II SA/Kr 640/09

Kraków, dnia 2 marca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Rynczak po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. D. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z dnia 13 marca 2009 r., Nr: [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego postanawia: odrzucić zażalenie R. D. na pkt II postanowienia z dnia 18 listopada 2010r. Sygn. akt II SA/Kr 640/09 POSTANOWIENIE Kraków, dnia 2 marca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Rynczak po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. D. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z dnia 13 marca 2009 r., Nr: [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego postanawia: oddalić wniosek R. D. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W niniejszej sprawie w pkt II postanowienia z dnia 18 listopada 2010r. Sąd odrzucił skargę kasacyjną R. D. od postanowienia z dnia 26 października 2010r. o odrzuceniu skargi. Skarżący został pouczony o sposobie wniesienia zażalenia (przymusie adwokacko-radcowskim). R. D. zaskarżył powyższe postanowienie pismem z dnia 3 grudnia 2010r. (k.341) sporządzonym osobiście Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 194 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., zażalenie którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego. Przepis ten ustanawia przymus adwokacko - radcowski przy sporządzaniu zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, a zatem strona nie może sporządzić tego zażalenia osobiście, chyba że osobą wnoszącą zażalenie są osoby wymienione w § 2 art. 175 p.p.s.a. W niniejszej sprawie skarżący R. D. został prawidłowo pouczony o przymusie adwokacko - radcowskim. Pomimo tego wniósł zażalenie osobiście przez niego sporządzone, czym naruszył przepis art. 194 § 4 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe należało zażalenie odrzucić na podstawie art. 178 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Sygn. akt II SA/Kr 640/09 UZASADNIENIE W niniejszej sprawie w dniu 13 grudnia 2010r. R. D. złożył kolejny wniosek o przyznanie pomocy, żądając zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Skarżący wskazał na bardzo trudną sytuację zdrowotną, podając że jest po urazie kręgosłupa i ma problemy z poruszaniem się. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, iż w obecnej chwili skarżący prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie. Utrzymuje się z działalności gospodarczej, która jak wskazuje aktualnie przynosi stratę - za miesiąc październik 2010r. strata ta wynosiła 1.151,21 zł, narastająco w roku 2010-9 975,30 zł. Koszty, na jakie wskazuje skarżący to podatek 90 zł kwartalnie, prąd 170 zł miesięcznie, telefon i internet 319 zł, węgiel na zimę 2000 zł, drewno na zimę 1000 zł, na leki skarżącego wg oświadczenia nie stać. Skarżący wykazuje także na przeterminowane zadłużenie w wysokości około 150 000,00 zł. Z akt sprawy wynika, iż skarżący posiada dom jednorodzinny o pow. 60 m2 oraz nieruchomość rolną o pow. 2,042 arów. Postanowieniem z dnia 21 stycznia 2010r. referendarz sądowy oddalił wniosek w całości. R. D. złożył w terminie sprzeciw. W zakresie wniosku o prawo pomocy Sąd zważył co następuje: Wnioskodawca wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), określanej dalej jako p.p.s.a., przyznanie takiego prawa może nastąpić, tylko gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sąd ma obowiązek badać sytuację materialną wnioskodawcy i w razie spełnienia przesłanek orzec również zwolnienie w zakresie częściowym. Niniejszy wniosek skarżącego jest jego czwartym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w rozpatrywanej sprawie. Postanowieniem z dnia 23 września 2009r. WSA w Krakowie oddalił wniosek skarżącego o udzielenie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. NSA - postanowieniem z dnia 11 grudnia 2009r. sygn. akt II OZ 1099/09 oddalił zażalenie skarżącego. Kolejny wniosek strony o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych również został oddalony postanowieniem z dnia 5 marca 2010r. NSA - postanowieniem z dnia 6 maja 2010r sygn. akt II OZ 387/10 zażalenie wnioskodawcy oddalił. Trzeci wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów i ustanowienie adwokata został również - postanowieniem z dnia 3 września 2010r. oddalony. Rozpoznanie kolejnego wniosku strony winno zatem nastąpić w kontekście art. 165 p.p.s.a. dającym prawo uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia wskutek zmiany okoliczności sprawy, z uwzględnieniem materialnych przepisów stanowiących podstawę przyznania prawa pomocy zawartych w art. 243 i następnych p.p.s.a. Odstąpienie od oceny wyrażonej we wcześniejszym postanowieniu tj. postanowieniu z dnia 3 września 2010r. może nastąpić jedynie, gdy okoliczności stanowiące przesłankę danego rozstrzygnięcia uległy zmianie. Chodzi o takie pogorszenie sytuacji materialno - bytowej strony, która skutkowałaby odmiennym od poprzedniego poglądem o aktualnej potrzebie przyznania skarżącemu prawa pomocy. W ocenie Sądu, skarżący nie wykazał, iż w obecnej sytuacji majątkowej, w stosunku do sytuacji materialno - bytowej z września 2010r, jego sytuacja uległa takiemu pogorszeniu, które uzasadniałoby zmianę poprzednio wydanego postanowienia. Skarżący nadal prowadzi działalność gospodarczą, na bieżąco obraca środkami finansowymi, a wykazana strata jest tylko bilansowym zestawieniem księgowym i nie świadczy jeszcze o faktycznym braku środków finansowych -szczególnie biorąc pod uwagę wykazane wydatki np. na telefon i internet w kwocie 319 zł, które nie są wydatkami koniecznymi, brak innych osób na utrzymaniu, posiadany majątek - w szczególności ponad 2 ha gospodarstwo rolne, który zawsze może jego właścicielowi przynosić pożytki (może być przedmiotem dzierżawy, wynajmu, dofinansowania z Unii Europejskiej). W zakresie wskazywanych przez wnioskodawcę okoliczności w postaci pogorszenia zdrowia i sytuacji materialnej, zwłaszcza po wydanym uprzednio postanowieniu oddalającym jego wniosek, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że sytuacja ta zmieniła się na tyle, że zasadnym jest jego zmiana. Nadto spłata wskazanych przez skarżącego kredytów bankowych nie może korzystać z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami publicznoprawnymi. Podnieść przy tym należy, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i może być stosowana tylko do osób pozostających w bardzo trudnej sytuacji materialnej (ubóstwie), a strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie, gdyż koszty te są rodzajem daniny publicznej. W powyższej sytuacji przyznanie prawa pomocy, oznaczałoby bezzasadne przerzucenie ich ciężaru na budżet państwa, a w ostatecznym efekcie - na współobywateli. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, iż wnioskodawca nie wykazał, że sytuacja materialna zmieniła się na tyle, że zasadnym jest zmiana orzeczenia, i orzekał jak w sentencji biorąc za podstawę art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.