II SA/Kr 889/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Niecikowski Sędziowie: WSA: Renata Czeluśniak WSA: Krystyna Daniel (spr.) Protokolant: Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2008r. sprawy ze skargi A. S.A. w P. na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie sprzeciwu dla wykonania robót budowlanych skargę oddala Prezydent Miasta [...] decyzją z [...] r. znak: [...] na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.) oraz art. 104 kpa wniósł sprzeciw wobec zamiaru wykonania robót budowlanych przez inwestora [...] Spółki Akcyjnej w [...] polegających na budowie urządzeń reklamowanych w postaci ekspozerów reklamowych (12 szt) w rejonie [...] oraz [...], ul. [...], ul [...] w [...] na dz. nr [...],[...] obr. [...] nr [...],[...],[...],[...],[...] obr. [...], nr [...] obr. [...], nr [...] obr. [...] jed. ewid. [...] Prezydent Miasta [...] w uzasadnieniu swojej decyzji podał, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte poprzez zgłoszenie przez inwestora zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń reklamowanych w postaci ekspozerów reklamowych (12 szt) w rejonie [...], ul. [...] i ul. [...] Organ I instancji podał, że wg załączonego projektu ekspozera reklamowego urządzenie reklamowe to rama stalowa z 2 rur ø 88,9 x 6,3 mm o wymiarach 1,50 x 2,50 m, zamocowana w fundamentach o wymiarach 0,30 x l,00m. Pomiędzy rurami zaprojektowano taflę z szkła hartowanego gr. 6 mm. Zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę są roboty budowlane polegające na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków. Prezydent Miasta [...] zaznaczył, że ustawa Prawo budowlane nie definiuje pojęcia instalowanie. Posługując się zakresem słownika polskiego należy przyjąć, że są to roboty budowlane polegające na instalowaniu na istniejącym obiekcie w sposób rozłączny za pomocą śrub, wkrętów lub w sposób nierozłączny za pomocą spawu, klei, nitów itd. tego typu urządzeń reklamowych. Wykonywanie w określonym miejscu obiektu budowlanego takiego jak w/w urządzenia reklamowe stanowi budowę, o której mowa w art. 3 pkt 6 ustawy Prawa budowlanego. Za budowlę należy uznać między innymi wolnostojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe. W art. 3 pkt 3 w/w ustawy do budowli zostały także zaliczone fundamenty pod urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową, a także wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe . Fundament nie został zwolniony z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Przedmiotowe zgłoszenie obejmuje budowę urządzeń reklamowych, które są budowlami, posiadają fundamenty, nie mogą być realizowane metodą instalowania, o której mowa w art. 29 ust 2 pkt 6, a tym samym nie są zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Ponadto organ I instancji podkreślił, że [...] w [...] są wpisane do rejestru zabytków pod nr [...]. W art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, określono, że zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę są roboty budowlane polegające na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł [...] Spółka Akcyjna w [...]. Strona skarżąca zarzuciła rozstrzygnięciu organu I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego a to art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane poprzez błędną interpretację i błędne zastosowanie. Dlatego też strona skarżąca domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Wojewoda [...] decyzją z [...] r. znak: [...] na podstawie art. 30 ust. 6, art. 81 ust. 1 i 82 ust. 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.) i 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wojewoda [...] podał w uzasadnieniu swojej decyzji, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa. Organ odwoławczy wyjaśnił, że art. 29 Prawa budowlanego wymienia obiekty budowlane i roboty budowlane, których realizacja jest zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i które mogą być wykonywane w oparciu o zgłoszenie. Stwierdzono również, że zawarty w tym przepisie katalog stanowi zbiór zamknięty co oznacza, że tylko budowa tych obiektów i tylko te roboty budowlane są wyłączone spod działania ogólnej zasady, zawartej w art. 28 prawa budowlanego, która mówi, że roboty budowlane, można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Dodano również, że niedopuszczalne jest stosowanie w do stosunku listy z art. 29 wykładni rozszerzającej. Organ odwoławczy podkreślił, że art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego stanowi, iż zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę są roboty budowlane polegające na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. Ponieważ Prawo budowlane nie definiuje podjęcia "instalowanie" posłużono się w tym zakresie słownikiem języka polskiego i przyjęto, że instalacja są to roboty budowlane polegające na instalowaniu na istniejącym obiekcie w sposób rozłączny za pomocą śrub, wkrętów lub nierozłączny za pomocą spawu, nitów, klei itd. reklam, krat, anten i innych tego typu urządzeń i elementów. Natomiast wykonanie obiektu budowlanego w określonym miejscu stanowi budowę, o której mowa w art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego za "budowlę" uznaje się między innymi "wolnostojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe". Wskazano, że ustawodawca w art. 3 pkt 3 w/w ustawy zaliczył do budowli również, fundament pod urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów, składających się na całość użytkową oraz, że fundament nie został zwolniony z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Oceniając dokonane zgłoszenie organ odwoławczy stwierdził, że wnioskowane urządzenie reklamowe tzw. ekspozer reklamowy jest budowlą, posiadająca fundament, który jest zagłębiony w gruncie na głębokość 1m, i którego wykonanie, nie może nastąpić metodą "instalacji", o jakiej mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6, a tylko taka inwestycja byłaby zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę w oparciu o ten przepis. Organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutem odwołania, iż dopuszczalne jest instalowanie tablic i urządzeń reklamowych nie tylko na obiektach budowlanych, ale i na gruncie. Organ wyjaśnił, że na gruncie urządzenia mogą być montowane. Przemawia za tym wskazana przez ustawodawcę w art. 29 ust. 2 pkt 16 Prawa budowlanego możliwość realizacji trybem zgłoszenia montaż wolno stojących kolektorów słonecznych. Natomiast tryb zgłoszenia zastrzeżony został dla instalacji krat (pkt 14), urządzeń (pkt 15) oraz reklam i urządzeń reklamowych (pkt 6). Charakter tych elementów wskazuje, iż są one instalowane na obiekcie lub w ich wnętrzu i nie są one wolnostojące. Pojęcie instalacja nie zostało wymienione w art. 3 ust 7 Prawa budowlanego jako roboty budowlane. Mogłoby to wskazywać, iż ustawodawca wyjątkowo dla niektórych instalowanych przedmiotów lub urządzeń zastrzegł ich wykonanie w trybie zgłoszenia. Wyjaśniono również, że "trwale związany z gruntem" nie oznacza że obiekt musi mieć fundament wkopany w ziemię. Istotą trwałego związania obiektu z gruntem jest takie jego technicznie trwałe powiązanie z gruntem, aby działanie na ten obiekt czynników atmosferycznych (np. parcie wiatru) lub innych działań nie spowodowały jego uszkodzenia, nie ograniczały jego funkcji jak też jego użytkowanie nie powodowało zagrożenia bezpieczeństwu ludzi i mienia. Wojewoda [...] dodatkowo wskazał, że w dniu [...] r. wydał analogiczną decyzję w sprawie, w której odwołanie złożyła strona skarżąca i z jej inicjatywy została wniesiona również skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Niemniej jednak do dnia wydania rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie brak jest rozstrzygnięcia sądu administracyjnego. Organ odwoławczy uznał jednak, że nie ma podstaw do orzekania w sposób odmienny niż we wcześniejszej decyzji z [...] r. Skargę od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie [...] r. wniosła [...] Spółka Akcyjna w [...], domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie, art. 30 ust. 6 ustawy Prawo budowlane poprzez jego błędne zastosowanie oraz art. 10 kpa poprzez uniemożliwienie stronie czynnego udziału w postępowaniu przed organem II instancji, strona skarżąca nie miała bowiem możliwości wypowiedzenia się co zebranego materiału dowodowego. Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie w całości, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji z [...] r. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów procedury postępowania administracyjnego, organ odwoławczy wskazał, że wobec wyczerpującego zebrania materiału dowodowego przez organ I instancji nie przeprowadził dodatkowego postępowania dowodowego, o którym mógłby zawiadomić strony postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do dyspozycji art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozpoznając sprawę nie stwierdził, aby przy wydawaniu zaskarżonych decyzji organy administracji naruszyły przepisy prawa. W niniejszej sprawie kluczowym zagadnieniem jest ustalenie czy wykonanie robót budowlanych polegających na budowie 12 sztuk urządzeń reklamowych, zamocowanych w fundamentach o wymiarach 0,30m x 1,00m wymaga zgłoszenia w trybie art. 29 ustawy Prawo budowlane czy też wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. W szczególności należy wskazać, że na tle przepisów ustawy Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118) można mówić co najmniej o dwu rodzajach reklam i urządzeń reklamowych, z czym wiąże się obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę lub konieczność dokonania zgłoszenia. Do pierwszej grupy należy zaliczyć, wymienione jako budowle w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, na które wymagane jest pozwolenie na budowę, gdyż są to obiekty budowlane nie wymienione w art. 29-31, na co wskazuje się w art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego. Do drugiej grupy, niewymagającej pozwolenia na budowę a tylko zgłoszenia, zalicza się tablice i urządzenia reklamowe instalowane na obiektach budowlanych, a więc te, które nie są wolno stojące i trwale związane z gruntem (art. 29 ust. 2 pkt 6 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego). Z kategorii tej jednak są wyłączone i wymagają pozwolenia na budowę, tablice i urządzenia reklamowe instalowane na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz reklamy świetlne i podświetlane usytuowane poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. W każdym jednak przypadku, objętym obowiązkiem zgłoszenia, kiedy realizacja danej inwestycji, może naruszać ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub spowodować skutki określone w art. 30 ust. 7 pkt 1 - 4 Prawa budowlanego, właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej może nałożyć na dokonującego zgłoszenia (w drodze decyzji) obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę (por. wyrok NSA z 10.11.2006 r., II OSK 1329/05 niepubl., wyrok NSA z 25.05.2007 r., II OSK 1509/06, niepubl.) W myśl przepisu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego pod pojęciem budowli należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury m.in. jak wolno stojące trwale z gruntem związane urządzenie reklamowe. O zaliczeniu danego obiektu do budowli nie decyduje, zatem fakt czy budowla ma fundamenty, ale czy jest trwale z gruntem związana. Powyższe stanowisko znajduje również potwierdzenie w doktrynie. Za obiekt budowlany – budowlę uważa się między innymi wolno stojące trwale z gruntem związane urządzenia reklamowe. Nie decyduje zatem fakt, czy dana budowla ma np. fundamenty, ale czy jest trwale z gruntem związana (por. Komentarz pod redakcją prof. Z. Niewiadomskiego, Wydawnictwo C.H.Beck 2006 r., str. 50). W niniejszej sprawie strona skarżąca zgłosiła zamiar wykonania robót budowlanych polegający na zamontowaniu urządzenia reklamowego które składa się z: ramy stalowej z dwóch rur ø 88,9 x 6,3 mm o wymiarach 1,50 x 2,50 m, zamocowanej w fundamentach betonowych wprowadzonych na 1 m pod ziemię. Projektowana tablica reklamowa jest konstrukcją przestrzenną, która musi wytrzymać siłę wiatrów i innych warunków atmosferycznych dlatego też musi być w odpowiedni sposób powiązana z gruntem. Sposób osadzenia w gruncie tego urządzenia reklamowego świadczy o tym, że jest to wolno stojące trwale z gruntem związane urządzenie reklamowe, o którym mowa w art. 3 pkt. 3 Prawa budowlanego. Wobec powyższego należy stwierdzić, że do tego typu budowli nie może mieć zastosowanie art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego. Dodatkowo Sąd rozpoznający niniejszą sprawę pragnie podkreślić, że z treści art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego wynika, że obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę obejmuje urządzenia reklamowe usytuowane na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Jak wynika z ustaleń organów administracji strona skarżąca zamierzała umiejscowić przedmiotowe urządzenia reklamowe również w rejonie [...] w [...]. Tymczasem [...] w [...] zostały wpisane do rejestru zabytków pod nr [...]. Dlatego też strona skarżącą i tak jest obowiązana uzyskać pozwolenie na budowę urządzeń reklamowych umiejscowionych na terenie [...] Mając zatem na uwadze całokształt przedstawionych wyżej okoliczności sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny, uznając skargę za nieuzasadnioną w oparciu o przepis art. 151 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.