II SA/Kr 640/09
PostanowienieWSA w Krakowie2010-09-03
Skład orzekający: Monika Rudzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata może zostać oddalony, jeśli wnioskodawca nie udokumentował zmian w swojej sytuacji materialnej od czasu poprzednich, negatywnie rozpatrzonych wniosków, a podnoszone nowe okoliczności (szkody powodziowe, stan zdrowia) nie zostały poparte dowodami?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy został oddalony, ponieważ skarżący nie wykazał, aby nastąpiła istotna zmiana w jego sytuacji materialnej od czasu poprzednich, prawomocnie oddalonych wniosków. Podnoszone nowe okoliczności, takie jak szkody powodziowe i problemy zdrowotne, nie zostały odpowiednio udokumentowane, co uniemożliwia pozytywną ocenę wniosku zgodnie z art. 165 PPSA.Stan faktyczny
Skarżący R.D. złożył kolejny, trzeci wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej pozwolenia wodnoprawnego. Wnioskodawca podał, że jego miesięczny dochód wynosi około 700 zł, posiada dom i gospodarstwo rolne, a także samochód i traktor na kredyt. Jako nowe okoliczności podniósł szkody powodziowe i problemy zdrowotne. Wcześniejsze wnioski o przyznanie prawa pomocy zostały oddalone przez WSA w Krakowie i NSA.Rozstrzygnięcie
Wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata oddalono.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 3 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.D. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z dnia 13 marca 2009 r. Nr: [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego p o s t a n a w i a wniosek skarżącego oddalić
W dniu [...] maja 2010 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynęło pismo R.D. , w którym skarżący zawarł prośbę o ewentualne udzielenie pomocy. Na wezwanie Sądu o sprecyzowanie czy przedmiotowe pismo stanowi kolejny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, skarżący odpowiedział twierdząco.
W związku z tym, że wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony w przewidzianej prawem formie, dlatego w wykonaniu zarządzenia Referendarza Sądowego z dnia 2 lipca 2010 roku skarżącemu został przesłany urzędowy formularz wniosku "PPF" celem jego wypełnienia i odesłania do tut. sądu w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
W wyznaczonym terminie skarżący złożył w tut. sądzie wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z zakreślenia dokonanego w rubryce 4 wniosku wynika, że skarżący domaga się zwolnienia od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienia na jego rzecz adwokata z urzędu. Rubryka 6 wniosku, w której należało wpisać osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym pozostała niewypełniona. We wniosku skarżący oświadczył, że jego miesięczny dochód z prowadzonej działalności gospodarczej wynosi około 700 zł. W skład majątku skarżącego wchodzi dom o powierzchni 60 m² oraz nieruchomość rolna wielkości około 2 ha. Nie dysponuje on zasobami pieniężnymi, jak również przedmiotami wartościowymi. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, iż od 1992 roku ma złamany kręgosłup, który cały czas boli, a skarżący ma trudności z chodzeniem. Dnia [...] lipca 2008 roku wnioskodawca uległ wypadkowi, ma niesprawną lewą rękę, leczy się i przechodzi rehabilitację. W październiku bieżącego roku przejdzie operację. Nie pobiera zasiłków, ani odszkodowań. Z powodu choroby ma on trudności z obsługą kredytów (przeterminowane raty). Na skutek powodzi przecieka sufit, a ściana północna domu jest zapleśniała. Zawalił się budynek gospodarczy.
Wykonując wezwanie Referendarza sądowego do uzupełnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący oświadczył, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Odnosząc się do pytania o dochody z prowadzonej działalności gospodarczej i wyjaśnienie charakteru tej działalności skarżący podał, że pomaga ludziom i osiąga stratę w wysokości 1.162,50 zł. Gospodarstwo rolne nie jest dochodowe, bo skarżący jest kaleką. Pobiera dopłaty z Unii Europejskiej w wysokości około 700 zł. Nie posiada żadnych oszczędności, ani cennych nieruchomości. Posiada samochód zakupiony na kredyt (miesięczna rata 700 zł) oraz traktor z 1980 roku. Na wezwanie o potwierdzenie stosownymi dokumentami wydatków związanych z aktualnym utrzymaniem i leczeniem skarżący podał, że leczenie i rehabilitacja prowadzona jest w domu przed trzecią operacją w październiku. Na wezwanie do wykazania ewentualnego zadłużenia skarżący oświadczył, że przeterminowane zadłużenie to około 160 tys. zł. Do pisma skarżący załączył ustalenie dochodu osiągniętego z prowadzonej działalności jako Niezależnego Dystrybutora [...] za miesiąc lipiec 2010 roku, 50 kart potwierdzenia wykonania operacji na rachunku bankowym oraz zeznanie o wysokości dochodu osiągniętego w roku 2009 (PIT-36).
W dniu 30 sierpnia 2010 roku do tut. sądu wpłynęło pismo skarżącego, którego załącznik stanowiło elektroniczne zestawienie operacji bankowych za okres od 23 grudnia 2009 do 23 czerwca 2010.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
Aktualnie rozpoznawany wniosek skarżącego jest kolejnym (trzecim) wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 23 września 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek skarżącego o udzielenie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 11 grudnia 2009 roku sygn. akt II OZ 1099/09 oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie sądu I instancji.
Kolejny wniosek skarżącego o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych również został rozpoznany negatywnie. Postanowieniem z dnia 5 marca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wniosek skarżącego oddalił. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 6 maja 2010 roku sygn. akt II OZ 387/10 zażalenie skarżącego oddalił.
Rozpoznanie kolejnego (trzeciego) wniosku skarżącego winno zatem nastąpić w kontekście art. 165 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dającym prawo uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia wskutek zmiany okoliczności sprawy, z uwzględnieniem materialnych przepisów stanowiących podstawę przyznania prawa pomocy zawartych w art. 243 i następnych powołanej ustawy.
Należy przy tym zauważyć, iż odstąpienie od oceny wyrażonej we wcześniejszym postanowieniu może wchodzić w grę jedynie wtedy, gdy okoliczności stanowiące przesłankę danego rozstrzygnięcia uległy zmianie. Nie budzi wątpliwości, że w przypadku, gdy tym postanowieniem jest postanowienie odmawiające przyznania prawa pomocy w określonym zakresie, chodzi o zmianę w postaci pogorszenia się najogólniej rozumianej sytuacji materialnej wnioskodawcy.
W aktualnie rozpoznawanym wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący jako nową okoliczność podał fakt uszczerbku, którego doznał w wyniku powodzi, mianowicie zawalenie się budynku gospodarczego, przeciekanie sufitu i zapleśnienie północnej ściany domu. Zauważyć jednak należy, że oświadczenie skarżącego nie zostało w żaden sposób udokumentowane. Brak jest dowodów na poniesienie przez skarżącego wydatków na remont nieruchomości. Skarżący nie podał, czy nieruchomość była ubezpieczona, czy otrzymał on w tytułu powstałej szkody jakiekolwiek odszkodowanie. Ponadto zauważyć należy, że o złym stanie nieruchomości skarżący wspominał w pismach składanych uprzednio. W piśmie z dnia [...] czerwca 2009 skarżący podał, iż w dwóch izbach przecieka sufit, są pęknięcia, grozi zawaleniem. Podana okoliczność nie wpłynęła zatem na odmienną ocenę aktualnej sytuacji majątkowej skarżącego.
Argumenty skarżącego o złym stanie zdrowia również były analizowane przy rozpoznawaniu uprzednio złożonych wniosków o przyznanie prawa pomocy. Mimo wyraźnego wezwania Sądu skarżący nie potwierdził stosownymi dokumentami jaka jest wysokość aktualna wydatków związanych z leczeniem. Odpowiedź, że leczenie i rehabilitacja mają miejsce w domu nie stanowi prawidłowego wykonania wezwania skierowanego do skarżącego. Przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy istotne są bowiem dane dotyczące wysokości koniecznych wydatków w stosunku do możliwości finansowych wnioskodawcy. Prawo pomocy uzależnione jest od możliwości ponoszenia kosztów postępowania, nie zaś od stanu zdrowia strony.
Wnioskodawca uchylił się także od należytego wykonania wezwania do udokumentowania wydatków związanych z utrzymaniem oraz aktualnym zadłużeniem. Nadesłane wyciągi z rachunków bankowych nie pozwalają na wyjaśnienie wątpliwości w tym przedmiocie.
W rozpoznawanym stanie faktycznym brak jest zatem podstaw do tego, aby kolejny wniosek mógł być oceniony w korzystny dla skarżącego sposób. Skarżący nie wykazał bowiem, aby nastąpiła taka zmiana okoliczności odnosząca się do jego sytuacji majątkowej, która uzasadniałaby zmianę prawomocnego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy w trybie art. 165 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art.258 § 2 pkt 7 mając na uwadze dyspozycję płynącą z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło