II SA/Kr 867/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi "Firma A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Z. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] znak: [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu nielegalnego użytkowania postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonego postanowienia. W skardze inicjującej niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne strona skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Do wniosku załączył sprawozdania finansowe Spółki za 2 ostatnie lata obrotowe, wskazujące na pogłębiające się straty po stronie Skarżącej (w 2016 r. [...] zł, zaś w [...] zł). W ten sposób uprawdopodobnione zostało, że wykonanie decyzji może spowodować wystąpienie znacznej szkody. Z przedstawionych dokumentów i informacji wynika, że działalność prowadzona przez skarżącego przynosi w ciągu ostatnich lat niskie dochody, a sytuacja ta utrzymuje się. Ponadto wykazano, że skarżący posiada zobowiązania finansowe zarówno wobec organów publicznych, jak i banku (poz l.p. 109 i 177 Bilansu za 2017), które znacznie przewyższają uzyskiwany przez niego dochód (przychody netto na poziomie 2 mln zł). W tej sytuacji wykonanie postanowienia nakładającego karę pieniężną może w istocie stanowić czynnik przesądzający o utracie jakiejkolwiek płynności finansowej skarżącego, a co za tym idzie spełnieniu przesłanek wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Stosownie do art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) - dalej jako "p.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, jednakże sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części tego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że w art. 61 § 3 p.p.s.a. chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 lipca 2012 r. II FZ 456/12 – powołane orzeczenia dostępne są na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednocześnie trzeba podkreślić, że to na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Okoliczności wskazane we wniosku muszą mieć charakter konkretny i zindywidualizowany, pozwalający ustalić, iż wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do danego wnioskodawcy (postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2015 r., sygn. II OZ 594/15). Zaskarżonym postanowieniem nałożono na skarżącą spółkę karę tytułu nielegalnego przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego w kwocie [...]zł. Jest to niewątpliwie znaczna suma pieniędzy, nawet biorąc pod uwagę fakt, że strona skarżąca nie jest osobą fizyczną, lecz prawną i posiada wielomilionowy kapitał zakładowy (wg informacji z Krajowego Rejestru Sądowego na dzień 28 marca 2018 r. była to kwota [...]zł - k. 11). W orzecznictwie przyjmuje się, że wykonanie świadczenia pieniężnego z natury rzeczy nie wywoła nieodwracalnych skutków, gdyż ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji spowoduje konieczność zwrotu należności (np. postanowienie NSA z dnia 12 września 2013 r., sygn. I FZ 310/13, LEX nr 1363508). Jednocześnie podkreśla się, że "W sytuacji, gdy chodzi o decyzję rodzącą obowiązek zapłaty określonej sumy pieniężnej, a zatem rozporządzenia majątkiem podatnika, koniecznym jest zobrazowanie okoliczności wskazujących na trudną sytuację materialną oraz wykazanie, że uszczuplenie tego majątku o kolejne sumy grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem skutków trudnych do odwrócenia" (postanowienie z dnia 18 lipca 2014 r., sygn. II FZ 677/14, LEX nr 1492958). Dokumenty wskazujące na kondycję finansową spółki zostały załączone do jej wniosku o przyznanie prawa pomocy. Okazały się one niewystarczające do uwzględnienia tego wniosku, natomiast dają podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Kwota kary wymierzonej w zaskarżonym postanowieniu jest na tyle znaczna, że jej wyegzekwowanie mogłoby zachwiać płynnością finansową spółki. Czym innym jest, bowiem wartość posiadanego majątku, a czym innym konieczność natychmiastowego wydania sumy pieniężnej sięgającej [...] zł. Nawet w przypadku dużego przedsiębiorstwa konieczność zapłaty takiej kwoty może spowodować trudne do odwrócenia skutki. Przypomnieć też należy, że zgodnie z art. 61 § 6 p.p.s.a. wstrzymanie przez Sąd wykonania zaskarżonej decyzji ma charakter czasowy – traci moc z dniem: 1) wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę; 2) uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę. W sprawie zostały wyznaczony termin posiedzenia uproszczonego, na którym ma być rozpoznana – na dzień 15 stycznia 2018 r. W ocenie Sądu zasadne jest niewykonywanie zaskarżonego postanowienia do tego czasu. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a.