II SA/Kr 748/23

WyrokWSA w Krakowie2023-12-06

Skład orzekający: Magda Froncisz, Mirosław Bator, Jacek Bursa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie pokontrolne wydane przez Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Krakowie, dotyczące obowiązków w zakresie gospodarowania odpadami, jest zgodne z prawem i czy skarżący skutecznie podniósł zarzuty dotyczące wadliwości kontroli, nieprecyzyjności nakazów oraz braku podstawy prawnej do ich wydania?
Ratio decidendi
Zaskarżone zarządzenie pokontrolne jest prawidłowe, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zarządzenie pokontrolne, w odróżnieniu od decyzji administracyjnej, ma charakter sygnalizacyjny i nie nakłada nowych obowiązków, lecz przypomina o istniejących. Kontrola została przeprowadzona prawidłowo, a zarzuty dotyczące wadliwości procedury, nieprecyzyjności nakazów oraz braku podstaw prawnych nie znalazły potwierdzenia. Powtarzające się naruszenia w zakresie gospodarowania odpadami uzasadniały wydanie zarządzenia.
Stan faktyczny
Małopolski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wydał zarządzenie pokontrolne nakładające na spółkę obowiązki w zakresie gospodarowania odpadami, stwierdzając nieprawidłowości w magazynowaniu, monitorowaniu procesów technologicznych, klasyfikacji i ewidencji odpadów. Spółka wraz ze wspólnikiem zaskarżyła zarządzenie, podnosząc zarzuty dotyczące wadliwie przeprowadzonej kontroli, nieprecyzyjności nakazów, braku podstawy prawnej oraz naruszenia przepisów Prawa przedsiębiorców. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędziowie: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Cyganik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi A. W. oraz Zakładu Usługowego [...] A. W., J. W. sp. j. z siedzibą w O. na zarządzenie pokontrolne Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Krakowie z dnia 6 kwietnia 2023 r., znak WI.7023.1.206.2022 MM/HM w przedmiocie nałożenia obowiązków w zakresie gospodarowania odpadami oddala skargę. Na podstawie ustaleń kontroli przeprowadzonej przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Krakowie w dniach od 12 października 2022 r. do 23 lutego 2023 roku w Zakładzie Usługowym "E. Spółka Jawna w Oddziale w O., udokumentowanych protokołem kontroli nr [...], stwierdzono nieprawidłowości w zakresie przestrzegania wymagań ochrony środowiska. W związku z powyższym Małopolski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska zarządzeniem pokontrolnym nr [...] z dnia 6 kwietnia 2023r. na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1070 ze zm.) zarządził: 1. Przestrzeganie warunków pozwolenia na wytwarzanie odpadów z uwzględnieniem przetwarzania odpadów w procesie odzysku i unieszkodliwiania dla Oczyszczalni [...] Ścieków [...] zlokalizowanej na terenie Oddziału w O. przy ul. P. (decyzja Marszałka Województwa Małopolskiego z dnia 15 stycznia 2015 r., znak: [...]) w zakresie: a) magazynowania wytwarzanych odpadów; b) monitorowania procesów technologicznych; c) rodzajów i ilości odpadów dopuszczonych do wytworzenia w ciągu roku. Termin realizacji: niezwłocznie po otrzymaniu zarządzeń pokontrolnych 2. Prowadzenie ilościowej i jakościowej ewidencji odpadów zgodnie ze stanem rzeczywistym. Termin realizacji: niezwłocznie po otrzymaniu zarządzeń pokontrolnych 3. Klasyfikowanie wytwarzanych odpadów zgodnie z katalogiem odpadów. Termin realizacji: niezwłocznie po otrzymaniu zarządzeń pokontrolnych 4. Bieżące informowanie wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o braku dostępności do monitoringu wizyjnego. Termin realizacji: niezwłocznie po otrzymaniu zarządzeń pokontrolnych Wyznaczył termin przesłania pisemnej informacji o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych w zarządzeniu naruszeń w pkt 1-4 na dzień 28 kwietnia 2023 r. W uzasadnieniu podkreślono, iż: Ad. 1. W dalszym ciągu narusza się pkt. II.1, VI i X pozwolenia na wytwarzanie odpadów z uwzględnieniem przetwarzania odpadów w procesie odzysku i unieszkodliwiania dla Oczyszczalni [...] Ścieków [...] zlokalizowanej na terenie Oddziału w O., ul. P. (decyzja Marszałka Województwa Małopolskiego z dnia 15 stycznia 2015 r., znak: [...]) w następującym zakresie: • Magazynowania odpadów w nieopisanych pojemnikach, kontenerach lub innych opakowaniach, w sposób niezabezpieczony przed warunkami atmosferycznymi (brak zadaszenia, przykrycia plandekami lub folią polietylenową), niektóre pojemniki otwarte, • Prowadzenia bieżącego monitoringu procesów technologicznych na terenie Oddziału w O.. Monitoring procesów technologicznych prowadzony jest zdalnie przez Wspólnika Spółki z biura Spółki, które mieści się w K.. Brak bezpośredniego dozoru pracy instalacji w miejscu jej prowadzenia. W dniu rozpoczęcia czynności kontrolnych, inspektorom na terenie Oddziału w O. udostępniono książkę eksploatacji instalacji (luźne kartki), w których brak było zapisów dotyczących monitorowania procesów technologicznych prowadzonych na instalacji oczyszczalni ścieków przemysłowych tj. o rodzaju i ilości przetwarzanych odpadów, czasu trwania poszczególnych faz procesu, ilości wytworzonych odpadów. Ponadto kontrolującym nie przedstawiono wyników badań próbek odpadu pobranego ze zbiornika uśredniającego w miesiącu październik 2022 r. W dniu 26 października 2022 r. kontrolującym przedstawiono uzupełnioną od 01 marca 2022 roku książkę eksploatacji instalacji oczyszczalni ścieków w O. o dane związane z pracą instalacji w danym miesiącu dla poszczególnych urządzeń: prasy, pompy, mieszalnika, neutralizatora. Zapisy w danym miesiącu wpisywane są dla konkretnego dnia lub dni (dwóch), nie są ułożone chronologicznie. Prowadzone dzienne raporty z pracy instalacji w miejscu prowadzenia działalności nie są wypełniane na bieżąco, nie uwzględniają danych co do rodzaju i ilości odpadów poddawanych w danym dniu procesowi przetwarzania na instalacji (brak informacji jaki rodzaj procesu jest prowadzony), czasu trwania procesu oraz rodzaju i ilości wytworzonych odpadów - stanowi naruszenie pkt X pozwolenia na wytwarzanie odpadów z uwzględnieniem przetwarzania odpadów w procesie odzysku i unieszkodliwiania dla Oczyszczalni [...] Ścieków [...] zlokalizowanej na terenie Oddziału w O., ul. [...] - decyzja Marszałka Województwa Małopolskiego z dnia 15 stycznia 2015 r., znak: [...], • Klasyfikacji wytworzonych z instalacji odpadów, gdyż analizy odpadów innych niż niebezpieczne o kodzie 19 08 04 i 19 08 99 wytworzone z przetwarzania odpadów w procesie odzysku i unieszkodliwiania na Oczyszczalni [...] Ścieków [...] w O. wykonane na zlecenie WIOŚ w Krakowie wykazały, że Spółka klasyfikuje wytworzone na instalacji odpady niebezpieczne pod kodem odpadów innych niż niebezpieczne, co jest niezgodne z art. 5 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 699 ze zm.) i stanowi naruszenie pkt II. l pozwolenia na wytwarzanie odpadów z uwzględnieniem przetwarzania odpadów w procesie odzysku i unieszkodliwiania dla Oczyszczalni [...] Ścieków [...] zlokalizowanej na terenie Oddziału w O., ul. P. -decyzja Marszałka Województwa Małopolskiego z dnia 15 stycznia 2015 r., znak: [...], • Spółka przekroczyła w roku 2022 ilość wytworzonego odpadu o kodzie 19 08 13 w stosunku do ilości określonej w pozwoleniu na wytwarzanie odpadów, • Spółka prowadzi proces odzysku i unieszkodliwiania na Oczyszczalni [...] Ścieków [...] w O., bez udziału ścieków i wody. Dowożone i wprowadzane do urządzeń oczyszczalni ścieków odpady płynne niebezpieczne i inne niż niebezpieczne są ze sobą mieszane w różnych proporcjach przede wszystkim w celu ich rozcieńczenia czy też neutralizacji (korekta pH) poprzez podanie do mieszaniny odpadów związków chemicznych mających na celu wytrącenie osadu. Kontrola wykazała, że do Oczyszczalni [...] Ścieków [...] nie dopływają żadne ścieki kolektorem jak również nie są dowożone wozami asenizacyjnymi. Ad.2. Wytworzone z instalacji - Oczyszczalni [...] Ścieków [...] - odpady inne niż niebezpieczne o kodzie 19 08 14 i 19 08 99 magazynowane w paletopojemnikach na placu w dniu 04 listopada 2022 roku, zostały zaklasyfikowane niezgodnie z katalogiem odpadów, gdyż ich analiza wykazała, że są odpadami niebezpiecznymi, a zostały zaklasyfikowane jako odpady inne niż niebezpieczne. Po uzyskaniu wyników Spółka zaklasyfikowała powyższe odpady o kodzie 19 08 14 i 19 08 99 pod kodem 19 08 13*. O fakcie powyższym Spółka powiadomiła WIOŚ w Krakowie pismem z dnia 03 stycznia 2023 r. W piśmie wskazano, że odpady zostały przekazane do uprawnionego podmiotu (F. Sp. z o.o., ul. N. , R., miejsce prowadzenia działalności: Składowisko [...] (J. ) ul. J. , [...]). Na dowód do pisma dołączono Karty Przekazania Odpadów, w których w rubryce: Dane przekazującego odpad: Zakład Usługowy "E. Spółka Jawna, ul. C. , [...], [...], Miejsce prowadzenia działalności: ul. C. , [...], [...]. Inspektorom nie przedstawiono Kart Przekazania Odpadów dla odpadu o kodzie 19 08 13* z Oddziału w O. do siedziby Spółki w O.. W karcie ewidencji odpadu o kodzie 19 08 13* z roku 2022 (wydruk z dnia 21 lutego 2023 roku) ostatnie odnotowane wytworzenie odpadów w związku z eksploatacją instalacji miało miejsce w dniu 07 listopada 2022 r. w ilości 13,00 Mg, a przekazanie w dniu 06 grudnia 2022 w ilości l ,5 Mg. Na ww. KEO brak kart przekazania przedmiotowego odpadu po dniu 07 listopada 2022 roku. Ponadto w systemie BDO dla odpadu o kodzie 19 08 13*, stan magazynowy w Oddziale w O. na 01 stycznia 2023 roku wynosił - 19,88 Mg. W związku z powyższym WIOŚ, w protokole kontroli stwierdził, że prowadzona przez Spółkę ewidencja odpadów w roku 2022 nie jest zgodna ze stanem rzeczywistym. Ilość wytworzonego odpadu o kodzie 19 08 13* wynosi: Zgodnie z KEO - wytworzono 100 Mg (bez odpadów przekazanych z siedziby Spółki) + masa odpadu magazynowana w dniu 04 listopada 2022 r. (błędnie zaklasyfikowanego) 113,74 Mg, co w sumie daje 213,74 Mg wytworzonego w roku 2022 odpadu o kodzie 19 08 13* i stanowi naruszenie pkt II. 1.A pozwolenia na wytwarzanie odpadów z uwzględnieniem przetwarzania odpadów w procesie odzysku i unieszkodliwiania dla Oczyszczalni [...] Ścieków [...] zlokalizowanej na terenie Oddziału w O., ul. P. – decyzja Marszałka Województwa Małopolskiego z dnia 15 stycznia 2015 r., znak: [...] Ad.3. Klasyfikacja odpadów wytworzonych z prowadzonych procesów w urządzeniach oczyszczalni ścieków lub poza nimi (w mauzerach na placu), magazynowanych na placu nieruchomości w O., nie jest prowadzona na podstawie analiz. Zaklasyfikowane przez Spółkę wytworzone odpady inne niż niebezpieczne zmagazynowane na terenie nieruchomości i opisane kodem odpadu 19 08 99 i 19 08 14 po przeprowadzeniu poboru próbek i badań na zlecenie WIOS Kraków przez akredytowane laboratorium wykazały, że odpady te mają cechy i znamiona odpadów niebezpiecznych, co również zostało potwierdzone pobranymi w tym samym miejscu i czasie przez Wspólnika Spółki próbkami odpadów i opracowanymi analizami zleconymi przez Spółkę. Nieprawidłową klasyfikację odpadów innych niż niebezpieczne (19 08 14, 19 08 99) dokumentuje Sprawozdanie E. Sp. z o.o. w K. nr [...] r. z dnia 19 grudnia 2022 roku oraz pismo Spółki z dnia 25 stycznia 2023 roku wraz z Raportem z badań nr [...] sporządzonym przez E. Sp. z o.o., ul. G. , G., które są załącznikami do protokołu [...] z dnia 23 lutego 2023 roku. Ad.4. W dniu 26 października 2022 roku inspektorzy WIOŚ w Krakowie po sprawdzeniu obrazu z kamer monitoringu w Oddziale w O., podjęli próbę logowania do systemu wizyjnego Spółki (Oddział w O.). Próba logowania nie powiodła się z uwagi na zmianę routera, którego wymiana trwała od kilku dni. Informację powyższą uzyskano od Wspólnika Spółki Pana A. W., który uzyskał ją telefonicznie od informatyka obsługującego zakład. Spółka nie powiadomiła WIOŚ w Krakowie o pracach prowadzonych w systemie i związanych w związku z tym utrudnieniach z logowaniem do systemu. Na wniosek inspektorów po zakończeniu prac, nowy login Spółka pisemnie przesłała do WIOŚ w Krakowie - co stanowi naruszenie art. 25 ust. 5 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 699 ze zm.). W skardze na powyższe zarządzenie zobowiązana spółka oraz jej wspólnik A. W., zarzucili naruszenie: 1. art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska przez wydanie zarządzenia pokontrolnego, którego treść w pkt 1-4 zobowiązuje skarżącego do usunięcia rzekomych nieprawidłowości, gdy tymczasem: 1) treść zarządzenia pokontrolnego nie pozwala na ustalenie jakiego rodzaju działania mają być podjęte, by zaprzestać rzekomych naruszeń tj. nie określono lub zbyt ogólnie określono zakres nakazu; 2) organ przekroczył swoje uprawnienia, gdyż z uzasadnienia zarządzenia wynika, że zostało ono skierowane do Spółki, a nie kierownika kontrolowanej jednostki; 3) nie odniesiono się do szczegółowych ustaleń protokołu kontroli, jak również nie przedstawiono stanu faktycznego i wskazania na czym polegało naruszenie; 2. art. 12 ust. i pkt 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska przez wydanie zarządzenia pokontrolnego w zakresie pkt 1-4 bez wskazania przepisu prawa, który został naruszony i bez odniesienia się do szczegółowych ustaleń protokołu kontroli; 3. art. 12 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 12 ust. 2 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska przez wydanie zarządzenia pokontrolnego w zakresie pkt 1 i 2 w momencie, gdy rzekome naruszenia były bezprzedmiotowe oraz pkt 3 i 4 w momencie, gdy naruszenia już nie istniały, a co organowi było już wiadome na dzień wydania zarządzenia. W uzupełnieniu skargi zarzucono również naruszenie: - art. 9 ust. 1b, ust. 1c, ust. 2a, art. 9b ust. 2, art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska w zw. z art. 49 ust. 1, ust. 2, ust. 4, ust. 7, ust. 8 i art. 53 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (dalej: "Prawo przedsiębiorców"), poprzez wydanie Zarządzenia pokontrolnego w oparciu o ustalenia dokonane w toku wadliwie przeprowadzonej kontroli zakończonej protokołem kontroli nr [...] (dalej: "Protokół kontroli"), tj. w wyniku kontroli przeprowadzonej przez osoby, które nie posiadały odpowiedniego upoważnienia do przeprowadzenia kontroli; - art. 12 ust. 1 pkt 1 i art. 11 ust. 1 ustawy lOŚ w zw. z art. 53 Prawa przedsiębiorców, poprzez wydanie Zarządzenia pokontrolnego w oparciu o okoliczności nie wynikające ze stanu faktycznego ustalonego Protokołem kontroli (nie wynikające z ustaleń dokonanych w toku kontroli zakończonej Protokołem kontroli); - art. 28f ust. 3 i 4 ustawy lOŚ w zw. z art. 5 pkt 11 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności oraz art. 2 pkt 10 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 765/2008 z dnia 9 lipca 2008 r. ustanawiającego wymagania w zakresie akredytacji i nadzoru rynku odnoszące się do warunków wprowadzania produktów do obrotu i uchylające rozporządzenie (EWG) nr 339/93 oraz art. 46 ust. 3 Prawa przedsiębiorców, poprzez wydanie Zarządzenia pokontrolnego w oparciu o nieakredytowane badania wykonane przez E. sp. z o.o. i G. ; - art. 46 ust. 3 Prawa przedsiębiorców, poprzez niezastosowanie tego przepisu i oparcie Zarządzenia pokontrolnego na materiale dowodowym zebranym niezgodnie z przepisami prawa (Protokole kontroli sprzecznym z przepisami); w ocenie Skarżącego ustalenia poczynione w oparciu o protokół kontroli nr [...] nie mogą stanowić postawy wydania zaskarżonego Zarządzenia pokontrolnego; pomimo faktu, iż zarządzenie pokontrolne nie jest wydawane "w postępowaniu administracyjnym", to jednak jego treść władczo ingeruje w sferę praw i obowiązków jednostki, rozstrzygając o tych prawach/obowiązkach, zatem powołany przepis - art. 46 ust. 3 Prawa przedsiębiorców-ma zastosowanie; W uzasadnieniu podkreślono, iż dokonując powyższych ustaleń kontrolujący w ogóle nie uwzględnili składanych w toku kontroli wyjaśnień przez przedstawicieli kontrolowanej Spółki, w tym zwłaszcza okoliczności związanych z faktem, że zakład Spółki był w ruchu, tj. wykonywano czynności operacyjne na wskazanych odpadach, co w sposób oczywisty wyklucza, aby były one przykryte (oplandekowane). Celem plandekowania odpadów było ich zabezpieczenie przed spływem wód deszczowych, które mogłyby się ewentualnie zanieczyszczać wskutek spływu z powierzchni potencjalnie zabrudzonego opakowania. W trakcie wykonywania prac odpady są rozplandekowane, sprawdzane, poddawane obróbce chemicznej, przewożone do miejsc ich rozładunku. Pogoda była bezdeszczowa w związku z tym nie było żadnego ryzyka zanieczyszczenia gruntów jakimikolwiek pozostałościami odpadów. Spółka monitoruje procesy technologiczne i prowadzi książkę procesów technologicznych. Dokumenty zostały przekazane kontrolującym w trakcie kontroli. Część dokumentów była przekazana za pośrednictwem poczty mailowej, a cześć przekazana osobiście w wersji papierowej w trakcie trwania kontroli. W załączeniu do pisma z dnia 02.03.2023 r. przekazano także komplet dokumentów tj.: - Procesy technologiczne ze zbiornika wyrównawczego za 2021 oraz do 12 październik 2022 - Procesy technologiczne z hali za 2021 oraz do 12 październik 2022 - Analizy neutralizator Nr l za 2021 oraz do 12 październik 2022 - Analizy neutralizator Nr 2 za 2021 oraz do 12 październik 2022 - Analizy zbiornik wyrównawczy za 2021 oraz do 12 październik 2022 Ww. dokumenty nie zostały załączone do protokołu kontroli. Podkreślono, że "książka eksploatacji instalacji" nie stanowi dokumentu znormalizowanego, którego wzór, czy też sposób prowadzenia, określają przepisy powszechnie obowiązującego prawa. Z tego powodu bieżący monitoring procesów technologicznych odbywa się w sposób ustalony przez Spółkę poprzez prowadzenie szeregu rejestrów tegoż procesu, co wypełnia obowiązek nałożony decyzją. Spółka prowadzi natomiast rejestr dostaw odpadów w obowiązującym z mocy prawa systemie BDO. W roku 2022 r. Spółka zleciła innemu podmiotowi, tj. A. sp. z o.o., świadczenie usług w zakresie rozładunku i czyszczenia pras oraz zbiorników, w których wytarzany jest osad poneutralizacyjny, w oczyszczalni chemicznej ścieków przemysłowych w O. przy ul. P. Podmiot ten w ramach wykonywanej usługi czyszczenia był wytwórcą osadu - czyli wytwarzanego podczas czyszczenia odpadu o kodzie 19 08 13* stając się jego posiadaczem w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 19 w zw. z pkt 32 ustawy o odpadach. Odpad ten został ujęty w ewidencji A. sp. z o.o., która przekazała go następnie kartą w systemie BDO do Zakładu Usługowego "E. spółka jawna z siedzibą w O., do jej zakładu w O., który posiada decyzję na zbieranie odpadów. Następnie ww. odpady zostały przekazane uprawnionemu ostatecznemu odbiorcy - F. sp. z 0.0. w R.. Mając na uwadze powyższe Spółka nie dopuściła się nieprawidłowości wskazanych w punktach 1 c/ i 2/ zarządzenia, albowiem nie przekroczyła dopuszczonej do wytworzenia w ciągu roku masy odpadów określonej posiadaną decyzją, jak również prowadziła ilościową i jakościową ewidencję odpadów zgodnie ze stanem rzeczywistym. Całość dokumentacji z tym związanej została przekazana WIOŚ. zaklasyfikowanie odpadów wytworzonych z prowadzonych procesów w urządzeniach oczyszczalni ścieków miało charakter wstępny, a nie definitywny. Zgodnie ze złożonymi wyjaśnieniami i podjętymi działaniami, tj. zleceniem stosownych badań przez Spółkę, po uzyskaniu informacji, że są to odpady niebezpieczne, zostały one tak zaklasyfikowane. Powyższe zostało dokonane w trakcie prowadzonej przez Organ kontroli. Skoro tak to brak jest uzasadnienia, aby w tym zakresie formułować zarządzenie pokontrolne. Nieprawidłowość co do bieżącego monitorungu została usunięta niezwłocznie w trakcie trwania kontroli. Jej wystąpienie zostało przez Spółkę wyjaśnione w trakcie kontroli. Organ w protokole kontroli powyższe sam potwierdza (str. 15 protokołu kontroli). Skoro tak to brak jest uzasadnienia, aby w tym zakresie formułować zarządzenie pokontrolne. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Pkt 1 lit. "c" wskazanego przepisu stanowi, że Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Orzekanie następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa, a - w myśl art. 135 p.p.s.a. - Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Natomiast w przypadku nieuwzględnienia skargi, Sąd w myśl art. 151 p.p.s.a. oddala skargę. Zaskarżone zarządzenie pokontrolne jest prawidłowe stąd skarga A. W. oraz Zakładu Usługowego "E. spółka jawna z siedzibą w O. nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż prawidłowo zarządzenie pokontrolne skierowano bezpośrednio do wspólnika spółki jawnej, skoro nieprawidłowości zostały stwierdzone w czasie czynności kontrolnych działań, prowadzonych przez spółkę. Zarządzenie dotyczy działalności spółki, a nie zachowań jej kierownika. Ponadto zarówno skarżący wspólnik spółki osobowej, jak i spółka ma interes prawny w zaskarżeniu zarządzenia pokontrolnego dotyczącego tej spółki, ponieważ do wspólnika skierowano zarządzenie pokontrolne, a zatem dotyczy to również jego sfery prawnej, a ponadto każdy ze wspólników spółki jawnej ma prawo reprezentować spółkę i odpowiada za jej działania czy skutki prawne podejmowanej działalności gospodarczej. . W zakresie zarzutów skargi należy podkreślić, że do procedury wydawania zarządzeń pokontrolnych nie stosuje się przepisów k.p.a. odnośnie ustalenia stanu faktycznego i uzasadnienia, zarówno w stosunku do czynności kontrolnych, jak i wydania zarządzenia pokontrolnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 2022 r. III OSK 1091/21). Skoro nie stosuje się przepisów k.p.a. odnośnie obowiązków ustalenia stanu faktycznego to oznacza, iż nie można skutecznie zarzucić organowi, jak obszernie podnoszono w skardze, braku przeprowadzenia postępowania czy konkretnych dowodów, jakie wymagane byłyby w toku postępowania administracyjnego. Powyższe wynika również stąd, iż inny jest charakter prawny zarządzenia pokontrolnego inspektora ochrony środowiska względem rozstrzygnięć władczych przewidzianych w kpa takich jak decyzja czy postanowienie administracyjne o charakterze materialnoprawnym. Zarządzenie pokontrolne nie stanowi sankcji administracyjnej, ponieważ nie nakłada dodatkowych obowiązków, lecz stanowi tylko "przypomnienie" o obowiązkach, które wynikają z przepisów prawa ochrony środowiska regulujących działalność danego przedsiębiorcy (por. wyrok NSA z dnia 19 września 2023 r. III OSK 2706/21). Zarządzenia pokontrolne nie nakładają na ich adresata obowiązków administracyjnoprawnych, które mogłyby być przedmiotem egzekucji administracyjnej. Obowiązek taki może na nich ciążyć na podstawie odrębnych przepisów i decyzji, ale jego samoistnym źródłem nie jest zarządzenie pokontrolne. Zarządzenie pokontrolne jest aktem, który można określić jako akt o charakterze sygnalizacyjnym, określający ramowe kierunki postępowania względem osoby zarządzającej podmiotem korzystającym ze środowiska albo innej osoby fizycznej (por. wyrok NSA z dnia 23 września 2022 r. III OSK 1239/21). Celem wydania zarządzenia pokontrolnego na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o IOŚ jest wyeliminowanie stwierdzonych w wyniku przeprowadzonej kontroli naruszeń prawa poprzez zobowiązanie do poinformowania o działaniach, jakie kontrolowana jednostka podjęła, aby dalsza jej działalność nie naruszała prawa. Specyfika zarządzenia pokontrolnego polega bowiem na tym, że jest ono wydawane w oparciu o ustalenia faktyczne uzyskane podczas specjalistycznej kontroli dokonywanej przez właściwego miejscowo WIOŚ. Zarządzenie pokontrolne jest stosunkowo najłagodniejszą formą reakcji na ustalenia kontroli, w którym stwierdza się naruszenie konkretnego obowiązku prawnego dotyczącego ochrony środowiska (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 listopada 2021 r. VIII SA/Wa 769/21). W ocenie Sądu podjęte w kontrolowanej sprawie czynności uzasadniały wydanie zaskarżonego zarządzenie pokontrolnego i były również wystarczające do stwierdzenia uchybień zasygnalizowanych w treści tego zarządzenia. W szczególności istotne było, iż sporne wyniki ustaleń skutkujące wydaniem zarządzenia nie były jednorazowe czy jednostkowe, lecz jak zasadnie przyjęto, na przestrzeni ostatnich lat spółka, nie przestrzega zapisów posiadanego pozwolenia o czym świadczą wydane wcześniej m.in. zarządzenia pokontrolne np. z dnia 16 sierpnia 2019 r., znak: [...] (dot. m.in. magazynowania odpadów, monitorowania procesów i ich ewidencji) i z dnia 20 grudnia 2019 r., znak: [...] (dot. m.in. magazynowania odpadów, monitorowania procesów i ich ewidencji) oraz kierowane pisma, informujące o naruszeniu wydanej przez niego decyzji (pismo z dnia 16 sierpnia 2019 r., znak: [...]).Konsekwencją tego jest, iż Marszałek wszczął postępowanie w sprawie cofnięcia pozwolenia (pismo z dnia 4 czerwca 2020 r., znak: [...]) i obecnie toczy się postępowanie w tej sprawie. Sama strona skarżąca informowała WIOŚ o realizacji poprzednich zarządzeń, deklarując wolę usunięcia nieprawidłowości, lecz wskazana w zaskarżonym zarządzeniu kontrola wykazała, że pomimo deklaracji nie zrealizowano nałożonych obowiązków. Naruszenia dotyczą podobnych powtarzających się kwestii - nieprawidłowe magazynowanie odpadów, monitorowanie procesów oraz ich ewidencjonowanie, które są usuwane, ale przy następnej kontroli lub oględzinach stwierdzane jest ponowne ich występowanie. Zarządzenia więc mają na celu nie tylko zwrócenie uwagi na występowanie określonego rodzaju naruszeń i konieczność ich usunięcia, ale także na konieczność takiego prowadzenia działalności, aby w przyszłości naruszenia nie występowały. Stąd też zarzuty o wydaniu zarządzenia pokontrolnego w zakresie naruszeń, które w momencie wydawania zarządzeń pokontrolnych już nie istniały, o treści nie pozwalającej na ustalenie, jakiego rodzaju działania mają być podjęte w celu zaprzestania naruszeń czy też nie przedstawienia stanu faktycznego nie mogą być uwzględnione. W szczególności wbrew zarzutom skargi podkreślić należy, iż nie istnieje rozróżnienie klasyfikowania odpadów na "wstępne" i "definitywne". U podstaw zarządzenia legły zarówno ustalenia poczynione w niniejszej kontroli, jak również materiał dowodowy zgromadzony w trakcie działań dotychczas przeprowadzonych w przedmiotowej sprawie. Ustalenia zostały poczynione wystarczająco rzetelnie i prowadziły do postawienia przez kontrolujących właściwych i uprawnionych wniosków pokontrolnych. Również zaoferowane przez spółkę w czasie kontroli wnioski i dowody, przeanalizowane, uprawnione było stwierdzenie, że analizy spółki nie świadczą o fakcie poprawnego wykonywania pozwolenia, co było głównym zarzutem kontrolujących. Wszystkie nieprawidłowości podnoszone w zarządzeniu zostały udokumentowane w protokole kontroli, w którym znajdują się enumeratywnie wymienione naruszenia, wraz ze wskazaniem konkretnych przepisów prawa. Zarządzenie pokontrolne, jak już wyżej wskazano, jest specyficzną odrębną formą względem innych władczych rozstrzygnięć, i nie ma obowiązku powielać w nim wszystkich danych i ustaleń zawartych w protokole kontroli. Z uwagi na to niezasadny jest także zarzut nieokreślenia lub zbyt ogólnego określenia zakresu nakazu. Specyfiką zarządzenia jest sygnalizacja nieprawidłowości, a nie dokładne wyjaśnianie (uczenie profesjonalnego podmiotu) w jaki sposób fizycznie ma magazynować odpady, monitorować procesy technologiczne oraz w jaki sposób ma prowadzić procesy technologiczne, żeby nie przekroczyć ilości i rodzajów dopuszczonych do wytworzenia odpadów określonych w posiadanej przez niego decyzji. Wobec tego w ocenie Sądu w zgromadzonym materiale, brak jest uchybień, które miałyby wpływ na wiarygodność poczynionych przez organ ustaleń i prawidłowość wywiedzionych z nich wniosków i zastosowanych przepisów. Treść zarządzenia pokontrolnego odpowiada treści protokołu kontroli, a sformułowane w zarządzeniu zalecenia, w tym zobowiązanie adresata do przesłania pisemnej informacji o zakresie podjętych i zrealizowanych działań, odpowiadają obowiązującemu prawu. Kontrola została przeprowadzona z zastosowaniem art. 65 pkt 3 ustawy Prawo przedsiębiorców, który wyłącza stosowanie przepisów przedmiotowej ustawy w przypadku kontroli w zakresie gospodarki odpadami prowadzonej na podstawie ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska w zakresie gospodarki odpadami. W protokole wskazano jej podstawę prawną - art. 9 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska- oraz następujące przyczyny wszczęcia kontroli: postępowanie w przedmiocie wstrzymania użytkowania instalacji do przetwarzania odpadów w procesie odzysku i unieszkodliwiania, wniosek Marszałka Województwa Małopolskiego z dnia 15 listopada 2021 r., znak: [...] o przeprowadzenie kontroli Zakładu Usługowego "E. Spółka Jawna, w celu sprawdzenia stanu faktycznego w jakim znajduje się obecnie Oczyszczalnia [...] Ścieków [...], pismo Głównego Inspektorat Ochrony Środowiska z dnia 13 stycznia 2023 roku, znak: [...] zwrócił się do WIOŚ w Krakowie o kontrolę Spółki E. w zakresie gospodarowania odpadami niebezpiecznymi - kontrola interwencyjna. Jak wynika z akt sprawy kontrolę wykonano po okazaniu legitymacji służbowej potwierdzającej tożsamość i uprawnienia inspektorów do jej wykonania zgodnie z dyspozycją art.9b ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska. Dodatkowo, w związku z koniecznością dokonania poboru próbek Organ upoważnił do udziału w kontroli osoby niebędące inspektorami Organu- pracowników firmy E. Sp. z o.o. (upoważnienie do kontroli MWIOŚ z dnia 3 listopada 2022 r., nr [...]). Upoważnienie dotyczy wyłącznie osób, które pobierały próbki odpadów a nie inspektorów i uczestniczyły w kontroli tylko w dniu poboru, w celu dokonania wyłącznie czynności poboru, które rozpoczęły się i zakończyły w tym samym dniu. W upoważnieniu wskazano datę rozpoczęcia czynności kontroli (04 listopada 2022 r.) oraz datę zakończenia kontroli (04 listopada 2022 r.) Przedstawiciel Urzędu Marszałkowskiego- uczestniczył fakultatywnie w czynnościach prowadzonych przez Organ, jego udział sprowadzał się wyłącznie do weryfikacji wyjaśnień i informacji zawartej w piśmie Skarżącego skierowanym do Marszałka w związku z zawiadomieniem o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia, a zatem w żaden sposób nie uczestniczył on w wydawaniu zarządzenia pokontrolnego. W odniesieniu do pozostałych zarzutów wskazać należy, iż jak wynika z akt sprawy E. sp. z o.o. posiada Certyfikat Akredytacji Labolatorium Badawczego nr [...], spełnia wymagania normy PN-EN ISO/IEC 17025:2018-02 z dnia 27.08.1998 r., ważne do 09.11.2025 roku obejmujące następujące dziedziny badań: Badania biologicznie i biochemiczne (B), Badania chemiczne (C), Badania mikrobiologiczne (K), Badania właściwości fizycznych (N), Pobieranie próbek, laboratoria akredytowane do pobierania próbek (P), Badania sensoryczne (Q). Obiekty m.in.: Osady, odpady. Kontrolowany podmiot nie skorzystał w trakcie kontroli z przysługującego mu prawa i nie wniósł na piśmie do WIOS w terminie 3 dniu roboczych od dnia wszczęcia kontroli sprzeciwu wobec podjęcia i wykonywania czynności z naruszeniem przepisów art. 48, art. 49, art. 50 ust. 1 i 5, art. 51 ust. l, art. 54 ust. l, art. 55 ust. l i 2 oraz art. 58 - art. 59 Prawa przedsiębiorcy. Kontrola była pozaplanowa lecz jednoczenie przeprowadzona również w związku z pismem Głównego Inspektorat Ochrony Środowiska z dnia 13 stycznia 2023 roku, znak: [...], który zwrócił się o kontrolę w związku z wpływającymi do organu interwencjami. Mając powyższe na uwadze, Sąd w oparciu o art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło