II SA/Kr 725/09
WyrokWSA w Krakowie2009-10-16
Skład orzekający: Barbara Pasternak, Kazimierz Bandarzewski, Wojciech Jakimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, ponownie rozpatrując sprawę po uchyleniu przez sąd administracyjny wcześniejszych decyzji, jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w wyroku sądu, nawet jeśli w międzyczasie nastąpiła zmiana przepisów materialnoprawnych?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu administracyjnego na podstawie art. 153 PPSA. Obowiązek ten istnieje, dopóki wyrok nie zostanie wzruszony w przewidzianym do tego trybie, chyba że nastąpiła zmiana ustawy lub zmiana stanu faktycznego sprawy, która czyni wskazania nieaktualnymi. W niniejszej sprawie organy nie zastosowały się do wskazań sądu, co stanowiło podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku P.K. o ustalenie warunków zabudowy dla budowy kiosku spożywczego. Po wielokrotnych odmowach ustalenia warunków zabudowy przez Prezydenta Miasta K. i utrzymywaniu ich w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, sprawa trafiła do WSA w Krakowie, który uchylił decyzje organów. Następnie Prezydent umorzył postępowanie, powołując się na zmianę przepisów. SKO utrzymało tę decyzję w mocy. WSA w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję SKO, uznając, że organy naruszyły art. 153 PPSA, nie stosując się do wcześniejszych wskazań sądu.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 27 marca 2009 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji (Prezydenta Miasta K. z dnia 6 czerwca 2008 r.).Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak (spr.) Sędziowie WSA Kazimierz Bandarzewski WSA Wojciech Jakimowicz Protokolant: Maciej Żelazny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2009 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 27 marca 2009 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego P. K. kwotę 757 zł (słownie: siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniu [....] marca 2002r. P.K. złożył wniosek o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie stałego kiosku spożywczego o powierzchni 28 m2 na zasadzie jego wymiany z istniejącym mniejszym kioskiem na działce nr [....] przy ul. [....] w K.
Prezydent Miasta K. w dniu 20 października 2004r. wydał decyzję o odmowie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji pod nazwą: "wymiana istniejącego kiosku spożywczego na stały z powiększeniem gabarytu na części działki nr [....] przy skrzyżowaniu ul. [....] z ul. [....] ". Podstawą odmowy ustalenia warunków zabudowy była niezgodność projektowanej inwestycji z art. 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym poprzez wprowadzenie tą inwestycją rażącego chaosu przestrzennego w rejonie stanowiącym szczególnie eksponowane wnętrze ul. [....] .
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. , na skutek odwołania P.K. , decyzją z dnia 17 stycznia 2005r. uchyliło decyzję Prezydenta miasta K. i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji ponownego rozpoznania, uzasadniając swoje rozstrzygnięcie tym, że organ ten nie wskazał podstaw prawnych odmowy ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla wnioskowanej inwestycji. Organ odwoławczy podniósł, iż powołanie się na negatywną opinię Miejskiej Komisji Urbanistyczno - Architektonicznej oraz ogólne zasady kształtowania ładu przestrzennego nie są dostateczną podstawą do odmowy ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Okoliczności uzasadniające odmowę podane przez organ pierwszej instancji noszą znamiona uznaniowości przy wydawaniu tejże decyzji.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Prezydent Miasta K. decyzją z dnia 26 września 2005r odmówił ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji. W uzasadnieniu decyzji wskazano na konieczność zgodności zamierzenia inwestycyjnego z art. 1 ust. 2 i art. 2 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Organ wskazał, że planowany kiosk znajduje się na obszarze uznanym zarządzeniem Prezydenta RP z 8 września 1994r. za pomnik historii "[....] ", a lokalizacja przedmiotowej inwestycji wraz z drogą będącą komunikacją z tym kioskiem doprowadzi do
1
sygn. akt II SA/Kr 725/09
zmniejszenia powierzchni zieleni miejskiej. Ponadto układ ulic [....] i [....] w K. ma charakter wyjątkowy i reprezentatywny dla tego typu zabudowy, zaś ul. [....] stanowi oś widokową w kierunku Kopca [....] . Organ wskazał, że projektowane zamierzenie inwestycyjne nie nawiązuje do istniejącego wnętrza miejskiego, tworzy nową linię zabudowy, a planowane gabaryty inwestycji są odmienne od gabarytów zabudowy dominującej w analizowanym obszarze. Zdaniem organu forma architektoniczna ma charakter "małomiasteczkowy". Ponadto Zarząd Dróg i Komunikacji nie wydał pozytywnej opinii co do możliwości lokalizacji projektowanego obiektu w pasie drogowym. Opinie zarządu drogi dotyczyły wyrażenia zgody na obiekt tymczasowy, a projektowana inwestycja dotyczy obiektu trwale związanego z gruntem.
Od tej decyzji wniesiono odwołanie i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia 28 listopada 2005r. ponownie uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Uzasadniając tak podjęte rozstrzygnięcie, organ odwoławczy podniósł, że po raz kolejny nie wskazano na przepisy, które uzasadniają odmowę ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Wskazanie jako przesłanki odmawiającej ustalenia warunków inwestycji art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych nie jest zasadne, ponieważ zarząd drogi wydał pozytywną opinię co do lokalizacji przedmiotowej inwestycji. Nie spełniała wymogu dostatecznego uzasadnienia odmowy negatywna opinia Miejskiej Komisji Urbanistyczno - Architektonicznej. Pozytywna opinia zarządu drogi powinna wiązać organ l instancji co do zgodności przedmiotowej inwestycji z ładem przestrzennym. Ponadto opinia Miejskiego Konserwatora Zabytków była pozytywna co do realizacji przedmiotowego kiosku. Tym samym powołane opinie jednoznacznie wypowiadały się pozytywnie co do możliwości ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji. Po raz kolejny podkreślono, że w tej sprawie decyzje organu l instancji mają, wbrew przepisom prawa, charakter uznaniowy.
Po raz kolejny prowadząc postępowanie, Prezydent Miasta K. decyzją z dnia 26 czerwca 2006r. odmówił ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji. W uzasadnieniu tej decyzji podniesiono, że ustalając warunki zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego należy uwzględnić wymagania ładu przestrzennego, do którego odnosi się art. 1 i art. 2 ustawy o
sygn. akt II SA/Kr 725/09
zagospodarowaniu przestrzennym. W przypadku braku planu miejscowego decyzję ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu przygotowuje osoba posiadająca odpowiednie uprawnienia urbanistyczne i to stanowi gwarancję uwzględnienia wymogów ładu przestrzennego. Gdyby warunki zabudowy były określane jedynie na podstawie przepisów szczególnych wobec ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, wówczas nie potrzebny byłby udział w przygotowaniu takiej decyzji urbanisty. Dodatkowo, obowiązująca ustawa z 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym również wymaga sporządzenia projektu decyzji ustalającej warunki zabudowy przez osobę posiadającą wymagane kwalifikacje z uwzględnieniem warunków i wymagań ochrony i kształtowania środowiska uznanych przez tę ustawę za wymagania szczególne. Prezydent wskazał, że obie ustawy, czyli z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym i z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym są do siebie podobne w zakresie sposobu ustalania warunków zabudowy. Wskazano, że teren inwestycji znajduje się na obszarze przeznaczonym pod funkcję komunikacyjną, ograniczoną funkcją mieszkaniowo - usługową. Linia zabudowy ukształtowana wzdłuż ul. [....] jest niezmienna i wyraźnie odgranicza stałą zabudowę od zabudowy tymczasowej zlokalizowanej w pasie drogowym. Istniejący układ przestrzenny ul. [....] charakteryzuje się: układem szeregowym budynków, zróżnicowaną powierzchnią zabudowy, zróżnicowanymi długościami elewacji głównych budynków, zróżnicowaną całkowitą wysokością budynków nie niższą niż 2 kondygnacje naziemne, formami dachów i ich nachyleniem, a także układem kalenic oraz wysokością zwartej zabudowy wraz z wysoką wartością widokową w strukturze miejskiej. Tych cech w ocenie organu nie ma proponowana inwestycja, której lokalizacja ma charakter przypadkowy, charakteryzuje się niewielkimi rozmiarami w stosunku do istniejącej zabudowy i będzie rzutowała negatywnie na odbiór wnętrza urbanistycznego ul. [....] , która to ulica przerywa i oddziela kwartały budowlane z miejską zabudową o funkcji mieszkalno - usługowej, porządkując je przestrzennie, wizualnie. Wnioskowana inwestycja w ocenie Prezydenta jest możliwa tylko w granicach terenów o funkcji mieszkalno - usługowej wyznaczonej liniami zabudowy, a próby lokalizacji takich inwestycji poza obrębem istniejącej zabudowy stanowiły naruszenie porządku urbanistycznego.
Wnioskodawca wniósł od powyższej decyzji odwołanie, a Samorządowe
sygn. akt II SA/Kr 725/09
Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z 19 października 2006r. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu tej decyzji podniesiono, że art. 1 ustawy z 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym określa generalne zasady ustalania warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Tak wydana decyzja winna uwzględniać, między innymi, wymagania ładu przestrzennego, urbanistyki, architektury oraz walory architektoniczne i krajobrazowe. Są to przesłanki, które muszą być uwzględnione przy ustalaniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Przepisami szczegółowymi, w oparciu o które została w tej sprawie wydania decyzja są: art. 1 ast. 2, art. 2 ust. 2, art. 40 i art. 42 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Obowiązek sporządzenia decyzji w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia gwarantuje prawidłową ocenę zachowania ładu przestrzennego, urbanistyki, architektury lub walorów architektoniczne -krajobrazowych.
P.K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 19 października 2006r., zarzucając organowi administracji naruszenie art. 1 ust. 2, art. 40 ust. 2, art. 43 ustawy z 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 107 § 3 i 138 § 1 pkt 1 kpa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 14 stycznia 2008r. sygn. akt II SA/Kr 10/07 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu l instancji. Sąd stwierdził istnienie przesłanki uzasadniającej wznowienie postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 6 kpa), oraz naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa i art. 107 § 3 kpa), które miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie przepisów prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy (art. 1, art. 2, art. 40 i art. 44 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym).
Sąd nakazał organom ustalić, czy w tej sprawie mają zastosowania przepisy szczególne wyznaczające zakres danego zamierzenia inwestycyjnego, przeprowadzić rozprawę administracyjną, sporządzić projekt decyzji oraz dokonać jej uzgodnienia z organami uzgadniającymi (wojewódzkim konserwatorem zabytków), a także przestrzegać pozostałych przepisów art. 40 i art. 44 o zagospodarowaniu przestrzennym.
Prezydent Miasta K. decyzją nr [....] z dnia 6 czerwca
sygn. akt II SA/Kr 725/09
2008r. znak: [....] , wydaną na podstawie art. 105 § 1 i art. 104 §1 i § 2 kpa oraz art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, póz. 717 ze zm.), umorzył postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: "wymiana istniejącego kiosku spożywczego na stały (trwale związany z gruntem) z powiększeniem gabarytu (proj. długość elewacji -5,5 m) na części działki nr [....] obr. [....] przy skrzyżowaniu ul. [....] z ul. [....] ".
W uzasadnieniu Prezydent wskazał, że skoro jego wcześniejsza decyzja została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. , to sprawa została zakończona decyzją ostateczną. Nie ma przy tym znaczenia fakt, iż decyzja Kolegium, jak również poprzedzająca ją decyzją organu l instancji zostały wyeliminowane z obrotu prawnego z wyniku dokonanej następnie kontroli sądowoadministracyjnej. Zdaniem Prezydenta w świetle art. 85 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zachodziła konieczność zastosowania nowej regulacji, tj. przepisów ustawy z 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym posługuje się pojęciem "decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu" (art. 4 ust. 2), lecz obejmuje ono dwa odrębne rodzaje decyzji, tj. decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz decyzję o warunkach zabudowy. Są to inne decyzje, niż decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania w rozumieniu ustawy z 1994r. W tej sytuacji w ocenie Prezydenta zaistniała bezprzedmiotowość postępowania, o której mowa w art. 105 §1 kpa, ponieważ nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty z powodu braku normy prawnej uzasadniającej rozpatrzenie wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu złożonej w trybie ustawy z 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Prezydent powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2006r. II OSK 503/205.
Odwołanie od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wniósł P.K. , zarzucając naruszenie prawa administracyjnego materialnego i procesowego. Zdaniem odwołującego się rozstrzygnięcie narusza przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym, przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz kpa. Zakwestionowano interpretację art. 85
sygn. akt II SA/Kr 725/09
ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przyjętą przez organ, która to interpretacja może prowadzić do całkowicie nieakceptowalnych w demokratycznym państwie prawa skutków. Obywatele, których wnioski o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu zostały rozpatrzone błędnie, nie mają już możliwości uzyskania zgodnej z prawem decyzji na podstawie przepisów prawa obowiązujących w chwili złożenia takiego wniosku. Brak podstaw do różnicowania sytuacji prawnej obywateli na podstawie kryterium prawidłowości działania organów administracyjnych w sprawach dotyczących tych osób, gdyż nie "jest to kryterium obiektywne i prowadzi do nieuzasadnionego pokrzywdzenia części osób, wobec których zastosowanie znalazł w/w przepis art. 85 ust. 1 ustawy. Tym samym należy przyjąć, że fakt zakończenia sprawy decyzją ostateczną, która następnie została wyeliminowana z obrotu prawnego, nie wyłącza obowiązku zastosowania do takiej sprawy (przy ponownym jej rozpatrywaniu) przepisów dotychczasowych. Odwołujący się podniósł, że wątpliwości co do konieczności zastosowania w niniejszej sprawie przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym nie miał również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który w wyroku z dnia 14 stycznia 2008r. sygn. akt II SA/Kr 10/07, dotyczącym przedmiotowej sprawy, stwierdził, że obowiązkiem organu l instancji było ponowne przeprowadzenie postępowania w oparciu o przepisy ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, a nie umorzenie postępowania w oparciu o interpretację przepisu art. 85 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, która jest całkowicie sprzeczna z wiążącą ten organ wykładnią przyjętą przez sąd administracyjny. Tym samym organ l instancji w sposób rażący naruszył art. 153 ustawy p.p.s.a. Nieuzasadnionym było również twierdzenie, że sprawa została zakończona decyzją ostateczną. Wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji organu ł instancji przez sąd administracyjny sprawiło, że przedmiotowe postępowanie należało uznać za niezakończone jakąkolwiek decyzją, ponieważ orzeczenie sądu administracyjnego uwzględniające skargę, czyli uchylające skarżone decyzje, skutkuje powrotem do sytuacji sprzed wydania jakiegokolwiek rozstrzygnięcia w przedmiocie złożonego przez stronę wniosku. W omawianej sprawie orzeczenie sądu administracyjnego nakłada więc na organy administracji publicznej obowiązek ponownego rozpatrzenia sprawy i wydania prawidłowego rozstrzygnięcia w oparciu o przepisy określone w art. 85 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu
sygn. akt II SA/Kr 725/09
przestrzennym. Za niezasadne odwołujący się uznał przyjęcie przez organ l instancji bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego. Podkreślił, że w przedmiotowej sprawie podstawą do umorzenia postępowania administracyjnego była niezgodność wniosku z obowiązującą w obecnej ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym terminologią. Wniosek dotyczy bowiem wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, a obecna ustawa posługuje się terminem "decyzja o warunkach zabudowy". Odwołujący się podkreślił, że ze złożonego wniosku w sposób jednoznaczny wynika, że jego celem jest ustalenie, czy planowane zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami regulującymi kwestie planowania i zagospodarowania przestrzennego. Przeprowadzenie postępowania w tym przedmiocie było możliwe w trakcie obowiązywania ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym i jest możliwe nadal (na podstawie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), ponieważ brak podstawy prawnej do rozpatrzenia wniosku sprowadza się w zasadzie do niespójności pomiędzy treścią wniosku a obowiązującą obecnie terminologią.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia 27 marca 2009r. znak: [....] , wydaną na podstawie art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Kolegium stwierdziło, że decyzje samorządowych kolegiów odwoławczych, jako decyzje organów administracyjnych, są zawsze ostateczne, a prawomocne stają się, o ile nie zostały zaskarżone do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Decyzja Kolegium z 19 października 2006r. była ostateczna, bo nie przysługiwał już na nią środek zaskarżenia w administracyjnym toku instancji, mimo, że została następnie przez sąd uchylona. W związku z tym zdaniem Kolegium, nie można już prowadzić sprawy w trybie ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym, z zastosowaniem zasady określonej w art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r., a mianowicie, że do spraw wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie nowej ustawy tj. do 11 lipca 2003r. stosuje się przepisy dotychczasowe. Kolegium uznało, że w tej sytuacji umorzenie postępowania administracyjnego było zasadne.
Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł P.K. , zarzucając naruszenie:
sygn. akt II SA/Kr 725/09
1) art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji z dnia 6 czerwca 2008r. pomimo istnienia przesłanek do jej uchylenia na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa,
2) art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym,
3) art. 7 kpa przez rezygnację z realizacji zasady prawdy obiektywnej w postępowaniu,
4) art. 107 § 3 kpa przez niewłaściwe sporządzenie uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji,
5) art. 10 § 1 kpa poprzez rezygnację z realizacji zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym,
6) art. 11 kpa poprzez rezygnację z realizacji zasady przekonywania,
7) art. 8 kpa przez niewłaściwą realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta K. oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi ponownie przedstawiono argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta K. , podkreślając, że organ odwoławczy nie ustosunkował się do niej w całości.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, póz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na badaniu legalności zaskarżonego do sądu aktu, czyli jego zgodności z przepisami prawa materialnego i przepisami postępowania. Stosownie do treści art. 134 p.p.s.a. sąd sprawując tę kontrolę nie jest związany granicami skargi ani powołaną podstawą prawną. W myśl art. 135 p.p.s.a. orzekanie następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w którym został wydany akt lub czynność i odbywa się z
8
sygn. akt II SA/Kr 725/09
uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa. Zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadkach tam wymienionych, tj. naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa stanowiącego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć wpływ na wynik sprawy, oraz stwierdzenia wad postępowania administracyjnego wymienionych w pkt. 2 i 3 przepisu.
Skargę należało uwzględnić.
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano w zaskarżonej decyzji przepisy art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003 r. nr 80, póz. 717 ze zm.) i art. 138 § 1 pkt. 1 kpa, co oznacza rozstrzygnięcie identyczne z rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji, powołującego art. 105 § 1 kpa jako podstawę umorzenia postępowania. W sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją nie budzi wątpliwości data wszczęcia postępowania wywołanego złożeniem przez skarżącego wniosku o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Bezsporne jest, że datą tą jest 26 marca 2003 roku, dlatego też ustalenie zawarte w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji, iż wniosek skarżącego wpłynął do organu w dniu 26 marca 2006 roku uznać należy za błąd pisarski nie mający wpływu na treść ostatecznego rozstrzygnięcia. Data wszczęcia postępowania administracyjnego w kontrolowanej sprawie ma istotne znaczenie z uwagi na treść art. 85 pkt. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003 r., nr 80, póz. 717 ze zm.), która weszła w życie z dniem 11 lipca 2003 r. W toku postępowania wszczętego wnioskiem skarżącego z dnia 26 marca 2003 r. wydana została decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 19 października 2006 r. Nr [....] utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji, odmawiającą ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla wskazanej we wniosku inwestycji. Powyższa decyzja Kolegium była przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, na skutek skargi wniesionej przez P.K. . Wyrokiem z dnia 14 stycznia 2008 r. sygn. akt II SA/Kr 10/07 Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, wskazując w uzasadnieniu na istotne uchybienia, wyczerpujące wskazane w art. 145 § 1 pkt. a, b i c p.p.s.a. przesłanki uwzględnienia skargi. Powołując art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd wskazał, ze ponownie
9
sygn. akt II SA/Kr 725/09
prowadząc postępowanie, organ pierwszej instancji powinien ustalić, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy szczególne wyznaczające zakres danego zamierzenia inwestycyjnego. Sąd polecił przeprowadzenie rozprawy administracyjnej, sporządzenie projektu decyzji, dokonanie jej uzgodnienia z organami uzgadniającymi (wojewódzkim konserwatorem zabytków), a także przestrzeganie pozostałych przepisów ustawy art. 40 i art. 44 u.z.p. Tym samym Sąd wyraził pogląd prawny, iż w dalszym postępowaniu, wszczętym wnioskiem skarżącego o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia 26 marca 2003 r. należy stosować przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym i zawarł powyższe wskazania co do dalszego postępowania.
Art. 153 p.p.s.a stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przepis ten oznacza, że oddziaływanie orzeczenia sądu administracyjnego obejmuje nie tylko postępowanie administracyjne, w którym orzeczenie to zostało wydane, ale także przyszłe, ewentualne postępowanie administracyjne w sprawie. Ma to znaczenie przede wszystkim w odniesieniu do orzeczeń kasatoryjnych sądu administracyjnego, w rezultacie których ma nastąpić ponowne, merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Nie oznacza to rzecz jasna generalnej niemożności wydania takiego samego rozstrzygnięcia, jakie zapadło przed uchyleniem przez sąd decyzji. Jednak w każdym wypadku organ ponownie rozpatrujący sprawę jest obowiązany zastosować się do oceny prawnej i wskazań wyrażonych w uzasadnieniu wyroku sądu. Obowiązek ten istnieje bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach, a tym bardziej w orzeczeniach organów administracyjnych wydanych w innych sprawach (por. wyrok WSA VI SA/Wa 2320/05, lex nr 197247, także T. Woś w Komentarzu do Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, LexisNexis W-wa 2008, wyd.2, kom. do art. 153). Ocena wyrażona przez sąd nie ma mocy wiążącej jedynie w sytuacji, gdy po jej wyrażeniu nastąpiła zmiana ustawy. Także w sytuacji zmiany w stanie faktycznym sprawy może zachodzić nieaktualność i co za tym idzie ustanie mocy wiążącej orzeczenia sądu administracyjnego. Nadto, jak wskazał WSA w Warszawie w wyroku z dnia 13. 06.2007 r. , II SA/Wa 625/07 : "Nawet w wypadku sporu co do stanu faktycznego będącego podstawa subsumcji prawa, a więc i oceny prawnej lub odmiennej interpretacji prawa albo nawet możliwości niezgodności oceny
10
sygn. akt II SA/Kr 725/09
sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wynikające z oceny prawnej sadu mają moc wiążącą do czasu, aż wyrok zostanie wzruszony w przewidzianym do tego trybie". W wyroku z dnia 8.05.2008 r. , II FSK 297/07 NSA stwierdził (teza 2.), że "Związanie samego Sądu "oceną prawną" w rozumieniu przepisu art. 153 p.p. s. a. oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się takiemu wyrokowi w pełnym zakresie, nawet wówczas, gdy nie podziela wyrażonych w tym wyroku ocen. Natomiast w ramach kontroli legalności rozstrzygnięć, Sąd obowiązany jest zbadać, jak dyrektywę z art. 15$ wskazanej ustawy zrealizowały organy"(lex nr 488566). W sprawie toczącej się po wydaniu wyroku z dnia 14 stycznia 2008 r. II SA/Kr 10/07 nie zaistniała żadna z okoliczności wyłączających istnienie po stronie organu ponownie rozpatrującego sprawę obowiązku, o którym mowa w art. 153 p.p.s.a. Natomiast zarówno Samorządowe Kolegium Odwoławcze, jak i organ pierwszej instancji nie tylko, że nie zastosowały się do wskazań sądu, ale pominęły całkowitym milczeniem wiążącą je treść uzasadnienia wyroku w sprawie wszczętej wnioskiem skarżącego o ustalenie wzizt. Jest to działanie nieuprawnione i naruszające przepis art. 153 p.p.s.a., co słusznie zarzuca skarżący. Wobec treści wskazań sądu co do dalszego postępowania zawartych w wyroku z dnia 14.01.2008 r. , nieuzasadnione i nic nie wnoszące do sprawy są rozważania organu dotyczące problematyki ostateczności i prawomocności decyzji administracyjnych. Słuszny jest także zarzut skargi, dotyczący braku ustosunkowania się przez Kolegium do zarzutów odwołania, co miało niewątpliwie wpływ na wynik sprawy. W powyższym stanie sprawy nie jest konieczne ani celowe ustosunkowywanie się do dalszych zarzutów zawartych w skardze. Naruszenie bowiem przez organ administracji publicznej art. 153 p.p.s.a., w razie złożenia skargi powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu (por. A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, B. Gruszczyński, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, wyd. LEX Wolters Kluwer, Warszawa 2009, kom. A. Kabata do art. 153, także wyrok WSA w warszawie z dnia 18. 07. 2007 r., VII SA/Wa 829/07).
Z powyższych względów należało na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzec jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach oparto na art. 200 i art. 205 § 2 ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło