II SA/Kr 83/14
WyrokWSA w Krakowie2014-03-24
Skład orzekający: Waldemar Michaldo, Mariusz Kotulski, Iwona Niżnik-Dobosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy zmieniająca miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, która przeznacza działki pod zabudowę produkcyjną, rzemiosła i usługową, narusza prawo własności właścicieli sąsiednich nieruchomości, prawo ochrony zdrowia oraz zasady planowania przestrzennego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że uchwała rady gminy zmieniająca miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, która przeznacza działki pod zabudowę produkcyjną, rzemiosła i usługową, nie narusza prawa własności ani innych praw konstytucyjnych. Gmina posiada władztwo planistyczne, które pozwala na ingerencję w prawo własności w celu realizacji interesu publicznego, pod warunkiem przestrzegania przepisów prawa i zasady proporcjonalności. Zarzuty dotyczące funkcjonowania tartaku wykraczają poza kognicję sądu administracyjnego w postępowaniu dotyczącym planu miejscowego.Stan faktyczny
Skarżący M. K. i inni zaskarżyli uchwałę Rady Gminy Bystra-Sidzina zmieniającą miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wsi Bystra w części dotyczącej przeznaczenia działek ewidencyjnych pod zabudowę produkcyjną, rzemiosła i usługową. Skarżący zarzucili naruszenie prawa własności, ochrony zdrowia oraz przepisów o planowaniu przestrzennym, wskazując na istnienie w sąsiedztwie tartaku, który ich zdaniem funkcjonuje nielegalnie i utrudnia korzystanie z ich nieruchomości. Skarga była poprzedzona wezwaniami do usunięcia naruszenia prawa, które pozostały bezskuteczne. Sąd odrzucił skargę A. K. z powodu braku interesu prawnego, a pozostałą skargę oddalił jako bezzasadną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę M. K., J. P., W. P., D. P. i P. P. na uchwałę Rady Gminy Bystra-Sidzina. Odrzucono skargę A. K.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Waldemar Michaldo Sędziowie: WSA Mariusz Kotulski (spr.) WSA Iwona Niżnik-Dobosz Protokolant: Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2014 r. sprawy ze skargi M. K., J. P., W. P., D. P. i P. P. na uchwałę Rady Gminy Bystra-Sidzina z dnia 12 października 2012 r., Nr XXIII/148/12 w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Wsi Bystra oddala skargę Sygn. akt II SA/Kr 83/14 POSTANOWIENIE Dnia 24 marca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Waldemar Michaldo Sędziowie: WSA Mariusz Kotulski (spr.) WSA Iwona Niżnik-Dobosz Protokolant: Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2014 r. sprawy ze skargi M. K., A. K., J. P., W. P., D. P. i P. P. na uchwałę Rady Gminy Bystra-Sidzina z dnia 12 października 2012 r., Nr XXIII/148/12 w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Wsi Bystra postanawia: odrzucić skargę A. K.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie M. K., A. K., J. P., D. P. i P. P. zaskarżyli uchwałę Rady Gminy Bystra-Sidzina nr XXIII/148/12 z dnia 12 października 2012 roku w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi Bystra w części dotyczącej ustaleń w odniesieniu do działek ewidencyjnych – [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...] dotyczących ich przeznaczenia jako teren rzemiosła i zabudowy usługowej.
Powyższa skarga była poprzedzona wezwaniami do usunięcia naruszenia prawa w odniesieniu do ww. Rady Gminy Bystra - Sidzina z dnia 12 października 2012 roku w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi Bystra wniesionymi pismami z dnia 10 października 2013r., w odpowiedzi na które organ podjął uchwały nr XXXVI/229/13 i nr XXXVI/230/13 z dnia 13 listopada 2013 roku odmawiające uwzględnienia ww. wezwań.
W pisemnej skardze skarżący zarzucili przedmiotowej uchwale w części dotyczącej w działek o numerach ewidencyjnych – [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...] w zakresie ich przeznaczenia jako teren zabudowy produkcyjnej, rzemiosła i usługowej naruszenie prawa materialnego, wynikającego z: art. 2, art. 21, 31 ust. 1 i 2, art.64, art. 68 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie prawa własności i ochrony zdrowia; przepisów art. 140, art. 144 Kodeksu Cywilnego; art. 1 ust. 2 pkt 1- 7 i 9, art. 3, art. 6, art. 10 ust. 1 pkt 1 - 3, 5, 6 i 8, ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, art. 1 Protokołu Nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, art. 112 i art. 114 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku - Prawo ochrony środowiska i § 6 pkt 1 lit e ww. uchwały.
W uzasadnieniu skargi, skarżący opisali przebieg postępowania i nieprawidłowości przy uchwalaniu studium uwarunkowania przestrzennego wsi Bystra m.in. polegające na nie odniesieniu się do uwag skarżących oraz składanych przez nich wniosków.
Jednakże podstawowym argumentem strony skarżącej przemawiającym za wadliwością przedmiotowej uchwały jest istniejący w bezpośrednim sąsiedztwie działek skarżących tartak, który ich zdaniem powstał i funkcjonuje nielegalnie, a ponadto utrudnia skarżącym korzystanie z nieruchomością stanowiących ich własność, bowiem bezpośrednio oddziaływuje na te nieruchomości. W ocenie stron skarżących "danie samej możliwości stworzenia legalizacji tartaku w bezpośrednim sąsiedztwie domów mieszkalnych pomimo wyraźnego sprzeciwu osób tam zamieszkujących budzi znaczne kontrowersje i nieprawidłowości". Zdaniem skarżących, zmiana przeznaczenia terenów objętych skargą na tereny 2P/U z terenów M1/R daje możliwość legalizacji ww. obiektu.
Dalej wskazano, że "przekroczenie przez Radę Gminy podczas uchwalania prawa miejscowego konstytucyjnych w szczególności zasad ochrony zdrowia, oraz przekroczenia konstytucyjnych zasad ochrony i dopuszczalnych granic zasady proporcjonalności, którymi powinna kierować się Rada Gminy - Bystra- Sidzina podczas uchwalania prawa miejscowego jest naruszeniem przez nią prawa, które w bezsprzecznym stopniu przyczynia do zalegalizowania nielegalnie postawionej budowli tartaku (...)".
Podniesiono również, że sprawa oczywistych nieprawidłowości w funkcjonowaniu przedmiotowego tataraku była przedmiotem licznych postępowań, w tym w przedmiocie rozbiórki.
Następnie skarżący wskazali, że niezgodnie z prawem dokonano zmiany przeznaczenia działek, na których zlokalizowany jest tartak z objętych symbolem M -1 (tereny rolne, nie przewidujące działalności uciążliwej, produkcyjnej) na 1P/U-1 1P7u, obecnie 2P/U.
Skarżący zaprezentowali w skardze również wywody odnoszące się do zdefiniowania pojęcia "działka sąsiednia", "interes prawny" oraz wyjaśnili na czym polega ingerencja właścicieli ww. tartaku w ich prawo własności, która uniemożliwia im korzystanie z nieruchomości zgodnie z ich przeznaczeniem.
W dalszej części uzasadnienia zasygnalizowano, że gmina decydując się na zmianę planu miejscowego, musi brać pod uwagę zarówno interes prywatny jak i publiczny oraz kwestię ewentualnych roszczeń odszkodowawczych.
Następnie wskazano, że przyjęcie § 6 pkt 1 lit e ww. uchwały poprzez błędne uznanie, iż przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko wykazała brak negatywnego wpływu na przyrodę Południowomałopolskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu w tym tartaków i stolarni - powinna być wykonana dla poszczególnej inwestycji a nie ogólnie dla gatunków inwestycji, gdyż każda z nich może stworzyć inny poziom natężenia hałasu np. z powodu ukształtowania terenu, wielkości przedsiębiorstwa czy zastosowanych technologii.
Podkreślono, iż ocena oddziaływania na środowisko (ooś) jest instrumentem prawnym umożliwiającym określenie wpływu planowanego przedsięwzięcia nowobudowanego, modernizowanego lub rozbudowywanego) na poszczególne komponenty środowiska (stan powietrza, wód i gruntów, stan fauny i flory, ukształtowanie powierzchni ziemi, zabytki dobra materialne, krajobraz i ludzi).
Jedną z głównych funkcji oceny poza identyfikacją konkretnych oddziaływań, które planowane przedsięwzięcie może powodować w środowisku, jak również ich skali, jest wskazanie sposobów zapobiegania, ograniczania lub minimalizowania skutków realizacji planowanej inwestycji.
Na koniec skarżący wskazali, że Gmina Bystra - Sidzina uchwalając przedmiotowy plan w obecnym kształcie, jakby zapominała o uciążliwościach mogących płynąć ze zmiany przeznaczenia gruntów w tym w szczególności z np. rolnych na tzw. przemysłowe możliwością wybudowania tartaków wobec innych osób, które mieszkają w ich pobliżu, czyli kolejną uciążliwość emitowaną przez nie do środowiska, która jest reglamentowana przepisami ustawy Prawo ochrony środowiska, to emisja hałasu do środowiska. (...) Dlatego też w praktyce administracyjnej przyjmuje się, że: "Odesłanie w planie zagospodarowania przestrzennego do p.o.ś. jest niewystarczające, zgodnie z art. 114 p.o.ś., to właśnie plan miejscowy powinien przyporządkować o różnych funkcjach lub różnych zasadach zagospodarowania do poszczególnych terenów określonych w art. 113 ust. 2 pkt 1 tej ustawy" (rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 27 października 2008 r., [...]). Jednocześnie jednak w literaturze przedmiotu zaprezentowano pogląd przyjmujący, że nie wolno w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego wprowadzać takich rozwiązań nawet za zgodą obecnych właścicieli danych terenów, które spowodują, że ochrona przed hałasem terenów zabudowy mieszkaniowej będzie przebiegała według wyższego niż wskazany w rozporządzeniu w sprawie dopuszczalnego poziomu hałasu w środowisku (C. Kociński, Ochrona środowiska przed hałasem w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, NZS 2002, nr 6, s. 60).
Skarżący również zaznaczyli, iż przez Radę Gminy Bystra - Sidzina nie zostały uwzględnione ich uwagi zarówno złożone do studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Bystra - Sidzina z dnia 21.08.2009r., jak również uwagi do projektu zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi Bystra z dnia 11.05.2012r. dotyczących nieruchomości objętych przedmiotowym wezwaniem - co objawia się przejawem przyzwolenia przez Radę Gminy Bystra- Sidzina na ingerencję właścicieli tataraku w prawo własności innych osób.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy wniosła o oddalenie skargi, nie zgadzając się z podniesionymi w skardze zarzutami.
WSA w Krakowie postanowieniem z dnia 24 marca 2014r. odrzucił skargę A. K.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył, co następuje:
Skargę jako niezasadną należało oddalić.
Zgodnie z art. 1 § 1 oraz § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa powyżej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 156, poz. 1270, ze zm.), dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej wykonywana przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego, jak również inne niż określone w pkt 5 akty organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.).
Przedmiotowa skarga podlega regulacji przepisu art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142. poz. 1591 ze zm.), dalej u.s.g., który stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organy gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Przytoczony przepis określa warunki sądowej kontroli legalności wskazanych aktów organów gminy. Niewątpliwie uchwała o planie miejscowym mieści się wśród aktów, o których mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g. - służy realizacji zadań z zakresu administracji publicznej, znajduje oparcie w ustawie o samorządzie gminnym, zwłaszcza w jej art. 18 ust. 2 pkt 5, w którym wskazuje się, że do wyłącznej kompetencji rady gminy pozostawiono sprawy uchwalania studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, będąc również przepisem prawa miejscowego, o którym mowa w art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012r., poz.647 ze zm.).
Dalszymi warunkami skuteczności wniesienia skargi do sądu administracyjnego celem zaskarżenia uchwały podjętej przez właściwy organ gminy jest uprzednie wezwanie tego organu do usunięcia naruszenia prawa, zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz wykazanie przez wnoszącego skargę naruszenia jego interesu prawnego (lub uprawnienia). Warunek formalny przedmiotowej skargi, polegający na poprzedzeniu jej wezwaniem Rady do usunięcia naruszenia prawa został spełniony (vide: wezwania skarżących w aktach administracyjnych). Zachowany został także termin do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, przewidziany w art. 53 p.p.s.a., liczony od daty doręczenia podjętych przez Radę Gminy Bystra – Sidzina uchwał: Nr XXXVI/230/13 i Nr XXXVI/229/13 z dnia 13 listopada 2013 r. nieuwzględniających wezwań (vide: uchwała Nr XXXVI/229/13 i Nr XXXVI/230/13 w aktach administracyjnych).
Niewątpliwie również skarżącym przysługuje interes prawny umożliwiający zaskarżenie przedmiotowej uchwały, a to z uwagi na fakt, iż nieruchomości, których są właścicielami pozostają w obszarze regulacji planem. Przyjąć także można, że kwestionowane postanowienia uchwały dotyczące terenu oznaczonego 2 P/U (zabudowa produkcyjna, rzemiosła i zabudowa usługowa) mogą ingerować w sferę własności skarżących. Powyższa okoliczność otwiera możliwość merytorycznej kontroli zaskarżonego aktu przez sąd administracyjny. Oceniając jednakże przedmiotową skargę Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie dopatruje się naruszeń prawa w związku z podjętą uchwałą, uzasadniających stwierdzenie jej nieważności. Oznacza to, że naruszenie interesu prawnego stron skarżących pozostaje w zgodzie z obowiązującym porządkiem prawnym.
Strona skarżąca domaga się stwierdzenia nieważności ww. uchwały w części dotyczącej ustaleń w odniesieniu do działek o numerach ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...], [...], w zakresie przeznaczenia tych działek, jako teren zabudowy produkcyjnej, rzemiosła i zabudowy usługowej o symbolu 2P/U.
Treść skargi, a wcześniej wezwania do usunięcia naruszenia prawa wskazuje, że naruszenie to upatruje strona skarżąca w takim działaniu Rady Gminy, które pozostaje w sprzeczności z art. 1 ust. 2 pkt 6 i 7 ustawy 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wymienione przepisy stanowią, że w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uwzględnia się zwłaszcza: walory ekonomiczne przestrzeni (pkt 6); prawo własności (pkt 7). Wskazać należy, że pomimo treści pkt 7 ochrona przyznawana istniejącym stosunkom własnościowym nie ma charakteru bezwzględnego, jak również z regulacji tej nie wynika, że prawu własności nadaje się pierwszeństwo nad innymi wartościami wymienionymi w art. 1 ust. 2 ustawy, mającymi charakter równorzędny w planowaniu przestrzennym.
Zgodzić się trzeba ze skarżącymi, że ochrona prawa własności stanowi konstytucyjnie zagwarantowany obowiązek państwa, co wynika z art. 21 w związku z art. 64 Konstytucji RP. Tym samym, w kontekście art. 1 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, przedłożenie interesu publicznego nad interesem indywidualnym stron skarżących polegać musi na wykazaniu, że w interesie publicznym leżało ograniczenie (lub odjęcie) chronionego przez Konstytucję RP prawa własności. Zatem z tego powodu zaskarżona uchwała musi podlegać ocenie pod kątem zgodności z takimi przepisami Konstytucji, jak art. 64 i art. 31 ust. 3. Przepisy te po pierwsze stanowią podstawę zaliczenia własności do konstytucyjnych praw: art. 64 ust. 1 stanowiący, że każdy ma prawo do własności, innych praw majątkowych oraz prawo dziedziczenia), po drugie określają warunki (formalne i materialne) ograniczenia tego prawa: art. 64 ust. 3 stanowiący, że własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności oraz art. 31 ust. 3 stanowiący, że ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób oraz wtedy, gdy nie naruszają istoty wolności i praw. W świetle powyższych unormowań ograniczenie wykonywania prawa własności jest według Konstytucji dopuszczone.
Rozważając dalej przedmiotową kwestię należy zauważyć, że na mocy przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym gmina została upoważniona do ingerencji w prawo własności innych podmiotów w celu ustalenia przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenów położonych na jej obszarze. Wynika to wprost z treści art. 6 ust. 1 tej ustawy zgodnie, z którym ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Z kolei przepis art. 1 ust. 2 wymienia szereg równorzędnych przesłanek, które winny być wzięte pod rozwagę w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Konieczność uwzględniania w planowaniu przestrzennym wszystkich warunków określonych w art. 1 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym skutkuje dokonywaniem przez radę gminy wyboru, na podstawie oceny stanu faktycznego, któremu z warunków (mimo równorzędności mających nawet charakter konkurencyjny), przyznać pierwszeństwo w ich osiągnięciu względem pozostałych wymienionych w powołanym przepisie.
Uprawnienia rady gminy określone w art. 3 ust. 1 oraz art. 4 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, określane w literaturze jako władztwo planistyczne, w okolicznościach niniejszej sprawy uprawniały Radę Gminy, według Sądu, w ramach przewidzianych w art. 1 ust. 2, do spornego w sprawie przeznaczenia części wymienionych w skardze działek pod teren zabudowy produkcyjnej, rzemiosła i zabudowy usługowej.
Szczególnego podkreślenia wymaga też to, że spośród działek wymienionych w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, a następnie w skardze wyłącznie działki o nr [...], [...], [...] i [...] i częściowo działka nr [...] zyskały przeznaczenie pod zabudowę produkcyjną, rzemiosła i zabudowę usługową (2 P/U). Pozostałe wymienione przez skarżących działki tj. [...], [...], [...], [...] zgodnie z obowiązującym planem miejscowym mają przeznaczenie pod zabudowę mieszkaniową z dopuszczeniem zabudowy usługowej i rzemiosła (5 MNU) bądź przeznaczenie rolne (2ZR). Wobec faktu, iż skarżący kwestionują fakt przeznaczenia działek pod zabudowę produkcyjną, rzemiosła i usługową (2 P/U) uznać należy, iż zarzuty te mogą zostać odniesione wyłącznie do działek nr [...], [...], [...] i częściowo działki nr [...], które takie właśnie przeznaczenie zyskały na mocy obowiązującego planu. Zatem zarzuty odnośnie pozostałych działek są w tym kontekście całkowicie nieuzasadnione.
W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca naruszenie powołanych w skardze przepisów art. 1 ust. 2 pkt 6 i 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego sporządzony i uchwalony na zasadach i w trybie określonym w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz w zgodzie z powszechnie obowiązującymi przepisami nie narusza konstytucyjnej zasady ochrony własności, przewidzianej w art. 21 Konstytucji RP. Plan ten wyznacza natomiast granice korzystania z rzeczy, stanowiąc jednocześnie podstawę do ograniczenia wyrażonej w przepisie art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) swobody w wykonywaniu prawa własności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Katowicach z dnia 17 sierpnia 1999 r., II SA/Ka 1842/97, OwSS 2000/1/4). Przepis art. 140 kc, opisujący istotę prawa własności i wymieniający atrybuty właścicielskie, wskazuje, iż uchwalanie przez właściwy organ gminy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego mieści się w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego. Działając w oparciu o taką właśnie ustawę szczególną, jaką jest ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, rada miasta pełni władztwo planistyczne, stanowiące prawo legalnej ingerencji w sferę wykonywania prawa własności skarżących (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 13 maja 2004 r., SA/Bk 1532/03, LEX nr 173691). Podzielając przedstawiony wyżej pogląd Sąd nie dopatruje się w niniejszej sprawie naruszenia przepisu art. 140 kc.
Również brak jest podstaw do stwierdzenia, że treść uchwalonego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest sprzeczna z treścią przepisów art. 64 oraz ściśle związanym z nim art. 31 Konstytucji RP. W oparciu o utrwalone orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, wynikające z treści przepisu art. 64 ust. 3 Konstytucji RP, przesłanki dopuszczające ograniczenie prawa własności tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności, nie oznacza wyłączenia stosowania w odniesieniu do tego prawa zasady wyrażonej w art. 31 ust. 3 ustawy zasadniczej. Natomiast w kwestii pojmowania zasady proporcjonalności (której naruszenie również podniesiono w skardze) oraz wartości, których ochrona przemawia za dopuszczalnością ingerencji w konstytucyjne wolności i prawa, należy także odwołać się do utrwalonego orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego. Wynika z niego, iż norma przepisu art. 31 ust. 3 Konstytucji dopuszcza możliwość ingerencji w konstytucyjne prawa ze względu na bezpieczeństwo państwa, porządek publiczny, ochronę środowiska, zdrowia i moralności publicznej, wolności i praw innych osób. Ponadto musi zaistnieć konieczność takowej ingerencji, zaś sama ingerencja musi pozostawać w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do celów, których ochrona uzasadnia dokonane ograniczenie (vide: wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 maja 1999r. w sprawie K 13/98 za Z. Niewiadomskim, Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, Komentarz, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2004, str. 58-59). Odnosząc powyższe wskazania (co do interpretacji zawartej w art.31 ust.3 Konstytucji zasady proporcjonalności) do ograniczenia praw konstytucyjnych w planie zagospodarowania przestrzennego Sąd stwierdza, że rozstrzygając o konieczności ograniczenia takich praw w tym akcie prawa miejscowego należy przede wszystkim ocenić, czy konkretne ograniczenie jest niezbędne dla realizacji konstytucyjnie uzasadnionych celów. Następnie, czy realizacja tego celu w określonych warunkach jest możliwa bez konieczności ograniczenia praw kogokolwiek. Jeżeli zaś w warunkach konkretnej sprawy nie można zrealizować celu konstytucyjnie uzasadnionego bez ograniczenia czyichkolwiek praw, to należy ocenić, czy przyjęte w planie rozwiązanie prawa te ograniczy w najmniejszym stopniu.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać trzeba, że wbrew twierdzeniom skargi, przeznaczenie ww. działek w przedmiotowym planie pod zabudowę produkcyjną, rzemiosła i usługową (2P/U) nie stanowi o ograniczeniu uprawnień właścicielskich skarżących. Tym samym, chociaż strona skarżąca ocenia to rozwiązanie jako uciążliwe z powodu możliwości funkcjonowania na danym terenie tartaku, nie świadczy ono o naruszeniu wskazanych przepisów gwarantujących ochronę prawa własności, a w każdym razie nie jest działaniem przekraczającym władztwo planistyczne gminy.
Trzeba też, zdaniem Sądu, mieć na uwadze, że planowanie przestrzenne jest działalnością wykonywaną przez władze publiczne. Kompetencje do ustalania przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu posiada bowiem w zasadzie wyłącznie gmina, która, jak wynika z art. 163 w zw. z art. 164 ust. 1 Konstytucji, wykonuje zadania publiczne. W związku z tym, na organach gminy ciąży także obowiązek równego traktowania wszystkich podmiotów przez władze publicznej, wynikający z art. 32 ust. 1 Konstytucji. W tym kontekście należy zauważyć, że właściciele wszystkich nieruchomości położonych na obszarze przedmiotowego planu posiadają takie same ograniczenia.
Ponadto z przepisów art. 15 ust. 1 oraz art. 20 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wynika, iż podstawowym warunkiem jaki winien być spełniony przy projektowaniu i uchwalaniu planu miejscowego jest jego zgodność z ustaleniami wynikającymi ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego.
Jak wynika z uchwały nr XXXIV/242/10 z dnia 28 stycznia 2010 roku w sprawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Bystra-Sidzina tereny działek o numerach [...], [...], [...], [...] i częściowo teren działki o numerze [...] zostały oznaczone symbolem MR/PU i uzyskały przeznaczenie "tereny mieszkaniowo-zagrodowe" i "tereny działalności gospodarczej (drobny przemysł, składy i magazyny)". Zatem na terenach tych dopuszczalne było wyznaczenie terenów pod zabudowę obiektów produkcyjnych, baz i składów (str.53 Studium). W związku z powyższym dla terenów oznaczonych w przedmiotowym planie symbolem 2P/U zgodność ta została zachowana.
Sąd nie uznał za zasadne zarzutów zawartych w skardze, bowiem wszystkie one w przeważającej mierze sprowadzają się do wykazania wadliwości uchwały nr XXIII/148/12 z dnia 12 października 2012 roku ze względu na "zalegalizowanie" przez nią istnienia na przedmiotowych działkach tartaku, który w ocenie stron skarżących powstał i funkcjonuje nielegalnie oraz narusza prawo własności im przysługujące i utrudnia swobodne korzystanie z nieruchomości. Wskazać należy, że przedmiotowy plan miejscowy jako akt normatywny prawa miejscowego w żaden sposób nie może przesądzać czy konstytuować legalności istnienia tartaku lub też jak piszą skarżący "pomagać w próbie legalizacji" owego przedsięwzięcia. Tak więc uchwała ta nie może być uznana za "nielegalną" w zakresie dopuszczenia na przedmiotowym terenie prowadzenia działalności gospodarczej o profilu produkcyjnym, rzemieślniczym i usługowym, bowiem jak wyżej wskazano Rada Gminy w tym planie, zgodnie z prawem, podtrzymała przeznaczenie terenów ustalone w studium i w sposób dozwolony skorzystała z przysługującego jej władztwa planistycznego.
Podnoszone przez skarżących zarzuty odnośnie nieprawidłowości związanych z funkcjonowaniem tartaku, wysoki stopień uciążliwości związany z tą działalnością, wykracza poza ramy kontroli przedmiotowego planu, bowiem kwestie te mogą być rozstrzygane w ramach właściwych postępowań administracyjnych czy sądowych, leżących poza kompetencjami zarówno organu planistycznego jak i sądu administracyjnego.
Sąd z urzędu, nie będąc związany granicami skargi, dokonał również kontroli prawidłowości procedury planistycznej zastosowanej w niniejszej sprawie. W konsekwencji Sąd uznał, że organy planistyczne dochowały wszelkich wymagań związanych z procedurą planistyczną przy przygotowywaniu i uchwalaniu zaskarżonego planu.
Podsumowując, Sąd nie stwierdził, aby granice władztwa planistycznego zostały przekroczone, a zarzuty rozpoznawanej skargi uznał za bezzasadne. Dodać także należy, że zarzuty skarżących odnoszą się przede wszystkim do konkretnej inwestycji i są to kwestie, które powinny być rozstrzygane w drodze indywidualnego postępowania administracyjnego przez organy nadzoru budowlanego. Co więcej zapisy zaskarżonego planu odnośnie obszaru 2P/U (§ 24) wprowadzają określone ograniczenia odnośnie powierzchni zabudowy, powierzchni biologicznie czynnej, lokalizacji zieleni izolacyjnej, które muszą być uwzględniane w toku innych postępowań indywidualnych.
Nie stwierdziwszy naruszenia procedury planistycznej ani obiektywnie obowiązującego prawa Sąd jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.
U z a s a d n i e n i e
Skarżący M. K., A. K., J. P., W. P., D. P. i P. P. pismem z dnia 10 grudnia 2013r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na uchwałę Rady Gminy Bystra-Sidzina nr XXIII/148/12 z dnia 12 października 2012r., w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi Bystra w części dotyczącej ustaleń tego planu odnośnie działek o numerach ewidencyjnych [...], [...], [...], [...], [...] i [...]. Wskazano, że działki te zostały przeznaczone zaskarżonym planem jako tereny zabudowy produkcyjnej, rzemiosła i zabudowy usługowej 2P/U.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Bystra-Sidzina wniósł o jej oddalenie.
Podstawowymi kwestiami w przedmiotowej sprawie jest zagadnienie dopuszczalności wniesienia przez skarżących na w/w uchwałę Rady Gminy Bystra-Sidzina oraz zachowanie procedury związanej z wniesieniem skargi do sądu administracyjnego na uchwałę organu stanowiącego samorządu terytorialnego.
Zgodnie z brzmieniem art. 50 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270) uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym.
Również art. 101 ust.1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. z 2001r. Dz.U. nr 142, poz. 1591) wskazuje, iż skargę do sądu administracyjnego na uchwałę podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może wnieść każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone, po wcześniejszym bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia. Skargę na taką uchwałę można wnieść do sądu administracyjnego w imieniu własnym lub reprezentując grupę mieszkańców powiatu, którzy na to wyrażą pisemną zgodę. Natomiast w sprawie wezwania do usunięcia naruszenia stosuje się przepisy o terminach załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym.
Jak wynika z oświadczenia M. K. złożonego na rozprawie w dniu 24 marca 2014r. działki nr [...], [...], [...] i [...] (z tytułu prawa własności których wywodzi swój interes prawny) działki te "przejęła w drodze spadku po rodzicach" (...). Właścicielem działek nie jest jej mąż. Nie przeniosła własności działek na męża." Zatem mając na uwadze treść skargi i powołane tam numery działek, z których skarżący wywodzą swój interes prawny mający być naruszony przez zaskarżoną uchwałę oraz złożone na rozprawie oświadczenie M. K., któremu nie zaprzeczył A. K., ani pozostali współskarżący oraz pełnomocnik organu, którego akt zaskarżono przyjąć należy, że A. K. nie ma własnego interesu prawnego do wniesienia skargi na przedmiotową uchwałę (nie przysługiwało mu prawo własności). Złożył on skargę wraz z innymi osobami jako mąż M. K., a nie jako właściciel (współwłaściciel), którejś z działek powołanych przez skarżących. Nie przysługuje mu zatem interes prawny (a co najwyżej faktyczny) umożliwiający wniesienie skargi do Sądu, a tym bardzie nie można przyjąć, że ów interes prawny mógł zostać naruszony przez postanowienia zaskarżonej uchwały.
Interes prawny skarżącego, do którego wprost nawiązuje art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę. W orzecznictwie i doktrynie eksponuje się przede wszystkim bezpośredniość, konkretność i realny charakter interesu prawnego strony kształtowanego aktem stosowania prawa materialnego. Przy takim związku należy eliminować sytuacje, w których dopiero kolejne skutki wcześniejszej konkretyzacji normy prawnej w odniesieniu do jednego podmiotu, pośrednio wpływają na sytuację prawną drugiego podmiotu, wynikającą z zastosowania w stosunku do niego innej już normy prawnej. W przedmiotowej sprawie nie zachodzi nawet taki pośredni związek w odniesieniu do A. – jako podmiotu wnoszącego skargę do sądu administracyjnego.
Powyższe twierdzenia potwierdzają wypowiedzi zawarte w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdzie wyraźnie podnosi się, że w sytuacji, gdy skargę na uchwałę rady gminy składa podmiot, który nie powołuje się na własny interes prawny lub uprawnienie, ani nie działa w imieniu grupy mieszkańców, którzy wyrazili na to zgodę, a jedynie powołuje się na naruszenie przez uchwałę dóbr innych osób należy uznać, że skarga taka jest oczywiście bezzasadna, jako niedopuszczalna.
Z kolei dopuszczalność wniesienia skargi na podstawie art. 101 ust. 1 i ust. 2a ustawy o samorządzie gminnym, jako opartej na zindywidualizowanym interesie prawnym lub uprawnieniu, nie dotyczy skargi popularnej. Z tych względów skarga A. K. wniesiona w rozpoznawanej sprawie nie jest objęta przepisami art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, co powoduje jej niedopuszczalność, a tym samym oczywistą bezzasadność w rozumieniu art. 247 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, Sąd odrzucił skargę na podstawie art.58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270), który mówi, iż sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło