II SA/Kr 862/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. P. o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 24 maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 9 grudnia 2016r., sygn. akt II SA/Kr 862/16, oddalił skargę J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 24 maja 2016r. nr [...] w przedmiocie umorzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy. Pismem procesowym datowanym na 9 grudnia 2016r., skarżący złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Jak wynika z akt rozpatrywanej sprawy odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został wysłany skarżącemu w dniu 10 stycznia 2017r. Doręczenia dokonano w trybie doręczenia zastępczego (po uprzednim dwukrotnym awizo w dniach 13 i 23 stycznia 201 r.) z dniem 27 stycznia 2017r. Odpis zarządzenia z 21 grudnia 2016r. o wezwaniu do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu w dniu 17 stycznia 2017r. Skarżący pismem procesowym z dnia 21 kwietnia 2017r. zwrócił się do Sądu z prośbą o wyjaśnienie, dlaczego nie otrzymał odpisu uzasadnienia wyroku z dnia 9 grudnia 2016r., choć uczynił za dość ww. zarządzeniu wzywającym go do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem. Pismem z dnia 10 maja 2017r. poinformowano skarżącego, że przesyłka zawierająca odpis wyroku wraz z uzasadnieniem, została zwrócona do Sądu wraz z adnotacją, iż nie została ona podjęta przez adresata w terminie. Po dwukrotnym awizowaniu przedmiotowej przesyłki uznano, że została ona skutecznie doręczona w dniu 27 stycznia 2017r. Wraz z pismem przesłano skarżącemu uzasadnienie wyroku informując przy tym, iż obecne jego doręczenie nie wywołuje skutków prawnych, tj. nie otwiera na powrót terminu do wniesienia środków zaskarżenia. Przesyłka zawierająca ww. pismo została skutecznie doręczona skarżącemu w dniu 16 maja 2017r. Skarżący we wniosku z dnia 23 maja 2017r. złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej. We wniosku tym podniósł, że przewłoka w terminie dostarczenia przesyłki poleconej leży po stronie placówki pocztowej w B., która w ogóle nie dostarczała jej na adres skarżącego, ani też nie poinformowała go o możliwości jej odbioru. Dlatego bez własnej winy skarżący nie mógł dokonać wymaganych prawem czynności procesowych, tj. złożyć skargi kasacyjnej. Nadto wskazał, że twierdzenia zawarte w piśmie tut. Sądu z dnia 10 maja 2017r. mijają się z prawdą, bowiem w miesiącu styczniu pozostawał cały czas w domu i nikt nie dostarczał mu żadnej przesyłki poleconej ani awiza. Na koniec skarżący zwrócił się do Sądu o pomoc w wyjaśnieniu czy w ogóle taka przesyłka została sporządzona i wysłana oraz o to, kto w konsekwencji przyczynił się do przewłoki w jej dostarczeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 tekst jedn., zwana dalej p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W myśl art. 86 § 2 p.p.s.a. w piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Przy ocenie czy uchybienie terminu było zawinione należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Skoro art. 86 § 2 p.p.s.a. stanowi, że we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu, to należy uznać, że jakikolwiek stopień zawinienia strony w uchybieniu terminu (nawet lekkie niedbalstwo) powoduje niedopuszczalność jego przywrócenia. Przywrócenie terminu może więc mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu jest więc dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony, okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie. Zaznaczyć przy tym należy, że art. 86 § 1 p.p.s.a. nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Daje to sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne w konkretnej sprawie, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. W niniejszej sprawie kwestią sporną pozostaje to, czy skarżący uprawdopodobnił, że nie można uznać za skuteczne doręczenie mu przesyłki zawierającej uzasadnienie ww. wyroku w dacie 27 stycznia 2017r. (otwierającej bieg 30 dniowego terminu do złożenia skargi kasacyjnej – art. 177 § 1 p.p.s.a.). Przepisy art. 73 § 1 - 4 p.p.s.a. stwarzają możliwość skorzystania przez sąd administracyjny z instytucji tzw. "fikcji" doręczenia. Fikcja ta w istocie sprowadza się do stwierdzenia, że strona odebrała przesyłkę, podczas gdy fizycznie do takiego odbioru nie doszło. Warunkiem jednak jest, aby strona miała możliwość odbioru przesyłki – czy to na poczcie, czy to w urzędzie gminy – ale z niej nie skorzystała. O możliwości tej doręczyciel pozostawić musi zawiadomienie. W rozpoznawanej sprawie za przyczynę usprawiedliwiającą przekroczenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej miał zostać uznany brak doręczenia skarżącemu przesyłki zawierającej uzasadnienie ww. wyroku oraz brak zawiadomienia o możliwości odbioru tej przesyłki (awiza). Zawarta w aktach koperta (k.80), w której nadano przedmiotowe uzasadnienie, wraz z naniesionymi pieczęciami i adnotacjami doręczyciela, jak też dołączony do tej koperty dokument zwrotnego potwierdzenia odbioru wskazują, że przesyłka została prawidłowo dwukrotnie awizowana. Pierwsze awizowanie miało miejsce w dniu 13 stycznia 2017 r., zaś ponowne – w dniu 23 stycznia 2017 r. Przesyłkę nr [...] , jako niepodjętą w terminie, zwrócono do nadawcy w dniu 31 stycznia 2017 r. Jak wyraźnie przy tym wynika z dowodu zwrotnego potwierdzenia odbioru - zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w placówce pocztowej pozostawiono w drzwiach adresata. Podkreślić przy tym trzeba, że dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru, jeśli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Korzysta on z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone. Domniemanie to może zostać obalone, gdy adresat udowodni, że mimo zastosowania zastępczej formy doręczenia pismo nie zostało mu doręczone z przyczyn od niego niezależnych. Jednakże, jak trafnie wskazano w postanowieniu NSA z dnia 5 listopada 2009 r., sygn. akt I FSK 1742/09, "w związku z tym, że dokumenty urzędowe są najbardziej wiarygodnymi środkami dowodowymi, dowody przeciwne muszą być zdecydowanie przekonujące". Z tego względu Sąd w pełni podziela wyrażane w orzecznictwie poglądy, że obalenie domniemania skuteczności doręczenia wyłącznie na podstawie twierdzeń adresata godzi w samą istotę instytucji doręczenia zastępczego. Obalenie fikcji doręczenia tylko na podstawie gołosłownego oświadczenia, że awiza nie pozostawiono, prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji doręczenia zastępczego (tak: NSA w postanowieniu z dnia 5 stycznia 2016r., II OZ 1340/15). Zwłaszcza, że druga przesyłka skierowana ze Sądu do skarżącego w tym samym czasie została przez niego osobiście odebrana. Nie sposób więc przyjąć, że przesyłki nie są przez operatora pocztowego doręczane skarżącemu albo że są doręczane wybiórczo. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że powołanie się przez skarżącego na okoliczność, że nie otrzymał dwukrotnego zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej nie było przekonujące, gdyż nie zostało w żaden sposób uprawdopodobnione. Ponadto wobec braku przeprowadzenia przez skarżącego postępowania reklamacyjnego, twierdzenia jego nie są poparte żadnymi dającymi się zweryfikować okolicznościami. Mając na względzie powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 § 2 p.p.s.a. nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej.