednak przedmiotowy potok nosiłby nazwę ciek [...], to wówczas zgodnie z pkt 90 (województwo małopolskie) załącznika nr 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części stanowiących własność publiczną (Dz. U. z 2003 r. Nr 16, poz. 149) właściwym podmiotem wykonującym uprawnienia właścicielskie byłby Marszałek Województwa. Taki bowiem ciek, stanowiący także dopływ rzeki Ropy, został zgodnie z ww. rozporządzeniem zaliczony do śródlądowych wód powierzchniowych stanowiących własność publiczną i istotnych dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa. Takie wskazanie właściwego marszałka jako wykonującego uprawnienia właścicielskie znajduje podstawy w art. 11 ust. 1 pkt 4 i 2-3 Prawa wodnego.
Tym samym wbrew stanowisku Kolegium Odwoławczego, organem reprezentującym właściciela (Skarb Państwa) w stosunku do wód potoku powinien być albo właściwy Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. (co potwierdzałaby umowa użytkowania obwodu rybackiego), albo też Marszałek Województwa (gdyby przedmiotowy ciek był ciekiem [...]), a na pewno nie Starosta.
Sąd nie podziela stanowiska organu odwoławczego co do braku posiadania przymiotu strony w tym postępowaniu przez Okręg Polskiego Związku Wędkarskiego w [...]. Ww. organizacja jest wprawdzie stowarzyszeniem, ale w okolicznościach tej sprawy powinna być uznana za stronę. Zgodnie z art. 28 K.p.a. stroną w postępowaniu administracyjnym jest każdy podmiot, którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy przedmiot danego postępowania (dana sprawa administracyjna). Interes prawny lub obowiązek może mieć różnorodne źródło. Mogą to być przepisy prawa cywilnego, ale także przepisy prawa administracyjnego. Trafnie w skardze Okręgu Polskiego Związku Wędkarskiego podnosi się, że art. 13 ust. 2 Prawa wodnego stanowi źródło uprawnień i obowiązków tego skarżącego.
Zgodnie bowiem z powołanym przepisem publiczne śródlądowe wody powierzchniowe płynące stanowiące własność Skarbu Państwa, są obligatoryjnie oddawane przez dyrektora regionalnego zarządu gospodarki wodnej do rybackiego korzystania w drodze użytkowania obwodu rybackiego ustanowionego na podstawie ustawy z dnia 18 kwietnia 1985 r. o rybactwie śródlądowym (Dz. U. z 2009 r. Nr 189, poz. 1471 z późn. zm.). Tym samym ustanowienie obwodu rybackiego na publicznych płynących wodach powierzchniowych nie jest fakultatywnym uprawnieniem organu administracyjnego, lecz jego obowiązkiem.
Skoro Okręg Polskiego Związku Wędkarskiego w [...] jest użytkownikiem obwodu rybackiego (obwód rybacki rzeki [...] nr [...]), to także jest podmiotem uprawnionym do rybactwa w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 18 kwietnia 1985 r. o rybactwie śródlądowym, zgodnie z którym do chowu, hodowli lub połowu ryb w obwodzie rybackim uprawniony jest organ administracji publicznej wykonujący uprawnienia właściciela wody w zakresie rybactwa śródlądowego albo osoba władająca obwodem rybackim na podstawie umowy zawartej z właściwym organem administracji publicznej na podstawie art. 13 ust. 3 albo umowy, o której mowa w art. 217 ust. 6 ustawy - Prawo wodne - zwana "uprawnionym do rybactwa". Przykładowo podmiot uprawniony do rybactwa potwierdza posiadanie zezwolenia na amatorski połów ryb określając i ustalając podstawowe warunki uprawiania amatorskiego połowu ryb (art. 7 ust. 2 ustawy o rybactwie śródlądowym), zarybia wody (art. 4b ustawy o rybactwie śródlądowym), prowadzi racjonalną gospodarkę rybacką polegającą na wykorzystywaniu produkcyjnych możliwości wód, zgodnie z operatem rybackim, w sposób nienaruszający interesów uprawnionych do rybactwa w tym samym dorzeczu, z zachowaniem zasobów ryb w równowadze biologicznej i na poziomie umożliwiającym gospodarcze korzystanie z nich przyszłym uprawnionym do rybactwa (art. 6 ust. 2 ustawy o rybactwie śródlądowym). Tym samym zakres uprawnień i obowiązków wynikających dla podmiotu będącego użytkownikiem obwodu rybackiego i uprawnionym do rybactwa nie wynika jedynie z umowy ale ma swoje źródło w prawie publicznym, a organy administracji wykonują w tym zakresie uprawnienia administracyjne i z zakresu prawa własności przy udziale podmiotów administrujących. Taki podmiot administrujący także powinien być stroną w tym postępowaniu.
Trafnie w skardze Okręgu Polskiego Związku Wędkarskiego powołano się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 marca 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 1986/08, opub. w LEX nr 569659, zgodnie z którym "dla ochrony możliwości wykonywania przejętych w wyniku zawarcia umowy zadań publicznych, użytkownik rybacki wód posiada interes prawny w postępowaniach administracyjnych, które dotyczą kwestii mogących mieć wpływ na wykonywanie spoczywających na nim obowiązków".
To wadliwe wskazanie stron polegające na pominięciu strony jaka jest Okręgu Polskiego Związku Wędkarskiego w [...] i zarazem wskazaniu Starostę [...] uzasadnia uchylenie decyzji organu II instancji.
Sąd dokonując z urzędu oceny zgodności z prawem przeprowadzonej przez organ I instancji procedury, nie dostrzega w tym zakresie uchybień. Wady decyzji organu I instancji były i trafnie je wytknął organ II instancji, zarzucając w szczególności brak wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności.
Zgodnie z art. 7 K.p.a. organ administracji w toku prowadzonego postępowania stoi na straży praworządności i podejmuje wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany art. 7 K.p.a. zawiera zasadę prawdy obiektywnej, która obliguje organ prowadzący postępowanie do zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w celu ustalenia prawidłowego, czyli zgodnego z rzeczywistością stanu faktycznego sprawy. Uszczegółowieniem tej zasady zawiera art. 77 K.p.a. obligujący organ administracji publicznej do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Obowiązek zebrania całego materiału dowodowego przez organ administracji oznacza, że to organ gromadzi w aktach sprawy dowody, które mają znaczenie dla danej sprawy. Dopiero zebrany materiał dowodowy daje organowi podstawę do jego oceny.
Sąd akceptuje sposób wykładni miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Uchwały Rady Gminy Gorlice z dnia 21 grudnia 2001 r. Nr XXXII/252/2001 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Gorlice-wieś Kobylanka) dla obszaru P określony przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]. Pojęcie "inne obiekty związane z techniczną i gospodarczą obsługą wsi i gminy" nie dotyczy zakładów produkcyjnych, rzemieślniczych, baz, składów i magazynów. Wyraźnie bowiem z § 11 pkt 2 ppkt 2.7 planu miejscowego wynika, że odrębnie akt ten potraktował realizację zakładów produkcyjnych, rzemieślniczych, baz, składów i magazynów, a odrębnie realizację innych obiektów związanych z techniczną i gospodarczą obsługą wsi i gminy. To są dwa odrębne zakresu lokalizowania tych obiektów. Trafnie organ odwoławczy zwrócił uwagę na konieczność oceny sporządzonego Raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko pod względem wymagań postawionych przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 12 lutego 2013 r., które następnie Wójt Gminy określił dla wnioskodawcy. Dotyczy to w szczególności podniesionych i wyjaśnionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji kwestii granic uciążliwości planowanej inwestycji na tereny sąsiednie, warunku zgodności z planem miejscowym wynikającym z § 11 pkt 2 ppkt 2.7 tego planu.
Taki pogląd w pełni podziela orzecznictwo sądowe. Przykładowo Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w wyroku z dnia 27 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Op 592/11, opub. w LEX nr 1138691 stwierdził, że "Istotą postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest rozpoznanie wszelkich zagrożeń i uciążliwości zamierzonego przedsięwzięcia wobec środowiska i dopiero na tej podstawie określenie wpływu planowanej inwestycji na środowisko, a następnie warunków likwidacji lub minimalizacji stwierdzonych zagrożeń". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 27 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Gl 1167/12, opub. w LEX nr 1312215 wskazał zaś, że "O ile organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest zobowiązany do zasięgnięcia opinii, to tymi opiniami nie jest związany, lecz do niego należy ostateczna ocena, w oparciu o te opinie oraz wskazane w art. 63 ust. 1 ustawy z 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko kryteria selekcji, czy należy dla danego przedsięwzięcia przeprowadzić ocenę jego oddziaływania na środowisko, czy też nie ma takiej konieczności. W sytuacji wyrażenia sprzecznych opinii przez oba organy współdziałające, organ właściwy do wydania decyzji środowiskowej może przychylić się do stanowiska jednego z tych organów".
Sąd w pełni uznaje za zgodne z prawem rozważania organu odwoławczego dotyczące pojęcia "uciążliwości" i rozumienia tego pojęcia zawarte na stronach 19-21 zaskarżonej decyzji. W szczególności trafnie Kolegium Odwoławcze zauważyło brak bądź co najwyżej bardzo ograniczone dane zawarte w Raporcie i dotyczące kwestii zapachów i ich uciążliwości. Takie bardzo skromne zapisy w tym zakresie Raportu dały asumpt dla stron do przedkładania własnych opinii. Tym samym to nawet w interesie samych wnioskodawców powinno być takie sporządzenie Raportu, aby te zagadnienia uciążliwości zostały w nich zawarte i wyjaśnione. Posłużenie się przez organ I instancji innymi opracowaniami zamiast zobowiązania wnioskodawców do uzupełnienia w tym zakresie raportu, w okolicznościach tej sprawy nie uzasadniało jeszcze wydania decyzji odmownej. Oczywiście tak jak organ II instancji, tak i Sąd nie przesądza o tym, że zostaną ustalone warunki pozwalające na realizacje planowanego przedsięwzięcia zgodnie z planem miejscowym, albo też że te warunki nie zostaną spełnione. Skoro organ I instancji nie dopełnił starań zmierzających do wyjaśnienia w tym zakresie okoliczności, mających istotne znaczenie dla sprawy. Tym samym decyzja organu I instancji była przedwczesna i jako taka trafnie została uchylona a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania.
Nietrafny jest zarzut Stowarzyszenia "[...]" dotyczący niezasadnego pominięcia dowodu w postaci wyceny strat w rybostanie powstałych na skutek zanieczyszczenia potoku [...] w dniach 5 i 6 sierpnia 2013 r. takie zanieczyszczenie rzeczywiście miało miejsce, ale nie było ono związane z projektowaną inwestycją.
Przedkładane do akt sprawy opinie strony nie są opiniami w rozumieniu art. 84 K.p.a. Opinie bowiem wtedy mają moc dowodową, gdy o ich sporządzenie zwróci się sam organ, albo też z przepisu prawa wynika obowiązek przedłożenia przez stronę takiej opinii. Przykładem opinii z tej drugiej grupy jest Raport oddziaływania na środowisko sporządzony na wniosek wnioskodawcy w tej sprawie. W ocenie Sądu zawarte w tym zakresie rozważania przez organ odwoławczy w dostateczny sposób uzasadniają stanowisko tego organu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] na stronach 23-24 uzasadnienia zaskarżonej decyzji wyjaśniło powody, dla których uznało opinię sporządzoną przez Pracownię Zapachowej jakości Powietrza Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technicznego za dokument prywatny, który może mieć znaczenie dla oceny określonych zagadnień, ale nie może stanowić podstawowego dowodu w tej sprawie. Takim podstawowym dowodem jest bowiem Raport oddziaływania danego przedsięwzięcia na środowisko i ten raport podlega ocenie przez organy administracji także przy wykorzystaniu informacji zawartych w innych dokumentach.
Trafne są rozważania organu odwoławczego co do mocy obowiązywania art. 15 ust. 3 pkt 3a ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przepis ten, nakazujący określania w planach miejscowych granice terenów pod budowę lub rozmieszczenie urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW, a także granice stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie, zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu oraz występowaniem znaczącego oddziaływania tych urządzeń na środowisko, wszedł w życie w 2010 r. i nie dotyczy planów miejscowych uchwalonych przed ta datą. Plan miejscowy dla wsi [...] wszedł w życie w marcu 2002 r.
Trafnie organ odwoławczy zarzucił brak rozpoznania wniosku o wyłączenie biegłego przez organ I instancji, jak i niepełny materiał dowodowy (brak protokołu z oględzin).
Trafna jest także teza zawarta w decyzji organu II instancji, zgodnie z którą powoływanie się na potencjalny wpływ planowanej inwestycji na wartość i zbywalność nieruchomości nie ma w tym postępowaniu znaczenia. Czym innym jest zaś wskazanie na potencjalny wpływ przedmiotowej nieruchomości na stan środowiska naturalnego. Taki potencjalny wpływ ma znaczenie dla oceny sporządzonego raportu i ustalenia lub odmowy ustalenia środowiskowych warunków realizacji inwestycji.
Sąd zauważa przy tym, że obowiązkiem organu I instancji będzie szczególnie wnikliwa ocena zakresu i stopnia wpływu planowanej inwestycji nie tylko na stan powietrza, ale także i wody w potoku. Zebrane w aktach sprawy informacje są bowiem w tym zakresie krańcowo różne, od minimalnego wpływu, praktycznie niezauważalnego na stan zanieczyszczeń wód potoku [...] (względnie [...] lub [...]), aż po zanieczyszczenia kilkakrotnie przewyższające dopuszczalne normy. Obowiązkiem organu I instancji będzie ustalenie, czy zawarte w tym zakresie informacje w raporcie są wiarygodne i poprawnie sporządzone, czy też wymagają one dodatkowych wyjaśnień bądź nawet opinii biegłego powołanego przez sam organ. Także te kwestie są znacząco podnoszone w skardze Stowarzyszenia "[...]" i dodatkowo dla spełnienia zasady przekonywania (z art. 11 K.p.a.) obowiązkiem organu I instancji winno być także wyjaśnienie tego zagadnienia.
Tym samym wprawdzie podnoszone w skardze zarzuty przez Stowarzyszenie "[...]" nie są one zasadne, to jednak w związku z połączeniem spraw ze skarg obu skarżących, Sąd uchylił decyzję organu II instancji. Decyzja ta bowiem zawiera wadę dotycząca ustalenia kręgu stron.
Uznając kontrolowaną decyzję za wadliwą Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. uchylił decyzję organu odwoławczego.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło