II SA/Kr 950/18
PostanowienieWSA w Krakowie2018-09-19
Skład orzekający: Sędzia WSA Jacek Bursa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organizacja społeczna (stowarzyszenie) posiada legitymację procesową do zaskarżenia uchwały rady gminy na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, jeśli nie wykaże własnego, indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia naruszonego tą uchwałą, a jedynie powołuje się na cele statutowe i interes członków?Ratio decidendi
Sąd odrzucił skargę, ponieważ strona skarżąca, będąca organizacją społeczną, nie wykazała własnego, indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia naruszonego zaskarżoną uchwałą rady gminy. Skarga oparta na art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie ma charakteru actio popularis i wymaga wykazania konkretnego naruszenia prawem chronionego interesu lub uprawnienia, a nie powoływania się wyłącznie na cele statutowe czy sytuację prawną innych podmiotów.Stan faktyczny
Organizacja społeczna (Oddział [...] im. W. O. w Gminie N) złożyła skargę do WSA w Krakowie na uchwałę Rady Gminy N opiniującą projekt Planu Ochrony [...] Parku Narodowego. Skarżąca zarzuciła naruszenie interesu prawnego społeczności lokalnej i prawa własności członków organizacji, wskazując na ograniczenia w gospodarowaniu nieruchomościami wynikające z planu. Skarżący powołał się na cele statutowe organizacji i reprezentowanie członków. Organ wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na brak obowiązku konsultacji, usunięcie uchwały z obrotu prawnego lub brak interesu prawnego skarżącego.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Kraków, dnia 19 września 2018r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w następującym składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa po rozpoznaniu w dniu 19 września 2018r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] Oddziału [...] im. W. O. w Gminie N na uchwałę Rady Gminy N nr [...] z dnia [...] maja 2018r. w przedmiocie zaopiniowania projektu Planu Ochrony [...] Parku Narodowego postanawia: odrzucić skargę.
Strona skarżąca pismem z dnia 25 czerwca 2018r. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę w oparciu o art. 101 ust 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r., o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., nr 142, poz 1592 z późn. zm.) zarzucając naruszenie interesu prawnego społeczności lokalnej oraz jej uprawnień wynikających wprost z prawa własności do posiadanych nieruchomości. Uzasadniając po wezwaniu Sądu swój interes prawny [...] wskazał, iż oddział [...] w Gminie N liczy blisko 100 czynnych członków, których grunty są narażone na skutki pozytywnie zaopiniowanego skarżoną uchwałą Planu Ochrony dla [...] Parku Narodowego. Po zaistniałym incydencie Zarząd Oddziału podjął decyzję reprezentowania wszystkich członków oraz pozostałych mieszkańców Gminy N w/w sprawie. Ten fakt pozwolił na odstąpienie od indywidualnych skarg co rodziło wielki problem dla tutejszej ludności, tym samym dopuszczenie do uprawomocnienia się uchwały i pozostawienia jej bez reakcji. Według statutu Związku [...] w [...] oddział miał prawo i obowiązek wynikający z realizacji zadań i celów statutowych do podjęcia kroków w kierunku zaskarżenia w/w uchwały, która zagrażał właścicielom w władaniu jak i również gospodarowaniu swoją własnością Biorąc pod uwagę interes naszych członków oraz pozostałych mieszkańców Gminy N będących prawnymi właścicielami gruntów rolnych, leśnych i budowlanych położonych na terenie Gminy N w/w uchwała opiniodawcza skutkuje ograniczeniem prawa własności tychże osób do władania swoimi gruntami. Zaniechanie przez organy Gminy polegające na nieprzeprowadzeniu koniecznych konsultacji społecznych doprowadziło do braku możliwości wypowiedzenia się, tudzież zaopiniowania projektu przez społeczność lokalną, i jako takie narusza ich interes prawny. Warunki zawarte w planie odnoszą się stricte do prawa własności m.in. skarżącego tj. w rozdziale 4 pkt 5 zawarte jest, że będzie następować "wykonywanie zabiegów w ekosystemach leśnych w lasach nie stanowiących własności Skarbu Państwa" czyli np. zaniechanie pozyskiwania i zrywki drzew, ograniczenie wykonywania cięć sanitarnych, prowadzenie planowanych cięć gospodarczych w lasach prywatnych, ograniczenie cięć bezpieczeństwa do niezbędnego minimum, pozostawienie drzew gospodarzy do naturalnego rozkładu czy dążenie w perspektywie czasowej do objęcia ochroną ścisłą większej powierzchni obszarów leśnych.
W odpowiedzi na skargę skarżony organ wniósł o jej oddalenie, z uwagi na brak obowiązku przeprowadzenia konsultacji przed podjęciem uchwały, ewentualnie odrzucenie z uwagi na usuniecie uchwały z obrotu prawnego uchwałą z dnia 29 czerwca 2018r. nr [...] względnie braku wykazania interesu prawnego w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.), Sąd odrzuca skargę jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego.
Skargę należało odrzucić, gdyż strona skarżąca nie wykazała interesu prawnego określonego w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w jej zaskarżeniu.
Zgodnie z tym przepisem: "każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego". Skarga oparta na art. 101 ust. 1 i 2a u.s.g. musi odnosić się do takiej sytuacji prawnej, którą można określić jako własną, indywidualną i konkretną danego podmiotu albo być wnoszona w interesie grupy osób przy pisemnym od nich umocowaniu. Powyższe wymagania dotyczą również skargi wnoszonej na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. przez organizację społeczną, jaką jest stowarzyszenie.
Z uwagi na to stroną w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone zaskarżoną uchwałą. Skarga złożona w trybie powyższego przepisu nie ma bowiem charakteru actio popularis, a do jej wniesienia nie legitymuje ani sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. Powyższe oznacza, iż prawo do zaskarżania uchwał na podstawie art. 101 ust. 1 przysługuje tym, którzy wykażą się konkretnym interesem prawnym wynikającym z określonej normy prawa materialnego.
Zatem skarżący winien wykazać, w jaki sposób doszło do naruszenia jego prawem chronionego interesu lub uprawnienia polegającego na bezpośrednim związku pomiędzy zaskarżoną uchwała, a własną indywidualną konkretną i prawnie gwarantowana sytuacją, przy czym nie chodzi tu o sytuacje faktyczną. Nie wystarcza w tym zakresie wyłącznie powołanie się na własny cel statutowy, nie jest to bowiem wówczas działanie z powodu naruszenia własnego interesu prawnego, ale w obronie interesu publicznego, a ten nie może być wyłączną przesłanką zaskarżenia na podstawie art. 101 ust. 1 wskazanej ustawy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 lutego 2013r. sygn.. IV SA/Po 1017/12 oraz Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2011r. sygn. II OSK 1940/11). Tymczasem strona skarżąca powołała się jedynie na swój cel statutowy jako organizacji społecznej - stowarzyszenia zajmującego się sprawami społeczności lokalnej z powołaniem kilku list niezgadzających się na uchwałę mieszkańców, bez posiadania od nich umocowania na zaskarżenie jej do sądu. Z faktu występowania w roli takiego podmiotu czy jego zadań statutowych nie wynika jednak bezpośrednio interes prawny w zaskarżeniu uchwały, w szczególności stowarzyszenie nie wykazało, iż podmiot ten jest właścicielem działek objętych zaskarżoną uchwałą. Interes prawny musi być własny, co oznacza, że nie można opierać go wyłącznie na sytuacji prawnej innego podmiotu – prawa własności innych podmiotów.
Mając powyższe na uwadze Sąd odrzucił skargę w oparciu o art. 58 § 1 pkt 5a) p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło