II SA/Kr 71/08
PostanowienieWSA w Krakowie2016-07-05
Skład orzekający: Małgorzata Łoboz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony po prawomocnym zakończeniu postępowania sądowego, bez wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej lub skargi o wznowienie postępowania, jest dopuszczalny?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony po prawomocnym zakończeniu postępowania sądowego jest niedopuszczalny, jeśli nie towarzyszy mu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej lub skargi o wznowienie postępowania. Prawo pomocy może być przyznane w toku postępowania, które ma na celu wzruszenie prawomocnego orzeczenia, a nie w postępowaniu już prawomocnie zakończonym bez takich wniosków.Stan faktyczny
W sprawie skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę wyrokiem z dnia 3 czerwca 2008 r. Po śmierci skarżącego postępowanie zostało zawieszone, a następnie podjęte z udziałem następców prawnych. W toku dalszego postępowania strona (K.G.) wielokrotnie składała wnioski o przyznanie prawa pomocy oraz zażalenia na różne postanowienia sądu. Wnioski te były pozostawiane bez rozpoznania lub oddalane z powodu niewykonywania przez stronę obowiązków procesowych lub niedopuszczalności wniosków w kontekście prawomocnie zakończonego postępowania.Rozstrzygnięcie
Odrzucono wniosek M.G. i K.G. o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.G. i K.G. o zwolnienie od kosztów sądowych i przyznanie pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi M.G. , B.G. , L.G. i K.G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 16 lipca 2004 r nr. [....] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego postanawia: odrzucić wniosek M.G. i K.G. o przyznanie prawa pomocy.
Pismem z dnia 28 września 2004 r. L.G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 16 lipca 2004 r nr. [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o oddalenie skargi.
Wyrokiem z dnia 3 czerwca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił.
W piśmie procesowym złożonym do tut. Sądu z dnia 26 czerwca 2008 r. K.G. poinformował o śmierci skarżącego. Przedłożył kserokopię odpisu skróconego aktu zgonu, z którego wynika, iż skarżący zmarł 22 czerwca 2008 r. W związku z powyższym postanowieniem z dnia 11 września 2008 r. Sąd zawiesił postępowania sądowe na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi.
Po ustaleniu kręgu spadkobierców, Sąd postanowieniem z dnia 27 czerwca 2013 r. podjął postępowanie z udziałem następców prawnych skarżącego – M.G. , B.G. , L.G. i K.G.
Następnie postanowieniem Sądu z dnia 9 lipca 2013 r. stwierdzono prawomocność wydanego orzeczenia w niniejszej sprawie z dnia 3 czerwca 2008 r. oddalającego skargę od dnia 4 lipca 2008 r.
Pismem z dnia 11 lipca 2013 r. K.G. wniósł zażalenie na postanowienie tut. Sądu o podjęciu zawieszonego postępowania z dnia 27 czerwca 2013 r.
Pismem z dnia 29 lipca 2013 r. M.G. wniosła o zawieszenie postępowania sądowego z uwagi na nieprawomocność postanowienia spadkowego.
Rozpoznając powyższe pisma procesowe Sąd postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2013 r. odrzucił zażalenia K.G. z dnia 11 lipca 2013 r. jako niedopuszczalne oraz postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2013 r. odmówił zawieszenia postępowania sądowego.
Następnie pismem z dnia 9 września 2013 r. K.G. złożył zażalenie na postanowienie z dnia 13 sierpnia 2013 r. w związku z odmową zawieszenia postępowania sądowego oraz wniósł o zwolnienie go z wszelkich kosztów postępowania ze względu na trudną sytuację finansową. Ponadto wniósł "o wstrzymanie w/w postępowania do czasu zakończenia się sprawy o nabycie spadku po L.G. ".
Zarządzeniem z dnia 23 października 2013 r. wezwano K.G. o wypełnienie przesłanego urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. K.G. nie wykonał nałożonego przez Sąd obowiązku. W związku z powyższym zarządzeniem z dnia 6 grudnia 2013 r. Sąd pozostawił wniosek K.G. o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Na powyższe zarządzenie K.G. pismem z dnia 7 stycznia 2014 r. wniósł sprzeciw. Do sprzeciwu nie dołączył urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, a w jego uzasadnieniu podniósł zarzuty dotyczące zasadności odmowy zawieszenia niniejszego postępowania sądowego. Mając powyższe na uwadze, Sąd zarządzeniem z dnia 15 stycznia 2014 r. pozostawił wniosek bez rozpoznania.
Następnie zarządzeniem z dnia 17 lutego 2014 r. wezwano K.G. do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia z dnia 9 września 2013 r. w kwocie 100 zł tj. w wysokości określonej w § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz.2193). Dla dokonania powyższej czynności wyznaczony został siedmiodniowy termin liczony od dnia doręczenia odpisu zarządzenia pod rygorem odrzucenia zażalenia. Na powyższe zarządzenie K.G. wniósł zażalenie z dnia 14 marca 2014 r.
W skutek wniesienia zażalenia z dnia 9 września 2013 r. na postanowienie z dnia 13 sierpnia 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 13 maja 2016 r. sygn. akt II OZ 439/14 uchylił zaskarżone zarządzenie. Naczelny Sąd Administracyjny wywiódł w uzasadnieniu, że w niniejszej sprawie w dniu 13 sierpnia 2013 r. Sąd wydał dwa postanowienia – odrzucające zażalenie K.G. na postanowienie o podjęciu postępowania sądowego oraz odmawiające zawieszenia postępowania sądowoadmisnistracyjnego. W ocenie NSA z akt sprawy nie wynika, na które z ww postanowień złożono zażalenia. W związku z powyższym przed wezwaniem do uiszczenia wpisu od zażalenia, należało zatem ustalić, co jest przedmiotem zażalenia z dnia 9 września 2013 r.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 20 maja 2014 r. wezwano K.G. o podanie czy zażalenie z dnia 9 września 2013 r. zostało wniesione na postanowienie z dnia 13 sierpnia 2013 r. odrzucające zażalenie na postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania czy na postanowienie z dnia 13 sierpnia 2013 r. odmawiające zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego. W odpowiedzi na wezwanie tut. Sądu K.G. podał, iż zażalenie zostało wniesione na postanowienie z dnia 13 sierpnia 2013 r. odrzucające zażalenie na postanowienie o podjętym postępowaniu. Ponadto wskazał, iż w związku z uzyskaną informacją od Naczelnego Sądu Administracyjnego w postanowieniu z dnia 13 maja 2014 r.o możliwości złożenia zażalenia na postanowienie z dnia 13 sierpnia 2013 r. odmawiające zawieszenie postępowania sądowoadmisnistracyjnego składa zażalenie na to postanowienia. Dodatkowo w piśmie tym zawarł wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu.
W skutek niewykonania zarządzenia z dnia 8 lipca 2014 r. o uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie na urzędowym formularzu "PPF" Sąd zarządzeniem z dnia 28 sierpnia 2014 r. pozostawił wniosek bez rozpoznania.
Na powyższe zarządzenie K.G. wniósł sprzeciw oraz wniósł o zawieszenie postępowania do czasu rozpatrzenia trzech skarg kasacyjnych na postanowienie o nabyciu spadku po L.G. przez Sąd Najwyższy.
Postanowieniem z dnia 7 października 2014 r. Sąd odrzucił zażalenie K.G. na postanowienie z dnia 13 sierpnia 2013 r. o odmowie zawieszenia postępowania sądowego bowiem przepisy ustawy Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują zażalenia na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania sądowego.
Następnie postanowieniem z dnia 7 października 2014 r. Sąd odrzucił sprzeciw K.G. z dnia 25 września 2014 r. na zarządzenie referendarza sądowego 28 sierpnia 2014 r. bowiem został wniesiony po terminie.
Zarządzeniem z dnia 7 października 2014 r. wezwano K.G. do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia z dnia 9 września 2013 r., które zostało sprecyzowane w piśmie z dnia 16 czerwca 2016 r., w kwocie 100 zł na postanowienie z dnia 13 sierpnia 2013 r.
Pismem z dnia 10 listopada 2014 r. K.G. wniósł zażalenia na postanowienia z dnia 7 października 2014 r. oraz wniósł o zwolnienie go z wpisu od zażalenia w kwocie 100 zł ze względu na bardzo trudną sytuację finansową i życiową.
Zarządzeniem z dnia 19 listopada 2014 r. wezwano K.G. o wypełnienie przesłanego urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
Z uwagi na niewystarczające dane zawarte w urzędowym formularzu "PPF" zarządzeniem z dnia 7 stycznia 2015 r. wezwano K.G. o uzupełnienie braków złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Ponadto postanowieniem z dnia 13 lutego 2015 r. przedłużono skarżącemu termin do uzupełnienia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy. K.G. nie wykonał nałożonego przez Sąd obowiązku. W związku z powyższym zarządzeniem z dnia 2 kwietnia 2015 r. Sąd pozostawił wniosek K.G. o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Na powyższe zarządzenie K.G. pismem z dnia 5 maja 2015 r. wniósł sprzeciw. K.G. nie wykazał, iż w stosunku do niego zachodzą przesłanki do przyznania przyznania prawa pomocy, w związku z powyższym Sąd postanowieniem z dnia 22 maja 2015 r. oddalił wniosek.
W skutek wniesienia zażalenia z dnia 10 listopada 2014 r. na postanowienie z dnia 7 października 2014 r. w przedmiocie odrzucenia sprzeciwu od zarządzenia referendarza sądowego z dnia 28 sierpnia 2014 r. o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 17 lipca 2015 r. sygn. akt II OZ 691/15 oddalił zażalenie.
W związku z uprawomocnieniem się zarządzenia z dnia 7 października 2014 r. wezwano ponownie K.G. do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia z dnia 9 września 2013 r., które zostało sprecyzowane w piśmie z dnia 16 czerwca 2016 r., w kwocie 100 zł na postanowienie z dnia 13 sierpnia 2013 r. w przedmiocie odrzucenia zażalenia. W odpowiedzi na powyższe zarządzenie K.G. wniósł ponowny wniosek o zwolnienie go z obowiązku uiszczenia powyższej kwoty ze względu na bardzo trudną sytuację finansową i rodzinną.
Zarządzeniem z dnia 1 września 2015 r. wezwano K.G. o wypełnienie przesłanego urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Z uwagi na niewystarczające dane zawarte w urzędowym formularzu "PPF" zarządzeniem z dnia 7 października 2015 r. wezwano K.G. o uzupełnienie braków złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. K.G. ponownie nie wykonał nałożonego przez Sąd obowiązku, bowiem formularz wniosku "PPF" nie zawiera praktycznie żadnych danych dotyczących stanu majątkowego i rodzinnego wnioskodawcy. W związku z powyższym postanowieniem z dnia 25 listopada 2015 r. oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu.
Na powyższe postanowienie pismem z dnia 4 stycznia 2016 r. K.G. złożył ponowny sprzeciw. K.G. ponownie wskazał, że nie został sporządzony jeszcze spis inwentarza spadku po L.G. i podkreślił, że prowadzone są postępowania egzekucyjne wynikające z długów spadkowych. Skarżący podniósł, że postępowania te dotykają jego majątku, sprawiając, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej i rodzinnej i dlatego nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych w niniejszej sprawie.
Postanowieniem z dnia 20 stycznia 2016 r. Sąd oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy bowiem pomimo skierowania do K.G. stosownych wezwań, nie podał wymaganych danych dotyczących swojej sytuacji materialnej ani na urzędowym formularzu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, ani też w samym sprzeciwie od postanowienia referendarza.
Na powyższe rozstrzygnięcie K.G. wniósł zażalenie z dnia 22 lutego 2016 r. W uzasadnieniu zażalenia wskazał na podnoszone już okoliczności związane z niezakończoną sprawą spadkową po ojcu.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2016 r. oddalił zażalenie.
W związku z powyższym postanowieniem z dnia 12 maja 2016 r. Sąd odrzucił zażalenie K.G. na postanowienie tut. Sądu z dnia 13 sierpnia 2013 r. o odrzuceniu zażalenia. Jak wynika z akt sprawy K.G. , pomimo wezwania nie uiścił wpisu od przedmiotowego zażalenia.
Następnie zarządzeniem z dnia 17 maja 2016 r. wezwano K.G. do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia z dnia 10 listopada 2014 r., na postanowienie z dnia 7 października 2014 r. odrzucające zażalenie na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania sądowego.
Na powyższe postanowienie K.G. złożył zażalenie oraz ponownie wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz przyznanie pełnomocnika z urzędu.
Pismem z dnia 15 czerwca 2016 r. B.G. również wniosła zażalenie na postanowienie z dnia 12 maja 2016 r. oraz o zwolnienie od kosztów sądowych oraz przyznanie pełnomocnika z urzędu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718, ze zm. – dalej ppsa), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Wniosek ten wolny jest od opłat sądowych. Z przywołanej regulacji prawnej wynika, że ustawodawca określił w sposób wyraźny ramy czasowe złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Unormowanie to oznacza, że dopuszczalny jest wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przez stronę po uprawomocnieniu się orzeczenia, jeżeli z jego treści wynika, że przedmiotem zaskarżenia jest to właśnie prawomocne orzeczenie, które strona pragnie wzruszyć przez złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej czy wniesienie skargi o wznowienie postępowania (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2010 r., s. 561, nb 7). Podobnie w orzecznictwie sądowym wskazuje się, że gdy wniosek o przyznanie prawa pomocy wpływa po zamknięciu terminu na uiszczenie wpisu, to warunkiem dopuszczającym możliwość zwolnienia od takiej opłaty jest istnienie w obrocie prawnym, na dzień rozstrzygania w przedmiocie prawa pomocy, prawomocnego orzeczenia sądu o przywróceniu uchybionego terminu do uiszczenia tej opłaty (wyrok WSA w Olsztynie z 10.6.2010 r., I SA/Ol 278/10, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych dostępna pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Pod pojęciem toku postępowania o którym stanowi art. 243 § 1 ppsa należy rozumieć także postępowanie, zainicjowane przez stronę po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, które ma poprzez przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej doprowadzić do wzruszenia tego prawomocnego orzeczenia (postanowienie NSA z: 20.01.2011 r., I GZ 1/11, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych dostępna pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Brak takiego nowego postępowania powoduje, że wniosek złożony po prawomocnym zakończeniu postępowania jest bezprzedmiotowy i niedopuszczalny (por. np. postanowienie NSA z 23 września 2010 r., sygn. akt II OZ 857/10, postanowienie NSA z 28 lipca 2009 r., sygn. akt I OZ 745/09, Lex nr 552405).
W okolicznościach niniejszej sprawy skarga na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 16 lipca 2004 r nr. [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego, została oddalona wyrokiem z dnia 3 czerwca 2008 r., a następnie postanowieniem z dnia 9 lipca 2013 r. stwierdzono prawomocność wydanego orzeczenia w niniejszej sprawie od dnia 4 lipca 2008 r.
Mając powyższe na uwadze Sąd ten uznał, iż wniosek skarżących o przyznanie prawa pomocy został złożony w postępowaniu prawomocnie zakończonym. W toku niniejszego postępowania nie zostały przez stronę zgłoszone wnioski, które miałyby doprowadzić do wzruszenia prawomocnego orzeczenia. Brak jest zatem podstaw prawnych do jego przyznania, bowiem nie zostały spełnione przesłanki, o których mowa w art. 243 § 1 ustawy.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 64 § 3 w związku z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło