II SA/Kr 829/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel (spr.) Sędziowie: WSA Agnieszka Nawara- Dubiel WSA Małgorzata Łoboz Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2016 r. sprawy ze skargi Z.P. , J.P. i S.P. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 25 maja 2016 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 17 lipca 2015r. znak: [...] nakazał inwestorom współwłaścicielom nieruchomości: Z. P., S. P. i J. P. rozbiórkę ogrodzenia (bramy) wykonanej na działce ewid. Nr [...] w miejscowości L. gmina B. od strony drogi powiatowej nr [...]. Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 49 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.-Prawo budowlane (Dz. U. z 2013r. póz. 1409 ze zm) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r. póz. 267). Po rozpatrzeniu odwołania Z. P., J.P. i S. P. –[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 25 maja 2016 r., znak: [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, powołując się na art. 138 § 1 pkt. 1 w zw. z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. ustawy kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016r. póz. 23) w zw. z art. 49b ust. 3 oraz art. 80 ust. 2 pkt. 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016r. póz. 290 z zm.). Organ II instancji wskazał, że przedmiotem niniejszego postępowania jest zasadność nałożenia decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 lipca 2015r., nr [...] nakazu rozbiórki ogrodzenia (bramy) znajdującej się na działce nr [...] od strony drogi powiatowej nr [...] w L. gmina B. Wskazał, że inwestorzy – Z. P., J.P. i S. P. wykonali na tej działce będącej przedmiotem ich współwłasności, w miejscowości L. przegrodzenie drogi wewnętrznej do os. B. Organ II instancji po powtórnym, pełnym i merytorycznym rozpoznaniu sprawy administracyjnej w granicach zakreślonych treścią zaskarżonej decyzji badając prawidłowość rozstrzygnięcia organu l instancji w oparciu o akta sprawy ([...] karty [...]) uznał, że organ l instancji uczynił zadość przepisom k.p.a i ustawy Prawo budowlane oraz prawidłowo zebrał materiał dowodowy i ustalił stan faktyczny. W uzasadnieniu swojego stanowiska, powołując się art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 443 z dnia 27 marca 2015 r.),wskazał że w sprawie znajdują zastosowanie przepisy ustawy Prawo budowlane w brzmieniu z przed powyższej nowelizacji. W dalszym ciągu argumentacji podał, powołując się na art. 30 ust. 1 pkt. 3 ustawy Prawo budowalne, że z analizy materiału dowodowego wynika, iż droga od strony której usytuowane jest w.w. ogrodzenie (brama), stanowi drogę publiczną (drogę powiatową w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., póz. 260 z późn. zm.), a tym samym organ l instancji prawidłowo zakwalifikował ogrodzenie (bramę) będące przedmiotem postępowania, jako obiekt na którego budowę wymagane jest uprzednie zgłoszenie właściwemu organowi. Organ podał, że inwestorzy złożyli w Wydziale Budownictwa i Architektury Starostwa Powiatowego zgłoszenie w sprawie budowy ogrodzenia na działkach nr ewid. [...] oraz [...] położonych w L. Pomimo wniesienia sprzeciwu przez Starostę, inwestorzy w maju 201Or. przystąpili do budowy przedmiotowego ogrodzenia. Wobec zatem niedopełnienia przez inwestorów (współwłaścicieli działki) na której posadowione jest przedmiotowe ogrodzenie, obowiązku skutecznego zgłoszenia budowy ogrodzenia od strony drogi publicznej wdrożono tryb z art. 49b ust. 2 ustawy Prawo budowlane i nałożono obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni wymaganych w w.w. przepisie dokumentów. Organ l instancji w dniu 25 maja 2015 r. wydał w oparciu o powyższy przepis postanowienie, które doręczono S. P. oraz J. P. w dniu 8 maja 2015r., natomiast Z. P. w dniu 1 czerwca 2015r. Wobec braku przedstawienia ww. dokumentów w powyższym terminie i w związku z treścią art. 49b ust. 3 w.w. ustawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zgodnie z art. 49b ust. 1 ustawy Prawo budowlane wydał decyzję o rozbiórce bramy (art. 49b ust. 3 ustawy Prawo budowlane). Organ podał, że w wyniku uchybienia terminu inwestorzy utracili przyznane im prawo do legalizacji samowoli budowlanej i w efekcie sprawa została załatwiona w trybie zwykłym tj. przez wydanie decyzji o nakazie rozbiórki. Jednocześnie organ II instancji odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu wskazał, że przeniesienie "szlaku drożnego" znajdującego się na działkach nr ewid. [...] oraz [...] w L. nastąpiło z mocy prawa w trybie ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (art. 5 i ust. l pkt 2 w.w. ustawy). Z zapisu w elektronicznej księdze wieczystej o numerze [...] obejmującej działki o nr ewid. [...] oraz [...], jako ich właściciele wskazani są Z. P., S. P. oraz J.P. W razie sporu o własność gruntów, o których mowa w art. 51 ust, l pkt 2 w.w. ustawy o drogach publicznych ustalenie prawa własności państwa do tych gruntów i rozstrzygnięcie sporu w tym przedmiocie następuje w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym. Organ II instancji dodał, powołując się na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2007 r. (sygn. II OSK 522/06 i z dnia 6 marca 2008 r. sygn. II OSK 158/07), że w pierwszej kolejności obowiązkiem rozbiórki obiektu budowlanego powinien być obciążony inwestor, jednakże pod warunkiem, że posiada on w dacie orzekania uprawnienia do władania obiektem budowlanym, które pozwoliłyby mu na wykonanie nakazu. W odniesieniu do powyższego pomimo uznania przez organ l instancji za adresatów skarżonej decyzji właścicieli w.w. działki nr [...], w sprawie zachodzi tożsamość podmiotów będących inwestorami jak i właścicielami, a zatem powyższe uchybienie nie mogło mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia. Konkludując [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że w sprawie organ l instancji miał uzasadnione podstawy do wydania decyzji z dnia 17 lipca 2015r. i z tych przyczyn działając na podstawie art. 138 § l pkt l k.p.a. utrzymał ją w mocy. Powyższą decyzję zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Z. P., J.P. i S. P. Skarżący podnieśli, że wzniesiona przez nich brama, wbrew twierdzeniom zawartym w treści zaskarżonej decyzji znajduje się na ul. [...], która nie została objęta uchwałą nr [...] Rady Gminy B. z dnia 22 marca 2013r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych. Podali, że brama została wybudowana na nieruchomości będącej ich własnością. Wskazali, że jako właściciele gruntu są gotowi oddać jego część znajdującą się przed ich zabudowaniami, Gminie celem wybudowania drogi. Podkreślili, że "szlak drożny" na którym wzniesiono drogę nie stanowi i nigdy nie stanowił drogi publicznej w rozumieniu ustawy o drogach publicznych. Podali również, że Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 17 maja 2011 r. (Sygn. akt l C 125/09) oddalił ich powództwo o rekompensatę za korzystanie z przejazdu, przechodu i przegonu po stanowiącej ich własność działce nr ewid. [...] i [...]. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie z dnia 21 września 2016r. i z dnia 3 października 2016r. Z. P., S. P. i J.P. podtrzymali stanowisko wyrażone w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016r póz. 718 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie żart. 145 § 1 p.p.s.a., wyeliminowanie przez sąd z porządku prawnego zaskarżonego aktu może nastąpić w razie stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a-c), a także wówczas, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (pkt 2) lub też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych przepisach. W razie jednak nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala, na mocy art. 151 p.p.s.a. Stosownie do art. 134 § 1 tej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie jest zasadna Kontrolując zaskarżoną decyzję [...] WINB z punktu widzenia powyższych zasad Sąd doszedł do przekonania, że skarga jako nieuzasadniona musiała podlegać oddaleniu, a jej zarzuty są bezzasadne. W kosekwencji zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Postępowanie administracyjne było bowiem prowadzone prawidłowo, z zachowaniem ogólnych zasad postępowania, w szczególności zasady prawdy materialnej. Sąd, dokonując oceny powyższej kwestii doszedł do wniosku, że organ II instancji w zaskarżonej decyzji szczegółowo wyjaśnił motywy, którymi kierował się przy jej wydaniu, a także odniósł się do wszelkich argumentów podniesionych w odwołaniu od decyzji organu II instancji. Przedmiotem kontroli Sądu w rozpatrywanej sprawie była decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 maja 2016r. znak [...] którą organ ten utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 lipca 2015r., zgodnie z którą na podstawie art. 49 ust. 3 ustawy Prawo budowlane nakazał współwłaścicielom działki Z. P., S. P. i J. P. rozbiórkę ogrodzenia (bramy) wykonanego na działce ewid. nr [...] w miejscowości L. od strony drogi powiatowej nr [...], wykonanego bez dokonania skutecznego zgłoszenia o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 23 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Na wstępie należy wskazać, iż działka nr [...] stanowi współwłasność Z. P., S. P. i J.P. Z analizy materiału dowodowego wynika, iż droga od strony której usytuowane jest w/w ogrodzenie (brama), stanowi drogę publiczną (drogę powiatową w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., póz. 260 z późn. zm.). W niniejszej sprawie, przede wszystkim wskazać trzeba, że jak stanowi art. 29 ust. 1 pkt 23 ustawy Prawo budowlane budowa ogrodzeń - co do zasady - została zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, a w ograniczonym zakresie została poddana reżimowi zgłoszenia. W art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane (w wersji obowiązującej przed 28 czerwca 2015r. zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 20 lutego 2015r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 443 z dnia 27 marca 2015r.) - ustawodawca nałożył na inwestora obowiązek dokonania zgłoszenia zamiaru budowy ogrodzeń usytuowanych od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m. Zgodnie z art. 30 ust. 5 w.w. ustawy (w wersji obowiązującej do dnia 28 czerwca 2015r.) zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1, należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie, w drodze decyzji, sprzeciwu i nie później niż po upływie 2 lat od określonego w zgłoszeniu terminu ich rozpoczęcia. Jak ustalił organ l instancji i co znajduje odzwierciedlenie w dokumentacji zgromadzonej na etapie postępowania administracyjnego, inwestorzy złożyli w Wydziale Budownictwa i Architektury Starostwa Powiatowego zgłoszenie w sprawie budowy ogrodzenia na działkach nr ewid. [...] oraz [...] położonych w L. (gmina B.). Pomimo wniesienia sprzeciwu przez Starostę, inwestorzy w maju 201Or. przystąpili do budowy przedmiotowego ogrodzenia. Tym samym zrealizowali zamierzenie budowy ogrodzenia (bramy), pomimo wniesionego sprzeciwu właściwego organu. Zgodnie z przyjętym w orzecznictwie stanowiskiem (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 2004r. IV SA 1840/2003) ogrodzenie działki już zabudowanej jest budowlą w rozumieniu art. 3 pkt. 3 ustawy Prawo budowlane. Z tych przyczyn do legalizacji samowoli budowlanej polegającej na budowie ogrodzenia należy stosować art. 49b ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z art. 49b ust. 1-3 w.w. ustawy w wersji obowiązującej do 28 czerwca 2015r. właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, w przypadku jego braku, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni: 1) dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 albo art. 30 ust. 2 i 3, albo art. 30 ust. 2 i 4; 2) projektu zagospodarowania działki lub terenu; 3) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. W przypadku niespełnienia obowiązku, o którym mowa w ust. 2, stosuje się przepis ust. 1. Postanowieniem z dnia 25 maja 2015r. nr [...] doręczonym skarżącym organ l instancji działając na podstawie art. 49b ust. 2 nałożył na współwłaścicieli działki nr ewid. [...] w miejscowości L. obowiązek przedłożenia dokumentów o których mowa w art. 30 ust. 2 ustawy prawo budowlane. Skarżący pomimo prawidłowego doręczenia w.w. postanowienia i upływu wskazanego w nim terminu nie przedłożyli żądanych dokumentów. Reasumując, stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie w sposób prawidłowy organy ustaliły, że przedmiotowy obiekt zrealizowany przez skarżących wymagał dokonania zgłoszenia właściwemu organowi a inwestor takiego zgłoszenia nie dokonał to zachodziła podstawa do wszczęcia przez organ l instancji postępowania zmierzającego do legalizacji tego obiektu w trybie art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego. W rozpoznawanej sprawie organ pierwszej instancji prawidłowo postanowieniem z dnia 25 maja 2015r. znak: nałożył na skarżących obowiązek przedłożenia wskazanych w art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego dokumentów. Jednakże pomimo upływu wyznaczonego w tym celu terminu, skarżący nie wywiązali się z nałożonego na nich obowiązku. Dlatego też zasadnym było na mocy art. 49b ust. 1 ustawy nakazanie rozebrania spornej bramy. Zaznaczyć bowiem należy, że postępowanie prowadzone w trybie art. 49b ust. 2 ustawy Prawo budowlane jest ze swej istoty postępowaniem dowodowym mającym na celu zgromadzenie określonych dokumentów, dających podstawę do podjęcia procedury legalizacyjnej (podobnie: wyrok WSA w Lublinie z dnia 21 czerwca 2007 r., II SA/Lu 364/07; wyrok WSAw Olsztynie z dnia 13 sierpnia 2008 r., II SA/Ol 452/08). Przepis art. 49b ust. 2 ustawy Prawo budowlane określa bowiem prawne podstawy odstąpienia przez organ nadzoru budowlanego od obowiązku wydania decyzji o nakazie rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego lub jego części. Natomiast decyzje podejmowane na podstawie art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego mają charakter związany. Oznacza to, że jeżeli stwierdzona zostaje samowola budowlana i nie ma możliwości jej legalizacji, to organ jest nie tylko uprawniony, lecz nadto zobligowany do wydania nakazu rozbiórki (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 18 stycznia 2012 r. sygn. akt II SA/GI 522/11, LEX nr 1109763). Odnosząc się do argumentacji inwestorów wywiedzionej w skardze (oraz w kolejnych pismach złożonych do akt sprawy) wskazać należy, w ślad za stanowiskiem organu II instancji, że przedmiotem niniejszego postępowania była wyłącznie kwestia wykonania ogrodzenia (bramy) od strony drogi publicznej bez wymaganego zgłoszenia. Poza przedmiotem zainteresowania sądu w nin. sprawie pozostaje spór cywilny pomiędzy Gminą a skarżącymi dotyczący uregulowania stanu prawnego gruntu, na którym wzniesiono (bramę). Ustalenie prawa własności następuje bowiem w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym. Mając na uwadze powyższe rozważania należało skargę oddalić na podstawie art. 151 prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.