II SA/Kr 837/14

WyrokWSA w Krakowie2014-07-15

Skład orzekający: Iwona Niżnik-Dobosz, Paweł Darmoń, Renata Czeluśniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała Rady Miasta w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która przeznacza nieruchomość mieszkalną na cele usług publicznych, narusza prawo własności właściciela?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że przeznaczenie nieruchomości mieszkalnej na cele usług publicznych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, przy jednoczesnym dopuszczeniu utrzymania istniejącego budynku mieszkalnego z możliwością przebudowy i odbudowy, nie narusza istoty prawa własności. Ingerencja w prawo własności została uznana za uzasadnioną interesem publicznym i zgodną z postanowieniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego.
Stan faktyczny
Skarżący B.P. i M.W. zaskarżyli uchwałę Rady Miasta Krakowa w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Swoszowice-Wschód", zarzucając naruszenie prawa własności poprzez zakwalifikowanie ich nieruchomości mieszkalnej do terenów zabudowy usługowej z zakresu usług publicznych. Wskazali na nieproporcjonalne i nieuzasadnione ograniczenie prawa do dysponowania nieruchomością. Organ argumentował, że przeznaczenie terenu jest zgodne z planem i studium, a utrzymanie istniejącego budynku mieszkalnego z możliwością przebudowy i odbudowy stanowi uwzględnienie interesu skarżących.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddalono na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Niżnik-Dobosz (spr.) WSA Paweł Darmoń WSA Renata Czeluśniak Protokolant: Anna Balicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2014 r. sprawy ze skargi B.P. i M.W. na uchwałę nr XXI/243/11 Rady Miasta K. z dnia 6 lipca 2011 r. w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "[....] " skargę oddala. W dniu 6 lipca 2011 r. Rada Miasta Krakowa podjęła uchwałę nr XXI/243/11 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Swoszowice-Wschód". Uchwała została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego z dnia 9 sierpnia 2011 r., Nr 389, poz. 3428. Powyższa uchwała została zmieniona uchwałą nr LXXIX/1182/13 Rady Miasta Krakowa z dnia 10 lipca 2013 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Swoszowice-Wschód", która została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego z dnia 23 lipca 2013 r., poz. 4652. Uchwała nr XXI/243/11 z dnia 6 lipca 2011 r. była przedmiotem zaskarżenia w sprawie o sygn. akt II SA/Kr 318/14, w której Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie prawomocnym wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2014 r. oddalił skargę. Obecnie skargę na powyższą uchwałę wnieśli B. P.-W. i M. W., po uprzednim wezwaniu Rady Miasta K. do usunięcia naruszenia prawa pismem z dnia 21 marca 2014 r. Skarżący zaskarżyli uchwałę w części obejmującej § 16 ust. 2, zarzucając naruszenie art. 1 ust. 2 pkt 7 oraz art. 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 647 ze zm.) w związku z art. 64 ust. 3 i art. 31 ust. 3 Konstytucji oraz art. 140 Kodeksu cywilnego, poprzez nieproporcjonalne i nieuzasadnione ograniczenie przez zaskarżoną uchwałę prawa do dysponowania swoją nieruchomością, co stanowi jednocześnie naruszenie zasady poszanowania prawa własności, w tym uprawnienia do niezakłóconego korzystania z nieruchomości, wyrażonego w art. 1 Protokołu nr 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Na wstępie skarżący wskazali, że stanowiąca ich własność zabudowana działka nr [...], położona przy ul. M. w K. została w przedmiotowym planie zakwalifikowana do terenów zabudowy usługowej z zakresu usług publicznych. W znajdującym się na nieruchomości budynku wyodrębnione są dwa samodzielne lokale mieszkalne, w których skarżący początkowo zamieszkiwali jako najemcy, bowiem budynek był wówczas własnością Gminy Miejskiej K. Umowami sprzedaży z 2005 i 2008 r. skarżący nabyli przedmiotowe lokale i stali się właścicielami całej nieruchomości. W ocenie skarżących, wprowadzona w § 16 ust. 2 uchwały regulacja obejmująca ich działkę nr [...] do strefy oznaczonej symbolem 2 Up, stanowi rażące naruszenie prawa do zagospodarowania nieruchomości zgodnie z zamierzeniem właściciela. Ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru "Swoszowice-Wschód" w zakresie, w jakim uniemożliwiają skarżącym w pełni rozporządzać swoją nieruchomością na takich samych zasadach jak właściciele nieruchomości znajdujących się na obszarach zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej (MN), stanowią naruszenie art. 1 ust. 2 pkt 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz są niezgodne z art. 31 ust. 3 Konstytucji, a w zakresie, w jakim w bezpośrednim sąsiedztwie wyznaczają obszary zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z wyłączeniem nieruchomości skarżących - niezgodne z art. 32 ust. 1 w zw. z art. 64 ust. 2 Konstytucji. Poprzez zakwalifikowanie nieruchomości skarżących do obszaru znajdującego się w strefie 2Up, skarżący - pomimo, iż ich nieruchomość stanowi budynek mieszkalny - muszą w sposób nieuzasadniony znosić ograniczenia w korzystaniu ze swojej własności, albowiem mogą oni rozporządzać swoją nieruchomością tylko na cele związane z usługami publicznymi, tj. zgodnie z definicją zawarta w uchwale - z zakresu oświaty i wychowania, ochrony zdrowia i opieki społecznej oraz z zakresu kultury, łączności i administracji publicznej. Niemniej jednak, mimo iż nieruchomość skarżących stanowi budynek mieszkalny znajdujący się na działce przeznaczonej na cele mieszkalne, nie mogą oni korzystać ze swoich uprawnień właścicielskich na równi z właścicielami nieruchomości znajdujących się na terenach zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, z uwagi na bezzasadne i sprzeczne z istniejącym stanem faktycznym zakwalifikowanie ich nieruchomości do strefy usług publicznych. W ocenie skarżących, ustalenia planu miejscowego mają dla nich charakter dyskryminujący oraz bezzasadnie ograniczają ich w wykonywaniu uprawnień właścicielskich. Tak drastyczne zróżnicowanie stanu prawnego terenów o takich samych walorach i w dodatku poddanych takiemu samemu reżimowi prawnemu, a co za tym idzie zróżnicowanie sytuacji prawnej właścicieli terenów znajdujących się w tej samej strefie stanowi naruszenie art. 32 ust. 1 w zw. z art. 64 ust. 2 Konstytucji oraz art. 31 ust.3 Konstytucji. Skarżący wskazali, że trudno jest znaleźć jakiekolwiek obiektywne przesłanki, które przemawiałyby za koniecznością zakwalifikowania ich nieruchomości do strefy usług publicznych, wziąwszy pod uwagę zakwalifikowanie do strefy mieszkaniowej jednorodzinnej działek sąsiednich, które charakteryzują się takimi samymi cechami jak nieruchomość skarżących. Odstąpienie od zasady równości powinno mieć zawsze charakter wyjątkowy i powinno być dobrze uzasadnione. Jeżeli więc prawo traktuje odmiennie adresatów posiadających takie same cechy, konieczna jest jeszcze ocena kryterium, na podstawie którego dokonano owego zróżnicowania. W sprawie skarżących nie sposób znaleźć takiego obiektywnego kryterium. Ustalenia planu miejscowego, które wprowadzają arbitralne zróżnicowanie sytuacji prawnej właścicieli działek znajdujących się w tej samej strefie godzą w zasadę równości prawa. Zróżnicowania tego nie usprawiedliwiają rozwiązania proceduralne mające zastosowanie w procedurze planistycznej. Preferencyjne, nieusprawiedliwione żadnymi obiektywnymi kryteriami "lepsze" traktowanie niektórych właścicieli mających działki w tej samej strefie pozostaje w rażącej sprzeczności z art. 32 Konstytucji. Naruszenie art. 31 ust. 3 Konstytucji RP polega na pozbawieniu skarżących możliwości wykonywania w pełni swoich uprawnień właścicielskich do nieruchomości, co nie zostało usprawiedliwione żadnymi kryteriami. Tymczasem ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych praw mogą być ustanowione tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Zdaniem skarżących, brak jest jakichkolwiek argumentów natury prawnej przemawiających za wprowadzeniem takich ograniczeń w dysponowaniu ich nieruchomością. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując, że podniesiony w skardze zarzut jest nieuprawniony. W miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego obszaru "Swoszowice-Wschód" został wyznaczony teren 2Up przeznaczony pod tereny zabudowy usługowej z zakresu usług publicznych rozumiane, jako usługi służące realizacji celu publicznego, w rozumieniu przepisów odrębnych, głównie z zakresu oświaty i wychowania, w tym szkoły i przedszkola, z zakresu ochrony zdrowia i opieki społecznej, w tym żłobki, z zakresu kultury, łączności i administracji publicznej (por. § 16 ust. 1 w związku z § 3 pkt 5 postanowień planu). Teren ten obejmuje w głównej mierze działkę zabudowaną szkołą oraz działkę skarżących, na której zlokalizowany jest budynek mieszkalny, w którym mieściły się mieszkania dla nauczycieli. W oparciu o wszystkie rozpoznane istniejące uwarunkowania i potrzeby, oraz po rozpatrzeniu w dniu 21 września 2007 r. zarządzeniem Nr [...] Prezydenta Miasta K. wniosków złożonych do planu, został sporządzony projekt planu, w którym obie nieruchomości zostały przeznaczone pod zabudowę usługową z zakresu usług publicznych. Równocześnie, mając na uwadze okoliczność, iż budynek na działce nr [...] obręb [...], jest wykorzystywany pod funkcję mieszkalną, w ustaleniach projektu planu dopuszczono utrzymanie istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego (z wyodrębnionymi dwoma lokalami mieszkalnymi), z możliwością jego przebudowy i odbudowy. Ustalenia projektu planu nie dopuszczały możliwości rozbudowy i nadbudowy istniejącego budynku mieszkalnego ze względu na przyjęte (ustalone) wskaźniki zabudowy i zagospodarowania terenu tj.: wskaźnik wielkości powierzchni zabudowy na działce budowlanej nie może przekroczyć wartości 0,30 (por. § 16 ust. 4 pkt 1 postanowień planu) oraz powierzchnia terenu biologicznie czynna na działce budowlanej musi stanowić nie mniej niż 35%. Ustalone w planie wskaźniki nie pozwalają na rozbudowę istniejącego obiektu, gdyż skutkowałoby to ich przekroczeniem. Pełnomocnik organu podniósł, że żaden ze skarżących nie złożył w terminie do 31 sierpnia 2007 r. (termin składania wniosków do planu określony w ogłoszeniu i obwieszczeniach o podjęciu uchwały w sprawie przystąpienia do sporządzenia planu) wniosku do planu, ujawniającego ich zamierzenia i oczekiwania względem zagospodarowania nieruchomości mimo tego, że jak podano w skardze oboje skarżący zamieszkiwali już w budynku zlokalizowanym na działce nr [...] a nawet nabycie pierwszego lokalu przez skarżących nastąpiło w dniu 27 maja 2005 r. Następnie projekt planu, po zaopiniowaniu i uzgodnieniu przyjętych rozwiązań planistycznych, został wyłożony do publicznego wglądu w dniach od 26 stycznia do 23 lutego 2010 r. W okresie składania uwag do projektu planu nie wpłynęła również ze strony skarżących uwaga dotyczącą terenu działki nr [...]. Wobec tego, że w trakcie prowadzonych konsultacji społecznych, organ planistyczny nie odebrał informacji o zamierzeniach skarżących wobec wtedy już stanowiącej ich własność nieruchomości, brak było podstaw do zmiany zaproponowanych ustaleń dla tego obszaru w projekcie planu. Tym bardziej, że poprzez odpowiednie zapisy zabezpieczono utrzymanie istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego (z wyodrębnionymi dwoma lokalami mieszkalnymi), z możliwością jego przebudowy i odbudowy. W ocenie organu, wyznaczenie kategorii przeznaczenia terenu pod tereny zabudowy usługowej z zakresu usług publicznych jest zgodne z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ponadto plan miejscowy precyzyjnie określa warunki zagospodarowania tych terenów. Dlatego też ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Swoszowice - Wschód" nie naruszają przepisów prawa, a przyjęte rozwiązania pianistyczne wynikają z występujących uwarunkowań. Końcowo organ wskazał, że dopuszczalna ustawowo ingerencja w prawo własności wynika z art. 6 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w którym wskazano, iż ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Zatem zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dookreślają sposób wykonywania prawa własności. Niewątpliwie w niniejszej sytuacji właściciele nieruchomości, o której mowa w skardze, zostali ograniczeni w sposobie korzystania ze swojej własności, ponieważ sposób jej zagospodarowania został doprecyzowany postanowieniami planu. Wprowadzone rozwiązania planistyczne nie przekreślają jednak możliwości korzystania bądź rozporządzania nieruchomością zgodnie z przysługującym właścicielowi prawem własności. Skarżący mogą rozporządzać tą nieruchomością i korzystać z niej w sposób wynikający m.in. z ustaleń planu. Zatem pomimo ograniczenia prawa własności nie doszło do naruszenia istoty tego prawa. A ograniczenie to mieści się w ramach ustawowego upoważnienia dla organów planistycznych gminy do kształtowania prawa własności w procedurze sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył, co następuje. Skarga nie została uwzględniona. Zgodnie z treścią art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia, zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Z hipotezy art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (u.s.g.) wynika, że uprawnienie do wniesienia skargi na jego podstawie przysługuje wyłącznie temu podmiotowi, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone. W związku z powyższym, pierwszą kwestią wymagającą ustalenia jest, czy podmioty skarżące kontrolowaną uchwałę zasadnie wskazują, że ich interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone kontrolowaną uchwałą podjętą przez organ gminy. Legitymacja skargowa wynikająca z treści art. 101 u.s.g. opiera się na wykazaniu, że kwestionowana przez skarżącego uchwała rady gminy, w kontrolowanym przypadku konkretnie: miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, narusza interesy prawne skarżących. Dopiero po ustaleniu, że kwestionowany przez skarżących miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego narusza ich interesy prawne, sąd bada czy naruszenie przez postanowienia m.p.z.p. tych interesów prawnych jest zgodne z treścią powszechnie obowiązującego prawa. W tym miejscu trzeba wskazać, że zgodnie z treścią art. 147 p.p.s.a " § 1. Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. § 2. Rozstrzygnięcia w sprawach indywidualnych, wydane na podstawie uchwały lub aktu, o których mowa w § 1, podlegają wzruszeniu w trybie określonym w postępowaniu administracyjnym albo w postępowaniu szczególnym". Przesłanki stwierdzenia tej nieważności określa art. 28 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) w myśl którego: 1. Naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. |Skarżący B. P.. i M. W. kwestionują w/w uchwałę w części obejmującej § 16 ust. 2, zarzucając uchwale naruszenie art. 1 ust. 2 pkt| |7 oraz art. 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 647 ze zm.) w związku z art. 64 | |ust. 3 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 140 Kodeksu cywilnego, poprzez nieproporcjonalne i nieuzasadnione ograniczenie | |przez zaskarżoną uchwałę prawa do dysponowania swoją nieruchomością, co stanowi jednocześnie naruszenie zasady poszanowania prawa | |własności, w tym uprawnienia do niezakłóconego korzystania z nieruchomości, wyrażonego w art. 1 Protokołu nr 1 Konwencji o ochronie | |praw człowieka i podstawowych wolności. | |Powyższe określenie przez skarżących przedmiotu zaskarżenia w postaci części w/w planu miejscowego ma znaczenie między innymi: 1) | |dla określenia granic kontrolowanej sprawy, w związku z tym zakresu związania składu rozpoznającego kontrolowaną sprawę innymi | |wydanymi w sprawie ww. planu miejscowego wyrokami; 2) dla potencjalnie innych, hipotetycznych, kolejnych skarg wnoszonych na ten | |plan miejscowy. | |W postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada niezwiązania sądu granicami skargi, co nie oznacza, że sąd nie jest związany| |granicami przedmiotu zaskarżenia, którym jest konkretny akt lub czynność, kwestionowana przez uprawniony podmiot (uchwała Naczelnego| |Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 1997 r., sygn. akt OPS 12/96, opub. w ONSA 1997, nr 3, poz. 104). | |Przedmiotem zaskarżenia może być zatem cały plan miejscowy lub jego część i ta druga sytuacja, jak ustalił skład rozpoznający, ma| |miejsce w kontrolowanej sprawie. | |Zgodnie z treścią art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (dalej w skrócie u.s.g.) każdy, czyj interes | |prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji | |publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. | |Oznacza to, że w pierwszej kolejności obowiązkiem Sądu jest zbadanie, czy wniesiona skarga spełnia w/w wymogi formalne, do których| |ustawodawca zalicza: uprzednie bezskuteczne wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia oraz zachowanie | |terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. | |W tej sprawie warunki formalne zostały zachowane. Skarga skarżących została wniesiona w terminie, po uprzednim bezskutecznym | |wezwaniu rady gminy do usunięcia naruszenia interesu prawnego. | |Trzeba także stwierdzić, że skarżący posiadają, co zostanie wykazane poniżej, legitymację do wniesienia swojej skargi, wynikającą z| |faktu skutecznego wykazania naruszenia przez zaskarżony plan miejscowy ich odpowiednio sformułowanych interesów prawnych. | |Skarżący są właścicielami zabudowanej działki nr [...], położonej przy ul. M. w K. która została w przedmiotowym planie | |zakwalifikowana do terenów zabudowy usługowej z zakresu usług publicznych. W znajdującym się na nieruchomości budynku wyodrębnione | |są dwa samodzielne lokale mieszkalne. | |Kwestionowany przez nich zapis zaskarżonej uchwały uniemożliwia skarżącym w pełni rozporządzać swoją nieruchomością na takich samych| |zasadach jak właściciele nieruchomości znajdujących się na obszarach zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej (MN). | |Co prawda skarżący kwestionują w skardze § 16 ust. 2 części tekstowej uchwały, ale z treści i argumentacj całości skargi wynika ,że | |dotyczy ona także i § 16 ust. 1 uchwały w jakim przeznacza on na cele usług publicznych działkę skarżących. | |Poprzez zakwalifikowanie nieruchomości skarżących do obszaru znajdującego się w strefie 2Up, skarżący - pomimo, iż ich nieruchomość | |stanowi budynek mieszkalny - muszą w sposób nieuzasadniony znosić ograniczenia w korzystaniu ze swojej własności, albowiem mogą oni | |rozporządzać swoją nieruchomością tylko na cele związane z usługami publicznymi, tj. zgodnie z definicją zawarta w uchwale - z | |zakresu oświaty i wychowania, ochrony zdrowia i opieki społecznej oraz z zakresu kultury, łączności i administracji publicznej. | |Niemniej jednak, mimo iż nieruchomość skarżących stanowi budynek mieszkalny znajdujący się, ich zdaniem, na działce przeznaczonej na| |cele mieszkalne, nie mogą oni korzystać ze swoich uprawnień właścicielskich na równi z właścicielami nieruchomości znajdujących się | |na terenach zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, z uwagi na bezzasadne i sprzeczne z istniejącym stanem faktycznym | |zakwalifikowanie ich nieruchomości do strefy usług publicznych. Nie mogą przykładowo prowadzić usług o charakterze komercyjnym, | |które są dopuszczone dla obszaru budownictwa jednorodzinnego. | |Wobec tej okoliczności, wynikającej z powyższego opisu, a polegającej na tym, że postanowienia planu obiektywnie ograniczają prawo | |własności skarżących, można przyjąć, że postanowienia planu miejscowego naruszają interes prawny skarżących, wywodzący się z art. | |140 K.c. Inną, zasadniczą kwestią ustalaną później jest to, czy przedmiotowe naruszenie interesu prawnego skarżących jest zgodne z | |powszechnie obowiązującym prawem. | |W świetle powyższych ustaleń można zatem zasadnie stwierdzić, że skarżący posiadają legitymację skargową do wniesienia skargi. | |Wzorcem normatywnym kontroli Sądu jest treść art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie z | |treścią art. 28 ust. 1 u.p.z.p., podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały rady gminy w całości lub w części stanowi naruszenie| |zasad sporządzania planu miejscowego, istotne naruszenie trybu jego sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym | |zakresie. | |Wskazanie w przywołanym przepisie prawnym podstaw nieważności uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego | |prowadzi do uznania, iż przepis ten stanowi lex specialis wobec art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, według którego uchwała | |lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem (a więc z jakimkolwiek przepisem prawa) są nieważne, chyba że naruszenie prawa ma | |charakter nieistotny. W tym ostatnim przypadku, zgodnie z art. 91 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym, organ nadzoru lub na | |podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. | |1270), sąd administracyjny nie stwierdza nieważności uchwały, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę wydano z naruszeniem prawa. | |Wniosek ten oznacza, że rozstrzygnięcia nadzorcze wojewody albo orzeczenia sądu administracyjnego stwierdzające nieważność uchwał w | |sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego są wydawane w przypadku zajścia co najmniej jednej z podstaw nieważności | |wymienionych w art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zatem pozostałe naruszenia prawa (niewymienione | |w powołanym wyżej przepisie) należałoby traktować jako nieistotne, a więc niebędące przyczyną nieważności uchwały (por.: T. | |Bąkowski: Komentarz do art. 28 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U.03.80.717), w: T. | |Bąkowski, Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz, Zakamycze, 2004). | |Sąd, zgodnie z art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc | |związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. | |W kontrolowanej sprawie istotne znaczenie przedstawia okoliczność, że zaskarżony plan miejscowy był już przedmiotem kontroli | |sądowoadministracyjnej. Uchwała nr XXI/243/11 z dnia 6 lipca 2011 r. była przedmiotem zaskarżenia w sprawie o sygn. akt II SA/Kr | |318/14, w której Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie prawomocnym wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2014 r. oddalił skargę. | |W przywołanym wyroku Sąd stwierdził: "W pierwszym rzędzie należy wskazać, że Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona uchwała Rady Miasta| |Krakowa nr XXI/243/11 z 6 lipca 2011 r. była przyjęta z naruszeniem przepisów w zakresie właściwości organów. Nie stwierdzono | |również, aby wprowadzony nią miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla obszaru "Swoszowice-Wschód" został sporządzony i | |uchwalony z istotnym naruszeniem trybu sporządzania planu. Nadto w ocenie Sądu w zakresie obszaru stanowiącego nieruchomość | |skarżących organ działając zgodnie z przysługującym mu władztwem planistycznym - nie naruszył zasad sporządzania planu (art. 28 ust.| |1 u.p.z.p.). Jedną z podstawowych zasad sporządzania planów miejscowych jest przestrzeganie zgodności treści tego planu ze studium | |uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Obowiązek zgodności postanowień planu miejscowego z ustaleniami studium | |wynika wprost z dyspozycji art. 15 ust. 1 i art. 20 ust. 1 u.p.z.p. Stosownie do treści art. 20 ust. 1 wójt, burmistrz albo | |prezydent miasta sporządza projekt planu miejscowego, zawierający część tekstową i graficzną, zgodnie z ustaleniami studium oraz | |przepisami odrębnymi, odnoszącymi się do obszaru objętego planem. Także art. 9 ust. 4 ustawy stanowi, iż ustalenia studium są | |wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych". | |Mając na uwadze w/w orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 kwietnia 2014 r., trzeba stwierdzić, że | |zgodnie z treścią art. 170 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, | |który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Pojęcie | |orzeczenia sądowego obejmuje przede wszystkim wyroki i postanowienia. Ze względu na to, że ustawodawca w treści art. 170 Prawa o | |postępowaniu przed sądami administracyjnymi posługuje się pojęciem orzeczeń prawomocnych (a nie tylko wyroków, jak to czyni w treści| |art. 171), konieczne jest przyjęcie, iż skutki prawne, o jakich mowa w art. 170 dotyczą wszystkich prawomocnych orzeczeń niezależnie| |od ich formy. | |Warto jednocześnie zauważyć, że w piśmiennictwie dotyczącym procedury sądowoadministracyjnej prezentowany jest pogląd, zgodnie z | |którym wyrok składa się z sentencji i uzasadnienia (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu | |przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2006 - Komentarz do art.132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o | |postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.02.153.1270), J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. | |Komentarz, Warszawa 2004, s. 195), co w konsekwencji prowadzi do zasadnego wniosku, iż w przypadkach, gdy sporządzone zostało | |uzasadnienie wyroku, nie można utożsamiać pojęcia wyroku wyłącznie z samą jego sentencją. | |W doktrynie i orzecznictwie podkreśla się, że ratio legis cytowanego unormowania polega na tym, że gwarantuje ono zachowanie | |spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w | |całym systemie sprawowania władzy (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Komentarz do art. 170 ustawy z dnia 30 | |sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, | |Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2006, wyrok NSA z dnia 19 maja 1999 r., IV SA 2543/98, | |niepubl.). | |Prawomocne oddalenie skargi na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków podejmowanych w sprawach z zakresu | |administracji publicznej - o ile powodem oddalenia nie był brak legitymacji procesowej skarżącego - jest równoznaczne z wiążącym | |stwierdzeniem sądu, że zaskarżony akt nie jest obarczony wadami uzasadniającymi konieczność jego wyeliminowania z obrotu prawnego. | |Legalność tego aktu jest zatem przesądzona i nie może być kwestionowana w innym postępowaniu sądowoadministracyjnym, którego | |przedmiotem jest ocena zgodności z prawem tego samego aktu, również w postępowaniu przed sądem drugiej instancji (wyrok NSA z dnia | |20 stycznia 2006 r., I FSK 505/05, publ.: LEX nr 250245). | |Zasadne jest stanowisko, że moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w | |odniesieniu do sądów oznacza, że podmioty te muszą przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w | |prawomocnym orzeczeniu, a w konsekwencji w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie | |badana (por. J. Kunicki: Glosa do postanowienia SN z dnia 21 października 1999 r., I CKN 169/98, OSP 2001, z. 4, poz. 63). | |Trzeba zauważyć przy tym, że przepisy obowiązującego prawa dają podstawy do składania w różnym czasie przez szeroki katalog | |legitymowanych podmiotów skarg na te same akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków podejmowanych w sprawach z | |zakresu administracji publicznej. Wynika to z regulacji w myśl których każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone| |uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy bądź powiatu (art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, art. 87 ust. 1 | |ustawy o samorządzie powiatowym) w sprawie z zakresu administracji publicznej, a w przypadku województwa aktem prawa miejscowego | |(art. 90 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa), może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia (co nie jest ograniczone| |żadnym terminem) - zaskarżyć akt do sądu administracyjnego. Zwłaszcza uchwały dotyczące miejscowych planów zagospodarowania | |przestrzennego są przedmiotem licznych skarg składanych w różnych terminach. | |Skutkiem zasady mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia jest to, że przesądzenie we wcześniejszym wyroku kwestii o charakterze | |prejudycjalnym oznacza, że w postępowaniu późniejszym ta kwestia nie może być już w ogóle badana (por. wyrok SN z dnia 12 lipca 2002| |r., V CKN 1110/00, LEX nr 74492, B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Komentarz do art. 170 ustawy z dnia 30 | |sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Lex 2011). Moc wiążąca wcześniejszego orzeczenia z art. 170 | |Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, iż dana kwestia prawna | |kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu (wyrok NSA z dnia 13 kwietnia 2010 r., I GSK 1071/08, LEX nr 594362). | |W realiach przedmiotowej sprawy prawomocne oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w sprawie o sygn. akt: II SA/Kr| |318/14 skargi na uchwałę Rady Miasta Krakowa Rady Miasta K., będącej przedmiotem niniejszej skargi, ma zatem ten skutek, że | |przesądza o braku podstaw do stwierdzenia nieważności uchwały w całości. | |Sentencja w/w wyroku, jak i jego uzasadnienie w sprawie o sygn. akt: II SA/Kr 318/14 wskazują, że Sąd Administracyjny rozpoznając w | |sprawie o sygn. akt: II SA/Kr 318/14 skargę na opisaną wyżej uchwałę i działając przy rozpatrywaniu sprawy w granicach kompetencji | |wynikających z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. braku związania| |zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w skardze podstawą prawną, niezależnie od zarzutów skargi, poddał ocenie legalności tryb | |podjęcia przedmiotowej uchwały, zachowanie zasad sporządzania planu miejscowego oraz przestrzeganie właściwości organów i oddalając | |skargę stwierdził, że nie zaistniały podstawy do stwierdzenia nieważności uchwały oparciu o treść art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu| |i zagospodarowaniu przestrzennym. | |Powyższe konstatacje należy uzupełnić stwierdzeniem, że w doktrynie i orzecznictwie formułowany jest pogląd podzielany przez skład | |rozpoznający, podnoszący, że z uwagi na powszechnie obowiązujący charakter planu miejscowego i jego znaczenie dla skonkretyzowanych| |i zindywidualizowanych interesów prawnych podmiotów posiadających określony tytuł prawny do nieruchomości objętej postanowieniami | |planu, taki podmiot ma prawo do skutecznego wszczęcia kontrolnego postępowania sądowego pomimo prawomocnego oddalenia skargi na | |ponownie kwestionowany przez dany podmiot plan miejscowy, a to z uwagi na jego publiczne prawo podmiotowe polegające na możliwości | |żądania kontroli planu przez sąd pod kątem jego zindywidualizowanego i skonkretyzowanego i realnego interesu prawnego. | |Ten pogląd opiera się na stwierdzeniu, że pierwsza kontrola sądowa zakończona prawomocnym wyrokiem oddalającym skargę koncentrowała | |się na zindywidualizowanym i skonkretyzowanym interesie prawnym pierwszego skarżącego a ustalenia dotyczące zasad sporządzania | |planu, postępowania planistycznego i właściwości organów miały charakter ogólny i były podjęte z uwagi na ochronę wartości | |postępowania sądowoadministracyjnego, którą jest obiektywny porządek prawny. | |W przypadku kolejnej skargi istotne jest zatem ustalenie, czy z uwagi na prawny interes skarżącego, w jego konkretnym, | |zindywidualizowanym przypadku nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności planu w części dotyczącej i naruszającej jego | |interes prawny w sposób nie dopuszczony przez obiektywny porządek prawny. | |Ten sposób wykładni prawa jest zbieżny ze stanowiskiem WSA w Krakowie wyrażonym w wyroku z dnia 10 stycznia 2014 r., znak II SA/Kr | |1385/13, które podnosi, że "Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, zasada związania prawomocnym orzeczeniem sądu wymaga dużej | |rozwagi przede wszystkim ze strony sądu po raz pierwszy rozpoznającego "daną kwestię", która będzie występowała także w sprawach | |późniejszych. Wyrażona przez ten sąd ocena będzie oddziaływać na inne postępowania w przyszłości. Wspomniana zasada musi być jednak | |stosowana z dużą ostrożnością również przez sąd orzekający w tej sprawie, w której pojawia się kwestia, która ogólnie została już | |uprzednio oceniona. Chodzi o to, by sąd prawidłowo przyjął zakres związania innym wyrokiem i aby zbyt pochopnie nie stwierdził, że w| |rozpoznawanej sprawie (tzn. późniejszej wobec sprawy o sygn. akt II SA/Kr 355/11) nie wolno Sądowi dokonywać żadnych ocen w tym | |zakresie. W sprawach dotyczących kilku skarg na ten sam plan miejscowy, rozpoznawanych w różnych okresach czasu, zakres związania | |wcześniejszym rozstrzygnięciem należy oceniać przy uwzględnieniu indywidualnego interesu podmiotu skarżącego w danej sprawie, nie | |zaś wyłącznie przez pryzmat ogólnych tez sformułowanych w poprzednim orzeczeniu na tle interesu prawnego przysługującego podmiotom | |skarżącym w tamtej sprawie (tak Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 23 października 2012 r., sygn. akt II OSK | |1825/12). Analogiczne stanowisko zajął w uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok z dnia 28 września 2012 r., sygn. | |akt II OSK 1563/12, opub. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych)". | |Idąc tym tokiem wykładni prawa, skład rozpoznający skargę B. P. i M. W. zbadał, czy naruszenie ich zindywidualizowanych i | |skonkretyzowanych interesów prawnych wynikających z prawa własności, przedmiotowej zabudowanej działki nr [...] wykazane przez | |skarżących jest zgodne z powszechnie obowiązującym prawem. | |Należy w tym miejscu podkreślić, że w przypadku istnienia w obrocie prawnym wyroku sądowego oddalającego prawomocnie skargę na cały | |zaskarżony plan miejscowy, badanie w kolejnej skardze stopnia naruszenia interesu prawnego skarżącego pod kątem zgodności tego | |naruszenia z porządkiem prawnym - jest z zasady ograniczone i zawężone do obszaru, względem którego skarżący ma tytuł prawny. | |Badanie sposobu przeznaczenia w planie działki, do której dany skarżący nie posiada tytułu prawnego byłoby potencjalnie dopuszczone | |tylko i wyłącznie w przypadku, gdyby wykazał, że takie przeznaczenie tej działki, do której nie posiada tytułu prawnego, narusza | |jego zindywidualizowany, konkretny, realny interes prawny. Trzeba bowiem podkreślić, że ponowne badanie sprawy zgodności z prawem | |planu miejscowego dopuszczające stwierdzenie nieważności stanowi jednak pewien wyłom w koncepcji prawomocności orzeczenia sądowego i| |powinno być stosowane na zasadzie wyjątku i w zakresie precyzyjnie zawężonym do ochrony zindywidualizowanego, konkretnego, realnego | |interesu prawnego skarżącego. | |Wobec okoliczności istnienia prawomocnego wyroku oddalającego skargę na kontrolowany plan miejscowy "Swoszowice-Wschód", Sąd - jak | |to było wyjaśnione i podkreślone powyżej - bada jedynie, czy kwestionowany plan miejscowy narusza w sposób niezgodny z prawem | |interesy prawne skarżących B. P. i M. W. wynikające z interesu prawnego, generowanego faktem posiadania prawa własności do działki | |nr [...] objętej postanowieniami planu. Kwestie pozostałe są objęte postanowieniami prawomocnego w/w orzeczenia Wojewódzkiego Sądu | |Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 kwietnia 2014 r. | |Skarżący B. P. i M. W. zakwestionowali w zaskarżonym planie miejscowym przeznaczenie swojej działki. Podnieśli, że w sposób | |całkowicie nieuzasadniony prawnie działka pozostająca ich własnością została przeznaczona, zakwalifikowana do terenów zabudowy | |usługowej z zakresu usług publicznych, na zamiast na cele zabudowy jednorodzinnej. | |Na podstawie § 16 ust. 1 części tekstowej zaskarżonego planu miejscowego określony został wymóg, by tereny oznaczone na rysunku | |planu od 1UP do 3 UP – posiadały następujące przeznaczenie: "tereny zabudowy usługowej z zakresu usług publicznych, w rozumieniu § 3| |pkt 5", części tekstowej uchwały. | |Zgodnie z treścią § 3 pkt 5 uchwały: "Ilekroć w niniejszej uchwale oraz na rysunku planu jest mowa o: - usługach publicznych - | |należy przez to rozumieć usługi służące realizacji celu publicznego, w rozumieniu przepisów odrębnych, głównie z zakresu oświaty i | |wychowania, w tym szkoły i przedszkola, z zakresu ochrony zdrowia i opieki społecznej, w tym żłobki, z zakresu kultury, łączności i | |administracji publicznej". | |Jednocześnie w treści § 16 pkt 2 kontrolowanej uchwały, prawodawca lokalny stanowi, że "w terenie oznaczonym symbolem 2 UP, na | |działce nr [...], dopuszcza się utrzymanie istniejącego budynku mieszkalnego, z możliwością przebudowy i odbudowy". | |Nadto, zgodnie z § 6 ust. 2 pkt 2 kontrolowanej uchwały, tereny zabudowy usługowej z zakresu usług publicznych wyznaczone na rysunku| |planu pod symbolami 1Up do 3 Up, odpowiadają rodzajowi terenów przeznaczonych "pod budynki związane ze stałym lub czasowym pobytem | |dzieci i młodzieży". | |Skarżący jako postulowane dla siebie i oczekiwane, wskazują przeznaczenie ich działki w planie pod zabudowę jednorodzinną. | |W myśl § 6 ust. 2 pkt 1 planu miejscowego (uchwały) Tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, wyznaczone na rysunku planu pod | |symbolami 1 MN (Z) do 8MN(Z), 1 MN(S) do 22 MN(S), 1MN do 34 MN oraz IMN(D) i 2 MN(D) – odpowiadają rodzajowi terenów przeznaczonych| |pod "zabudowę mieszkaniową". | |Zgodnie z § 14 ust. 1 miejscowego planu (uchwały), ustala się przeznaczenie terenów wyznaczonych na rysunku planu pod symbolami : | |1MN-34MN- tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, | |2) 1MN (s) do 22 MN(s) – tereny zabudowy jednorodzinnej na obszarze potencjalnego zagrożenia jakości wód leczniczych oraz na | |obszarze spływu wód pierwszego poziomu wodonośnego do obszarów zasilania zbiornika wód leczniczych (....)" | |Zgodnie z treścią § 14 ust. 3 planu miejscowego: W terenach określonych wg. ust. 1 jako uzupełnienie ich przeznaczenia | |dopuszcza się lokalizację: 1) Zabudowy usługowej, z zastrzeżeniem § 6 ust. 1 pkt 3 , a w terenach oznaczonych symbolami 11 MN do 34 | |MN oraz 1 MN(S) do 22 MN(S), również z zakresu usług komercyjnych w rozumieniu § 3 pkt 7, a także utrzymanie istniejącego terenu | |obiektów produkcyjnych na działkach nr [...] i [...] obręb [...] w terenie oznaczonym symbolem 14 MN, z zastrzeżeniem § 6 ust. 1 pkt 3, | |2) Terenów sportu i rekreacji, 3) Terenów zieleni urządzonej, 4) terenów komunikacji, w tym: (.....), 5) terenów i obiektów | |infrastruktury technicznej, związanych z obsługą wyznaczonych terenów budowlanych". | |W sprawie bezsprzeczne jest, że działka skarżących jest usytuowania na terenie oznaczonym w planie miejscowym symbolem [...]. Teren | |ten na rysunku planu graniczy z obszernym, w stosunku do niego, obszarem 14 MN. Nieopodal rozciągają się znaczne obszary oznaczone| |10 MN, 13 MN. | |Z rysunku obowiązującego Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Miasta Krakowa, przyjętego na mocy Uchwały | |nr XII/87/03 Rady Miasta Krakowa z dnia 1 kwietnia 2003 r., zmienionej Uchwalą nr XCIII/1256/10 Rady Miasta Krakowa z dni 3 marca | |2010 r. (zwanego dalej Studium) wynika, że ten akt polityki przestrzennej gminy wyznacza na tym obszarze, obejmującym działkę | |skarżących, teren oznaczony w części tekstowej Studium symbolem [...]. | | Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r., Nr 80, | |poz. 717 ze zm.) "Wójt, burmistrz albo prezydent miasta sporządza projekt planu miejscowego, zawierający część tekstową i graficzną,| |zgodnie z zapisami studium oraz z przepisami odrębnymi, odnoszącymi się do obszaru objętego planem". Zarazem w myśl art. 20 ust. 1 | |u.p.z.p. : " 1. Plan miejscowy uchwala rada gminy, po stwierdzeniu, że nie narusza on ustaleń studium, rozstrzygając jednocześnie o | |sposobie rozpatrzenia uwag do projektu planu oraz sposobie realizacji, zapisanych w planie, inwestycji z zakresu infrastruktury | |technicznej, które należą do zadań własnych gminy, oraz zasadach ich finansowania, zgodnie z przepisami o finansach publicznych. | |Część tekstowa planu stanowi treść uchwały, część graficzna oraz wymagane rozstrzygnięcia stanowią załączniki do uchwały". | |W pierwszej kolejności trzeba zatem ustalić okoliczność nie naruszania przez postanowienia rysunku i części tekstowej | |kontrolowanego miejscowego planu postanowień rysunku i części tekstowej Studium. Zgodnie z częścią tekstową Studium, "tereny | |oznaczone na rysunku Studium symbolem "[...]" – to tereny o przeważającej funkcji mieszkaniowej niskiej intensywności. | |Główne funkcje: | |– zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna wraz z : | |–niezbędnymi obiektami i urządzeniami służącymi realizacji celów publicznych na poziomie lokalnym, | |– obiektami i urządzeniami usług komercyjnych, służących zaspokojeniu potrzeb mieszkańców na poziomie lokalnym. | |2. Główne kierunki zagospodarowania przestrzennego: | |-realizacja zabudowy jednorodzinnej w gabarycie i formie oraz układzie zgodnym z warunkami i tradycją lokalna, | |-porządkowanie i rozbudowa istniejących układów przestrzennych (.....) | |-przekształcenia terenów o układzie własności gruntów typowych dla obszarów rolniczych w tereny zabudowy miejskiej drogą scaleń i | |reparcelacji gruntów | |- kształtowanie nowych zespołów zabudowy o czytelnym układzie i kompozycji przestrzennej, uwzględniających konieczność lokalizowania| |ogólnodostępnych przestrzeni publicznych | |-uzupełnianie funkcji mieszkalnych zabudową usługową komercyjną z wykluczeniem (....)." | |Mając na uwadze zacytowane powyżej główne funkcje terenu oznaczonego na rysunku Studium symbolem MN i zarazem znaczną rozległość | |tego obszaru na rysunku Studium (a zatem i znacznie potrzeby mieszkańców tego terenu także w zakresie usług publicznych)- trzeba | |określić, zdaniem Sądu, jako prawidłowe i zgodne z postanowieniami Studium - działania prawodawcy lokalnego, który na obszarze | |adekwatnym dla obszaru oznaczonego MN na rysunku Studium (w tym na działce skarżących) – w rysunku miejscowego planu | |zagospodarowania przestrzennego wyodrębnił specjalnie zwarty teren usytuowany wzdłuż dróg publicznych, o dobrym układzie | |komunikacyjnym oznaczony symbolem 2Up – jako zabezpieczający realizację celów publicznych na poziomie lokalnym przez przeznaczenie | |tych terenów na usługi publiczne, czyli jak stanowi Studium na niezbędne obiekty i urządzenia służące realizacji celów | |publicznych na poziomie lokalnym. | |Teren oznaczony symbolem 2 Up (na którym jest działka skarżących) na rysunku planu, znajdujący się w Studium odpowiednio na obszarze| |MN, sąsiaduje na rysunku planu z kilkakrotnie większymi terenami 14 MN i 10MN, realizującymi postanowienia rysunku Studium dla | |obszaru MN, w stosunku do których działka skarżących znajdująca się na obszarze 2Up zapewnia realizację usług publicznych. Działka| |skarżących jest przy tym w pełni wkomponowana w teren oznaczony symbolem 2 Up. Przeznaczenie działki skarżących na teren oznaczony | |symbolem MN w rysunku planu stanowiłoby dezintegrację materialnoprawnych, merytorycznych łącznie potraktowanych postanowień rysunku | |i części tekstowej planu. Jednocześnie z rysunku planu wynika, że tereny oznaczone na rysunki planu symbolami 2Up, 1U, 1 Up, 2U, 8 | |U tworzą przestrzenną całość względnie zwartą, zgeometryzowaną, uporządkowaną całość skupioną wokół przecinających się dróg | |publicznych służąc odpowiednimi funkcjami usługowymi wobec kilkakrotnie większych otaczających je terenów oznaczonych na rysunku | |planu MN. Usytuowanie działki skarżących na terenie oznaczonym 2 Up znajduje pełnie uzasadnienie w koncepcji planu zakładającego | |skupienie usług na wyraźnie wydzielonym do tego obszarze. | |Trzeba zarazem zaznaczyć, że działka skarżących znajduje się w sąsiedztwie szkoły i prawodawca lokalny miał prawo, wynikające z | |zakresu władztwa planistycznego, ten teren przeznaczyć na usługi publiczne z automatycznym wyłączeniem w tym miejscu usług | |komercyjnych dopuszczonych w budownictwie jednorodzinnym. Trzeba także zauważyć, że zadania planu miejscowego wymierzone są na | |przyszłość, co wynika z celu i funkcji planu. Prawa nabyte skarżących zapewnia treść § 16 ust. 2 miejscowego planu, pomimo tego, że| |skarżący kwestionują zgodność tej normy z prawem. | |W analizowanym przypadku, tj. w odniesieniu do działki skarżących, zdaniem Sądu, postanowienia miejscowego planu, czyli | |kontrolowanej uchwały - nie tylko nie naruszają, ale są w pełni zgodne z postanowieniami Studium. Wykładnia prawa miejscowego i | |postanowień Studium zaprezentowana przez Sąd jest spójna z tezami wyroku NSA z dnia 28 marca 2014 r., sygn., II OSK 518/13, | |formułowanymi w odniesieniu do relacji pomiędzy zgodnością miejscowego planu ze Studium: "Przede wszystkim należy wskazać, że | |studium wyznacza na obszarze, który został objęty granicami planu, a położonym po południowej stronie ulicy N., tereny o | |przeważającej funkcji mieszkaniowej wysokiej intensywności, które zostały oznaczone na planszy K1 studium symbolem MW. Zdaniem | |Naczelnego Sądu Administracyjnego nietrafny jest pogląd, wedle którego na tym terenie można w miejscowym planie wyznaczać wyłącznie | |tereny zabudowy wielorodzinnej. Studium jest dokumentem ustalającym kierunki zagospodarowania a ustalenia planu powinny je | |uszczegóławiać. Wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji Rada M. K. ustalając w planie teren 4U na obszarze opisanym w studium jako| |MW tej zasady nie naruszyła. Przyjmując swoje stanowisko dotyczące terenu 4U Sąd ten nie wziął pod uwagę bardzo istotnej | |okoliczności. Mianowicie tego, że teren oznaczony w studium MW, w ramach którego w planie ustalono przeznaczenie terenu 4U jest | |wielokrotnie większy niż teren 4U. Już choćby z tego względu należy opowiedzieć się za dopuszczalnością ustalenia w planie, na tak | |dużym terenie przeznaczonym w studium pod budownictwo wielorodzinne, o przeznaczeniu jego części (tu obszaru o pow. 2,91ha) pod | |zabudowę usługową o charakterze komercyjnym. Nie biorąc pod uwagę proporcji tych terenów i uznanie przeznaczenia terenu pod zabudowę| |usługową o charakterze komercyjnym jako niezgodnego z prawem, Sąd Wojewódzki wszedł w kompetencje organu planistycznego wynikające | |z przysługującego mu władztwa planistycznego". | |Z kontroli Sądu wynika, że sposób przeznaczenia w miejscowym planie nieruchomości skarżących przez jego oznaczenie symbolem 2Up | |jest zgodne z postanowieniami Studium. W Studium działka skarżących znajduje się na terenie oznaczonym symbolem MN. Skoro zatem | |dla terenu obejmującego nieruchomość skarżących w Studium wskazano jako główną funkcję zabudowę jednorodzinną wraz z niezbędnymi | |obiektami i urządzeniami służącymi realizacji celów publicznych, to "wyspecyfikowanie" w ramach obszaru oznaczonego w Studium | |symbolem MN - przez postanowienia miejscowego planu: terenu 2Up, na którym znajduje się działka skarżących, stanowiącego zwartą | |urbanistycznie enklawę w obszarze o przeznaczeniu w planie MN, instrumentalnego wobec funkcji budownictwa jednorodzinnego i | |funkcjonalnie nieodłącznie z nią powiązanego - stanowi wykonanie kierunku zagospodarowania terenu określonego w Studium symbolem | |MN. | |Wobec powyższych ustaleń dotyczących zgodności postanowień planu miejscowego (uchwały) ze Studium w obszarze obejmującym działkę | |skarżących - trzeba następnie zbadać, czy naruszenie interesu prawnego skarżących postanowieniami kontrolowanego planu jest zgodne z| |powszechnie obowiązującym prawem i czy podejmując ustalenia planistyczne względem działki skarżących prawodawca lokalny dążył do | |harmonizowania interesu publicznego z interesem prawnym skarżących i wzajemnego ich wyważania. | |W tym miejscu trzeba zauważyć, że obowiązkiem organu planistycznego było podjęcie rozstrzygnięcia realizującego wymogi interesu | |publicznego z jednoczesnym poszanowaniem prawa własności jednostki. | |Mając na uwadze ten wymóg prawny, Sąd stwierdza, że na gruncie przedmiotowej sprawy - ingerencja w prawo własności skarżących w | |stopniu wynikającym z zaskarżonej uchwały w imię interesu publicznego związanego z potrzebą adekwatnego zagospodarowania terenów | |znajdujących się w analizowanym obszarze na cele usług publicznych, przy uwzględnieniu usytuowania i zabudowanego charakteru | |działki skarżących oraz w/w postanowień obowiązującego Studium - jest uzasadniona. Organ planistyczny w treści kontrolowanego planu | |miejscowego, kierując się niewątpliwie interesem publicznym i realizacją zadań publicznych wyznaczył teren 2 Up jako posiadający | |funkcjonalne i instrumentalne znaczenie dla realizacji funkcji budownictwa jednorodzinnego. | |Obowiązujące zaś prawo zagospodarowania przestrzennego dopuszcza ingerencję w prawo własności i inne prawa podmiotowe, o ile ta | |ingerencja jest uzasadniona treścią interesu publicznego. | |W tym stanie rzeczy Sąd nie stwierdził, aby organ planistyczny nie uwzględnił proporcji i granicy naruszenia prawa własności, i | |doszedł do przekonania, że niezasadnie skarżący zarzuca organowi planistycznemu nadużycie władztwa planistycznego. | |Zgodnie z doktrynalną koncepcją władztwa planistycznego (Z. Niewiadomski: Planowanie przestrzenne, Warszawa 2002, s. 86 in.), mającą| |umocowanie w przepisie art. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, organom gminy przysługuje wprawdzie prawo | |władczego rozstrzygnięcia co do przeznaczenia terenu pod określone funkcje, nawet wbrew woli właścicieli gruntów objętych planem, | |chociaż oczywiście przysługujące gminie władztwo planistyczne może być skutecznie zrealizowane jeżeli jest uzasadnione interesem | |publicznym, który uzasadnia wprowadzanie ograniczenia. Realizacja usług publicznych mieści się w zadaniach publicznych gminy i | |zapewnienie jej realizacji przez postanowienia planu mieści się w zakresie uzasadnionego władztwa planistycznego gminy. | |Ustosunkowując się do powyższego zagadnienia i odpowiednio związanych z nim w/w zarzutów skarżących - skład rozpoznający | |stwierdza, że stopień naruszenia przez postanowienia planu miejscowego obszaru "Swoszowice - Wschód" interesu prawnego skarżących | |wywodzonego z art. 140 k.c. jest zgodny z powszechnie obowiązującym prawem i zarazem wykazuje, że organ planistyczny wykazał wobec| |działki skarżących troskę o zsynchronizowanie interesu publicznego z interesem skarżących. Świadczy o tym jednoznacznie treść § 16 | |pkt 2 kontrolowanej uchwały w której prawodawca lokalny stanowi, że "w terenie oznaczonym symbolem [...] na działce nr [...], | |dopuszcza się utrzymanie istniejącego budynku mieszkalnego, z możliwością przebudowy i odbudowy". Co prawda skarżący kwestionują i | |tę normę części opisowej planu (uchwały), ale wobec ustaleń, że miejscowy plan jest zgodny z postanowieniami Studium, ta norma | |stanowi wyraz uwzględnienia przez organ planistyczny interesów prawnych skarżących. | |Jest oczywiste, że postanowienia miejscowego planu dotyczą interesu prawnego podmiotów, które posiadają tytuł prawny do terenu | |objętego jego treścią. Termin "dotyczą" należy rozumieć jako mające wpływ na treść tego interesu prawnego. Wynika to z treści art. | |6 u.p.z.p., który stwierdza, że ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, | |sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Zatem samo ograniczenie prawa własności mieszczące się w ramach ustawowego pojęcia| |kształtowania sposobu wykonywania prawa własności jest ustawowo dopuszczone, problemem prawnym jest granica w jakich to | |kształtowanie może wpływać na wykonywanie prawa własności. Zgodnie z poglądami doktryny i orzecznictwa, przedmiotowe kształtowanie | |sposobu wykonywania prawa własności nie powinno naruszać istoty prawa własności. Z naruszeniem istoty prawa własności mielibyśmy do| |czynienia, gdyby postanowienia miejscowego planu doprowadzały do faktycznego wywłaszczenia skarżącego z prawa własności, czyli do | |sytuacji, w której właściciel byłby pozbawiony możliwości wykonywania prawa własności (posiadania, korzystania, pobierania pożytków,| |rozporządzania przedmiotem własności). Jednocześnie trzeba wskazać, że w myśl art. 3 ust. 1 u.p.z.p. kształtowanie i prowadzenie | |polityki przestrzennej na terenie gminy należy do zadań własnych gminy, a rada gminy została wyposażona przez ustawodawcę w tzw. | |władztwo planistyczne, w ramach którego może decydować merytorycznie i zarazem materialnoprawnie o sposobie przeznaczenia terenu. | |Ustawodawca wskazał w art. 15 u.p.z.p zakres materii podlegających regulacji w miejscowym planie zagospodarowania | |przestrzennego. Wskazanie to ma charakter enumeratywny, a tym samym wyklucza dopuszczalność określania przedmiotu regulacji przez | |radę gminy. Rada gminy jest związana granicami przedmiotowymi wyznaczonymi przez ustawę o planowaniu i zagospodarowaniu | |przestrzennym i samodzielnie może określać treść regulacji objętej planem wyłącznie w granicach ustawowego upoważnienia zawartego w | |art. 15 u.p.z.p. Z drugiej jednak strony, charakter poszczególnych wymogów, jakie powinien realizować miejscowy plan | |zagospodarowania przestrzennego został istotnie zróżnicowany pod względem stopnia ich szczegółowości. W planie miejscowym mają być | |określane np.: przeznaczenie terenów oraz linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania,| |zasady ochrony i kształtowania ładu przestrzennego, szczególne warunki zagospodarowania terenów oraz ograniczenia w ich użytkowaniu,| |w tym zakaz zabudowy. Tak określony przez ustawodawcę przedmiot regulacji - przy uwzględnieniu treści art. 6 u.p.z.p., zgodnie z | |którym ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami prawa, sposób wykonywania | |prawa własności nieruchomości - nie wyklucza dopuszczalności ingerencji organu planistycznego w prawo własności. Ingerencja ta | |powinna być uzasadniona interesem publicznym. | |Podsumowując, z kontroli Sądu wynika, że sposób przeznaczenia w miejscowym planie nieruchomości skarżących przez jej oznaczenie | |symbolem [...] oraz odpowiednio treść § 16 ust. 1 i ust. 2 planu w odniesieniu do terenu działki skarżących nr [...]- są zgodne z | |postanowieniami rysunku i tekstu Studium i zarazem mieści się we władztwie planistycznym gminy, które zsynchronizowało w | |postanowieniach planistycznych odnoszących się do działki skarżących interes publiczny i interes prawny skarżących | |Odnosząc się końcowo do zarzutów skarżących w rozpatrywanej sprawie, zaznaczyć należy, że uwzględnienie prawa własności | |nieruchomości nie oznacza zakazu ograniczania tego prawa, gdy weźmie się pod uwagę treść art. 6 ustawy o planowaniu i | |zagospodarowaniu przestrzennym. Regulacja ta wyklucza z pewnością dopuszczalność ingerencji w istotę prawa własności, a także | |nieuzasadnione z punktu widzenia interesu publicznego ograniczenie tego prawa w drodze miejscowego planu zagospodarowania | |przestrzennego. | |Rozważając kwestię naruszenia istoty prawa własności nieruchomości należącej do skarżących, stwierdzić należy po pierwsze, że | |zaskarżona uchwała nie stanowi ingerencji w istotę tego prawa. Ze względu na charakter prawa własności uzasadnione jest w tym | |zakresie odwołanie się do rozumienia naruszenia istoty prawa własności. W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego podkreśla się, że | |do naruszenia istoty prawa własności dochodzi w sytuacji, gdy niemożliwe stanie się wykonywanie wszystkich uprawnień składających | |się na możliwość korzystania z rzeczy albo wszystkich uprawnień składających się na możliwość rozporządzania rzeczą albo wszystkich | |uprawnień składających się na możliwość korzystania z rzeczy i rozporządzania nią (por.: wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 | |maja 1999 r., SK 9/98, publ. OTK z 1999 r., nr 4, poz. 78, wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 stycznia 1999 r., P 2/98, publ.| |OTK z 1999, nr 1, poz. 2). Pozbawienie właściciela części – nawet znacznej – atrybutów korzystania lub (i) rozporządzania rzeczą – | |nie musi oznaczać ingerencji w istotę jego prawa własności. Nie jest zatem wykluczona sytuacja, w której nawet wyłączenie możliwości| |zabudowania nieruchomości i zagospodarowania jej przestrzeni nie będzie oznaczało naruszenia istoty prawa własności. Prawo | |własności, którego ochronę zapewniają przepisy art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji RP, przepisy art. 6 ust. 1 | |Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności i art. 1 Protokołu nr 1 nie jest prawem bezwzględnym i | |doznaje określonych ograniczeń. Dopuszcza je Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, stanowiąc w art. 64 ust. 3, że własność może być| |ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w takim zakresie, w jakim nie narusza to istoty prawa własności. Z kolei stosownie do | |regulacji art. 31 ust. 3 Konstytucji RP ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, w tym prawa własności| |mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku | |publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ingerencja w sferę | |prawa własności pozostawać musi w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do wskazanych wyżej celów, dla osiągnięcia których ustanawia | |się określone ograniczenia. | |W odniesieniu do kontrolowanej uchwały, w części dotyczącej nieruchomości, do których skarżący mają tytuł prawny - należy zatem| |w świetle powyższych ustaleń stwierdzić, że kwestionowane przez skarżących ustalenia planu nie przekreślają możliwości skarżących | |korzystania bądź rozporządzania nieruchomością zgodnie z przysługującym im prawem własności. | |Skarżący mogą rozporządzać tą nieruchomością i korzystać z niej w sposób wynikający m.in. z ustaleń miejscowego planu. Wprowadzona | |została, jako przeznaczenie podstawowe, dla działki skarżącego funkcja 2Up. - usług publicznych. Nie jest to jednak regulacja, | |która niweczy w ogóle istotę prawa własności przysługującego skarżącym. Nie doszło zatem, co podkreśla Sąd, do naruszenia istoty | |prawa własności poprzez wskazywane przez skarżących ustalenia zaskarżonej uchwały Rady Miasta Krakowa "Swoszowice-Wschód". | |W tym stanie rzeczy Sąd nie stwierdził, aby organ planistyczny nie uwzględnił proporcji i granicy naruszenia prawa własności, i | |doszedł do przekonania, że niezasadnie skarżący zarzuca organowi planistycznemu nadużycie władztwa planistycznego. | |W kontrolowanym przypadku ingerencja w prawo własności ma miejsce, ale nie jednak posiada atrybutów pozbawienia istoty prawa | |własności. | |Na możliwość wprowadzenia przez ustawodawcę w drodze ustawy ograniczeń wykonywania prawa własności wskazuje też przepis art. 140 | |k.c., zgodnie z którym w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych | |osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne | |dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą. | |Ograniczenia wykonywania prawa własności wynikają z przepisów bardzo wielu ustaw. W niniejszej sprawie istotne jest ograniczenie | |wynikające z przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.). | |Zgodnie z art. 4 ust 1 tej ustawy ustalanie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu należy, z wyjątkiem morskich wód | |wewnętrznych oraz morza terytorialnego, do zadań własnych gminy. | |Na mocy przepisów powołanej ustawy organy gminy zostały upoważnione do ingerencji w prawo własności innych podmiotów, w celu | |ustalenia przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenów położonych na obszarze gminy. Wynika to wprost z treści art. 33 ustawy, | |zgodnie z którym ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób | |wykonywania prawa własności nieruchomości." – wyrok NSA z 10.03.2008r., sygn. akt II OSK 1427/07. | | | |Mając na uwadze powyższe ustalenia, a także zakres ustaleń prawomocnego wyroku WSA w Krakowie z dnia 25 kwietnia 2014 r., znak| |II SA/Kr 318/14, - Sąd nie stwierdził uchybień w kontrolowanej uchwale w zakresie wskazanym przez skarżących dotyczącym ich | |interesu prawnego związanego z prawem własności działki nr [...], które uzasadniałyby konieczność wyeliminowania jej w tym zakresie z | |obrotu prawnego i dlatego skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami| |administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270). |

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło