II SA/Kr 763/13

WyrokWSA w Krakowie2013-10-09

Skład orzekający: Aldona Gąsecka-Duda, Krystyna Daniel, Waldemar Michaldo

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, wydane przez prezydenta miasta na prawach powiatu, które jest jednocześnie zarządcą drogi, jest zgodne z prawem, mimo że prezydent ten pełnił jednocześnie funkcję wnioskodawcy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, wydane przez prezydenta miasta na prawach powiatu (który pełnił jednocześnie funkcję zarządcy drogi i wnioskodawcy), jest zgodne z prawem. Sąd stwierdził, że specustawa drogowa nie przewiduje wyłączenia prezydenta miasta na prawach powiatu w takich sytuacjach, a połączenie ról organu orzekającego i wnioskodawcy w postępowaniu administracyjnym jest dopuszczalne. Ponadto, sąd uznał, że w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności ze względu na interes społeczny i gospodarczy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi D.S.-K. na postanowienie Wojewody utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta K. o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej. Skarżąca zarzucała m.in. naruszenie przepisów o wyłączeniu organu oraz brak uzasadnienia dla nadania rygoru. Wojewoda utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji, uznając, że inwestycja leży w interesie społecznym i gospodarczym, a zarzuty dotyczące wyłączenia organu są bezzasadne.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda Sędziowie: WSA Krystyna Daniel (spr.) WSA Waldemar Michaldo Protokolant: Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2013 r. sprawy ze skargi D.S.-K. na postanowienie Wojewody z dnia 5 kwietnia 2013 r., znak: [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności skargę oddala Prezydent Miasta K. decyzją z [...] maja 2012 r., na podstawie art.17 ust. 1 i 3 ustawy z 10. 04. 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r., Nr 193, poz. 1194) w zw. z art. 108 § 2 kpa nadał rygor natychmiastowej wykonalności decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej nr [...] z 10 maja 2012r. dla inwestycji pn.: "Rozbudowa AL [...] oraz ulic: [...], [..] ,[...] oraz [...] wraz z budową odcinka ul. [...] w K. (zadanie 2) o długości 200m; rozbiórka, przebudowa oraz budowa infrastruktury technicznej; przebudowa oraz budowa ekranów akustycznych; rozbudowa infrastruktury tramwajowej wraz z siecią trakcyjną oraz przystankami dla komunikacji zbiorowej tramwajowej i autobusowej; oraz rozbiórka istniejącej zabudowy kolidującej z rozbudowywanym układem drogowym" na działkach nr: [...] ,[...] ,[...] itd... - obręb [...] " wydaną na rzecz Prezydenta Miasta K . W uzasadnieniu organ podał, że 2 marca 2012r. inwestor zgodnie z art.17 ust. 1 i 3 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych złożył wniosek o nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nr [...] dla zamierzenia inwestycyjnego j.w. W uzasadnieniu wniosku inwestor wskazał, że przesłanką do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności jest "niezbędność", niezwłocznego podjęcia i wdrożenia rozstrzygnięcia w życie, rozumiana jako przypadek, w którym nie można się obejść w danym czasie i w danej sytuacji bez wykonania praw i obowiązków, o których rozstrzyga decyzja, ponieważ zwłoka w ich wykonaniu może powodować naruszenia w dobrach prawnie chronionych. W grupie interesów chronionych mieści się "ochrona interesu społecznego i gospodarczego". Przedmiotowa inwestycja stanowi ważny element docelowego układu komunikacyjnego istniejącej okolicy, jej celem jest poprawa warunków ruchu (m. in. skrócenie czasów przejazdu między głównymi dzielnicami) dla istniejącego układu komunikacyjnego, poprzez przebudowę skrzyżowania z trzywylotowego na skrzyżowanie czterowlotowe. Poprawie ulegną parametry geometryczne ulic, stan nawierzchni oraz zwiększenie przepustowości przez dobudowanie czwartego ramienia skrzyżowania. Projektowany odcinek ul. [...] będzie kontynuacją oddanej we wrześniu 2010r. ulicy i umożliwi bezpośredni dojazd do al. [...] . Przedmiotowa inwestycja stanowi dopełnienie istniejącego układu drogowego, a budowana obecnie hala sportowa przy ul. [...] nie będzie mogła poprawnie funkcjonować bez jej powstania. Inwestycja stanowi ważny element docelowego układu komunikacyjnego istniejącej okolicy. Organ pouczył, że decyzja, której został nadany rygor natychmiastowej wykonalności, zgodnie z art. 17 ust. 3 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych: zobowiązuje do niezwłocznego wydania nieruchomości, opróżnienia lokali i innych pomieszczeń, uprawnia do faktycznego objęcia nieruchomości w posiadanie przez właściwego zarządcę drogi, uprawnia do rozpoczęcia robót budowlanych. Zażalenia na ww. postanowienie, osobnymi pismami wnieśli: M.K., P.S. , B.M, . K.K. R.L., D.S. –K. i B.W. R.D., L.G., G.G., M.B, .P.M., E.S. i J.S. P.K., B.W., A.R. J.M. , . Zarzuty podniesione w zażaleniach dotyczyły: - braku informacji o kwocie i terminie wypłaty odszkodowania oraz mieszkaniu zastępczym; - braku zaistnienia przesłanek nadania rygoru natychmiastowej. Nie można za uzasadniony interes społeczny przyjmować takich celów lub okoliczności, których realizacji służyć ma wybudowanie drogi, ponieważ mogłoby to nastąpić w każdej sytuacji. Konieczne jest stwierdzenie i wykazanie przez organ, że interes społeczny lub gospodarczy przemawia za natychmiastowym wykonaniem decyzji. Interes społeczny lub gospodarczy nie może być odnoszony do ogólnego celu w postaci usprawnienia ruchu pojazdów oraz celów pokrewnych, ale musi być wskazany w sposób zindywidualizowany; - pozbawienia właścicieli lokali mieszkalnych w budynku przy ul. [...] w przypadku realizacji inwestycji drogowej w "planowanym kształcie" światła i "sensownego dostępu" do drogi publicznej oraz obniżenie wartości mieszkań; - sprzeczność inwestycji z szeroko rozumianym interesem społ. poprzez znaczne podrożenie planowanej inwestycji kosztami "zbędnych ekranów akustycznych"; - brak wyczerpującego uzasadnienia wyjaśniającego, czy proces inwestycyjny wymaga nadania rygoru natychmiastowej wykonalności w stosunku do wszystkich działek objętych decyzją; - naruszenia art. 24 § 1 pkt 1 i 4 kpa w zw. z art. 7 i art. 9 ww. ustawy, poprzez wydanie postanowienia przez organ, który podlega wyłączeniu - Naruszenia art. 26 § 2 pkt 2 kpa poprzez rozpoznanie sprawy, a w tym także wydanie zaskarżonego postanowienia, przez organ wyłączony od rozpoznania sprawy, pomimo wydania przez Wojewodę postanowienia z 23. 11. 2011 roku, znak [...] , o wyznaczeniu Starosty K. jako właściwego do rozpoznania niniejszej sprawy; - naruszenia art. 17 ust. 1 cyt. ustawy poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że nadanie decyzji z 10 maja 2012 r. rygoru natychmiastowej wykonalności uzasadnione jest interesem społecznym, podczas gdy interes ten sprzeciwia się w niniejszej sprawie nadaniu takiego rygoru; - niewszczęcia do chwili obecnej postępowania w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomości stanowiące własność stron, pomimo prawnej możliwości prowadzenia tego postępowania równolegle do postępowania w przed miocie wydania zezwolenia na realizację inwestycji drogowej, celem poszanowania konstytucyjnego chronionego prawa własności prywatnej; - pominięcia drugiego, korzystniejszego, wariantu budowy skrzyżowania ul. [..] i [...] tj. budowę skrzyżowania dwupoziomowego z tunelem. Z.P, . O.F., R.M., A. i W. R. A. i M.D. , wnieśli odwołania z uchybieniem terminu co zostało stwierdzone w postanowieniu Wojewody z 3 lipca 2012 r. Z kolei postanowieniem z 22 lutego 2013 r. w związku z wycofaniem przez K.P. zażalenia, Wojewoda umorzył postępowanie zażaleniowe wywołane jej zażaleniem. Wojewoda postanowieniem z 5 kwietnia 2013 r., znak:[...] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 art. 144 i art. 123 kpa, utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu organ podał, że zwrócił się do organu I instancji o udzielenie wyjaśnień dotyczących nadania ww. decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, w terminie do 14. W odpowiedzi organ przedłożył pismo inwestora, które wpłynęło do organu w 30 lipca 2012 r.,w którym szczegółowo uzasadniono wniosek o nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności. Organ odwoławczy wyjaśnił, że uzupełnienie materiału dowodowego nastąpiło na podstawie art. 136 w zw. z art. 144 kpa. Organ odwoławczy stwierdził, że w udzielonych wyjaśnieniach wskazano wyczerpująco i w sposób niebudzący wątpliwości interes społeczny posiadający walory szczególnej konieczności, wykazując w szczególności, że inwestycja wymaga pilnej realizacji, ponieważ: - etap I budowy ul. [...] w chwili obecnej nie został dopuszczony do użytkowania z powodu niezrealizowania II etapu oraz braku połączenia etapu I z innymi drogami publicznymi od strony ul. [...], - budowa ul. [...] , (etapu już zrealizowanego i II etapu ) zapewni obsługę komunikacyjną hali widowiskowo-sportowej w C. , która będzie areną wielu imprez sportowych oraz kulturalnych. W hali tej planowane są rozgrywki Mistrzostw Świata w siatkówce 2014 oraz Mistrzostw Europy w Piłce Ręcznej Mężczyzn 2016, których organizacja przypadła Polsce. Opóźnienie w przystąpieniu do realizacji inwestycji może również opóźnić oddanie do użytku hali, a w konsekwencji może zagrozić odebraniem miastu organizacji Mistrzostw Świata w siatkówce w 2014 r., nowo powstała ulica [...] zapewniająca obsługę komunikacyjną hali widowiskowo-sportowej w C. umożliwi organizację imprez masowych i spełnienie warunków organizacji tych imprez, wynikających z ustawy o bezpieczeństwie imprez masowych. Odnosząc się argumentów podniesionych w odwołaniu organ wskazał na treść art. 12 ust. 4 a i b, 12 ust. 4g, 5a i 5b art. 18 ust. l, pkt l f, art. 17 ust. 4 i 4b, 17 ust. 4a, art. 17 ust. 1ww. ustawy. Odpowiadając na zarzuty dotyczące pozbawienia światła i dostępu do drogi publicznej mieszkańców lokali mieszkalnych w budynku przy ul. [...] , przez zastosowanie "zbędnych ekranów akustycznych" organ odwoławczy stwierdził, że zastrzeżenia te nie są przedmiotem postępowania zażaleniowego na postanowienie Prezydenta M. K. o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Nr [...] z 10 maja 2012 r. Ponadto art. 17 ust. 1 ww. ustawy stanowi, że starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych nadaje decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygor natychmiastowej wykonalności na wniosek właściwego zarządcy drogi, uzasadniony interesem społecznym lub gospodarczym. Zatem w świetle ww. przepisów rygor natychmiastowej wykonalności nadaje się decyzji, a nie części tej decyzji. W ocenie Wojewody brak jest podstaw do wyłączenia Prezydenta Miasta K. ze sprawy. W miastach na prawach powiatu, funkcje przypisane staroście sprawuje prezydent miasta. W konsekwencji prezydent miasta staje się organem uprawnionym do wydawania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowych dla dróg gminnych na obszarach miasta na prawach powiatu, co oznacza, że decyzje w sprawie realizacji drogi gminnej w miastach na prawach powiatu są wydawane przy zbiegu kompetencji decyzyjnych organu z uprawnieniami wnioskodawcy. Organ odwołał się do stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaprezentowanego w wyroku z 30. 03. 2010 r., II OSK 88/10. W ocenie organu II instancji nie ma sprzeczności z wydanym przez Wojewodę postanowieniem z 23 listopada 2011 r. znak: [...] o wyznaczeniu Prezydenta w sprawie wniosku z 23 listopada 2011 r. i wyznaczeniu Starosty K. do rozpatrzenia tego wniosku, bowiem podstawą tego rozstrzygnięcia była regulacja art. 11 f ust. 2 ustawy. W przedmiotowej sprawie w związku z umorzeniem postępowania administracyjnego przez wyznaczonego uprzednio do załatwienia sprawy Starostę K. , Prezydent wszczął postępowanie z urzędu, nie stwierdzając, jak uprzednio, wystąpienia przesłanek do wyłączenia i przyjął tym samym, zgodnie z kompetencjami ustawowymi, pozycję organu rozstrzygającego w sprawie, bez prawa uczestnictwa w nim gminy na prawach strony, co skutkuje, że zapisy art. 12 ust. 8 w zw. z art. 11 f ust. 2. ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, w tym przypadku nie mają zastosowania. Przywołane powyżej regulacje i odesłanie ustawodawcy do odpowiedniego, w zakresie określonym ustawą o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, stosowania przepisów art. 124 ust. 4-8 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w tym ust. 8, nie jest jednolicie interpretowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, czego wyrazem jest rozbieżność w tym zakresie w sprawie zakończonej wyrokiem NSA z 2. 10. 2012 r. sygn. Akt II OSK 1840/12, który dotyczy sytuacji, w której gmina korzysta z prawa strony w postępowaniu, wnioskując w związku z tym o wyłączenie Prezydenta od rozstrzygania sprawy .Za nietrafne w związku z tym zostały uznane zarzuty dotyczące naruszenia art. 26 § 2 kpa poprzez rozpoznanie sprawy przez organ wyłączony od rozpoznania sprawy na mocy postanowienia Wojewody z 23 listopada 2011 r. Bowiem przeszkody uniemożliwiającej dokonanie powyższego, nie może stanowić okoliczność uprzedniego wydania postanowienia o wyznaczeniu organu. Postanowienie takie nie jest postanowieniem rozstrzygającym, co do istoty sprawy i nie można przypisywać mu skutków, których ono nie wywołuje w sferze właściwości organu, o których mowa w art. 19 i 25 ww. ustawy. Ponadto organ odwoławczy rozpatrując zażalenia B.W. i A.R. stwierdził, że osoby te są współwłaścicielkami nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] i działka ta znajduje się poza liniami rozgraniczającymi teren inwestycji. W postanowieniu Prezydenta Miasta K. z 10 maja 2012 r. o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Prezydenta Miasta K. Nr [...] z 10 maja 2012 r o zezwoleniu na realizację ww. inwestycji prawidłowo została wymieniona działka nr [...] na której będzie m.in. realizowana przedmiotowa inwestycja, jednak nie znajduje się ona między liniami rozgraniczającymi teren inwestycji, a to oznacza, że nie będzie nabyta z mocy prawa na własność gminy K. . Na ww. działce przewidziany jest obowiązek przebudowy sieci elektroenergetycznej. Zatem zastrzeżenia B.W. i A.R. , iż działka nr [...] została nieprawidłowo wymieniona w ww. postanowieniu Prezydenta Miasta K. są bezzasadne. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na postanowienie Wojewody w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności wniosła D.S.-K,. . Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła: - naruszenie art. 24 § 1 pkt 1 i 4 kpa w zw. z art. 7 kpa i art. 9 kpa w zw. z art 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 144 kpa poprzez wadliwe utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji, które zostało wydane przez organ, który podlega wyłączeniu z uwagi na aktualizację przyczyn wyłączenia odnoszących się do pracownika organu administracji publicznej (pozostawanie w takim stosunku prawnym ze stroną, że wynik postępowania może mieć wpływ na prawa lub obowiązki pracownika organu a także pełnienie funkcji przedstawiciela strony), co powinno mieć w przedmiotowej sprawie zastosowanie również w odniesieniu do organu, jakim jest Prezydent Miasta K. ; powyższe uchybienia organu II instancji świadczą o rażącym naruszeniu prawa przez ten organ; - naruszenie art. 26 § 2 zd. 2 kpa w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 144 kpa poprzez wadliwe utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji, wyłączonego od rozpoznania sprawy, pomimo wydania przez Wojewodę postanowienia z [...] listopada 2011r., znak [...], o wyznaczeniu Starosty K. jako właściwego do rozpoznania niniejszej sprawy; - naruszenie art. 136 kpa w zw. z art. 144 kpa poprzez zwrócenie się przez organ odwoławczy do organu I instancji "o udzielenie wyjaśnień dotyczących uzasadnienia do nadania ww. decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności w terminie do 14 dni od daty otrzymania niniejszego wezwania i oparcie zaskarżonego rozstrzygnięcia na takich "wyjaśnieniach", co jest samoistnie postąpieniem naruszającym dyspozycję art. 136 kpa, albowiem przepis ten obejmuje jedynie postępowanie dowodowe, a nie udzielanie wyjaśnień przez organowi II instancji przez organ I instancji; - rażące naruszenie art. 111 § 1a kpa (względnie - art. 113 § 2 kpa) poprzez uzupełnienie rozstrzygnięcia organu I instancji w odniesieniu do uzasadnienia tego rozstrzygnięcia w sposób nieprzewidziany przepisami kpa (względnie poprzez wykładnię tego rozstrzygnięcia z naruszeniem art. 113 § 2 kpa); - rażące naruszenie zasady związania organu administracji publicznej wydanym rozstrzygnięciem od chwili jego doręczenia lub ogłoszenia, tj. art. 110 kpa w zw. z art. 126 kpa; - naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażonej w art. 15 kpa poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego przez organ II instancji w pełnym zakresie, podczas gdy zakres "wyjaśnień" udzielonych przez organ I instancji wskazywał na to, że organ I instancji w ogóle nie przeprowadził, bądź przeprowadził w bardzo ograniczonym zakresie, postępowanie wyjaśniające dotyczące przesłanek ewentualnego nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności; - naruszenie art. 17 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że nadanie decyzji Prezydenta Miasta K. uzasadnione jest nadanie rygoru natychmiastowej ww. rygoru. Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia i postanowienia I instancji, ewentualnie ich uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżąca podała (odwołując się do orzecznictwa i piśmiennictwa), że interes społeczny, o którym mowa w art. 17 ust. 1 specustawy drogowej, nie stanowi przeciwieństwa interesów indywidualnych jednostek, ale ich zgeneralizowany wyraz. Ustalenie, jakie wartości i czynniki wpływają na kształtowanie pojęcia interesu społecznego, jest każdorazowym obowiązkiem organu władzy publicznej. W ramach interesu społecznego określonego w art. 17 ust. 1 specustawy drogowej jest m.in. zadośćuczynienie pogłębianiu zaufania jednostek do władzy publicznej oraz ochrona ich interesów indywidualnych. Nieskorzystanie przez organ administracji publicznej z przysługującej mu kompetencji do równoległego prowadzenia postępowania w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość wywłaszczoną na realizację inwestycji drogowej narusza zasady pogłębiania zaufania jednostek do władzy publicznej oraz praworządności. W interesie społecznym jest, by organ władzy publicznej, który swoim zaniechaniem (brak równoległego prowadzenia przedmiotowych postępowań)naruszył zasady opisane w pkt. 4 powyżej, odmówił nadania rygoru natychmiastowej wykonalności wydanej przez siebie decyzji. Zdaniem skarżącej zaniechanie równoległego prowadzenia postępowania w przedmiocie wywłaszczenia oraz ustalenia wysokości odszkodowania za wywłaszczona nieruchomość prowadzi do wniosku, że interes społeczny uzasadnia odmowę nadania decyzji nr [...] rygoru natychmiastowej wykonalności. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. Skarga nie jest zasadna ponieważ zaskarżone postanowienie odpowiada prawu tj. w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania w stopniu mającym, bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na wstępie należy wskazać, że zaskarżone postanowienie Wojewody z 5. 04. 2013 r. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta M. K. z 10 maja 2012 r. , którym nadano rygor natychmiastowej wykonalności decyzji Prezydenta Miasta K. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej nr [...] z 10 maja 2012r. dla inwestycji pn.: "[...] wraz z budową odcinka ul. [...] w K. (zadanie 2) o długości 200m; rozbiórka, przebudowa oraz budowa infrastruktury technicznej; przebudowa oraz budowa ekranów akustycznych; rozbudowa infrastruktury tramwajowej wraz z siecią trakcyjną oraz przystankami dla komunikacji zbiorowej tramwajowej i autobusowej; oraz rozbiórka istniejącej zabudowy kolidującej z rozbudowywanym układem drogowym" na wymienionych w niej działkach. Należy przy tym wskazać, że powyższa decyzja drogowa została wydana trybie przepisów ustawy z 10. 04. 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych ( Dz. U. z 2008 r. Nr 193 poz. 1194 ze zm.),zwanej dalej w skrócie specustawą, której celem było uproszczenie procedur przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych. Po nowelizacji z 2006 r. działanie ustawy rozciągnięto również na inne drogi publiczne, a kolejna nowelizacja z lipca 2008 r. uprościła i przyspieszyła postępowanie zmierzające do uzyskania zezwolenia na realizację inwestycji w zakresie dróg publicznych, obejmując w jednym postępowaniu i w jednej decyzji cztery zagadnienia: lokalizację drogi, podział nieruchomości, nabywanie nieruchomości pod drogi i pozwolenie na jej budowę. Wprowadzenie takiej szczególnej regulacji spowodowane było potrzebą przyspieszenia procesu budowy dróg publicznych. Należy podkreślić, że szczególny charakter specustawy wyraża się także w treści art. 17 normującego kwestie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji o zezwoleniu na realizacje inwestycji drogowej wydanej w trybie tej ustawy. Trzeba bowiem także zauważyć, że przepis art. 17 specustawy stanowi szczególną formę przepisu art. 108 kpa. Zgodnie z art. 17 ust. 1 specustawy drogowej w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych starosta nadaje decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygor natychmiastowej wykonalności na wniosek właściwego zarządcy drogi, uzasadniony interesem społecznym lub gospodarczym. Przytoczony przepis jest jednym z instrumentów mających zapewnić realizację wskazanego na wstępie celu omawianej ustawy jakim jest zapewnienie sprawnego przebiegu inwestycji drogowych, a tym samym szybkiej modernizacji i rozbudowy sieci dróg w kraju. Przez pryzmat takiego celu należy więc odczytywać regulację zawartą w art. 17 ust. 1 specustawy drogowej ( por. wyrok WSA w Kielcach z 10.11. 2010 r., sygn. akt II SA/Ke 649/10).Literalna wykładnia tego przepisu wskazuje przede wszystkim, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji jest obligatoryjne, jeżeli tylko właściwy zarządca drogi złoży wniosek uzasadniony interesem społecznym lub gospodarczym. Brak określenia w tym przepisie rodzaju i natężenia tego interesu (np. ważny, szczególny, uzasadniony, istotny) wskazuje, że chodzi tu o jakikolwiek interes społeczny lub gospodarczy, co odróżnia instytucję uregulowaną w art. 17 ust. 1 specustawy drogowej, od regulacji dotyczącej nadawania decyzjom administracyjnym rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 k.p.a., gdzie nadanie decyzji rygoru możliwe jest ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. Warto nadmienić, że na gruncie ostatnio wymienionego przepisu sformułowano w orzecznictwie pogląd, że nie może budzić wątpliwości, iż budowa ulicy leży w interesie społecznym (por. wyrok NSA w Warszawie z 21. 06. 1999 r., IV SA 1425/97, Lex nr 47860). W sprawie stanowiącej przedmiot kontroli sądowej w niniejszym postępowaniu postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Prezydenta M. K. z 10 maja 2012 r. zgodnie z art. 17 specustawy zostało wydane na wniosek inwestora, z uwagi " na niezbędność", niezwłocznego podjęcia i wdrożenia rozstrzygnięcia w życie, a to ze względu na fakt, że zwłoka w wykonaniu przedsięwzięcia może powodować naruszenie interesu społecznego i gospodarczego. We wniosku wskazano, że inwestycja jest konieczna dla poprawy warunków ruchu istniejącego układu komunikacyjnego, poprzez przebudowę skrzyżowania z trzywylotowego na skrzyżowanie czterowlotowe, a wykonanie projektowanego odcinek ul. [...] umożliwi bezpośredni dojazd do al. [...] . Nadto wskazano, że budowana hala sportowa przy ul.[...] nie będzie mogła prawidłowo funkcjonować bez zrealizowania ww. inwestycji. W tym miejscu trzeba zaznaczyć, że przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest wyłącznie postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Prezydenta M. K. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej nr [...] z 10 maja 2012 r. ,a zatem dla rozważanej sprawy nie ma znaczenia pogląd strony skarżącej, zgodnie z którym decyzja drogowa zasługuje na stwierdzenie nieważności, ze wskazanych w skardze powodów. W ocenie Sądu nadanie decyzji Prezydenta m. K. z 10 maja 2012 r. odrębnym postanowieniem rygoru natychmiastowej wykonalności nie oznacza bynajmniej, ze uzyskuje ono samodzielny byt prawny. Z chwilą uchylenia decyzji, w której rygor natychmiastowej wykonalności został nadany odrębnym postanowieniem , traci moc także to postanowienie (por. wyrok NSA z 13. 01. 2013 r. , sygn.. akt II OSK 2659/11. Dla oceny zaskarżonego postanowienia kluczowe znaczenie ma ocena czy w sprawie zaistniały warunki do uwzględnienia wniosku inwestora z 2 marca 2012 r. o nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności przedmiotowej decyzji Prezydenta M. K. z 10 maja 2012 r. Odnosząc wyżej poczynione uwagi do okoliczności przedmiotowej sprawy wskazać trzeba, że w ocenie Sądu w tej sprawie zostały spełnione warunki do nadania ww. decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Jak bowiem wynika z obszernego uzasadnienia zaskarżonego postanowienia oraz przedłożonych w aktach administracyjnych dokumentów - w tym pisma inwestora a zarazem zarządcy dróg z 3. 08. 2012 r. - inwestycja ma charakter priorytetowy, a jej wykonanie leży w interesie społecznym. Wiąże się to z koniecznością poprawy układu komunikacyjnego ujętego w Strategii Rozwoju K. przyjętej uchwałą nr [...] Rady Miasta K. W uzasadnieniu skarżonego postanowienia wskazano, że wykonanie planowanego w przedmiotowej decyzji II etapu układu komunikacyjnego jest niezbędne do dopuszczenie do użytkowania już zrealizowanego I etapu, a zatem każdy dzień opóźnienia w przystąpieniu do realizacji II etapu przynosi straty Gminie i jej mieszkańcom, którzy nie mają dostępu do nowowybudowanych - w ramach I etapu – dróg. Wskazano, że rozbudowa infrastruktury technicznej pozwoli na zwiększenie ilości potencjalnych inwestorów zainteresowanych przyległymi terenami, a to wskazuje na gospodarcze uzasadnienie nadania decyzji drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności. Nadto podkreślono, że przedmiotowa inwestycja umożliwi obsługę komunikacyjną hali widowiskowo-sportowej w C. , w której planowane jest przeprowadzenie rozgrywek Mistrzostw Świata w siatkówce 2014 r. oraz mających się odbyć w Polsce Mistrzostw Europy w Piłce Ręcznej Mężczyzn 2016 r., jak również inne imprezy sportowe i kulturalne. Opóźnienie w realizacja inwestycji może skutkować odebraniem K. organizacji Mistrzostw Świata w siatkówce w 2014 r. Oceniając powyższe trzeba zauważyć, że w zaskarżonym postanowieniu jednoznacznie wskazano na społeczny i gospodarczy interes uzasadniający nadanie decyzji o zezwoleniu na realizacje inwestycji drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności. W ocenie Sądu nie budzi zatem wątpliwości, iż szybka realizacja planowanego rozbudowy al.[...] oraz budowy odcinka ul. [...] wynika, leży w interesie społecznym i gospodarczym o jakich mowa w art. 17 ust. 1 specustawy drogowej. Tej oceny nie mogą zmienić zarzuty w tym zarzut nieprzeprowadzenia przez Wojewodę w sposób prawidłowy postępowania dowodowego i ograniczenie się do wyjaśnień inwestora przedstawionych w piśmie z 3. 08. 2012 r. należy bowiem wskazać, że inwestor jest jednocześnie zarządcą przedmiotowych dróg, a zatem podmiotem dysponującym pełnią wiedzy na temat znaczenia przedmiotowej inwestycji i konieczności jej szybkiej realizacji . Należy podkreślić, że w toku postępowania administracyjnego nie doszło do podważenia zasadności podanych przez zarządcę i inwestora zarazem ww. powodów. Jako nieuzasadniony należy wskazać zarzut skargi, odnoszący się do nieskorzystania przez organ administracji publicznej z przysługującej mu kompetencji do równoległego prowadzenia postępowania w przedmiocie ustalenia odszkodowania za wywłaszczone decyzję Prezydenta M. K. nr [...] z 10 maja 2012 r. gdyż wykracza to poza zakres przedmiotowego postępowania, mającego charakter wpadkowy. Chybiony jest także zarzut braku uwzględnienia przez organy interesu właścicieli wywłaszczanych nieruchomości, a to ze względu na jednoznaczną treść cyt. art.17 ust. 1 specustawy, w którym nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności uzasadnia interes społeczny lub gospodarczy ( a zatem wystarczy wykazanie tylko jednego z nich) co jest zupełnie innym określeniem niż interes indywidualny stosunkowo niewielkiej grupy osób (por. wyrok NSA z 21.06. 1999 r. sygn.. akt IV SA 1425/97, lex 47860). Trzeba nadto zważyć, że w zaskarżonych postanowieniach wskazano zarówno na interes społeczny jak gospodarczy jako uzasadnienie dla nadania rygoru. Nie są zasadne zarzuty skargi zmierzające do wykazania, iż doszło do rażącego naruszenia prawa przez wydanie postanowienia pierwszoinstancyjnego przez Prezydenta M. K. , który powinien się wyłączyć od rozpoznawania sprawy w oparciu o art. 24 § 1 i 4 kpa. W ocenie Sądu w składzie rozstrzygającym w niniejszej sprawie nie konieczności wyłączenia organu I instancji od rozstrzygania w przedmiotowej sprawie. Zgodnie z treścią art. 11 a ust.1 specustawy drogowej wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych wydają decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej na wniosek właściwego zarządcy drogi. Zgodnie z art. 11 b ust. 1 ab initio specustawy drogowej właściwy zarządca drogi składa wniosek, o którym mowa w art 11 a ust. 1. Zgodnie z treścią art.19 ust. 5 ustawy z 21. -3. 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. nr z 2007 r. nr 19, poz. 115 ze zm.)w miastach na prawach powiatu zarządcą dróg publicznych w granicach miasta na prawach powiatu jest prezydent miasta. Zgodnie z art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy z 5. 06. 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001 r. , nr 142, poz. 1592 ze zm.) prezydent miasta sprawuje funkcję organów powiatu w miastach na prawach powiatu. Mając na uwadze cyt. wyżej przepisy należy wskazać, że prezydent miasta na prawach powiatu jakim jest K. pełni funkcje starosty, a zatem jest organem uprawnionym do wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej w odniesieniu do dróg gminnych, a w konsekwencji także postanowień o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności takiej decyzji, jakkolwiek równocześnie -będąc zarządcą drogi - pełni funkcję wnioskodawcy. Należy podkreślić, że organ odwoławczy prawidłowo wskazał, że specustawa nie wprowadza żadnych wyłączeń i ograniczeń dla prezydenta miasta na prawach powiatu w zakresie orzekania przez niego w sprawach inwestycji drogowych. Sąd w składzie rozstrzygającym w niniejszej sprawie podziela pogląd zgodnie, z którym wprowadzanie wyłączenia organu samorządu terytorialnego w drodze wykładni, w następstwie prowadzące do pozbawienia kompetencji organu samorządu terytorialnego nie znajduje podstaw. Wskazują na to zmiany w ustawach materialnoprawnych, w których ustawodawca dostrzegając kolizję interesów prawnych wspólnoty samorządowej z interesem prawnym jednostki wprowadził instytucję wyłączenia organu, natomiast ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych nie wprowadza wyłączenia prezydenta miasta na prawach powiatu w sprawach wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi gminnej, a w konsekwencji także w postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej realizacji takiej decyzji. Należy podkreślić, że wprowadzenie instytucji wyłączenia organu administracji publicznej w zakresie nieprzewidzianym w przepisach prawo powoduje w miejsce pozbawienia kompetencji organu samorządu terytorialnego przypisanie temu organowi roli strony. Wykonywanie zadań publicznych, do których należy budowa dróg gminnych (art. 7 pkt 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) jest zaspokajaniem zbiorowych potrzeb wspólnoty i jako wykonanie zadań własnych gminy należy postrzegać rolę inwestora – zarządu drogi gminnej, a nie interesu prawnego inwestora (wyrok NSA z 30.03. 2010 r., sygn. akt II OSK 88/10 ).Należy też wskazać, że jeżeli przepis prawa przypisuje organowi administracji publicznej kompetencję do wydania decyzji i złożenia wniosku o wszczęcie postępowania, postępowanie wszczynane jest z urzędu. Połączenie ról procesowych organu orzekającego z prawem do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania należy interpretować jako wszczęcie postępowania z urzędu, a podstawy tego wszczęcia muszą spełniać wszystkie wymagania przewidziane w przepisach prawa. Wskazując na zasadność braku wyłączenia organu samorządu terytorialnego należy podnieść, że w postępowaniu administracyjnym nie znajduje zastosowania zasada ne quis iudex in propria causa sit , co wyraża się w dopuszczeniu sytuacji, w której organ administracji publicznej jest jednocześnie podmiotem, który prowadzi postępowanie i załatwia sprawę administracyjną przez wydanie decyzji (postanowienia) i podmiotem materialnoprawnego stosunku prawnego, który zostaje skonkretyzowany w wydanej decyzji. (Glosa Tadeusza Wosia do uchwały NSA z 19 maja 2003 r. ,I OPS 1/03). A zatem nie stanowią naruszenia prawa decyzje i postanowienia wydawane w trybie specustawy przez Prezydenta M. K. jako organu sprawującego funkcje starosty i jednocześnie będącego wnioskodawcą. W konsekwencji oznacza to niezasadność zarzutu naruszenia art . 24 § 1 ust 1 i pkt 4 kpa. Konkludując w przedmiotowej sprawie postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności zostało wydane zgodnie z kompetencją z art. 17 ust. 1 specustawy, została także wykazana niezbędność niezwłocznego wdrożenia decyzji drogowej dotyczącej inwestycji nr [...] , a w związku z tym konieczność nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Prezydenta M. K. z 10 maja 2012 r. W tej sytuacji pozostałe zarzuty skargi, jako odnoszące się do decyzji Prezydenta M. K. z 10 maja 2012 r., której dotyczy zaskarżone postanowienie i poprzedzające go postanowienie organu I instancji nie podlegają rozpoznaniu w niniejszej sprawie. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z 30.08. 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło