II SA/Kr 769/22
WyrokWSA w Krakowie2022-12-14
Skład orzekający: Monika Niedźwiedź, Magda Froncisz, Małgorzata Łoboz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o nakazie rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego może zostać wydana wobec osoby, która nie jest właścicielem nieruchomości, ale została uznana za inwestora?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja o nakazie rozbiórki została prawidłowo skierowana do inwestora, nawet jeśli nie był on właścicielem nieruchomości. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, kto faktycznie zainicjował i finansował budowę, a nie tylko kto posiadał prawo własności gruntu. Skoro inwestor nie przedstawił dowodów na legalność budowy ani nie podjął kroków do jej legalizacji, organ był uprawniony do wydania nakazu rozbiórki.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego o powierzchni powyżej 35m2 i konstrukcji murowanej z dobudowaną wiatą drewnianą. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję nakazującą rozbiórkę M. F., uznając go za inwestora. Po utrzymaniu decyzji przez Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, M. F. wniósł skargę do WSA w Krakowie, zarzucając m.in. naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, a także brak legitymacji biernej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Monika Niedźwiedź Sędziowie: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędzia WSA Małgorzata Łoboz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi M. F. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie nr 156/2022 z dnia 22 kwietnia 2022r. znak WOB.7721.228.2019.JKUR w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Wadowicach decyzją z dnia 28 marca 2019 r., znak: [...], na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2018 r., poz. 1202 z późniejszymi zmianami) nakazał inwestorowi: M. F.:
1. dokonać rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy powyżej 35m2 i konstrukcji murowanej z dobudowaną wiatą drewnianą, zlokalizowanego na działce nr [...] położonej w miejscowości K. (obręb [...] miasto K. );
2. rozbiórkę wykonać na własny koszt;
3. uporządkować teren działki po dokonaniu rozbiórki
W uzasadnieniu organ podał, że w wyniku przeprowadzonej kontroli ustalono, że na przedmiotowej nieruchomości zlokalizowany jest budynek gospodarczy o konstrukcji murowanej o całkowitych wymiarach w zewnętrznym obrysie 10.50 x 6.85 m oraz wysokości 7.80 m ponad poziom przyległego terenu wraz z dobudowaną od strony północnej, wiatą drewnianą o wymiarach 6.85 x 4.00 m i wysokości ok. 4.28-3.47 m. Budynek gospodarczy jest dwukondygnacyjny, niepodpiwniczony, wykonany w technologii tradycyjnej murowanej; fundamenty betonowe; ściany z pustaków żużlobetonowych, dach dwuspadowy, o konstrukcji drewnianej z pokryciem z blachy fałdowej. Budynek gospodarczy usytuowany jest w odległości ok. 11.00 m od ogrodzenia nieruchomości od strony północnej oraz ok. 9.00 m od ogrodzenia nieruchomości od strony zachodniej. Do budynku doprowadzono instalację elektryczną. Dobudowana wiata jest o konstrukcji drewnianej, złożonej z dwóch słupów drewnianych o przekroju 0.17 x 0.17 m, przykryta jednospadowym dachem z pokryciem również z blachy fałdowej. Ponadto na przedmiotowej nieruchomości zlokalizowane są: budynek mieszkalny jednorodzinny, budynek gospodarczy o konstrukcji szkieletowej drewnianej oraz wiata gospodarcza o konstrukcji drewnianej, które to obiekty są przedmiotem osobnych postępowań. Budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego została rozpoczęta na podstawie projektu budowlanego typowego [...] zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia 2 września 1994 r. znak: Ar. 7351/97/94 wydaną przez Burmistrza Miasta K. , na rzecz E. F.. W dniu kontroli współwłaścicielka nieruchomości oświadczyła, iż inwestorem tych obiektów był M. F. tj. obecny współwłaściciel nieruchomości.
Przeprowadzona analiza map, dostępnych na portalu http://miip.geomalopolska.pl/imap/, potwierdziła że przedmiotowy obiekt został wybudowany w latach 2002-2009. nie odnaleziono dokumentów dotyczących udzielenia pozwolenia bądź przyjęcia zgłoszenia na budowę budynku gospodarczego wraz z dobudowaną wiatą, dokumentów takich przedłożył również inwestor.
Stosownie do obowiązujących w dacie realizacji budynku przepisów ustawy Prawo budowlane budowa wolnostojącego budynku gospodarczego o powierzchni powyżej 35 m2 nie została zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Inwestor M. F., nie dopełniając powyższego obowiązku dopuścił się samowoli budowlanej, co uzasadnia zastosowanie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Analiza postanowień obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wykazała, że obiekt zlokalizowany jest w obszarze przeznaczonym pod tego typu zabudowę. Dalej organ zasygnalizował swoje wątpliwości w zakresie spełnienia przez inwestycję warunków określonych w § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków formalnych jakim powinny odpowiadać budynki ich usytuowanie, niemniej jednak stwierdził, że na obecnym etapie nie można wykluczyć możliwości zalegalizowania obiektu. W związku z powyższym postanowieniem nr 87/2018 z dnia 8 sierpnia 2018 r. organ nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia dokumentów określonych w art. 48 ust. 3 ww. ustawy (niezbędnych do zalegalizowania samowolnie zrealizowanego obiektu). Pomimo upływu określonego terminu przedłożenia stosownych dokumentów, zobowiązany nie wypełnił nałożonego na niego obowiązku. Taki stan rzeczy obligował organ do orzeczenia nakazu rozbiórki.
Od powyższej decyzji odwołanie wniósł M. F. zarzucając:
1) naruszenie przepisów postępowania, to jest:
art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 k.p.a. mające
istotny wpływ na wynik sprawy poprzez brak wyczerpującego zebrania oraz
rozpatrzenia materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, co skutkowało w
nieprawidłowym ustaleniu stanu faktycznego, przejawiającym się w ustaleniu, iż to
odwołujący pozostawał inwestorem samowolnie zrealizowanego budynku
gospodarczego z dobudowaną wiatą drewnianą, podczas gdy nie został zgromadzony
materiał dowodowy pozwalający na dokonanie w/w ustaleń,
art. 8 k.p.a. oraz art. 10 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie - przeprowadzenie
postępowania w sposób niebudzący zaufania uczestnika do władzy publicznej, co
miało miejsce na oparciu ustalenia dotyczącego podmiotu będącego inwestorem
samowolnie zrealizowanego budynku gospodarczego z dobudowaną wiatą drewnianą
wyłącznie na oświadczeniu jednego z uczestników postępowania, przy równoczesnym
zaniechaniu dokonania przez organ własnych ustaleń w przedmiotowej kwestii,
art. 28 k.p.a. poprzez błędne uznanie, iż adresatem decyzji powinien pozostawać
odwołujący, podczas gdy zgromadzony materiał dowodowy nie dawał ku temu
podstaw.
2) naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:
a) art. 49b ust. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez nałożenie obowiązku dokonania rozbiórki samowolnie zrealizowanego budynku gospodarczego wraz z dobudowaną wiatą drewnianą na odwołującego, podczas gdy nie ustalono, aby pozostawał on inwestorem w/w obiektu budowalnego, a zatem brak było podstaw do wydania decyzji w aktualnym brzmieniu oraz brak określenia w sentencji decyzji terminu, w którym ma zostać wykonany obowiązek dokonania rozbiórki, co uniemożliwia prawidłowe wykonanie decyzji,
b) art. 52 ustawy Prawo budowlane poprzez nałożenie obowiązku dokonania rozbiórki samowolnie zrealizowanego budynku gospodarczego na odwołującego, podczas gdy inwestorem budynku gospodarczego wraz z dobudowaną wiatą gospodarczą pozostawała E. F..
Odwołujący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie o nakazie rozbiórki w stosunku do E. F., ewentualnie uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Domagał się również dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z mapy sytuacyjno - wysokościowej
zawierającej projekt zagospodarowania działki ewidencyjnej nr [...], położonej w
K. z dnia 29 listopada 2005 r. na okoliczność ustalenia, iż to E. F. pozostawała inwestorem samowolnie wzniesionego budynku gospodarczego.
Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie decyzją z dnia 22 kwietnia 2022 r., znak: WOB.7721.228.2019.JKUR, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm.) oraz art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 2351, z późn.zm.), utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ odwoławczy na wstępie zaznaczył, że z uwagi na obowiązującą od dnia 19 września 2020 r. nowelizację ustawy Prawo budowlane, na mocy art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020r., poz. 471) w przedmiotowej sprawie wszczętej w dniu 5 lipca 2018 r., a niezakończonej decyzją ostateczną zastosowanie znajdą przepisy ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym przed wspomnianą nowelizacją.
Organ II instancji podzielił stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, że budowa budynku dwukondygnacyjnego o wymiarach w zewnętrznym obrysie 10,50 m x 6,85 m to jest o powierzchni zabudowy 71,925m2 nie mieści się w katalogu określonym w art. 29 ustawy Prawo budowlane, w szczególności nie stanowi obiektu o którym mowa w art. 29 ust.1 pkt 2 obowiązującym w dacie budowy przedmiotowego budynku gospodarczego (Dz.U. z 2006 r., poz. 156, 1118 z późn.zm). Tym samym budowa taka wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Inwestor taki pozwoleniem na budowę się legitymował.
Z brzmienia art. 48 ustawy Prawo budowlane jednoznacznie wynika, iż ewentualny nakaz rozbiórki zostaje poprzedzony postępowaniem mającym na celu ustalenie istnienia możliwości doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Przy czym legalizacja samowoli budowlanej jest uprawnieniem Inwestora, a nie jego obowiązkiem. PINB postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2018 r., nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 31 stycznia 2019 r. dokumentów wymaganych do legalizacji obiektu. Ww. postanowienie zostało odebrane przez pełnomocnika zobowiązanego w dniu 14 sierpnia 2018 r. M. F. nie skorzystał z prawa wniesienia zażalenia na ww. postanowienie. Termin do przedłożenia dokumentów upłynął w dniu 31 stycznia 2019 r. Inwestor nie przedłożył wymaganych dokumentów, w związku z czym PINB zobowiązany był do zastosowania art. 48 ust. 4.
Dalej organ II instancji wyjaśnił, że decyzja została skierowana do inwestora zgodnie z brzmieniem art. 52 ustawy Prawo budowlane. Zaznaczył przy tym, że na podstawie dołączonego do odwołania dokumentu - mapy sytuacyjno-wysokościowej projekt zagospodarowania działki - projekt budowlany budynku gospodarczego nie można uznać, że E. F. jest inwestorem przedmiotowego obiektu. Dokument ten zawiera pieczęć Starosty Wadowickiego Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej świadczącą jedynie o przyjęciu ww. dokumentu do zasobu powiatowego w dniu 9 grudnia 2005 r. Starostwo Powiatowe w Wadowicach za pismem z dnia 30 sierpnia 2018 r. poinformowało, że w archiwum nie znajdują się akta sprawy dotyczące pozwolenia na budowę czy przyjęcia zgłoszenia dotyczącego budowy obiektów zlokalizowanych w obrębie przedmiotowej nieruchomości. Ponadto M. F. w toku postępowania zapoznał się z aktami sprawy w których zalega m.in. protokół z czynności kontrolnych nr [...] z dnia 21 czerwca 2018 r. i nie zgłosił do protokołu z przyjęcia żadnych uwag co do dokonanych przez PINB ustaleń. M. F. nie wnosił również żadnych uwag, zastrzeżeń ani też nie wniósł środka zaskarżenia na postanowienie PINB nr 87/2018 z dnia 8 sierpnia 2018 r. M. F. nie skorzystał także z możliwości zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji w sprawie. Organ II instancji wskazał, że dowody przeprowadza się w celu ustalenia okoliczności, które rzeczywiście mogą mieć znaczenie prawne dla sprawy, a nie w celu poszukiwania ewentualnych okoliczności, które mogą zaprzeczyć dotychczasowym ustaleniom.
Ponadto organ odwoławczy wskazał, że przepis art. 48 ustawy Prawo budowlane nie daje podstawy prawnej do określenia terminu rozbiórki obiektu budowlanego, a w konsekwencji decyzja nakazująca rozbiórkę podlega wykonaniu z dniem, w którym stała się ostateczna.
M. F. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie zarzucając:
- brak legitymacji biernej w sprawie ponieważ nie jest właścicielem działki;
- naruszenie art. 30 Konstytucji RP poprzez pozbawienie go przyrodzonej i niezbywalnej godności człowieka, która jest nienaruszalna, a jej poszanowanie i ochrona jest obowiązkiem władz publicznych;
- naruszenie art. 64 Konstytucji RP poprzez nakazanie rozbiórki budynku, który stanowi własność E. F., będącej właścicielem działki;
- naruszenie art. 189c k.p.a. poprzez niezastosowanie przepisów względniejszych;
- obrazę art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. poprzez ograniczenie postępowania dowodowego jedynie do pomiarów obrysu budynku, bez ustalenia, że taki budynek w tym miejscu mógłby zostać zbudowany i nie narusza on warunków zabudowy na tym terenie;
- naruszenie art. 29 pkt 1 ust. 1a ustawy Prawo budowlane w brzmieniu z dnia 29 stycznia 2022 r. poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że budynek nie kwalifikuje się jako budynek mieszkalny dwukondygnacyjny, podczas gdy budynek nie ma drugiej kondygnacji;
- naruszenie art. 48 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu z dnia 29 stycznia 2022 r. poprzez niewydanie decyzji o legalizacji budynku i decyzji o zwolnieniu od opłaty legalizacyjnej;
- naruszenie art. 49e ustawy Prawo budowlane w brzmieniu z dnia 29 stycznia 2022 r. poprzez wydanie decyzji o nakazie rozbiórki.
Nadto skarżący wskazał, że nakazanie rozbiórki budynku, który został zbudowany zgodnie ze sztuką, nie ma wad budowlanych, nie stanowi zagrożenia dla osób ani mienia stanowi ograniczenie jego wolności, a także jest kolejną, dodatkową, dotkliwą szykaną wobec jego osoby.
Przesłanką do uchylenia decyzji o nakazie rozbiórki jest fakt, iż ze względu na dotychczasowe bezkolizyjne istnienie budynku, dobro społecznie nie jest zagrożone. Warunki zagospodarowania przestrzennego pozwalają na budowę tego budynku na działce, na której został posadowiony.
Podnosząc powyższe skarżący zwrócił się o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji z powodu wskazanych naruszeń, które miały istotny wpływ na wynik postępowania.
W odpowiedzi na skargę Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.
W dniu 28 listopada 2022r. pełnomocnik skarżącego wniósł pismo procesowe /k.65/, w którym uzupełnił zarzuty skargi. Wskazał w nim, że z mapy wysokościowej wynika, że inwestorem budynku była E. F. oraz e nie można polegać na jej oświadczeniach, gdyż strony pozostają w konflikcie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Rozpoczynając, wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Z punktu widzenia powyższego stwierdzić należy, że skarga okazała się być bezzasadna.
W związku z brakiem możliwości przeprowadzenia rozprawy zdalnej, stosownie do treści art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych ( DZ.U. z 2020r.poz.1842 t.j. z późn. zmianami), w sprawie zarządzono przeprowadzenie posiedzenia niejawnego celem rozpoznania sprawy.
Na wstępie, w nawiązaniu do zarzutów odnoszących się do stanu faktycznego sprawy, wskazać trzeba, że podstawą ustaleń organów był protokół kontroli robót budowlanych z 21.06.2018r. /k.48-50 akt MWINB/. W czasie kontroli na terenie nieruchomości obecna była E. F., która wraz z M. F. była współwłaścicielem nieruchomości po ˝ części. To ostatnie wynika z odpisu z ksiąg wieczystych /k.61 akt/, ponadto potwierdza to pismo E. F. z dnia 7.04.2022r. /k.44 akt MWINB/ z którego wynika, że jest z byłym mężem M. F. współwłaścicielem nieruchomości.
We wspomnianym protokole znalazł się opis przedmiotowego budynku: budynek gospodarczy dwukondygnacyjny, wykonany w technologii tradycyjnej murowanej; fundamenty betonowe; ściany z pustaków żużlobetonowych, dach dwuspadowy, o konstrukcji drewnianej z pokryciem z blachy trapezowej. Zaznaczono, że budynek jest dwukondygnacyjny (parter i poddasze) i jakkolwiek współwłaściciel E. F. oświadczyła, że nie ma dostępu do budynku, to zdjęcia /k.46 akt MWINB/ potwierdzają, że chodzi o dwie kondygnacje.
Jak chodzi o inwestora budynku gospodarczego, to obecna w czasie kontroli E. F. oświadczyła, że inwestorem był M. F.. W sposób pośredni potwierdził to wspomniany wyżej fakt, że nie miała dostępu do budynku.
Nawiązując przy tej okazji do zarzutów związanych z mapą wysokościową z 2005r. /k.6-9 akt MWINB/, to według twierdzeń pełnomocnika skarżącego, darowiznę udziału w przedmiotowej nieruchomości otrzymał M. F. dopiero w 2013r, podczas gdy budynek został wybudowany znacznie wcześniej. Skoro tak, i jedynym właścicielem terenu była wcześniej E. F., to jest oczywistym, że jej nazwisko widniało na wszelkich dokumentach urzędowych dotyczących tej nieruchomości. Nie przesądza to jeszcze kwestii, kto był inwestorem budynku gospodarczego, albowiem jeden z małżonków mógł budować na nieruchomości drugiego małżonka i w ocenie Sądu taka właśnie sytuacja miała miejsce. Trzeba wyraźnie zaznaczyć, że "Zasadniczo przyjmuje się, że inwestorem jest podmiot, bez którego woli nie może funkcjonować ani budowa w sensie faktycznym, ani nie może się toczyć postępowanie administracyjne zmierzające do wydania pozwolenia. Jest to osoba, która przeznacza środki finansowe na realizację określonej inwestycji budowlanej, faktycznie finansuje i organizuje proces budowlany. Inwestorem jest zatem podmiot, który wyraża wolę budowy oraz inicjuje budowę i podejmuje się jej w aspekcie faktycznym, w tym wykonuje samodzielnie bądź za pośrednictwem innego podmiotu (wykonawcy) roboty budowlane oraz ponosi jej koszty. Za inwestora należy uznać każdy podmiot, który działając we własnym imieniu i na własny rachunek ponosi ekonomiczny ciężar i organizuje proces budowlany w celu czerpania w przyszłości korzyści np. gospodarczych z ukończonej inwestycji" (tak wyrok NSA z dnia 31 sierpnia 2017 r. II OSK 3050/15, LEX nr 2476646). Jak nadto wyjaśnił WSA w Warszawie w wyroku z dnia 3 grudnia 2013 r. VII SA/Wa 1463/13, LEX nr 1408005, inwestorem może być nie tylko właściciel nieruchomości ale też jej posiadacz mający do tego uprawnienia zależne; uprawnienia zależne mogą wynikać ze stosunków obligacyjnych nazwanych i nienazwanych i muszą być otrzymane w tym celu od posiadających je osób trzecich.
Wymaga podkreślenia, że powyższe elementy stanu faktycznego ustalone w taki sposób przez organ były znane M. F.. Został on bowiem zawiadomiony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i z tej możliwości skorzystał. Po zapoznaniu się z aktami nie zaprzeczył temu, co z nich wynikało ( a więc także temu, że budynek jest dwukondygnacyjny oraz że on był inwestorem). Nie przedstawił, przykładowo, zdjęć obiektu wewnątrz, oraz dowodów na okoliczność, że była małżonka błędnie wskazała go jako inwestora. Przeciwnie, nawet sam zobowiązał się do rozbiórki budynku gospodarczego i wiaty /k.52 akt MWINB/. W tej sytuacji podane aktualnie argumenty trzeba uznać jedynie za próbę udaremnienia rozbiórki. Temu, że budynek gospodarczy ma powyżej 35 m2, nie zaprzeczyła także E. F., co wynika ze wspomnianego jej pisma/k.44 akt MWINB/.
Trzeba w tym miejscu zauważyć, że prawdą jest, że organy realizując zasadę prawdy obiektywnej, zawartą w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., zobowiązane są do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Powyższe jednak nie sprawia, że strona jest zwolniona od obowiązku współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych sprawy, gdyż zobowiązana jest ona przedstawić w sprawie wszystkie informacje niezbędne do ustalenia jej stanu faktycznego, wskazać dowody mające, jej zdaniem, znaczenie w sprawie i udostępnić dowody znajdujące się w jej posiadaniu (tak wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 2022 r. III OSK 5191/21, LEX nr 3368378). Na uwagę zasługuje w tym kontekście także teza wyroku NSA z dnia 20 stycznia 2022 r. III OSK 1185/21, LEX nr 3290586: "Dowody przeprowadza się w celu ustalenia okoliczności, które rzeczywiście mogą mieć znaczenie prawne dla sprawy, a nie w celu poszukiwania ewentualnych okoliczności, które mogą zaprzeczyć dotychczasowym ustaleniom. W konsekwencji oznacza to, że w przypadku posiadania przez stronę wiedzy co do innych okoliczności niż ustalone przez organ, nie może ona pozostawać bierna i powinna podjąć działania w celu wykazania prawdziwości swoich twierdzeń. Dla prowadzenia dalszych czynności dowodowych konieczna jest więc inicjatywa strony. Nawet bowiem jeśli obowiązek udowodnienia określonej okoliczności z mocy art. 7 k.p.a. ciąży na organie administracji, to nie zwalnia to strony postępowania z obowiązku dostarczenia dowodu niezbędnego dla rozstrzygnięcia sprawy, względnie wskazania jego źródła".
Co do orzeczenia rozbiórki, to przypomnieć należy, że skarżący nie przedstawił wymaganego bez wątpliwości dla przedmiotowego budynku pozwolenia na budowę, (oświadczył, że go nie posiada – k. 52 akt MWINB) a właściwe Starostwo takim pozwoleniem w tej sytuacji rzecz jasna nie dysponuje. Nie przedstawił również żądanych przez organ nadzoru dokumentów wymaganych do legalizacji. Nie przedłożył nawet prośby o przedłużenie terminu do ich złożenia. Można zatem powiedzieć, że sam o rozbiórce zdecydował, wobec faktu, że był pouczony o konsekwencjach upływu terminu. W opisanych okolicznościach to, że budynek został wybudowany wedle skarżącego zgodnie ze sztuką budowlaną, a przez jego istnienie "dobro społeczne nie jest zagrożone" - nie ma znaczenia, zważywszy, że powstał jako samowola budowlana. Podkreślenia bowiem wymaga, że działanie organów administracji publicznej nie może być oceniane przez pryzmat ujętych w art. 5 k.c. klauzul generalnych, kryterium sprawiedliwości czy postępowania w dobrej wierze (por. wyrok NSA z dnia 16 października 2014 r. II OSK 722/13, LEX nr 1598450, wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 czerwca 2012 r. VII SA/Wa 676/12, LEX nr 1232017 oraz wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 17 stycznia 2013 r. II SA/Wr 805/12, LEX nr 1274702). Jedynym kryterium jest tutaj kwestia zgodności z prawem (legalności).
Końcowo należy zauważyć, że obowiązek rozbiórki, zgodnie z art. 52 p.b., który w pierwszym rzędzie wskazuje na inwestora - nałożono na M. F. (inwestora). Natomiast jak wynika z pisma E. F. / k. 44 MWINB/ - oczekuje ona na rozbiórkę bądź legalizację jako współwłaściciel działki, z uwagi na chęć jej sprzedaży. Pismo to wskazuje ponadto na fakt, że byli małżonkowie zgodnie próbują sprzedać nieruchomość na wolnym rynku, co zaprzecza tezie o istniejącym między nimi konflikcie.
Z wymienionych przyczyn, skoro nie zostały naruszone przepisy wskazane w skardze, na zas. art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło