II SA/Kr 632/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń (spr.) Sędziowie : WSA Krystyna Daniel WSA Magda Froncisz Protokolant : Anna Bubula po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 3 lutego 2018 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości postanawia: umorzyć postępowanie sądowe. Wójt Gminy Jodłownik decyzją z dnia 27 czerwca 2017r., znak: [...] ustalił A. B. jednorazową opłatę w wysokości 3.957,60 złotych z tytułu wzrostu wartości rynkowej nieruchomości położonej w M. , oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni 0,32 ha, w związku z uchwaleniem planu miejscowego oraz w związku z jej sprzedażą w dniu 19 grudnia 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 2 marca 2018 r., znak [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017r., poz. 1257 j.t.) i art. 36 ust 4 i art. 37 ust l, 3, 4, 6, 11 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2017r. poz. 1073 j.t. ze zm.) w związku z Uchwałą Rady Gminy Jodłownik nr XV/90/2015 z dnia 9 listopada 2015r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Jodłownik (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego z 2015r., poz. 7074). W jej uzasadnieniu wskazano, że zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Jodłownik zatwierdzona została Uchwałą Rady Gminy Jodłownik Nr XV/90/2015 z dnia 9 listopada 2015 r. (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego z 2015r., poz., 7074) która weszła w życie z dniem 16 grudnia 2015 r. Według aktualnie obowiązującego planu miejscowego nieruchomość oznaczona, jako działka ewid. nr [...] położona w M. o powierzchni 0,32 ha znajduje się w terenie oznaczonym symbolem: MN- tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej (ok. 0,1700 ha powierzchni), RZ- tereny użytków zielonych (łąk i pastwisk), częściowo KD (DG-D)- teren dróg publicznych, gminnych - dojazdowych. Według zapisów nieobowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wprowadzonego Uchwałą Rady Gminy Jodłownik z dnia 26 listopada 2008r. nr XXIII/150/08 przedmiotowa nieruchomość znajdowała się w obszarze: RM - tereny zabudowy zagrodowej w gospodarstwach rolnych, hodowlanych, ogrodniczych, leśnych, rybackich; LZ - tereny zadrzewień, częściowo KD (DG-D) - tereny dróg gminnych - dojazdowych. Oszacowana powierzchnia zmiany przeznaczenia z terenów rolnych na tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej w działce nr [...] wynosi 0,1700 ha. Umową notarialną Rep. A nr [...] zawartą z dnia 19 grudnia 2016 r. Z. P. B. działający w imieniu całkowicie ubezwłasnowolnionej siostry A. B. ur. [...] [...] r., zamieszkałej w Zakładzie Opiekuńczo-Leczniczym w K., [...] - na podstawie < postanowienia Sądu Okręgowego w K. Wydziału XI, z dnia 24.04.2008r. sygn. akt XI Ns [...] o ubezwłasnowolnieniu < postanowienia Sądu Rejonowego dla K. [...] w K. Wydział III Rodzinny i Nieletnich z dnia 30 lipca 2008r. sygn. akt III R Ns [...] o ustanowieniu opieki prawnej dla całkowicie ubezwłasnowolnionej A. B. < postanowienia Sadu Rejonowego dla K. - [...] w K. Wydziału III Rodzinnego i Nieletnich, z dnia 30 stycznia 2013r. Sygn. Akt III RNs [...] - o zezwolenie na dokonanie czynności prawnej imieniem całkowicie ubezwłasnowolnionej A. B. sprzedał m.in. nieruchomość położoną w M. , składającą się z działki ewidencyjnej nr [...] o powierzchni 0,32 ha za kwotę [...]zł. Operatem szacunkowym sporządzonym przez rzeczoznawcę majątkowego w dniu 28 kwietnia 2017r. określono wzrost wartości nieruchomości gruntowej położonej w M. oznaczonej jako dz. ewid. nr [...]. Na podstawie tego operatu stwierdzono, że cena jednostkowa terenu oznaczonego w planie symbolem MN wynosi 22,88 zł/m2, zatem wartość tego terenu stanowiącego powierzchnię 1700 m, tj. część działki nr [...] - po zmianie planu wynosi 38 896 zł. Natomiast przed zmianą planu cena jednostkowa terenu oznaczonego symbolem RM wynosi 11,24 zł/m2, zatem wartość tego terenu o pow. 1700 m2 - odpowiadająca części działki [...] przed zmianą planu wynosi 19.108 zł. Z powyższego wynika, że wzrost wartości nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] w J. o pow. 3200 m2 wyniósł 19.788 zł. Dalej Kolegium podkreśliło, że podstawowym dowodem w rozpatrywanej sprawie, na podstawie którego ustalono wysokość renty planistycznej był operat szacunkowy sporządzony przez uprawnionego rzeczoznawcę majątkowego. Przy jego sporządzaniu zastosowano podejście porównawcze - metodę korygowania ceny średniej. Rzeczoznawca zastosował podejście porównawcze, które opiera się na założeniu, że wartość wycenianej nieruchomości odpowiada cenom, jakie uzyskano za nieruchomości podobne, które były dotychczas przedmiotem obrotu rynkowego. Zastosował przy tym metodę korygowania ceny średniej, a co za tym idzie porównał nieruchomość, która jest przedmiotem wyceny i która ma określone cechy rynkowe, od których zależy jej cena, z nieruchomościami o podobnych cechach rynkowych, których ceny, jakie uzyskano za nie w obrocie, są znane. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego sporządzony w sprawie operat odpowiada przepisom i wymogom rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego. Operat uwzględnia wszelkie elementy, które mogą mieć wpływ na wartość nieruchomości położonych na terenie Gminy J. (lokalizacja, otoczenie; wielkość, kształt i fizjografia; uzbrojenie działki, dostępność komunikacyjna), wyjaśnia założenia przyjęte przy dokonywaniu wyceny oraz ukazuje wpływ cech rynkowych na wartość nieruchomości, zarówno w formie opisowej, jak i tabelarycznej. Zawiera także opis nieruchomości podobnych, przyjętych do porównania, wystarczający z punktu widzenia określonych cech rynkowych. Odnosząc się do kwestii podniesionej w odwołaniu, iż przedmiotowa działka leży w terenie zalewowym - Kolegium wyjaśniło, że biegły w operacie szacunkowym na str. 5 w pkt 2 przyjął, że "działka położona jest w strefie peryferyjnej miejscowości, w obszarze luźnej zabudowy mieszkalnej jednorodzinnej i terenów upraw polowych, użytków zielonych i zadrzewień przy cieku wodnym". Co istotne, granice i warunki zagospodarowania terenów zagrożonych zalaniem wodami powodziowymi i podtopieniem zostały oznaczone w planie miejscowym strefą ochronną o symbolu 8a, 8b, która nie występuje na w/w działce. Wyjaśniono, że wydanie decyzji w przedmiocie opłaty planistycznej nie zależy od uznania organu, lecz jest obligatoryjne i uzależnione jedynie od spełnienia przesłanek określonych w art. 36 ust. 4 u.p.z.p., art. 37 ust. 4 u.p.z.p. przy uwzględnieniu przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczących wyceny nieruchomości i określenia wartości nieruchomości. Opisaną wyżej decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie całkowicie ubezwłasnowolniona A. B. - działająca przez opiekuna prawnego Z. B.. W skardze zarzucono zaskarżonej decyzji rażącą obrazę przepisów prawa materialnego tj. art. 36 ust. 4 i art. 37 ust l, 3, 4, 6, 11 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tj. Dz.U. z 2017r. poz. 1073 j.t. ze zm.) poprzez niewłaściwe ich zastosowanie i przyjęcie, że w związku ze zmianą planu miejscowego wartość nieruchomości wzrosła. Zarzucono również naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. naruszeniu art. 7, 8, 11 oraz 107 § 2 i 3 k.p.a., polegające w szczególności na: a) nie dostatecznym wyjaśnieniu podstaw i przesłanek utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji, b) niedostateczne wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy w szczególności nie wzięciu pod uwagę faktu, że działka jest zalewana co wpływa na utratę wartości nieruchomości c) brak pogłębienia zaufania obywateli do organów administracji publicznej poprzez dowolne przyjęcie, że w danym obszarze ceny nieruchomości rosną pomimo bardzo małego zainteresowania zakupem Na podstawie tych zarzutów wniesiono o uchylenie w całości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Wójta Gminy J., a także o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że w operacie szacunkowym nie uwzględniono cen za grunty zalewowe, co ewidentnie wpływa na wysokość szacowanej wyceny przedmiotowej nieruchomości. Nie sposób się zgodzić z tak wysoko oszacowaną wartością nieruchomości w sytuacji, gdy skarżący przez wiele lat miał problem ze zbyciem tejże nieruchomości pomimo żądania znacznie niższej ceny. Ustalenie kwoty, za którą została zbyta nieruchomość należąca do A. B. nastąpiło na podstawie opinie rzeczoznawcy majątkowego sporządzonej na potrzeby wydanego Postanowienia Sądu Rejonowego dla K. - [...] w K., wydział III Rodzinny i Nieletnich z dnia 30 stycznia 2013 r. o sygn. akt IIIRNs [...] w przedmiocie zezwolenia na dokonanie czynności prawnej imieniem całkowicie ubezwłasnowolnionej A. B. w tym sprzedaży nieruchomości o nr [...] za cenę nie niższą jak [...] zł, co też zostało uczynione we wskazanym przez Sąd terminie do dnia 31 grudnia 2016 r. W opisanej powyżej sprawie istnieje zasadna wątpliwość, iż operat szacunkowy został sporządzony nierzetelnie oraz machinalnie. W rezultacie przedmiot i zakres wyceny nie znajduje odzwierciedlenia w rzeczywistym stanie faktycznym i prawnym nieruchomości. Główną przyczyną jest pominięcie przez rzeczoznawcę przesłanek przemawiających za obniżeniem wartości gruntu, a także dokonywanie nieadekwatnych porównań cen i analiz rynku. Organ odwoławczy nie zbadał w sposób należyty stanu faktycznego w zakresie zaskarżonego postępowania. Przeprowadzenie chociażby wizji lokalnej pozwoliłoby na bezsprzeczne stwierdzenie, że nieruchomość była zalewana i znajduje się w obrębie zalewowym co potwierdzają pozostałości na budynkach znajdujących się na niej. Bezspornym jest fakt, że nieruchomość, dla której naliczono tak dużą opłatę wynikającą z rzekomego wzrostu wartości położona jest bezpośrednio przy korycie rzeki i ewidentnie jest bardziej narażona na zalewanie, co może przyczynić się jedynie do obniżenia wartości nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej oddalenie i w całości podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W trakcie postępowania skarżąca A. B. zmarła, w związku, z czym postępowanie sądowe zawieszono postanowieniem z dnia 19 czerwca 2018 r. Następnie postanowieniem z 14 września 2018 r. postępowanie podjęto z udziałem następców prawnych zmarłej skarżącej: Z. B., A. Z. oraz P. O.. Postanowieniem z dnia 23 listopada 2018 r. odrzucono skargę, a postanowieniem z dnia 8 lutego 2019 r. odrzucono zażalenie Z. B. na to postanowienie. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wydał w dniu 14 kwietnia 2019 r. postanowienie, którym na zasadzie art. 195 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił postanowienie z dnia 8 lutego 2019 r. o odrzuceniu zażalenia Z. B. na postanowienie z dnia 23 listopada 2018 r o odrzuceniu skargi, a także postanowienie z dnia 23 listopada 2018 r. o odrzuceniu skargi, w zakresie dotyczącym skarżącego Z. B.. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Postanowieniem z dnia 14 czerwca 2019 r wydanym na rozprawie umorzono postępowanie sądowe. Stosownie do art. 36 ust 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U.2018.1945 t.j. z dnia 2018.10.10): Jeżeli w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą wartość nieruchomości wzrosła, a właściciel lub użytkownik wieczysty zbywa tę nieruchomość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta pobiera jednorazową opłatę ustaloną w tym planie, określoną w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości. Opłata ta jest dochodem własnym gminy. Wysokość opłaty nie może być wyższa niż 30% wzrostu wartości nieruchomości. Ustalenie jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości wywołuje skutki prawne w ramach stosunku administracyjnego pomiędzy organem administracji publicznej a właścicielem nieruchomości, który dokonał zbycia nieruchomości. Renta planistyczna jest obowiązkiem publicznoprawnym, wywołującym skutki prawne w ramach stosunku administracyjnego. Zgodnie z art. 922 § 1 kodeksu cywilnego prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi niniejszej. Nie należą do spadku prawa i obowiązki zmarłego ściśle związane z jego osobą, jak również prawa, które z chwilą jego śmierci przechodzą na oznaczone osoby niezależnie od tego, czy są one spadkobiercami. Na tle powyższej regulacji w doktrynie prawa cywilnego wskazuje się, że dziedziczeniu podlegają prawa i obowiązki wynikające ze stosunków cywilnoprawnych. Nie wchodzą w skład spadku prawa i obowiązki wynikające z innych stosunków prawnych. Do spadku nie należą więc prawa i obowiązki wynikające ze stosunków karnoprawnych, administracyjnoprawnych, finansowoprawnych (E. Skowrońska-Bocian. Komentarz do kodeksu cywilnego. Księga czwarta. Spadki", W-wa 2005, str. 10, podobnie J.S. Piątkowski, H. Witczak, A. Kawałko (w]: System Prawa Prywatnego, Tom 10; Prawo spadkowe, pod. red. B. Kordasiewicza, W-wa 2009, str. 50-51) . Analogiczne stanowisko wyrażone było w orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. wyrok SN z dnia 7 kwietnia 2004 r., sygn. IV CK 215/03, lex nr 152889; wyrok SN z dnia 26 marca 2002 r., sygn. III CZP 14/02, opubl. OSNC 2002/12/148). Obowiązek objęty decyzją w sprawie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości sprzedanej nieruchomości, w związku ze zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie podlega dziedziczeniu, bowiem spadek nie obejmuje praw i obowiązków wynikających ze stosunków o charakterze prawnoadministracyjnym a wydana w sprawie decyzja skierowana była do A. B., jako właścicielki nieruchomości. (podobnie WSA w Warszawie w postanowieniu z dnia 15 grudnia 2006 r , IV SA/Wa 2359/06, wyroku z dnia 2 lutego 2006 r , IV SA/Wa 1504/05 i wyroku z dnia 19 kwietnia 2017 r , IV SA/Wa 3330/16 ) Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 2) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. z 2018 r , poz. 1302 ze zm) Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania. Stosownie do art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Pojęcie interesu prawnego z art. 50 § 1 p.p.s.a. odbiega w swym znaczeniu od zakresu "interesu prawnego", o jakim stanowi art. 28 k.p.a., który odnosi się przede wszystkim do uprawnień i obowiązków opartych w prawie materialnym. Znaczenie interesu prawnego z art. 50 § 1 p.p.s.a. jest szersze, może bowiem obejmować także prawa i obowiązki regulowane przepisami prawa procesowego i ustrojowego. Podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi na podstawie art. 50 § 1 może być zatem nie tylko ten, kto wykaże związek pomiędzy swoją sytuacją prawną i normą prawa materialnego, ale również prawa procesowego lub ustrojowego (wyrok NSA z dnia 27 lutego 2018 r., sygn. II OSK 1130/16, LEX nr 2462728). Z. B. jako zgłaszający się następca prawny zmarłej A. B. nie ma interesu prawnego do wniesienia skargi na decyzję SKO w N. z dnia 2 marca 2018 r , [...] utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy Jodłownik z dnia 27 czerwca 2017 r , znak : [...] w sprawie ustalenia jednorazowej opłaty a jedynie interes faktyczny. Przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ścisłe związanych z osoba zmarłej. Wobec śmierci skarżącej A. B. w dniu 26 maja 2018 r (odpis aktu zgonu k - 42) wydawanie orzeczenia w rozpoznawanej sprawie stało się zbędne a postępowanie sądowe na zasadzie art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a. podlega umorzeniu.