II SA/Kr 919/12

WyrokWSA w Krakowie2012-09-27

Skład orzekający: Mariusz Kotulski, Aldona Gąsecka-Duda, Wojciech Jakimowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy garaż wolnostojący, nawet jeśli nie jest trwale związany z gruntem (nie posiada fundamentów), stanowi obiekt budowlany, którego budowa wymaga pozwolenia na budowę, a w przypadku braku takiego pozwolenia, podlega nakazowi rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że garaż wolnostojący, nawet jeśli nie jest trwale związany z gruntem, jest obiektem budowlanym w rozumieniu Prawa budowlanego i jego budowa wymaga pozwolenia na budowę. Brak takiego pozwolenia skutkuje zastosowaniem art. 48 Prawa budowlanego, który nakazuje rozbiórkę obiektu, jeśli inwestor nie uzupełni wymaganych dokumentów w wyznaczonym terminie, uniemożliwiając tym samym legalizację samowoli budowlanej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki garażu murowanego wybudowanego przez skarżących bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ I instancji nakazał rozbiórkę, a organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący twierdzili, że garaż nie jest trwale związany z gruntem i nie wymagał pozwolenia na budowę, a także że nabyli go jako część nieruchomości w 2002 r. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że garaż stanowi obiekt budowlany wymagający pozwolenia, a brak jego uzyskania skutkuje obowiązkiem rozbiórki.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie : Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz (spr.) Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2012 r. sprawy ze skargi G.L. i L.L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 12 kwietnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. Powiat Grodzki wszczął z urzędu postępowanie dotyczące garażu murowanego zlokalizowanego na działkach [...] i [...] obr.[...] w K. , stanowiących własność L.L. i G.L. Decyzją z dnia [...] września 2011 r., znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. Powiat Grodzki, działając na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm.), nakazał inwestorom: L.L i G.L. rozbiórkę garażu wolnostojącego o konstrukcji betonowej zlokalizowanego na działkach nr [...] oraz [...] obręb [...] w K. o wymiarach 3,0m x 5,5m wybudowanego bez zgody organu administracji architektoniczno-budowlanej. Organ I instancji ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 27 października 2010 r. organ przeprowadził kontrolę przedmiotowego obiektu przy ul. [...], w trakcie której "stwierdzono istnienie garażu wolnostojącego o wymiarach u podstawy ok. 3,0 x 5,5 m i wysokości 3,7m, nie można jednoznacznie stwierdzić czy budynek posiada fundament, natomiast osadzony jest na płycie betonowej (wylewce). Budynek otynkowany (...) zadaszony dachem dwuspadowym. (...) Na dzień kontroli nie przedstawiono żadnych dokumentów dotyczących wykonania garażu." Do protokołu kontroli L.L. oświadczyła, że nieruchomość, na której posadowiony jest garaż nabyła w 2002 r. - "garaż wówczas był konstrukcji blaszanej. Podczas prac remontowo-budowlanych budynku mieszkalnego zmieniono konstrukcję garażu na żelbetową (prefabrykowaną) przywiezioną w całości." Do protokołu dołączono dokumentację fotograficzną. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010r. znak: [...], w oparciu o przepis art. 48 ust 2 Prawa budowlanego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. Powiat Grodzki nałożył na L.L. i G.L. obowiązek przedłożenia dokumentów związanych z budową garażu zrealizowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę: zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w terminie do dnia 28 lutego 2010 r. W dniu 12 stycznia 2011 r. L.L. przedłożyła zaświadczenie o zgodności budowy garażu z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz akt notarialny umowy sprzedaży działki nr [...] i [...] zawarty z pełnomocnikami Gminy K. , a w dniu 18 lutego 2011 r. złożyła pismo wyjaśniające. Postanowieniem z dnia 31 maja 2011 r. przedłużono termin do wykonania obowiązku nałożonego postanowieniem z dnia 22 grudnia 2012 r. określając ten termin na dzień 30 czerwca 2011 r. W oparciu o tak ustalony stan faktyczny organ orzekł o obowiązku rozbiórki wskazanego wyżej obiektu budowlanego wobec faktu nieuzupełnienia przez inwestorów dokumentów, a to nieprzedłożenia projektu budowlanego, co w konsekwencji uniemożliwiło przeprowadzenie legalizacji samowoli budowlanej. Odwołanie od powyższej decyzji w ustawowym terminie złożyli L.L. i G.L. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając organowi błędne ustalenia faktyczne oraz naruszenie prawa materialnego, a to: art. 48 ust. 2 pkt 1 ppkt a, w związku z art. 48 ust. 1 i art. 29 ust. 1 pkt 1 ppkt a i pkt 24 oraz art. 29 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego. W kontekście powyższych zarzutów odwołujący wskazali, że organ administracyjny I instancji wydając zaskarżona decyzję nie uwzględnił faktu, że odwołujący się nabyli garaż jako część składową nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] wraz z domem mieszkalnym i gruntem już w roku 2002. Podniesiono, że organ administracyjny I instancji pominął fakt, że garaż którego dotyczy decyzja, nie jest budynkiem trwale związanym z gruntem, gdyż nie jest posadowiony na fundamencie, a jedynie stoi na gruncie i można to stwierdzić naocznie w czasie oględzin. Wskazano, że garaż będący przedmiotem zakażonej decyzji nie jest budynkiem trwale związanym z gruntem, a zatem nie wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. W konsekwencji nie ma podstaw do domagania się przez organ I instancji przedłożenia dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 Prawa budowlanego i tym samym nie ma potrzeby przedkładania tychże dokumentów. Podobna, a w zasadzie taka sama sytuacja prawna zachodzi w przypadku przyjęcia, że strona przeprowadziła remont istniejącego garażu poprzez zmianę jego konstrukcji ze stalowej na betonową, nie zwiększając przy tym jego powierzchni. Na koniec dodano, że topografia terenu działki, na której stoi przedmiotowy garaż, uniemożliwia praktycznie wykonanie go w innym miejscu, a także że jego położenie nie narusza niczyich praw, nie ogranicza ruchu i nie stanowi zagrożenia dla uczestników ruchu drogowego na ul. [...]. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r., znak: [...] , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 k.p.a. oraz art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki z dnia [...] września 2011 r. znak: [...]. Organ podzielił ustalenia faktyczne organu I instancji uznając je za własne. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że przedmiotem postępowania jest parterowy obiekt budowlany - garaż o konstrukcji żelbetowej, kryty dachem dwuspadowym, zrealizowany po 2007 r., zlokalizowany na działce nr [...] i [...] obr. [...] przy ul. [...] w K. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że garaż został zrealizowany bez zgody organu administracji architektoniczno-budowlanej. Wyjaśniono, że roboty budowlane polegające na budowie obiektu budowlanego niezależnie od sposobu jego związania z gruntem, przewidzianego do lokalizacji w danym miejscu na czas dłuższy niż 120 dni można rozpocząć jedynie w oparciu o ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę (art. 28 Prawa budowlanego). Ustawodawca w art. 29-31 powołanej ustawy wskazał wyjątki od powyższej zasady, w związku z tym wyłączeń tych jako odstępstw od generalnej zasady nie można interpretować rozszerzająco. W ocenie organu odwoławczego budowa przedmiotowego obiektu nie mieści się w katalogu robót budowlanych nie wymagających pozwolenia. Stwierdzono, że nie stanowi remontu budynku zastąpienie ścian blaszanych murowanymi. Tego rodzaju roboty budowlane nie prowadzą bowiem do "odtworzenia stanu pierwotnego". Zastąpienie dotychczasowego garażu o konstrukcji blaszanej nowym obiektem o konstrukcji betonowej doprowadziło do wybudowania zupełnie nowego obiektu budowlanego. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem odbudowa obiektu budowlanego, chociażby wykonana w tym samym miejscu, zgodnie z przepisem art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane traktowana być musi jako budowa, na którą wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Zatem zastosowanie w sprawie znajduje przepis art. 48 Prawa budowlanego. Przytoczono treść art. 48 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego. Organ wskazał, iż art. 48 w ust. 3 powołanej ustawy określa obowiązki procesowe organu prowadzącego postępowanie administracyjne w przedmiocie likwidacji samowoli budowlanej, odnoszące się do nałożenia na inwestora postanowieniem obowiązków w kwestii przedstawienia określonych dokumentów, które mają posłużyć organowi do oceny, czy zaistniały przesłanki do legalizacji. Art. 48 ust. 4 stanowi, że niespełnienie przez inwestora w wyznaczonym przez organ terminie obowiązków w zakresie przedstawienia wskazanych dokumentów skutkuje zastosowaniem ust. 1, tj. orzeczeniem o nakazie rozbiórki. Organ dalej wyjaśnił, że art. 48 ust. 5 Prawa budowlanego ustala ustawowe domniemanie, że wykonanie w terminie nałożonego postanowieniem wydanym na podstawie ust. 3 powołanego przepisu obowiązku przedłożenia stosownych dokumentów traktuje się jako "wniosek" o zalegalizowanie dotychczasowej budowy i zatwierdzenie projektu budowlanego wraz z pozwoleniem na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona. Taka regulacja ustawowa ma stworzyć inwestorowi możliwość legalizacji budowy, a dopiero w razie braku takiej możliwości, obligować właściwy organ nadzoru budowlanego do orzeczenia o nakazie rozbiórki. Mając na uwadze powyższe organ I instancji postanowieniem z dnia 22 grudnia 2010 r. nałożył na skarżących obowiązek przedłożenia wymaganych przepisami prawa dokumentów. Inwestorzy w terminie określonym w powyższym postanowieniu, oraz w terminie przedłużonym następnym postanowieniem, nie przedłożyli obligatoryjnych dokumentów, tj. 4 egzemplarzy projektu budowlanego. Skarżący nie przedłożyli projektu budowlanego przedmiotowego garażu, stojąc na stanowisku, że przedmiotowy garaż nie wymagał pozwolenia na budowę, gdyż nabyli go "w drodze umowy sprzedaży od poprzedniego właściciela - J.S. w roku 2002 r.". Przedłożyli decyzję w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 1990, z której wynika, że J.S. płacił podatek od nieruchomości przy ul. [...] razem z garażem. Organ odwoławczy uznał, że takie twierdzenia nie znajdują odzwierciedlenia w materiale dowodowym sprawy. Przedmiotowa decyzja podatkowa dotyczy nieruchomości przy ul. [...], stanowiącej własność J.S. . Podkreślono, że działki nr [...] i [...] na których zlokalizowany jest przedmiotowy garaż nie stanowiły wówczas własności J.S. , a L.L. nabyła je w 2002 r. od Gminy K. , jako nieruchomości niezabudowane, zatem nie stanowiły one wcześniej części nieruchomości przy ul. [...]. Skoro zatem skarżący nie skorzystali z możliwości zalegalizowania samowolnie wykonanych robót budowlanych, poprzez przedłożenie w wyznaczonym terminie stosownych dokumentów, organ zobligowany był na mocy art. 48 ust 4 Prawa budowlanego do zastosowania przepisu art. 48 ust. 1, tj. do wydania decyzji o nakazie rozbiórki. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ stwierdził, że uzasadnienie niniejszej decyzji stanowi odpowiedź na podniesione w odwołaniu zarzuty. Podsumowując, w ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki do zastosowania art. 48 ust. 1 Prawa budowalnego. Wobec powyższego organ odwoławczy zobligowany był do utrzymania zaskarżonej decyzji w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Skargę na powyższą decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] kwietnia 2012 r., znak:[...] złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie L. wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji ją poprzedzającej, ewentualnie o stwierdzenie nieważności obydwu decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący zarzucili zaskarżonej decyzji błędne ustalenie stanu faktycznego, jak również naruszenie prawa materialnego tj. art. 48 ust. 2 pkt 1a w związku z art. 48 ust. 1 i art. 29 ust. 1 pkt 1a i pkt 24 oraz art. 29 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego przytaczając tę samą argumentację, jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do zarzutów skargi organ podniósł, iż fakt że sporny garaż nie posiada fundamentów nie ma znaczenia dla stwierdzenia, że jego budowa wymagała pozwolenia na budowę, gdyż obiekt nie spełnia żadnego z warunków określonych w art. 29-30 Prawa budowlanego, które zwalniałyby inwestorów z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Powołany przez skarżących art. 29 ust. 1 pkt 1 ppkt a dotyczy obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej zabudowy siedliskowej. Garaż skarżących zrealizowany w K. nie jest związany z produkcją i nie jest zrealizowany na działce siedliskowej, nie podlega więc tej normie. Nie ma również zastosowania art. 29 pkt 24 Prawa budowlanego, przywołany przez skarżących, gdyż przepis ten dotyczy obiektów oznaczonych do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych położonych terenie budowy oraz ustawienia barakowozów używanych przy wykonywaniu robot budowlanych, badaniach geologicznych i pomiarach geodezyjnych. Garaż skarżących nie jest obiektem wymienionym w tym przepisie. Do spornego obiektu nie ma również zastosowania art. 29 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego, gdyż przedmiotowy garaż nie był remontowany - w miejsce poprzednio istniejącego obiektu został wybudowany nowy obiekt, co przyznają sami skarżący. A budowa nowego garażu, wymagała pozwolenia na budowę. Organ nie zgodził się również z zarzutem naruszenia przez organ art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, gdyż ze względu na to, że budowa garażu spełniała warunki określone w art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego - organ wszczął postępowanie legalizacyjne. Skarżący jednakże nie wykonali obowiązków nałożonych na nich przez organ, a niezbędnych do zalegalizowania garażu. W takiej sytuacji organ, na podstawie art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, zobligowany był do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę garażu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz.1269), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270). Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Oznacza to, że w przedmiotowej sprawie sąd bierze pod uwagę przede wszystkim obowiązujące w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia regulacje ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. jedn.: Dz.U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm.) oraz przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Ze względu na powyższą zasadę oraz treść art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, należy podkreślić, że przedmiotem kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie była decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] kwietnia 2012 r., znak: [...] utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki z dnia [...] września 2011 r. znak: [...], a także postępowanie poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji. Skarga nie jest uzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a tylko w takim zakresie Sąd w ramach swojej właściwości sprawuje kontrolę orzeczeń administracyjnych (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych). Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Wskazany przez organy obu instancji jako materialnoprawna podstawa rozstrzygnięcia przepis art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, stanowi, że właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jak wynika z ustaleń organu i dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy przedmiotowy garaż znajduje się na działkach nr [...] oraz [...] obręb [...] w K, które to działki zostały nabyte przez L.L. od Gminy K. w dniu 18 listopada 2002 r. na mocy umowy sporządzonej w formie aktu notarialnego jako nieruchomość niezabudowana (akt notarialny [...]akt adm.). Dokumenty wykazujące istnienie garażu już w latach 90 XX wieku, tj. decyzje w sprawie podatku od nieruchomości dotyczą nieruchomości należącej wówczas do J.S. i E.S. . Należy zatem przyjąć, że chodzi o działkę nr [...] którą L.L. i G.L. nabyli od J.S. i E.S. w dniu 5 lutego 2002 r. (akt notarialny nr [...]). W tym stanie rzeczy – nawet przy uwzględnieniu oświadczenia J.R. [...] – zasadnie przyjęto, że na działkach nr [...] oraz [...] obręb [...] w K. garaż w obecnym kształcie został zrealizowany po 2002 r. Nie można również w związku z tym traktować jego zrealizowania jako remontu obiektu na działkach nr [...] i [...] , które zostały nabyte przez skarżącą w 2002 r. jako niezbudowane. Kwestią wymagającą rozstrzygnięcia w sprawie było również ustalenie czy postawienie tego obiektu należało zakwalifikować jako roboty budowlane polegające na budowie w rozumieniu ustawy Prawo budowlane, zaś ich przedmiot jako obiekt budowlany. Obiektem tym jest obecnie garaż murowany zlokalizowany na działkach [...] i [...] obr. [...] w K. , określany przez skarżących jako "prefabrykat o konstrukcji betonowej", który nie jest posadowiony na fundamencie, a jedynie "stoi na gruncie" i przez to nie jest trwale związany z gruntem. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 28 ust. 1 Prawa budowlane roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30 wprowadzających zwolnienia od tego obowiązku. Przepis art. 29 wskazuje obiekty budowlane, których budowa nie wymaga pozwolenia na budowę oraz wymienia roboty budowlane, których rozpoczęcie nie wymaga pozwolenia na budowę. Z kolei art. 30 wymienia, która z budów oraz robót budowlanych określonych w art. 29 podlega zgłoszeniu właściwemu organowi, którym w przedmiotowym przypadku jest Starosta. W orzecznictwie sądów administracyjnych dotyczących pojęcia obiektu budowlanego, w związku z wymogami zawartymi w art. 28 Prawa budowlanego w sposób konsekwentny i jednolity przyjmuje się, że garaż blaszany stanowi obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. b - Prawa budowlanego. (por. wyrok NSA z dnia 7 listopada 2007 r. II OSK 1443/06; wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2004 r., OSK 104/04, wyrok NSA OZ w Białymstoku z dnia 31 października 2001 r., SA/Bk 889/01; NSA OZ w Rzeszowie z dnia 6 marca 2002 r., SA/Rz 1333/00, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 17 stycznia 2008 r., II SA/Ol 956/07 oraz 2 marca 2001 r. SA/Rz 960/00; WSA w Kielcach z dnia 16 kwietnia 2009 r., II SA/Ke 80/09; WSA w Krakowie z dnia 30 lipca 2008 r., II SA/Kr 582/08 oraz WSA w Lublinie z dnia 13 września 2005 r., II SA/Lu 359/05, publikowane na stronie internetowej cbois.nsa.gov. pl, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 16 grudnia 2010 r., II SA/Go 721/10). Tym bardziej garaż traktowany przez skarżących jako "prefabrykat o konstrukcji betonowej" a będący w istocie garażem wolnostojącym o konstrukcji betonowej o wymiarach 3,0m x 5,5m jest obiektem budowlanym. Podkreślić trzeba w odniesieniu do stanowiska skarżących, że bez znaczenia dla obowiązku uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę garażu pozostaje kwestia jego związania z gruntem. O tym zaś, kiedy wymagane jest pozwolenie na budowę, czy zgłoszenie decyduje treść art. 29 i art. 30 ustawy Prawo budowlane. Żadna z przesłanek wymienionych w art. 29 i 30 ustawy Prawo budowlane, zwalniająca od uzyskania pozwolenia na budowę, czy też dokonania zgłoszenia, nie zaistniała w niniejszej sprawie. Nawet gdyby założyć, że przedmiotowy garaż jest obiektem o charakterze tymczasowym, to nie można zaliczyć go do eksponatów wystawowych (art. 29 ust. 1 pkt 25 Prawa budowlanego), nie jest też obiektem przeznaczonym do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych (art. 29 ust. 1 pkt 24 Prawa budowlanego), jak również obiektem tymczasowym przewidzianym do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu (art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego). Zwrócić przy tym uwagę należy, iż tymczasowe obiekty budowlane tylko częściowo zwolnione są z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę (art. 29 ust. 1 pkt 12) i objęte trybem zgłoszeniowym (art. 30 ust. 1 pkt 1). Trybem tym objęte są tylko tymczasowe obiekty budowlane, niepołączone trwale z gruntem i przewidziane do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, a zatem nie takie obiekty jak garaże (nawet gdyby przyjąć, że chodzi w sprawie o "prefabrykat o konstrukcji betonowej"), które w określonym terminie przeznaczone do rozbiórki nie są. Zatem postawienie przedmiotowego garażu wymagało uprzedniego uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę. Brak legitymowania się przez inwestora stosownym pozwoleniem obliguje zaś organy nadzoru budowlanego do podjęcia czynności zmierzających do legalizacji samowoli budowlanej, a w razie konieczności także do wydania nakazu jej rozbiórki. Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że posadowienie przez inwestora przedmiotowego garażu nastąpiło w warunkach samowoli budowlanej i to zarówno w dacie ich wybudowania, jak i prowadzenia postępowania administracyjnego. Orzeczenie rozbiórki, na gruncie aktualnie obowiązujących przepisów prawa budowlanego nie jest jednak bezwzględne. Nakaz rozbiórki może zostać orzeczony jedynie wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości legalizacji samowolnie wykonanej budowy obiektu. W art. 48 ust. 2 pkt 1 i 2 - Prawa budowlanego określone zostały przesłanki dotyczące legalizacji samowoli budowlanej. Organ, w oparciu o wskazane przepisy wdrożył procedurę legalizacji, postanowieniem z dnia 22 grudnia 2010 r. zobowiązując skarżącego do złożenia w terminie do dnia 28 lutego 2010 r. zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz złożenia projektu budowlanego wraz z opiniami i uzgodnieniami, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Nie ulega wątpliwości, że nie wszystkie wskazane dokumenty zostały przez skarżących przedstawione, a zatem powyższego obowiązku nie wykonano. Skarżący kwestionując zasadę nałożonego obowiązku wyeliminowali możliwość legalizacji samowoli budowlanej. W tym stanie rzeczy wydanie, w oparciu od art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, decyzji nakazującej skarżącym rozbiórkę przedmiotowych garaży było zgodne z prawem, a organom nie można postawić skutecznie zarzutu dowolności ustaleń w ramach prowadzonego postępowania wyjaśniającego i błędnego zastosowania prawa materialnego. Sąd podziela stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji i w odpowiedzi na skargę wraz z jego argumentacją, co jednocześnie stanowi – wraz z wyżej przedstawionym stanowiskiem – ustosunkowanie się do zarzutów skarżących. W tym stanie rzeczy skargę należało oddalić mając na uwadze treść art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło