II SA/Kr 97/16
WyrokWSA w Krakowie2016-04-08
Skład orzekający: Joanna Tuszyńska, Jacek Bursa, Iwona Niżnik-Dobosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ocenił dokumentację geodezyjną, uwzględniając zarzuty strony skarżącej dotyczące jej niezgodności z historycznymi mapami i planami sytuacyjnymi?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organ II instancji nie dokonał wyczerpującej analizy materiału dowodowego, w szczególności dokumentacji geodezyjnej, w świetle zarzutów strony skarżącej i dowodów przez nią przedstawionych. Organ pominął konieczność skonfrontowania opinii biegłego geodety z historycznymi mapami i planami sytuacyjnymi, co narusza przepisy postępowania administracyjnego i może mieć wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy zwrotu nieruchomości wywłaszczonej na cele budownictwa jednorodzinnego. Po wieloletnim postępowaniu administracyjnym i kontroli sądowej, Wojewoda utrzymał w mocy część decyzji organu I instancji odmawiającej zwrotu niektórych działek, a część uchylił i przekazał do ponownego rozpatrzenia. Strona skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów postępowania poprzez przyjęcie jako dowodu opinii biegłego geodety, która była kwestionowana, oraz pominięcie przedłożonych przez nią dokumentów historycznych. Skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję i zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie : WSA Jacek Bursa WSA Iwona Niżnik-Dobosz (spr.) Protokolant : sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi R. T. na decyzję Wojewody [...] z dnia 20 listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego R. T. kwotę 457 zł ( słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wojewoda [...] decyzją z dnia 20 listopada 2015 r. znak [...] na podstawie:
- art. 9 a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r., poz. 782 ze zm.);
- art. 138 § 1 pkt 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.);
po ponownym - na skutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 16 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 1640/14 - rozpatrzeniu odwołania Gminy Miasta [...], reprezentowanej przez Prezydenta Miasta [...], od punktu l decyzji Starosty [...] z 19 sierpnia 2011 r. znak [...] - w części orzekającej o zwrocie działki nr [...] poł. w O. - oraz odwołań: B. S. i A. T., oraz R. T., od decyzji Starosty [...] z 19 sierpnia 2011 r. znak [...],
I. utrzymał w mocy:
a) punkty: 1, 3, 4, 5 i 6 zaskarżonej decyzji Starosty [...] z 19 sierpnia 2011 r. znak [...];
b) część punktu 2 zaskarżonej decyzji Starosty [...] z 19 sierpnia 2011 r. znak [...] - w zakresie dotyczącym odmowy zwrotu nieruchomości wywłaszczonych, stanowiących części działek: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i działkę nr [...], położonych w jednostce ewidencyjnej O. miasto, obręb O.;
II. uchylił część punktu 2 zaskarżonej decyzji Starosty [...] z 19 sierpnia 2011 r. znak [...] - w zakresie dotyczącym odmowy zwrotu nieruchomości wywłaszczonej stanowiącej części działek nr [...] i nr [...], położonej w jednostce ewidencyjnej O. miasto, obręb O. - i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z 19 sierpnia 2011 r. znak [...] Starosta [...] orzekł:
- w punkcie 1 o zwrocie nieruchomości położonych w jednostce ewidencyjnej O. miasto, obręb O., stanowiących własność Gminy Miasto [...], oznaczonych jako działka nr [...] o pow. 0,0219 ha obj. księgą wieczystą nr [...], działka nr [...] o pow. 0,0016 ha powstała w wyniku podziału działki nr [...] o pow. 0,0854 ha obj. księgą wieczystą nr [...], działka [...] o pow. 0,0179 ha, powstała w wyniku podziału działki nr [...] o pow. 0,0140 ha (powierzchnia przed zniesieniem), po uprzednim zniesieniu do niej działek: nr [...] o pow. 0,0106 ha, nr [...] o pow. 0,0008 ha, nr [...] o pow. 0,0029 ha i nr [...] o pow. 0,0008 ha, obj. księgą wieczystą nr [...], działka nr [...] o pow. 0,0037 ha, powstała w wyniku podziału działki nr [...] o pow. 0,0678 ha, obj. księgą wieczystą nr [...], na rzecz: B. S. w 1/3 części, R. T. w 1/3 części i A. T. w 1/3 części;
w punkcie 2 o odmowie zwrotu nieruchomości wywłaszczonych, stanowiących części działek nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i działkę nr [...], położnych w jednostce ewidencyjnej O. miasto obręb O.;
w punkcie 3 o nałożeniu na wymienione w punkcie l osoby obowiązku zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania w łącznej kwocie 2 477,23 zł na rzecz Gminy Miasto [...] w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja Starosty [...] z 19 sierpnia 2011 r. znak [...] stanie się ostateczna, w następujący sposób: B. S. - 825,75 zł, R. T. - 825,74 zł, A. T. - 825,74 zł;
w punkcie 4 o tym, iż w przypadku nieterminowego uregulowania należności będą miały zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego;
* w punkcie 5 o tym, iż ww. decyzja zatwierdza podział nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] o pow. 0,0678 ha z księgi wieczystej nr [...] na działki nr [...] o pow. 0,0037 ha i nr [...] o pow. 0,0641 ha, podział nieruchomości stanowiącej działkę [...] pow. 0,0854 ha z księgi wieczystej nr [...] na działki nr [...] o pow. 0,0016 ha i nr [...] o pow. 0,0838 ha, zniesienie w księdze wieczystej nr [...] działek nr [...] o pow. 0,0106 ha, nr [...] o pow. 0,0008 ha, nr [...] o pow. 0,0029 ha i nr [...] o pow. 0,0008 ha do działki nr [...] o pow. 0,0140 ha, a następnie jej podział na działki nr [...] o pow. 0,0179 ha i nr [...] o pow. 0,0112 ha, zgodnie z projektem podziału przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 10 grudnia 2010 r. pod nr [...], stanowiącym załącznik nr l do decyzji organu I instancji;
- w punkcie 6 o tym, iż decyzja Starosty [...] z 19 sierpnia 2011 r. znak [...] stanowi podstawę do dokonania wpisów w księgach wieczystych.
W uzasadnieniu ww. decyzji organu I instancji wskazano, iż na podstawie Zarządzenia Nr 2/76 Naczelnika Miasta [...] z 10 kwietnia 1976 r. w sprawie ustalenia terenu budowlanego w mieście O. i jego podziale na normatywne działki budowlane, wydanego na podstawie art. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 27 poz. 192) oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 28 sierpnia 1972 r. w sprawie trybu ustalania, rozgraniczania i podziału terenów budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego na obszarze miast i osiedli (Dz. U. Nr 35, poz. 242), przejęte zostały z dniem 15 stycznia 1978 r. na rzecz Skarbu Państwa m.in. nieruchomości J. i S. T., stanowiące działki oznaczone jako pb. [...], pgr. [...], pgr. [...], pgr. [...], pgr. [...] i pgr. [...], o łącznej powierzchni 3 245 m2.
Decyzją Rejonowego Zarządu Gospodarki Terenami przy Prezydencie Miasta [...] z 20 czerwca 1980 r. znak [...] ustalono odszkodowanie za przejęte na rzecz Skarbu Państwa wymienione wyżej działki na rzecz: J. T. w udziale 12/20 części i S. T. w udziale 8/20 części. Odszkodowanie za grunt zostało pomniejszone o powierzchnię działek nr [...] (0,0335 ha) i nr [...] (0,0410 ha), które zostały nadane na własność dzieciom, tj. R. T. i B. S., i wyniosło 47 982,00 zł, w tym: za grunt o powierzchni 2500 m2 - kwota 45 000,00 zł, za składniki roślinne - kwota 459,00 zł oraz za składniki budowlane - kwota 2 523,00 zł.
Jak ustalił organ l instancji na podstawie dokumentacji geodezyjnej sporządzonej w grudniu 2010 r. przez uprawnionego geodetę T. K., wywłaszczonym parcelom J. i S. T. odpowiadają następujące działki lub ich części: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...],nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] (aktualnie w wyniku podziału działki nr [...] operatem pomiarowym 3011-288/08 - część działki nr [...]).
W związku z wycofaniem w dniu 16 czerwca 2009 r. przez R. T. (działającego w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik B. S. i A. T.), wniosku o zwrot działek o numerach: [...], [...], [...], [...], poł. w O. przy ul. M., Starosta [...] decyzją z 6 lipca 2009 r. znak [...] orzekł o umorzeniu postępowania w przedmiocie zwrotu wymienionych działek. Wobec niezaskarżenia decyzja ta uzyskała walor ostateczności.
Z uwagi na powyższe, niniejszym postępowaniem objęte są działki o numerach: [...], [...], [...], [...], [...] i [...], poł. w O. przy ul. M..
Jak ustalił organ l instancji, działki: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] stanowią własność osób fizycznych, zaś działki o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] stanowią własność Gminy Miasta [...].
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w części orzekającej o odmowie zwrotu części działek nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i działki nr [...], położonych w jednostce ewidencyjnej O. - miasto, obręb [...], organ I instancji wskazał na treść art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w świetle którego roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie przysługuje, jeżeli przed dniem 1 stycznia 1998 r. nieruchomość ta została sprzedana lub oddana w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej, a prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej, a który to przepis znajduje zdaniem organu I instancji zastosowanie odnośnie ww. działek.
Z kolei na podstawie mapy uzupełniającej z podziałem terenów budownictwa jednorodzinnego os. "[...]", przyjętej do ewidencji składnicy geodezyjnej w O. 29 kwietnia 1977 r., ustalono, że działka nr [...] została wydzielona pod projektowaną drogę dojazdową do nowo wydzielonych działek budowlanych. Nieruchomość ta stanowi obecnie drogę miejską w O., tj. ulicę M., której właścicielem jest Gmina Miasto [...]. Z uwagi zatem na okoliczność, iż ww. działka nr [...] stanowi drogę publiczną, powołując się na regulację art. 2 a ustawy z dnia 21 czerwca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 460 ze zm.) Starosta [...] orzekł o odmowie jej zwrotu na rzecz wnioskodawców.
Natomiast, jak wynika z treści odpisu księgi wieczystej nr [...], na podstawie umowy sprzedaży z 9 lipca 2001 r. Rep. A Nr [...], w księdze tej, 19 lipca 2001 r. wpisano prawo własności działki nr [...] na rzecz W. i B. G.. Jak wskazał organ I instancji, działka ta została zbyta przez Gminę Miasto [...] po dniu 1 stycznia 1998 r., co oznacza, iż w niniejszym przypadku nie znajduje zastosowania art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Niemniej, jak podkreślono w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, ww. działka nr [...] stanowi własność osób trzecich, które legalnie, w dobrej wierze nabyły własność tej nieruchomości, co potwierdziło przeprowadzone przez Prokuraturę Rejonową w W. postępowanie i z tego powodu należało w ocenie Starosty [...] odmówić zwrotu tej działki na rzecz spadkobierców jej poprzednich współwłaścicieli. Zdaniem organu I instancji o legalności nabycia przez G. działki nr [...] świadczy treść postanowienia Prokuratury Rejonowej w W. z 23 grudnia 2005 r. sygn. akt [...] o umorzeniu śledztwa m.in. w sprawie przekroczenia uprawnień w dniu 9 lipca 2001 r. w O. przez funkcjonariuszy publicznych - członków Zarządu Miasta O. przy sprzedaży działki nr [...] (pkt 6) oraz treść postanowienia Sądu Rejonowego w W. Wydziału II Karnego z [...] maja 2006 r., sygn. akt [...], którym utrzymano w mocy postanowienie Prokuratury Rejonowej w W., o którym mowa powyżej.
Natomiast w stosunku do działek nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], Starosta [...] orzekł o ich zwrocie na rzecz: B. S., R. T. i A. T.. W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy oraz przesłuchania świadków organ I instancji uznał wskazane powyżej działki za zbędne na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej, bowiem pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym Zarządzenie Nr 2/76 Naczelnika Miasta [...] z 10 kwietnia 1976 r. w sprawie ustalenia terenu budowlanego w mieście O. i jego podziale na normatywne działki budowlane stało się ostateczne nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu, ani też pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym Zarządzenie to stało się ostateczne, cel ten nie został zrealizowany.
Ponadto, w ww. decyzji organu I instancji dokonano rozliczeń związanych ze zwrotem ww. części nieruchomości, stosownie do treści przepisów art. 136 ust. 3 zd. 3 oraz art. 140 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ustalając wysokość zwaloryzowanego odszkodowania podlegającego zwrotowi na rzecz Gminy Miasta [...] - proporcjonalnie do powierzchni zwracanych działek (tj. 0,0451 ha) - na kwotę 2 477,23 zł, którą podzielono pomiędzy uprawnione osoby stosownie do zwracanych udziałów w przedmiotowej nieruchomości.
Odwołania od decyzji Starosty [...] z 19 sierpnia 2011 r. znak [...] złożyli: R. T., W. Z., działający w imieniu B. S. i A. T. oraz Prezydent Miasta [...], działający w imieniu Gminy Miasta [...].
R. T. w złożonym odwołaniu wskazał, iż jego zdaniem zaskarżona decyzja została - wydana na podstawie błędnie ustalonego stanu faktycznego i niezgodnie z zaleceniami Wojewody, które znalazły się w decyzjach nr: [...] z 18.12.2009 r., [...] z 21.12.2009 r., [...] z 22.12.2009 r. Skarżący zgłosił zarzuty co do sposobu wykonania prac geodezyjnych przez mgr. inż. T. K. oraz zwrócił uwagę na nieścisłości znajdujące się, jego zdaniem, w dokumentacji sporządzonej przez biegłego, jak również nie zgodził się z wartością nieruchomości określoną w operatach szacunkowych sporządzonych przez rzeczoznawcę majątkowego. Dodatkowo zakwestionował zasadność odmowy zwrotu działki nr [...] wskazując, iż jego zdaniem nie znajduje tu zastosowania art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Natomiast W. Z., działający w imieniu córek: B. S. i A. T., wniósł zastrzeżenia dotyczące zasadności zwrotu działki [...] zgodnie z art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie uwzględnienia w decyzji Starosty konieczności ustanowienia służebności przejazdu po działce [...] do działki [...] oraz podniósł, że do zwaloryzowanego zwrotu wypłaconego odszkodowania nie doliczono wzrostu wartości działek w chwili obecnej.
Z kolei Prezydent Miasta [...], działając w imieniu Gminy Miasta [...], wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji w jej punkcie l w części dotyczącej zwrotu działki nr [...] i orzeczenie o odmowie zwrotu tej działki, a jeśliby takie orzeczenie było niemożliwe - przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
W dniu 27 września 2012 r. do tutejszego Urzędu wpłynęło pismo R. T. zatytułowane "Zażalenie", zawierające zarzuty dotyczące skierowanego do Wojewody [...] pisma Starosty [...] z 14 września 2012 r. znak [...], w którym organ I instancji ustosunkował się do odwołania Pana R. T. od ww. decyzji Starosty [...] z 19 sierpnia 2011 r.
Wojewoda [...] decyzją z 15 czerwca 2012 r. znak [...], wydaną na skutek rozpatrzenia ww. odwołań, utrzymał w mocy punkty: 1, 3, 4, 5 i 6 oraz część punktu 2 zaskarżonej decyzji Starosty [...] z 19 sierpnia 2011 r. znak [...], w zakresie dotyczącym odmowy zwrotu nieruchomości wywłaszczonych, stanowiących części działek: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i działkę nr [...], położnych w jednostce ewidencyjnej O. miasto obręb O. (pkt I), oraz uchylił część punktu 2 zaskarżonej decyzji - w zakresie dotyczącym odmowy zwrotu nieruchomości wywłaszczonej, stanowiącej część działki nr [...], położonej w jednostce ewidencyjnej O. - miasto, obręb O. i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu ww. decyzji organ odwoławczy wskazał, iż podziela stanowisko organu I instancji dotyczące zasadności zwrotu działek: nr [...], nr [...] (powstałej z podziału działki nr [...]), nr [...] (powstałej z podziału działki nr [...]) - po uprzednim zniesieniu do niej działek: nr [...], nr [...] i nr [...] o pow. 0,0008 ha, oraz działki nr [...] (powstałej z podziału działki nr [...]), jak również o odmowy zwrotu części działek nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i działkę nr [...].
Natomiast w zakresie części działki nr [...] Wojewoda [...] stwierdził, iż w jej przypadku nie zachodzą przesłanki z art. 229 u.g.n., w związku z czym, po ustaleniu zbędności tej działki na cel jej wywłaszczenia, zgodnie z poglądami doktryny oraz judykatury, organ I instancji winien zawiesić postępowanie w sprawie zwrotu tej nieruchomości do czasu zakończenia sporu dotyczącego zgodności z prawem czynności cywilnoprawnej, w wyniku której Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego - w niniejszej sprawie Gmina Miasta [...] - utraciła władanie wywłaszczoną nieruchomością i podjąć właściwe czynności procesowe celem usunięcia przeszkody powodującej zawieszenie postępowania lub wezwać stronę do ich podjęcia (art. 100 § 1 k.p.a.). Wydanie decyzji w przedmiocie zwrotu bądź odmowy zwrotu nieruchomości z naruszeniem powyższej powinności oznacza naruszenie zarówno przepisów art. 7 k.p.a., jak i art. 136 ust. l i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Na ww. decyzję Wojewody [...] zostały wniesione przez Gminę Miasta [...], reprezentowaną przez Prezydenta Miasta [...], oraz R. T., W. G. i B. G., skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który wyrokiem z 12 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 1019/12 oddalił ww. środki zaskarżenia.
Następnie, wyrokiem z 10 października 2014 r., sygn. akt I OSK 453/13 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił ww. wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie.
Na skutek ponownego rozpoznania ww. skarg, prawomocnym wyrokiem z 16 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 1640/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z 9 maja 2012 r. znak [...].
Rozpatrując ponownie - na skutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 16 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 1640/14 — powyższe odwołania oraz całość materiału dowodowego zebranego w sprawie Wojewoda [...] stwierdził, iż przedmiotem niniejszego postępowania jest sprawa zwrotu nieruchomości położonych w jednostce ewidencyjnej [...] miasto, obręb [...], oznaczonych jako działki: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] na rzecz: B. S., R. T. i A. T. oraz odmowy zwrotu na rzecz tych wnioskodawców części działek nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i działki nr [...] - w trybie art. 136 i następne ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (zwanej dalej: "u.g.n.").
Uzasadniając swoje rozstrzygniecie organ wskazał, iż zawarte w części punktu 2 zaskarżonej decyzji Starosty [...] z 19 sierpnia 2011 r. rozstrzygnięcie o odmowie zwrotu działek nr [...] i nr [...] obręb O., jedn. ewid. O. miasto mogłoby stanowić przedmiot decyzji odrębnej w stosunku do pozostałej części decyzji Starosty [...] orzekającej w tym samym punkcie o odmowie zwrotu części działek nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i działki nr [...] oraz także w stosunku do części decyzji Starosty [...] orzekającej o zwrocie działek nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i rozliczeniach z tego tytułu (pkt 1, 3, 4, 5 i 6). Oznacza to, że każda z tych kwestii (sprawa zwrotu każdej z wnioskowanych do zwrotu działek wraz z odpowiednimi w tym zakresie rozliczeniami) mogłaby stanowić przedmiot odrębnego i samodzielnego rozstrzygnięcia administracyjnego, co wobec zaskarżenia całej decyzji Starosty [...] znajduje wyraz w rodzaju podjętego przez tutejszy Organ rozstrzygnięcia przedstawionego w sentencji niniejszej decyzji.
Przechodząc do meritum niniejszej sprawy należy w pierwszej kolejności organ wskazał, iż mając na uwadze powołane wcześniej zalecenia zawarte w wydanych w niniejszej sprawie wyrokach NSA z 10 października 2014 r. sygn. akt I OSK 453/13 oraz WSA w Krakowie z 16 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 1640/14, pismami z 19 maja 2015 r. i z 1 czerwca 2015 r. zwrócono się do organu I instancji o przekazanie kopii dokumentów lub opracowań geodezyjnych świadczących o zmianie oznaczenia i konfiguracji pgr. 1. kat. 15, pomiędzy rokiem 1962 a datą wejścia w życie Zarządzenia nr [...] Prezydenta Miasta [...] o terenach budownictwa jednorodzinnego z roku 1976 i opracowanego na podstawie tego zarządzenia operatu geodezyjnego obejmującego podział terenów na działki budowlane, jak również o pozyskanie z Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej i przesłanie do tutejszego Organu:
- czytelnej kopii mapy podziału pod budownictwo jednorodzinne, stanowiącej część operatu 31/77 w części obejmującej działki nr [...], nr [...] i nr [...], uwzględniającej także granice parcel katastralnych objętych podziałem (tzw. stan stary i stan nowy),
* kopii sprawozdania technicznego z operatu nr [...],
* kopii zarysów z operatu nr [...] dotyczących wskazanych wyżej działek, powołanych w opinii J. A. z 28 kwietnia 2005 r. sporządzonej do sprawy o sygn. [...],
* kopii wykazów zmian /równoważników z operatu nr [...],
kopii rejestrów obrazujących stan prawny parcel przed i po podziale, tj. stan przed parcelacją i po parcelacji,
- kopii szkiców, protokołów, opinii, sprawozdania technicznego, zawartych w operacie sporządzonym przez J. H., w ramach zgłoszenia 3011-29/07 z dnia 24.01.2007, określonym w zgłoszeniu jako mapa do celów prawnych (wznowienie punktów granicznych) działki nr [...] i nr [...], wykonanego na zlecenie Sądu Rejonowego w O. do sygn. [...].
W odpowiedzi, pismem z 23 czerwca 2015 r. organ I instancji przekazał dokumenty geodezyjne obrazujące kolejne zniesienia i podziały pgr. 15, tj:
* plan sytuacyjny pgr. 1. kat. 15 przyjęty do składnicy geodezyjnej pod nr [...] z dnia 12 listopada 1962 r., obrazujący podział pgr. 15, po wcześniejszym zniesieniu do niej innych parcel;
* plan sytuacyjny pgr. 1. kat. [...] przyjęty do składnicy geodezyjnej pod nr [...] z 27 lutego 1963 r., obrazujący podział pgr. [...], po wcześniejszym zniesieniu do niej innych parcel;
- mapę sytuacyjną podziału realności, przyjętą do składnicy geodezyjnej pod nr [...] z 19 kwietnia 1967 r, obrazującą podział pgr. [...] (2 egzemplarze).
Ponadto - z operatu pomiarowego 31/77 - przesłano następujące dokumenty:
* projekt podziału terenu pod budownictwo jednorodzinne os. [...];
* kopię sprawozdania technicznego;
- rejestr pomiarowy nieruchomości przeznaczonych pod budownictwo jednorodzinne (zagrodowe), sporządzony dla kompleksu VI, przedstawiający stary stan (przed podziałem) i nowy stan (po podziale), który jak wskazało Starostwo [...] nie obrazuje natomiast jakiej starej parceli odpowiada nowa;
- zarys pomiarowy dla kompleksu V i VI, którego fragment stanowi załącznik do opinii biegłego sądowego J. A..
Ponadto w ww. piśmie wyjaśniono, że zgłoszenie z 24 stycznia 2007 r. nr [...], dotyczące wykonania przez J. H. prac geodezyjnych zostało wycofane 9 lutego 2007 r., w związku z czym nie został sporządzony w wyniku tego zgłoszenia żaden operat.
W związku z powyższym wyjaśnieniem pismem z 16 lipca 2015 r. zwrócono się do Starostwa Powiatowego w O. m.in. z prośbą o odniesienie się do przekazanej przez R. T. opinii biegłego - uprawnionego geodety J. H. z 29 czerwca 2007 r., sporządzonej na potrzeby sprawy toczącej się przed Sądem Rejonowym w O. Wydział I Cywilny (sygn. akt [...]).
W odpowiedzi na powyższe, pismem z 21 lipca 2015 r. znak [...] Starostwo Powiatowe w O. wyjaśniło, iż zgodnie z obowiązującymi w geodezji i kartografii przepisami procedura wykonywania prac geodezyjnych rozpoczyna się zgłoszeniem przez geodetę pracy w ośrodku dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej, następnie ośrodek ten udostępnia geodecie niezbędne do pracy materiały, zaś po ukończeniu zleconej pracy geodeta przekazuje powstałe w jej wyniku materiały do ośrodka dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej. Obowiązek zgłoszenia pracy geodezyjnej, a po wykonaniu pracy - przekazania powstałych materiałów lub informacji o tych materiałach do zasobu geodezyjnego i kartograficznego – wynika z art. 12 z dnia 17 maja 1989 r. ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne - w brzmieniu obowiązującym do 12 lipca 2014 r. - oraz art. 12 i 12a - w brzmieniu obowiązującym po ww. dacie. Geodeta J. H. zgłosił w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w O. pracę geodezyjną pn.: "Mapa dla celów prawnych (wznowienie pkt. granicznych) - wydanie". Na druku zgłoszenia geodeta umieścił m.in. informację o treści: ..Zleceniodawca: Sąd Rejonowy w O. sygn. akt [...]". Zgłoszenie wpłynęło do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej 24 stycznia 2007 r., a zarejestrowane zostało 29 stycznia 2007 r. za numerem [...]. Przygotowanie materiałów do zgłoszenia oraz naliczenie opłaty nastąpiło 9 lutego 2007 r. i od tej daty Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w O. nie otrzymał żadnej informacji o zmianach zakresu, rodzaju i terminu zakończenia pracy oraz o przerwaniu lub zaniechaniu jej wykonania; nie została również w ramach tego zgłoszenia przekazana do ww. instytucji żadna dokumentacja geodezyjna.
Ponadto w ww. piśmie z 21 lipca 2015 r. wyjaśniono, iż: "Zgodnie z przepisami prawa do zasobu geodezyjnego należy przekazać powstałe w wyniku pracy geodezyjnej materiały lub informacje o tych materiałach. Jednak opinie wykonywane przez geodetów na zlecenie sądów zawierają często kilka wariantów rozwiązania spornej kwestii (np. propozycja jednej strony, propozycja drugiej strony, czy wreszcie propozycja geodety) dlatego też została wypracowana praktyka, że do zasobu przekazywane jest dopiero postanowienie sądu zatwierdzające tę opinię wraz z opinią."
Celem uzupełnienia powyższych informacji, pismem z 1 sierpnia 2015 r. zwrócono się do Starostwa Powiatowego w O. z prośbą o wyjaśnienie wątpliwości, jakie tutejszy Organ powziął po analizie zgromadzonej w sprawie dokumentacji geodezyjno-kartograficznej.
Pismem z 14 sierpnia 2015 r. znak [...] Starostwo Powiatowe w O. wyjaśniło m.in., iż pomimo dokonania przez geodetę inż. J. H. zgłoszenia w dniu 24 stycznia 2007 r. prac geodezyjnych pod nr [...], do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w O. nie wpłynęła dokumentacja geodezyjna wykonana w ramach tego zgłoszenia, w związku z czym, mając na uwadze wieloletnią praktykę funkcjonowania tej jednostki, uznano, że "skoro zasób geodezyjny od 8 lat nie otrzymał żadnych dokumentów w tej sprawie to z pewnością geodeta zrezygnował z pracy zgodnej ze zgłoszeniem, a co za tym idzie i z przekazania do zasobu dokumentacji geodezyjnej czyli mapy do celów prawnych po wznowieniu znaków granicznych".
Ponadto w ww. piśmie poinformowano, iż: "Zgłoszenie pracy geodezyjnej zarejestrowane w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w O. pod numerem [...] nie jest zgłoszeniem dokonanym przez J. H.."
W związku z powyższym, pismem z 1 września 2015 r. tutejszy Organ zwrócił się z prośbą do Starostwa Powiatowego w O. o udzielenie bliższych informacji, na temat tego, czego dotyczyło omawiane w powyższym piśmie zgłoszenie pracy geodezyjnej zarejestrowane w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej pod numerem [...], a także przez kogo zgłoszenie to zostało dokonane.
Pismem z 15 września 2015 r. Starostwo Powiatowe w O. poinformowało tutejszy Organ, iż: "zgłoszenie zarejestrowane w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w O. pod numerem [...] jest zgłoszeniem rzeczoznawcy majątkowego dotyczącym wyceny nieruchomości w O. obręb [...]", a zatem nie dotyczy ono przedmiotowej sprawy.
Mając na uwadze powyższe, dokonując wnikliwej analizy zgromadzonej w sprawie dokumentacji geodezyjno-kartograficznej Wojewoda [...] stwierdził, iż zarzut R. T. dotyczący pominięcia w postępowaniu przedstawionego przez niego planu sytuacyjnego pgr. 1. kat. [...], datowanego na 1950 r., a który to dokument w jego ocenie ma wpływ na ocenę wniosku o zwrot i podjęte rozstrzygnięcie w sprawie zwrotu nieruchomości, należało uznać za niezasadny. Jak bowiem ustalono na podstawie wskazanej wyżej analizy zgromadzonej w sprawie dokumentacji geodezyjno-kartograficznej nie można uznać, że wskazana pgr 1. kat. [...] (wg stanu z 1950 r.) jest tożsama z pgr 1. kat. [...] włączoną do terenów budownictwa jednorodzinnego w wyniku Zarządzenia Nr 2/76 Naczelnika Miasta [...] z 10 kwietnia 1976 r.
Przekazane przez Starostwo Powiatowe w O. kopie dokumentów dotyczących zmian w zakresie oznaczenia i konfiguracji w odniesieniu do parceli 1. kat. 15 wskazują, iż:
w dacie sporządzenia dowodu przedstawionego przez R. T., tj. kopii z mapy katastralnej gminy katastralnej O., potwierdzonej za zgodność z mapą katastralną w dniu 31 maja 1950 r. przez mierniczego powiatowego w Starostwie Powiatowym [...], parcela 1. kat. 15 posiadała kształt wydłużonego prostokąta i graniczyła wzdłuż dłuższych boków z parcelą 1. kat. 12 i parcelami 1. kat. [...] i [...]. kat. [...]. Na kopii mapy katastralnej brak informacji na temat jej powierzchni;
zgodnie z planem sytuacyjnym pgr. 1. kat. 15, b. gm. kat. O., obj. Lwh 240, wpisanym do składnicy geodezyjnej 12 listopada 1962 r. pod nr [...], sporządzonym przez Geodezyjną Spółdzielnię Pracy w K., pgr. 15 (rola) o pow. 9 a 96 m2, stanowiąca współwłasność P. G. i innych została - łącznie z pb. 36, pb. 37, pgr. 9/2, pgr. 11, pgr. 12, pgr. 13, pgr. 14, pgr. 24, pgr. 25, pgr. 1325 i pgr. 23/6 (łączna pow. 54 a 58 m2) - połączona z pgr. 16 i pgr. 23/1 o łącznej pow. 18a 71 m2, stanowiącymi współwłasność Z. i J. M.;
Zgodnie z opisem zamieszczonym na ww. planie sytuacyjnym, pb. 37 i pgr. 12 zniesione zostały do pgr. 15, a pgr 13 zniesiona została do pgr. 14, a następnie pgr. 14 zmieniła konfigurację na pgr. 14/1. Pgr. 23/1 podzielona została na pgr. 23/9 i pgr. 23/10, zaś pgr. 15 (po połączeniu z pgr. 12 i pb. 37) podzielona została na pgr. 15/1 (o pow. 0 a 63 m2) i pgr. 15/2 (o pow. 25a 50 m2). Po dokonanym podziale pgr. 15/1 - łącznie z pgr. 23/10, pgr. 14/1, pb. 36, pgr. 9/2, pgr. 11, pgr. 24, pgr. 25, pgr. 1325 i pgr. 23/6 - stanowiły współwłasność m.in. J. T. w 1/10 cz.;
- zgodnie z planem sytuacyjnym pgr. 1. kat. 15/1, b. gm. kat. O., wpisanym do ewidencji w składnicy geodezyjnej 27 kwietnia 1963 r. pod nr [...], sporządzonym przez Geodezyjną Spółdzielnię Pracy w K., stanowiąca współwłasność P. G. i innych pgr. 25, pgr. 23/6 i pgr. 24, zniesione zostały do pgr. 15/1 i równocześnie zmieniona została konfiguracja pb. 36 i pgr. 15/1. Powstała w ten sposób pgr. 15/1 posiadała powierzchnię 42 a 68 m2. Dalej podzielona ona została na pgr. 15/3 o pow. 36 a 78 m2, pgr 15/4 o pow. 3 a 90 m2 oraz wydzielona została nowa pb. 36 o pow. 2 a 0 m2. Według nowego stanu - po podziale - pgr. 15/4 stanowiła łącznie z pgr. 23/10 współwłasność A. i A. H., zaś pgr. 15/3, pb. 36, pgr. 14/1, pgr. 1325, pgr. 11 i pgr. 9/2 stanowiły współwłasność m.in. J. T. w 1/10 cz.;
- zgodnie z mapą sytuacyjną podziału realności obj. KW nr [...], wpisaną do ewidencji w składnicy geodezyjnej 19 kwietnia 1967 r. pod nr [...], sporządzoną przez Powiatowe Biuro Geodezji i Urządzeń Rolnych w O., pgr. 15/3 o pow. 36 a 78 m2, stanowiąca współwłasność m.in. J. T. w 1/10 części, podzielona została na pgr. 15/5 o pow. 33 a 47 m2 i pgr. 15/6 o pow. 3 a 31 m2. Zgodnie z zamieszczonym opisem wydzielona parcela pgr. 15/6 stanowiła współwłasność J. i M. D. po ½ części, zaś parcela pgr. 15/5 stanowiła współwłasność osób jak przed podziałem. Część pgr. 15/3 o pow. 12 m2 została włączona do drogi (pgr. 1762).
- zgodnie z rejestrem pomiarowym, opracowanym na potrzeby podziału terenu pod budownictwo jednorodzinne, operatem pomiarowym, wpisanym do składnicy geodezyjnej 29 kwietnia 1977 r. pod nr [...] - do terenów budownictwa jednorodzinnego włączona została pgr. 15/5 o pow. 33 a 47 m2, a więc ta sama która wydzielona została zgodnie z opisaną wyżej mapą sytuacyjną z 1967 r. Zgodnie z rejestrem parcela ta stanowiła współwłasność J. T. i S. T..
W świetle opisanych wyżej zmian dotyczących pgr. 1. kat. 15, dokonanych pomiędzy rokiem 1950 a datą Zarządzenia Nr 2/76 Naczelnika Miasta [...] z dnia 10 kwietnia 1976 r. o ustaleniu terenu budowlanego w mieście O. i jego podziale na normatywne działki budowlane, należy zdaniem organu odwoławczego uznać, iż pgr. 1. kat. 15 ani w zakresie przebiegu jej granic, a tym samym powierzchni nie odpowiada parceli pgr. 15/5. Parcela pgr. 1. kat. 15 - w dacie sporządzenia mapy 1950 r., na którą powołuje się Pan R. T. - nie stanowiła
własności jego poprzedników prawnych, bowiem do 1967 r. właścicielką nieruchomości ujętej w Lwh 240, obejmującej m.in. pgr. 15/3, była W. z D. G..
Odnosząc się do drugiej ze wskazywanych w ww. wyrokach sądów administracyjnych kwestii, dotyczącej zaleconej przez te Sądy konieczności dokonania szczegółowej analizy pozyskanej na potrzeby niniejszej sprawy dokumentacji geodezyjnej autorstwa uprawnionego geodety T. K., której część obejmuje projekt podziału nieruchomości stanowiący załącznik do decyzji Starosty [...] z 19 sierpnia 2011 r., należy wskazać, iż opracowanie to w ocenie tutejszego Organu może stanowić wiarygodny środek dowodowy w niniejszej sprawie.
W związku z powyższym w pierwszej kolejności należy wskazać, iż analizując dokumenty pochodzące z operatu sporządzonego przez geodetę T. K. stwierdzić należało, że wykonany on został zgodnie z zaleceniami zawartymi w decyzji Wojewody [...] z 18 grudnia 2009 r. W opracowaniu tym wyjaśniona została bowiem zarówno kwestia przebiegu granic terenu wywłaszczonego jak i granice działek utworzonych z gruntów wywłaszczonych i nie wykorzystanych zgodnie z celem wywłaszczenia, a zatem przeznaczonych do zwrotu.
Dla określenia przedmiotu zwrotu zasadniczą kwestią wymagającą rozstrzygnięcia jest bowiem ustalenie przebiegu granic obszaru przejętego na własność Skarbu Państwa. Dopiero w dalszej kolejności ocenie podlega kwestia zbędności wywłaszczonego terenu w świetle jego zagospodarowania w terminach ustawowych.
Ustalenie przebiegu granicy terenu wywłaszczonego powinno zostać dokonane głównie z wykorzystaniem danych pochodzących z operatu przygotowanego na potrzeby postępowania wywłaszczeniowego przyjętego do składnicy geodezyjnej pod nr [...], a także opracowań sporządzonych na potrzeby innych postępowań i przyjętych do zasobu geodezyjnego i kartograficznego. W opracowaniu stanowiącym przedmiot oceny - geodeta T. K. dokonał czynności polegających na wznowieniu znaków granicznych wg stanu na 1975 r., a na okoliczność tę sporządzony został protokół w dniu 2 grudnia 2010 r.
W trakcie ww. czynności mających na celu okazanie przez uprawnionego geodetę T. K. granic dawnej nieruchomości złożonej z: pb. 36, pgr. 9/2, pgr. 11, pgr. 14/1, pgr. 15/5 i pgr 1325, poł. w O., okazane zostały granice zewnętrzne omawianej nieruchomości, a następnie zostały one naniesione na aktualną mapę ewidencyjną, co pozwoliło na ustalenie, jakim obecnie działkom odpowiadają nieruchomości wywłaszczone od Państwa T..
Geodeta dokonał ponadto podziału działek, stanowiących własność Gminy Miasta [...], zgodnie z którym: działka nr [...] o pow. 0,0678 ha podzieliła się na działki: nr [...] o pow. 0,0037 ha i nr [...] o pow. 0,0641 ha, a działka nr [...] o pow. 0,0854 ha podzieliła się na działki: nr [...] o pow. 0,0016 ha i nr [...] o pow. 0,0838 ha oraz zniesienia działek: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] do działki nr [...], a następnie jej podziału na działki: nr [...] i nr [...]. Geodeta dokonał także wznowienia granic działki nr [...], stanowiącej własność Gminy Miasta [...].
Udział w tych czynnościach brał zgodnie z protokołem zarówno R. T., jak i właściciele lub użytkownicy działek wydzielonych w ramach podziału pod budownictwo jednorodzinne oraz przedstawiciel Gminy Miasta [...]. Wprawdzie część uczestników postępowania nie wyraziła zgody lub nie akceptowała wskazanych przez geodetę granic nieruchomości wywłaszczonej z uwagi na naruszany w ich ocenie interes prawny, jednak w kontekście prowadzonego postępowania brak podpisu lub uwagi wniesione do protokołu pozostają bez wpływu na wartość dowodową opracowania. Opracowanie to nie stanowi bowiem dokumentu podlegającego ujawnieniu w zasobie geodezyjnym i kartograficznym, gdyż wskazuje na przebieg granicy historycznej i nieujawnionej w obowiązującym operacie ewidencji gruntów.
Opracowanie to jest jedynie materiałem poglądowym, umożliwiającym podjęcie rozstrzygnięcia przez Starostę [...].
Dokumentacja geodezyjna, wykonana przez geodetę T. K. zawiera wyniesienie na gruncie zewnętrznych granic całej wywłaszczonej nieruchomości, okazanie tych granic stronom postępowania (na dowód czego spisano ww. protokół okazania granic), zamierzenie okazanych punktów załamania granic na państwową poziomą osnowę geodezyjną oraz wkartowanie granic zewnętrznych wywłaszczonych nieruchomości na obowiązującą mapę geodezyjną (k.a. nr 837).
Organ wskazał, iż jak wynika z akt sprawy, 8 grudnia 2010 r. geodeta uprawniony T. K. dokonał jedynie pomiarów terenowych metodą biegunową - na podstawie znaków granicznych odszukanych i wyznaczonych w dniu 2 grudnia 2010 r. - zgodnie z ww. protokołem z czynności wznowienia znaków granicznych wg stanu z roku 1975, który to dokument został w dniu 10 grudnia 2010 r. przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...].
W świetle powyższego należy zauważyć, iż wyjaśnień co do czynności podejmowanych wówczas m.in. w terenie przez ww. geodetę udzielił Starosta [...] w piśmie z dnia 31 grudnia 2010 roku wskazując:
"Okazane zewnętrzne granice nieruchomości wywłaszczonej zostały następnie naniesione przez geodetę na aktualna mapę ewidencyjną, w celu zobrazowania jakim aktualnym działkom odpowiadają nieruchomości wywłaszczone od J. i S. T. (dowód: mapa ewidencji gruntów z naniesionym przebiegiem granicy nieruchomości z [...] składającej się z parcel pb 36, pgr [...], [...], [...], [...] - własność J. T. c. P. i W. w 9/20 cz., S. T. s.M. i W. w 5/20 cz., J. i S. T. w 6/20 cz. na prawach ustawowej wspólności majątkowej - stan na 15.04.1975 r.)- dowód ten znajduje się na karcie nr [...] w aktach organu I instancji - przypis własny organu II instancji.
W cytowanym piśmie Starosta wskazał również: "W odpowiedzi na zarzut T., iż w dniu 8 grudnia 2010 r. na gruncie robione były ponowne pomiary, o których nie został powiadomiony, wyjaśnić należy, iż w dniu 8.12.2010 r. zostały przeprowadzone przez geodetę techniczne czynności polegające na pomiarze okazanych granic (punktów okazanych w dniu 02.10.201 r.) na państwową osnowę geodezyjną III klasy, o czym świadczy dziennik pomiaru sporządzony przez geodetę w terenie stanowiący część operatu pomiarowego przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego za nr [...] w dniu 10 grudnia 2010 r. (kopia dziennika dołączona do akt sprawy) ". Wskazywany w tym piśmie Starosty dowód jak już wyżej zauważono znajduje się na karcie nr [...] w aktach organu I instancji.
Organ wskazał również, iż także Wojewoda [...] w piśmie z dnia 21.03.2011 r. nr [...] (k.a. nr 1020) odpowiadając na skargę R. T. w zakresie m.in. czynności wykonywanych przez geodetę T. K. w ramach sporządzania omawianego opracowania geodezyjnego w przedmiotowej sprawie przedstawił specyfikę tego typu czynności wyjaśniając:
"Następnie w aktach sprawy znajduje się zawiadomienie uprawnionego geodety mgr. inż. M. K. [powinno być "T." -przypis własny organu II instancji] skierowane do właścicieli gruntów informujące, iż w dniu 2 grudnia 2010 r. o godzinie 10 na zlecenie Starostwa Powiatowego w O., odbędzie się okazanie granic dawnych parcel pb 36, pgr 11, pgr 15/5, pgr 14/1 i pgr 1325 położonych w O. przy ul. M.. W tym miejscu należy wskazać, iż wysyłane przez geodetę zawiadomienie "o rozprawie w terenie" dotyczy czynności "okazania granic -punktów granicznych" i tylko z tej czynności winien być spisany protokół. Zainteresowani o tej czynności zawiadamiani są w takim celu, aby mogli się wypowiedzieć co do położenia okazywanych punktów (tzn. czy w ich ocenie znajdują się one we właściwym miejscu) a wszelkie zastrzeżenia wniesione przez zainteresowanych winny być opisane w w/w protokole. To "okazanie granic" nie obejmuje "nadzorowania" pomiarów geodezyjnych, które musza być wykonane ale niekoniecznie równocześnie przy "okazywaniu granic". Zabezpieczeniem przed zmianą położenia "okazanych punktów" jest opis ich położenia względem szczegółów sytuacyjnych zawarty w protokole. Prawie w każdym przypadku "okazania granic" - punkty wyznaczające te granice są punktami "markowanymi" w terenie (oznaczane palikiem, rurką lub innym znakiem łącznie z użyciem farby) - a jeśli jest to konieczne to ich "stabilizacja znakami granicznymi" następuje dopiero po uprawomocnieniu się aktu prawnego zatwierdzającego ich położenie.
Wskazać należy, iż do akt omawianej sprawy dołączone zostały przez uprawnionego geodetę następujące dokumenty przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego: protokół wznowienia znaków granicznych wg stanu z roku 1975, mapa ewidencji gruntów z naniesionym przebiegiem granicy nieruchomości z [...] składającej się z parcel pb 36, pgr 9/2, 11, 14/1, 15/5, 1325 - własność J. T. c. P. i W. w 9/20 cz. S. T. s. M. i W. w 5/20 cz. J. i S. T. w 6/20 cz. na prawach ustawowej wspólności małżeńskiej - stan na 15.04.1975 r., projekt podziału [...] z wykazem zmian gruntowych oraz protokół nr l i nr 2 "z przyjęcia granic nieruchomości". Ponadto w aktach sprawy znajduje się poświadczona za zgodność z oryginałem przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego kopia dokonanego pomiaru metodą biegunową przez uprawnionego geodetę Pana T. K. w dniu 8 grudnia 2010 r.".
Z zauważyć również należy, iż z treści wpisów w ww. protokole autorstwa uprawnionego geodety Pana T. K. wynika, iż dla wykonania czynności wznowienia granic obszaru wywłaszczanego biegły wykorzystał materiały zgromadzone w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, w szczególności materiały najbardziej miarodajne, bowiem wytworzone na potrzeby postępowania wywłaszczeniowego pochodzące z operatu nr [...].
Podsumowując w ocenie organu odwoławczego należy stwierdzić, iż dokonane przez uprawnionego geodetę T. K. czynności, o których mowa powyżej, a także w związku tym sporządzona dokumentacja zostały wykonane rzetelnie, zgodnie z zaleceniami Wojewody [...] zawartymi w poprzednich decyzjach wydanych w przedmiotowej sprawie, a tym samym należy uznać, iż stanowią wiarygodny dowód w niniejszej sprawie. Powstała dla potrzeb niniejszego postępowania dokumentacja geodezyjno-prawna spełnia bowiem wymogi zawarte w przepisach ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jedno lity: Dz. U. z 2015 r., póz. 542).
W świetle powyższego, zdaniem tutejszego Organu należy w tym miejscu wskazać, iż z pozyskanej na potrzeby niniejszej sprawy, prawidłowo sporządzonej przez uprawnionego geodetę T. K. dokumentacji geodezyjno-kartograficznej wynika w sposób jednoznaczny, że dawnym, przejętym na rzecz Skarbu Państwa parcelom: pb. 36, pgr. 9/2, pgr. 11, pgr. 14/1, pgr. 15/5 i pgr. 1325 odpowiadają obecnie następujące działki: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], oraz części działek: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] (należącej do Państwa G.), nr [...], nr [...] (podzielonej następnie na działki nr [...] i [...]), nr [...].
Mając na uwadze dokonane powyżej ustalenia w zakresie sporządzonej w sprawie dokumentacji geodezyjno-kartograficznej i wynikające z powyższego wnioski dla dalszego rozpoznania przedmiotowej sprawy w dalszej kolejności należy przejść do analizy w świetle przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami przesłanek zbędności wnioskowanych do zwrotu nieruchomości na cel ich przejęcia na rzecz Skarbu Państwa.
Organ powołał treść art. art. 136 u.g.n., oraz art. 137 u.g.n.
Ponadto wskazał, iż zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 13 marca 2014 r., sygn. akt P 38/11, art. 137 ust. l pkt 2 u.g.n.- w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu - jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 165 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Organ wskazał, iż w niniejszej sprawie, objęte wnioskiem o zwrot nieruchomości, stanowiące w dacie wywłaszczenia własność J. i S. T., zostały przejęte na rzecz Skarbu Państwa na podstawie Zarządzenia Nr 2/76 Naczelnika Miasta [...] z 10 kwietnia 1976 r. w sprawie ustalenia terenu budowlanego w mieście O. i jego podziału na normatywne działki budowlane.
Wskazane zarządzenie zostało wydane na podstawie art. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 27 poz. 192) oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 28 sierpnia 1972 r. w sprawie trybu ustalania, rozgraniczania o podziału terenów budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego na obszarze miast i osiedli (Dz. U. Nr 35, poz. 242).
W § 1 Zarządzenia Nr 2/76 Naczelnika Miasta wskazano: "Zgodnie ze szczegółowym planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwalą Nr 45/371/70 z 29 grudnia 1970 r. Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w O. ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. Nr 4/71, poz. 22, przeznacza się pod budownictwo jednorodzinne teren położony w O. w obrębie ulic: S., K., K., L., B. ustalając go jako "teren budowlany''."
Natomiast w świetle § 4 tego rozporządzenia na niniejszym terenie budowlanym w ramach terenowych planów gospodarczych zostaną wybudowane następujące urządzenia komunalne:
1. sieć elektryczna z terminem zakończenia robót do 1980 r.;
2. ulice z terminem zakończenia robót do 1980 r.;
3. sieć wodociągowa z terminem zakończenia robót do 1980 r."
W opinii organu odwoławczego, dowody, jakimi posłużył się Starosta [...] dla ustalenia sposobu zagospodarowania wywłaszczonych parcel w terminach określonych w okresie od dnia 15 stycznia 1978 r. do dnia 15 stycznia 1988 r. są wystarczające dla uznania, iż na zwracanych obecnie nieruchomościach nie został zrealizowany cel wywłaszczenia, tj. budownictwo jednorodzinne.
Jak bowiem wynika z treści sprawozdania Prezydenta Miasta z 30 lipca 1982 r. znak [...], dotyczącego realizacji budownictwa jednorodzinnego, teren osiedla domów jednorodzinnych "[...]" "nie został jeszcze w pełni uzbrojony co stanowi główną przyczynę braku rozpoczęcia i realizacji budowy domów jednorodzinnych przez poszczególnych inwestorów (...) Odnośnie osiedla "[...]" brak jest dokumentacji technicznej, która wykonuje Biuro Projektów Budownictwa Komunalnego w K., a termin opracowania ustalono na dzień 6 października 1982 r. (...) Innym z powodów braku właściwej realizacji budownictwa jednorodzinnego w m. O. jest niedostateczny rozdział materiałów budowlanych, a w szczególności znikome dostawy w stosunku do istniejących potrzeb".
Dodatkowo organ I instancji w dniu 20 stycznia 2011 r. skierował do mieszkańców i właścicieli nieruchomości położonych w rejonie ul. M. pisma z prośbą o wskazanie osób, które posiadają wiedzę na temat sposobu zagospodarowania nieruchomości będących przedmiotem niniejszego postępowania w okresie od 1978 do 1988 r., załączając kopię mapy ewidencyjnej z zaznaczonym obszarem działek o numerach: [...], [...], [...], [...].
W dniu 3 lutego 2011 r. do Starostwa Powiatowego zgłosili się D. i T. G., którzy przedłożyli do akt sprawy kopię mapy ewidencyjnej z zaznaczonym terenem, który zdaniem G. winien być zwrócony na rzecz spadkobierców J. i S. T. oraz oświadczył, iż wraz z żoną zamieszkują w sąsiedztwie terenów, będących przedmiotem postępowania zwrotowego, od 40 lat.
W trakcie przesłuchania świadków w dniu 14 kwietnia 2011 r. T. G. oświadczył, iż na terenie wywłaszczonym od p.T., konkretnie na działce nr [...] w późniejszych latach powstał jeden budynek. Na pozostałym terenie, jak wskazał świadek nie były prowadzone żadne prace budowlane. W. Z. dodał, iż budynek ten powstał w latach 1992 - 1993, a R. T. sprecyzował, iż było to w roku 1995.
Podobnie zeznała świadek – D. G. wskazując, iż na terenie obecnych działek: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] oraz części działek [...] i nr [...] nigdy nie były prowadzone prace budowlane zmierzające do realizacji celu wywłaszczenia. Dodatkowo świadek zeznała, że części działek nr [...] i nr [...] (oznaczone w projekcie podziału jako działki nr [...] i nr [...]) od zawsze były użytkowane przez Państwa T., również po dniu przejęcia tych terenów na rzecz Skarbu Państwa i są użytkowane przez R. T. do chwili obecnej.
W aktach sprawy organu I instancji znajduje się ponadto fotografia załączona przez Państwa Z. wykonana wiosną 1980 r., w tle której widnieje obszar obecnej działki nr [...]. Zdjęcie to potwierdza stan nieruchomości opisany przez świadków, obszar widoczny na zdjęciu nie nosi bowiem znamion prowadzenia na tym terenie prac budowlanych.
W oparciu o zgromadzone w aktach sprawy dowody oraz przytoczone powyżej zeznania świadków, Starosta [...] uznał, iż na nieruchomościach wywłaszczonych od Państwa T., w części odpowiadającej aktualnym działkom: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] nie zrealizowano celu wywłaszczenia, jakim miała być budowa osiedla domów jednorodzinnych "[...]".
Analizując przedmiotowy stan faktyczny, ustalony na podstawie zebranego w wieloletnim postępowaniu wyjaśniającym materiału dowodowego, przez pryzmat art. 137 ust. 1 u.g.n., należy stwierdzić, iż nie pozostawia żadnych wątpliwości, fakt iż rozpoczęcie budowy osiedla domów jednorodzinnych na terenach wywłaszczonych od Państwa T. odpowiadających wyżej wymienionym działkom nigdy nie nastąpiło (dowód z zeznań świadków, sprawozdania Prezydenta Miasta [...] z 30 lipca 1982 r. znak [...], dokumentacja fotograficzna w przedmiotowej sprawie).
Realizacja bowiem celu wywłaszczenia polegającego na budowie osiedla domów musi wiązać się z konkretnymi robotami i nakładami inwestycyjnymi, wskazującymi na wykonanie takich obiektów budowlanych, czego w przedmiotowej sprawie nie stwierdzono. Zgromadzony w aktach organu I instancji materiał dowodowy świadczy wyraźnie o tym, iż po wywłaszczeniu nie podjęto na wnioskowanych do zwrotu ww. działkach jakichkolwiek działań dla zrealizowania celu określonego w Zarządzeniu Nr 2/76 Naczelnika Miasta [...] z 10 kwietnia 1976 r.
Odnosząc się natomiast do podjętego przez organ I instancji rozstrzygnięcia w zakresie zwrotu na rzecz Gminy Miasta [...] (jako dotychczasowego właściciela przedmiotowej nieruchomości) zwaloryzowanego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość należało stwierdzić, iż przeprowadzone w tym zakresie przez organ I instancji postępowanie wyjaśniające również należy uznać za prawidłowe.
Zgodnie z art. 139 u.g.n., nieruchomość wywłaszczona podlega zwrotowi w stanie, w jakim znajduje się w dniu jej zwrotu.
Jak stanowią przepisy art. 140 ust. 1-4 u.g.n., w razie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości poprzedni właściciel lub jego spadkobierca zwraca Skarbowi Państwa lub właściwej jednostce samorządu terytorialnego, w zależności od tego, kto jest właścicielem nieruchomości w dniu zwrotu, ustalone w decyzji odszkodowanie, a także nieruchomość zamienną, jeżeli była przyznana w ramach odszkodowania.
Odszkodowanie pieniężne podlega waloryzacji, z tym że jego wysokość po waloryzacji, z zastrzeżeniem art. 217 ust. 2, nie może być wyższa niż wartość rynkowa nieruchomości w dniu zwrotu, a jeżeli ze względu na rodzaj nieruchomości nie można określić jej wartości rynkowej, nie może być wyższa niż jej wartość odtworzeniowa.
Jeżeli zwrotowi podlega część wywłaszczonej nieruchomości, zwracaną kwotę odszkodowania ustala się proporcjonalnie do powierzchni tej części nieruchomości.
W razie zmniejszenia się albo zwiększenia wartości nieruchomości wskutek działań podjętych bezpośrednio na nieruchomości po jej wywłaszczeniu, odszkodowanie, ustalone stosownie do ust. 2, pomniejsza się albo powiększa o kwotę równą różnicy wartości określonej na dzień zwrotu. Przy określaniu wartości nieruchomości przyjmuje się stan nieruchomości z dnia wywłaszczenia oraz stan nieruchomości z dnia zwrotu. Nie uwzględnia się skutków wynikających ze zmiany przeznaczenia w planie miejscowym i zmian w otoczeniu nieruchomości. Przepis ust. 3 -(dotyczący sposobu obliczania oraz zasad zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania przez osoby, na rzecz których orzeczono o zwrocie nieruchomości) stosuje się odpowiednio.
Jak wskazał Starosta [...], kwota zwaloryzowanego odszkodowania wypłaconego w związku z nabyciem przez Skarb Państwa nieruchomości, ustalona proporcjonalnie do powierzchni zwracanych działek, tj. za grunt o pow. 0,0451 ha wynosi 2 477,23 zł.
Organ wskazał, iż ustawą z dnia 15 maja 2015 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 2015 r., poz. 985), którą m.in. uchylono z dniem 14 października 2015 r. przepis art. 227 u.g.n. a art. 5 powołanej regulacji nadano następujące nowe brzmienie: "Waloryzacji kwot należnych z tytułów określonych w ustawie dokonuje się przy zastosowaniu wskaźników zmian cen nieruchomości dla nieruchomości sklasyfikowanych w rejestrze cen i wartości nieruchomości, z uwzględnieniem danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków.
2. Prezes Głównego Urzędu Statystycznego ogłasza, w formie obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", wskaźniki zmian cen nieruchomości dla danego rodzaju nieruchomości, nie później niż w terminie 4 miesięcy od zakończenia kwartału, którego te wskaźniki dotyczą, z podziałem na województwa.
3. W przypadku, gdy dla danego kwartału nie ogłoszono wskaźnika zmian cen nieruchomości dla danego rodzaju nieruchomości, waloryzacji kwot należnych z tytułów określonych w ustawie za ten kwartał dokonuje się przy zastosowaniu ostatniego ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego wskaźnika zmian cen nieruchomości dla danego rodzaju nieruchomości.
W przypadku gdy dla danego rodzaju nieruchomości nie ogłoszono nigdy wskaźnika zmian cen nieruchomości, waloryzacji kwot należnych z tytułów określonych w ustawie w tym zakresie dokonuje się przy zastosowaniu wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.
W przypadku gdy nieruchomość składa się z co najmniej dwóch części odpowiadających różnym rodzajom nieruchomości, waloryzacji, o której mowa w ust. 1, dokonuje się przy zastosowaniu średniej ważonej wskaźników zmian cen nieruchomości właściwych dla każdej z części tej nieruchomości, przyjmując za wagi powierzchnię poszczególnych części."
Zgodnie natomiast z przepisem art. 2 ww. ustawy zmieniającej, waloryzacji wykonywanej na zasadach określonych w art. 5 ust. l ustawy wymienionej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, za okresy poprzedzające kwartał, dla którego Prezes Głównego Urzędu Statystycznego ogłosił po raz pierwszy wskaźniki zmian cen nieruchomości dla danego rodzaju nieruchomości, o których mowa w art. 5 ust. 2 ustawy wymienionej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, dokonuje się przy zastosowaniu wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.
W odniesieniu do powyższego należy wskazać, iż że względu na fakt, iż dotychczas zostały ogłoszone przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w obwieszczeniu z dnia 14.10.2015 r. wskaźniki zmian cen w drugim kwartale 2015 r. lecz jedynie dla lokali mieszkalnych, to - stosownie zatem do treści powołanych przepisów art. 2 ww. ustawy nowelizującej w związku z art. 5 ust. 4 w obecnym brzmieniu - na gruncie niniejszej sprawy zasady waloryzacji wskaźnikami cen towarów i usług konsumpcyjnych w stosunku do przedmiotowej nieruchomości pozostają na chwilę obecną (brak ogłoszenia przez Prezesa GUS wskaźnika zmian cen dla nieruchomości takich jak przedmiotowa) niezmienne.
W tym miejscu należy zauważyć, iż w wydanej poprzednio w przedmiotowej sprawie decyzji Wojewody [...] z 15 czerwca 2012 r. znak [...] dokonano analizy sporządzonych na potrzeby niniejszego postępowania operatów szacunkowych z 10 czerwca 2011 r. (wraz z aneksami), w oparciu, o które ustalono, iż ww. kwota zwaloryzowanego odszkodowania podlegającego zwrotowi na rzecz Gminy Miasta [...] nie przekracza 50 % aktualnej wartości zwracanych nieruchomości, ustalonej wówczas w kwocie 46 654 zł, organ odwoławczy uznał te opracowania za wykonane zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa, pozytywnie oceniając wtedy przydatność dowodową tych opracowań w niniejszej sprawie.
Z kolei w wydanych w niniejszej sprawie wyrokach NSA z 10 października 2014 r., sygn. akt I OSK 453/13 oraz WSA w Krakowie z 16 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 1640/14 nie dokonano negatywnej oceny zaskarżonej decyzji organu odwoławczego w omawianym zakresie.
W kontekście zatem powyższego należy przyjąć i wskazać, iż zdaniem tutejszego organu kwestia ewentualnego ograniczenia wysokości zwaloryzowanego odszkodowania ustalonego z tytułu wywłaszczenia zwracanych nieruchomości (do wysokości 50 % ich aktualnej wartości rynkowej) - biorąc pod uwagę znane Wojewodzie z urzędu (w związku z wykonywanymi zadaniami wymagającymi monitorowania aktualnych cen nieruchomości na terenie województwa [...]), aktualne warunki rynkowe, w tym w zakresie zmian cen nieruchomości - nie mogła być obecnie oceniona w sposób odmienny od dokonanego w ww. decyzji Wojewody [...] z 15 czerwca 2012 r. Wynika to z faktu, iż ceny nieruchomości na obszarze właściwości miejscowej tutejszego Organu od co najmniej 5 lat nie uległy znaczącym zmianom, a zatem brak podstaw do przyjęcia, iż ustalona w decyzji organu I instancji kwota 2 477,23 zł również aktualnie (tj. po ponad 4 latach od sporządzenia omawianych operatów szacunkowych) mogłaby przekroczyć 50 % wartości nieruchomości o przeznaczeniu "mieszkaniowo-usługowym", której całkowita powierzchnia wynosi 451 m2, a ustalonej poprzednio na łączną kwotę 46 654,00 zł.
Natomiast z uwagi na fakt, że na przedmiotowej nieruchomości nie stwierdzono żadnych nakładów związanych z realizacją celu wywłaszczenia, w przedmiotowej sprawie nie znajduje zastosowania regulacja art 140 ust. 4 u.g.n., w związku z czym zaskarżoną decyzję Starosty [...] również w tym zakresie należy uznać za prawidłową.
W dalszej kolejności, odnosząc się do rozstrzygnięcia zawartego w części punktu 2 decyzji Starosty [...] z 19 sierpnia 2011 r. znak [...] - w zakresie orzekającym o odmowie zwrotu nieruchomości wywłaszczonych, stanowiących części działek nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i działkę nr [...], położnych w jednostce ewidencyjnej [...] - miasto, obręb [...] - należy wskazać, iż było ono prawidłowe i w związku z tym należało je w tej części utrzymać w mocy (pkt 1 b niniejszej decyzji).
W odniesieniu do ww. nieruchomości oznaczonej jako części działek nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i działki nr [...], położnych w jednostce ewidencyjnej O. miasto obręb O., należy bowiem stwierdzić, iż w tym zakresie znajduje zastosowanie przepis art. 229 u.g.n.
Ze znajdujących się w aktach sprawy odpisów ksiąg wieczystych wynika bowiem, iż:
* 28 sierpnia 1991 r. w księdze wieczystej nr [...] wpisano prawo użytkowania wieczystego do działki nr [...],
* 21 stycznia 1991 r. w księdze wieczystej nr [...] wpisano prawo użytkowania wieczystego do działki nr [...],
* 5 grudnia 1989 r. w księdze wieczystej nr [...] wpisano prawo użytkowania wieczystego do działki nr [...],
* 3 kwietnia 1981 r. w księdze wieczystej nr [...] wpisano prawo użytkowania wieczystego do działki nr [...], następnie wpis wykreślono (18 grudnia 1981 r.) i 29 sierpnia 1991 r. w księdze tej ponownie wpisano prawo użytkowania wieczystego.
Obecnie działka ta stanowi własność B. i W. G., na prawach ustawowej małżeńskiej wspólności majątkowej,
* 18 września 1995 r. w księdze wieczystej nr [...] wpisano prawo własności działki nr [...] (z podziału której powstała m.in. działka nr [...]).
Z kolei zgodnie z art. 229 u.g.n., roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3 tej ustawy, nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia wżycie niniejszej ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Przytoczony przepis należy rozumieć w ten sposób, iż roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie przysługuje, jeżeli przed l stycznia 1998 r. nieruchomość ta został sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej.
Jak powyżej wskazano, w odniesieniu do części działek nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i działki nr [...], położnych w jednostce ewidencyjnej O. - miasto, obręb O. zachodzi sytuacja określona w art. 229 u.g.n. W związku z powyższym organ odwoławczy uznał, iż postanowienia części punktu 2 decyzji Starosty [...] z 19 sierpnia 2011 r. znak [...] - w zakresie orzekającym o odmowie zwrotu części działek nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i działki nr [...] - są prawidłowe i odpowiadają treści art. 229 u.g.n., poglądom doktryny oraz bogatemu w tej materii orzecznictwu sądów administracyjnych.
Natomiast w stosunku do działki nr [...], jedn. ewid. O. - miasto, obręb O., organ l instancji orzekł o odmowie zwrotu tej działki na rzecz wnioskodawców z uwagi na okoliczność, iż stanowi ona drogę publiczną - gminną. Fakt zajęcia przedmiotowej nieruchomości pod drogę publiczną potwierdzają przeprowadzone przez organ I instancji w tym zakresie ustalenia. Należy zatem zauważyć, iż organ l instancji orzekając w zakresie działki nr [...] oparł odmowę jej zwrotu jedynie o ustalenie, iż stanowi ona część drogi publicznej nie badając jednak uprzednio, czy wobec tej działki spełnione zostały przesłanki jej zbędności na cel przejęcia przez Skarb Państwa. Wskazać natomiast należy, iż organ odwoławczy nie kwestionując faktu niemożności zwrotu nieruchomości wywłaszczonej, która stanowi część drogi publicznej, pragnie podkreślić, iż niezależnie od zaistnienia tego typu sytuacji, organ prowadzący postępowanie winien jednak w pierwszej kolejności ustalić, czy nieruchomość taka stała się zbędna na cel wywłaszczenia, zaś dopiero w dalszej kolejności poczynić ustalenia w zakresie tego, czy faktycznie dana nieruchomość stanowi część drogi publicznej, co odróżnia tego typu sytuację od okoliczności polegającej na wystąpieniu przesłanki, o której mowa w art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Jak z powyższego zatem wynika, wskazywana negatywna przesłanka zwrotu nieruchomości wymaga wcześniejszego ustalenia, czy dana nieruchomość stała się zbędna na cel wywłaszczenia. W przedmiotowej sprawie organ I instancji nie dokonał jednak oceny w omawianym zakresie, co powoduje konieczność uchylenia części decyzji Starosty [...] orzekającej w tym zakresie o odmowie zwrotu części działki nr [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji w tym zakresie.
W tym miejscu, odnosząc się z kolei do treści rozstrzygnięcia zawartego w części punktu 2 zaskarżonej decyzji Starosty [...] z 19 sierpnia 2011 r., w którym orzeczono również o odmowie zwrotu działki nr [...], poł. w O., należy wskazać, iż jak wynika z treści odpisu księgi wieczystej nr [...], na podstawie umowy sprzedaży z 9 lipca 2001 r. Rep. A Nr [...] w księdze tej, 19 lipca 2001 r., wpisano prawo własności tej działki na rzecz W. i B. G.. Jak wskazał organ I instancji działka ta została zbyta przez Gminę Miasta [...] po dniu l stycznia 1998 r., co oznacza, iż w niniejszym przypadku nie znajduje zastosowania art. 229 u.g.n.
Organ I instancji uznał jednak, iż należy odmówić zwrotu działki nr [...] z uwagi na fakt, iż nieruchomość ta stanowi własność osób trzecich, które legalnie, w dobrej wierze nabyły jej własność.
W odniesieniu do powyższego należy w pierwszej kolejności wskazać, iż omawianym zakresie tutejszy organ nie jest związany oceną prawną zawartą w wydanych w niniejszej sprawie wyrokach sądów administracyjnych, bowiem stanowisko w tym zakresie zostało zajęte jedynie w powołanym na wstępie wyroku WSA w Krakowie z 12 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 1019/12, uchylonym następnie przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 10 października 2014 r., sygn. akt I OSK 453/13, w którym kwestia ta nie została przesądzona, podobnie jak w wydanym na skutek tego orzeczenia Sądu II instancji — ponownym wyroku WSA w Krakowie z 16 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 1640/14.
Organ stwierdził, iż pogląd zaprezentowany przez tutejszy Organ w wydanej uprzednio decyzji z 15 czerwca 2012 r. znak [...], zgodnie z którym ustalony w niniejszej sprawie stan prawny działki nr [...], poł. w O. nie może stanowić samodzielnej przesłanki do odmowy jej zwrotu, lecz koniecznym jest zawieszenie postępowania w sprawie zwrotu tej nieruchomości do czasu zakończenia sporu dotyczącego zgodności z prawem czynności cywilnoprawnej, w wyniku której Gmina Miasta [...] utraciła władanie wywłaszczoną nieruchomością, stał się nieaktualny.
Tymczasem jak wynika z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, organ I instancji w ogóle nie badał zasadniczej dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej zwrotu wywłaszczonej nieruchomości kwestii zbędności części działki nr [...] na cel jej wywłaszczenia, co powoduje konieczność uchylenia części decyzji Starosty [...] orzekającej w tym zakresie o odmowie zwrotu części działki nr [...] i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia w tym zakresie.
W tym miejscu, odnosząc się do zarzutów sformułowanych w odwołaniach: Gminy Miasta [...], A. T. i B. S. oraz R. T., Wojewoda [...] organ stwierdził, iż w złożonym odwołaniu Prezydent Miasta, działający w imieniu Gminy Miasta, wniósł o "uchylenie decyzji organu I instancji w jej punkcie l w części dotyczącej zwrotu działki nr [...] i orzeczenie o odmowie zwrotu tej dziatki, a jeśliby takie orzeczenie było niemożliwe - przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Uzasadniając swoje stanowisko Prezydent Miasta wskazał, iż: "Przepis art. 229 ugn jest jasny. Negatywną przesłanką zwrotu nieruchomości jest sprzedaż albo oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości osobie trzeciej przed datą 1.01.1998 r. Nie zawiera on żadnych (ani też inne przepisy) innych uregulowań pozwalających na twierdzenie, że przepis ten nie znajduje zastosowania w pewnych sytuacjach. W szczególności brak wymogu by nieruchomość także w chwili orzekania o zwrocie była własnością bądź w użytkowaniu wieczystym osoby trzecie f
W związku z powyższym warto przypomnieć, że 7 lutego 1990 r. została zawarta umowa użytkowania wieczystego parceli gruntowej [...], poł. w O. (z której następnie w wyniku przekształceń powstała działka nr [...]) i - jakkolwiek prawo to zostało wpisane do księgi wieczystej nr [...] - to jednak następnie, 17 lutego 2000 r., zostało z tej księgi wykreślone.
W analizowanej sprawie w dacie wydania zaskarżonej decyzji przez Starostę [...], tj. 19 sierpnia 2011 r., działka nr [...], obręb O., jedn. ewid. [...]-miasto, stanowiła własność Gminy Miasta [...] i nie była już obciążona prawem użytkowania wieczystego, a zatem odpadła konieczność ochrony praw byłego użytkownika wieczystego.
W związku z powyższym nieracjonalnym i sprzecznym z intencjami ustawodawcy byłoby, zdaniem Wojewody [...], orzeczenie odmawiające zwrotu działki nr [...], będącej w dacie wydawania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie własnością Gminy Miasta [...], która to nieruchomość wprawdzie przed dniem l stycznia 1998 r. została obciążona prawem użytkowania wieczystego, ale później (tj. w roku 2000) prawo to - wskutek rozwiązania umowy użytkowania wieczystego - zostało wykreślone z księgi wieczystej. Stanowisko takie wydaje się tym bardziej zasadne, iż w toku postępowania wyjaśniającego organ I instancji ustalił, że nieruchomość ta nie została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia, tj. pod budowę osiedla domów jednorodzinnych "[...]".
Z powyższych względów tutejszy organ podzielił stanowisko Starosty [...], iż działka nr [...], obr. O., jedn. ewid. O. - miasto, winna zostać zwrócona na rzecz wnioskodawców, co zostało zaaprobowane w wydanym w niniejszej sprawie, prawomocnym wyroku WSA w Krakowie z 16 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 1640/14 i ocena ta jest wiążąca w związku z regulacją art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).
W dalszej kolejności Wojewoda [...] odniósł się do zarzutów zawartych w odwołaniu A. T. oraz B. S., organ odwoławczy przypomniał, iż podzielił pogląd Starosty [...], iż działka nr [...], obr. O., jedn. ewid. O. - miasto, stała się - w świetle przepisów art. 137 ust. l u.g.n - zbędna na cel określony w Zarządzeniu Nr 2/76 Naczelnika Miasta [...] z 10 kwietnia 1976 r. w sprawie ustalenia terenu budowlanego w mieście O. i jego podziale na normatywne działki budowlane. Szczegółowe uzasadnienie swego stanowiska przedstawił Wojewoda [...] we wcześniejszej części uzasadnienia niniejszej decyzji.
Kolejną kwestią poruszoną w odwołaniu wnioskodawczyń, reprezentowanych przez Z., jest prośba o ustanowienie "służebności przejazdu po działce nr [...] do działki nr [...]", zgodnie z decyzją Prezydenta Miasta [...] z 22 czerwca 2004 r. znak [...], zatwierdzającą projekt podziału m.in. działki nr [...] na działki nr [...] i nr [...], w świetle której: "Zgodnie z art. 99 ustawy o gospodarce nieruchomościami podziału nieruchomości dokonuje się pod warunkiem, że przy zbywaniu nowo wydzielonych parceli gruntowych nastąpi ustanowienie służebności gruntowych pasem szerokości 4,5 m (...) do pgr 16/41 - południową stroną pgr 16/40 (...) zgodnie z opisaną służebnością na projekcie podziału na rzecz każdorazowych ich właścicieli lub użytkowników".
Odnosząc się do powyższego tutejszy Organ wskazał, iż organy administracji publicznej co do zasady nie są wyposażone w kompetencje do ustanawiania służebności, w tym także służebności gruntowych.
W związku z cytowanym wnioskiem należy wskazać iż służebność gruntowa jest to ograniczone prawo rzeczowe, polegające na możliwości ingerencji w cudzą własność. Zgodnie bowiem z art. 285 §1 kodeksu cywilnego nieruchomość można obciążyć na rzecz właściciela innej nieruchomości (nieruchomości władnącej) prawem, zgodnie z którym właściciel nieruchomości władnącej może korzystać w wyznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej lub właściciel nieruchomości obciążonej zostaje ograniczony w możliwości dokonywania w stosunku do niej określonych działań, czy też nie wolno mu wykorzystywać określonego uprawnienia, które na podstawie przepisów o treści i wykonywaniu własności (służebność gruntowa) przysługuje mu względem nieruchomości władnącej. Służebność gruntowa jest prawem związanym z własnością nieruchomości, a nie z jej właścicielem, zatem przysługuje każdemu kolejnemu właścicielowi nieruchomości władnącej i ogranicza każdego kolejnego właściciela nieruchomości obciążonej.
Służebność gruntowa przejazdu i przechodu, jak sama nazwa wskazuje, polega na możliwości przejeżdżania i przechodzenia przez cudzą nieruchomość, a powstaje najczęściej w wyniku dobrowolnego porozumienia stron (umowa w formie aktu notarialnego) lub orzeczenia sądowego (art. 145 kodeksu cywilnego) — w tym celu właściciel może złożyć wniosek do sądu rejonowego, właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości, o ustanowienie służebności drogi koniecznej. Wyjątkowo służebność gruntowa może powstać w wyniku decyzji administracyjnej (na przykład na podstawie art. 120 u.g.n.), jednak nie dotyczy to decyzji orzekającej o zwrocie nieruchomości, która ewentualnie miałaby zostać obciążona służebnością gruntową. W przedmiotowej sprawie kwestia ta, jako mająca charakter ściśle cywilistyczny, może zostać rozstrzygnięta jedynie albo w wyniku dobrowolnej umowy stron postępowania albo w wyniku postępowania przed sądem powszechnym. Dodać również należy, iż obowiązujące przepisy u.g.n. nie wymagają, aby zwracana wywłaszczona nieruchomość miała dostęp do drogi publicznej
Kolejny zarzut sformułowany w odwołaniu mocodawczyń Pana Z. dotyczy sposobu ustalenia przez Starostę [...] odszkodowania, które winni zwrócić na rzecz Gminy Miasta [...] B. S., R. T. oraz A. T.. Stanowisko Wojewody [...], w przedmiocie zarówno prawidłowości sporządzenia wyceny zwracanych działek jak i sposobu ustalenia odszkodowania, o którym mowa powyżej, przedstawione zostało we wcześniejszej części uzasadnienia niniejszej decyzji, potwierdzającej w tym zakresie prawidłowość ustaleń organu l instancji.
Z kolei odnośnie zarzutów R. T. Wojewoda [...] wskazał, iż stanowisko organu odwoławczego dotyczące sposobu przeprowadzenia prac geodezyjnych, kwestii sporządzenia operatów szacunkowych oraz odmowy zwrotu działki nr [...] obr. O., jedn. ewid. O. miasto, zostało przedstawione w sposób wyczerpujący powyżej, w uzasadnieniu niniejszej decyzji.
Natomiast tutejszy organ nie może zgodzić się z twierdzeniem R. T., jakoby dokumentacja sporządzona przez geodetę T. K. zawierała nieścisłości dotyczące określenia udziałów J. i S. T. w wywłaszczonej nieruchomości. Geodeta wskazał bowiem, iż przejęte na rzecz Skarbu Państwa parcele: pb. 36 oraz pgr.: [...], [...], [...], [...] stanowiły "własność J. T. c. P. i W. w [...] cz, S. T. s. M. i W. w 5/20 cz. J. i S. T. w 6/20 cz na prawach ustawowej wspólności majątkowe - stan na 15.04.1975 r." Jak słusznie zauważył organ I instancji, zapis ten odpowiada zapisowi zamieszczonemu w "badaniu hipotecznym" księgi wieczystej nr [...], przeprowadzonym na potrzeby postępowania wywłaszczeniowego i stanowiącym część składową operatu pomiarowego przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego za nr [...] 29 kwietnia 1977 r. Powyższe wynika również z decyzji Rejonowego Zarządu Gospodarki Terenami przy Prezydencie Miasta [...] znak [...] z 20 czerwca 1980 r. o odszkodowaniu za nieruchomości przejęte na rzecz Skarbu Państwa w gm. kat. [...].
Przypomniał, iż w piśmie adresowanym do R. T. z 30 września 2011 r. nr [...] Wojewoda [...] wskazał, iż stanowisko organu odwoławczego odnośnie zarzutów sformułowanych niego w pismach z 28 lipca 2011 r., 5 sierpnia 2011 r. i 27 września 2011 r., zostanie przedstawione w decyzji kończącej postępowanie odwoławcze.
W dniu 28 lipca 2011 r. do tutejszego Urzędu wpłynęło pismo R. T. zatytułowane "Skarga", zawierające prośbę o "rozpatrzenie poprzedniego wniosku o przeniesienie sprawy do innego województwa, gdyż tutaj ta sprawa nigdy nie zostanie wyjaśniona, bo to dotyczy tutejszego pracownika Urzędu Miasta W. G. na stanowisku Naczelnika Inwestycji i on to wszystko blokuje i mataczy razem z W. N. ze Starostwa (...)".
Organ wskazał, iż w piśmie z 4 sierpnia 2011 r. znak [...], Wojewoda [...] zajął już stanowisko w kwestii "przeniesienia sprawy nr [...] do Starostwa Województwa [...]", wskazując, iż: "Wprawdzie artykuły 25 i 26 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczą kwestii wyłączenia organu administracji publicznej od załatwienia sprawy i wyznaczenia innego organu do jej załatwienia, jednakże wniosek a także przesłanki, dla których prosi Pan o "przeniesienie sprawy znak [...] do Starostwa Województwa [...] ", nie wypełniają dyspozycji artykułów 25 i 26 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (...). Sformułowany przez wniosek nie posiada (...) charakteru wniosku o wyłączenie organu administracji publicznej od załatwienia sprawy, a po wtóre przepisy postępowania administracyjnego nie dają organowi odwoławczemu (...) uprawnienia do przeniesienia sprawy do organu w innym województwie".
W dniu 5 sierpnia 2011 r. do tutejszego Urzędu wpłynęło kolejne pismo R. T., zawierające prośbę o wnikliwe zbadanie (...) działki nr [...], która to stanowiła całość : działką nr [...] oraz część działki nr [...], która również była naszą własnością, a działka ta to działka zamienna w posiadaniu córki Z., tj. Pani T..
Odpowiadając na cytowane powyżej pismo Wojewoda [...] wskazuje, iż z chwilą uzyskania waloru ostateczności decyzja Starosty [...] z 19 sierpnia 2011 r. znak [...] zatwierdzi podział nieruchomości stanowiącej działkę [...] opow. 0.0854 ha na działki nr [...] o pow. 0,0016 ha i nr [...] o pow. 0,0838 ha. Zgodnie z dokumentacją geodezyjną, sporządzoną przez uprawnionego geodetę Pana T. K. (której wartość dowodową w niniejszej sprawie wykazano powyżej), zawierającą m.in. wkartowanie granic zewnętrznych wywłaszczonych nieruchomości na obowiązująca mapę geodezyjną, działka nr [...] znajduje się poza granicami parcel wywłaszczonych od J. i S. T., a tym samym nie jest przedmiotem niniejszego postępowania. Z kolei działka nr [...] o pow. 0,0016 ha została zwrócona na rzecz Pani B. S., R. T. i A. T. zaskarżoną decyzją Starosty [...] z 19 sierpnia 2011 r. (punkt 1), która w zakresie zwrotu m.in. działki nr [...] została utrzymana w mocy niniejszą decyzją Wojewody [...], a argumenty na poparcie swego stanowiska organ odwoławczy przedstawił w początkowej części uzasadnienia tej decyzji. Tym samym Wojewoda [...], w niniejszej decyzji zajął stanowisko odnośnie powstałych z działki nr [...] działek nr [...] i nr [...]. Natomiast w kwestii działki nr [...] (z podziału, której powstała m.in. działka nr [...]) tutejszy Organ zgodził się ze stanowiskiem Starosty [...], iż działka ta nie może zostać zwrócona na rzecz wnioskodawców z uwagi na dyspozycję art. 229 u.g.n., na co również wskazano w uzasadnieniu niniejszej decyzji.
Z kolei 27 września 2011 r. do tutejszego Urzędu wpłynęło pismo R. T. zatytułowane "Zażalenie", z treści którego wynika, iż autor nie zgadza się, ze stanowiskiem Starostwa, że sprawa dotycząca pomiarów w dniach 2 i 8 grudnia 2010 r. została (...) wyjaśniona" oraz że nie zgadza się "z odmową zwrotu działki nr [...]" położonej w O..
Nawiązując do treści cytowanego wyżej pisma należy wskazać, że przeprowadzone przez geodetę T. K. czynności geodezyjne były przedmiotem analizy tutejszego Organu w początkowej części uzasadnienia niniejszej decyzji.
Tytułem przypomnienia warto przytoczyć stanowisko Wojewody [...], iż Starosta [...] wypełnił zalecenia organu odwoławczego pozyskując stosowną, powołaną wyżej dodatkową dokumentację geodezyjną. Z kolei ocena materiału dowodowego w tym zebranego dodatkowo w trakcie niniejszego postępowania odwoławczego - prowadzonego ponownie na skutek wydanych w niniejszej sprawie wyroków NSA z 10 października 2014 r., sygn. akt I OSK 453/13 i WSA w Krakowie z 16 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 1640/14 - pozwala obecnie na stwierdzenie, iż czynności geodezyjne i dokumentujące je materiały zostały wykonane w sposób rzetelny i wiarygodny - zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa oraz zaleceniami Wojewody [...] zawartymi w uprzednio wydanych w przedmiotowej sprawie decyzjach z 18 grudnia 2009 r. znak [...], z 21 grudnia 2009 r. znak [...] i z 22 grudnia 2009 r. znak [...] - w konsekwencji czego zostały uznane za prawidłowy dowód w tej sprawie.
Natomiast z przedmiocie odmowy zwrotu części działki nr [...] obr. O., jedn. ewid. O. miasto, tutejszy Organ zajął stanowisko we wcześniejszej części uzasadnienia niniejszej decyzji.
Wojewoda [...] uznał, iż należało utrzymać w mocy punkty: l, 3, 4, 5 i 6 zaskarżonej decyzji Starosty [...] z 19 sierpnia 2011 r. znak [...] oraz część punktu 2 tejże decyzji w zakresie dotyczącym odmowy zwrotu nieruchomości wywłaszczonych, stanowiących części działek: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i działkę nr [...], położnych w jednostce ewidencyjnej O. miasto obręb O. oraz uchylić część punktu 2 zaskarżonej decyzji z 19 sierpnia 2011 r. nr [...] w zakresie orzekającym o odmowie zwrotu nieruchomości wywłaszczonej stanowiącej część działek nr [...] oraz nr [...] położonej w jednostce ewidencyjnej O. miasto obręb O. i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji w tym zakresie, z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu niniejszej decyzji.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na powyższą decyzję wniósł skarżący – R.T., który zarzucił jej:
1. naruszenie przepisów postępowania poprzez przyjęcie jako dowodu w sprawie opinii biegłego geodety T. K., która była kwestionowana zarówno przez skarżącego jak i przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 10 października 2014 roku, do sygn. I OSK 453/13, jak i w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 stycznia 2015 roku, do sygn. II SA/Kr 1640/14, a także pominięcie przedłożonych przez skarżącego dokumentów w postaci kopii mapy katastralnej z 1950 roku (LKs.zam. [...]) i planu sytuacyjnego Lwh 240, które to miały zostać wzięte pod uwagę zgodnie z wytycznymi wskazanymi w powyższych wyrokach,
2. błąd w ustaleniach faktycznych przez wskazanie, iż parcela pgr. l kat. 15 w dacie sporządzenia mapy w 1950 nie stanowiła własności poprzedników prawnych skarżącego, natomiast W. z D. G. była jego babką;
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie w całości decyzji Starosty [...] z dnia 19 sierpnia 2011 roku, znak: [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji,
Skarżący podniósł, iż skoro pojawiały się rozbieżności, co do prawidłowości sporządzonej przez geodetę T. K. opinii zwłaszcza w kontekście przedstawionej przez skarżącego dokumentacji w postaci kopii mapy katastralnej z 1950 roku oraz planu sytuacyjnego Lwh 240 to powinny one zostać wyjaśnione do czego jednak nie doszło. Dokumenty te w ogóle nie zostały wzięte pod uwagę w niniejszej sprawie. Skarżący przedstawił stan działek przed wywłaszczeniem.
Skarżący wskazał, iż Wojewoda [...] w świetle opisanych w uzasadnieniu decyzji zmian dotyczących pgr. l kat. 15 dokonanych pomiędzy rokiem 1950 a datą Zarządzenia Nr 2/76 Naczelnika Miasta [...] z dnia 10 kwietnia 1976 roku o ustaleniu terenu budowlanego w mieście O. i jego podziale na normatywne działki budowlane zaznaczył, iż jego zdaniem należy uznać, iż pgr. 1 kat. 15 ani w zakresie przebiegu jej granic, a tym samym powierzchni nie odpowiada parceli pgr. 15/5. Parcela pgr. l kat. 15 w dacie sporządzenia mapy w 1950 roku zdaniem organu odwoławczego nie stanowiła własności poprzedników prawnych skarżącego, bowiem od 1967 roku właścicielką nieruchomości ujętej w Lwh 240, obejmującej m.in. pgr. 15/3 była W. z D. G.. Skarżący nie zgodził się z takim stanowiskiem organu odwoławczego, bowiem wspomniana W. z D. G. była jego babką.
Skarżący podniósł, iż w jego ocenie istotne jest tylko to, czy zachodzą przesłanki do zwrotu nieruchomości, a nie to czy w przeszłości istniała ku temu podstawa. Podkreślił, iż nie wyraża zgody na odłączenie od niniejszego postępowania działki niezagospodarowanej nr [...] i działki [...] i przekazanie ich organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Decyzje motywował tym, iż działki te muszą być wymierzone razem z pozostałym gruntem, a o pomiary takie wielokrotnie zwracał się już z prośbą do Wojewody i do Starosty, którzy jednak w żaden sposób nie zareagowali.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270). Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Ze względu na powyższą zasadę oraz treść art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podkreślić należy, że w świetle art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04).
Zgodnie z treścią art. 145 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi: "Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
§ 2. W sprawach skarg na decyzje i postanowienia wydane w innym postępowaniu, niż uregulowane w Kodeksie postępowania administracyjnego i w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przepisy § 1 stosuje się z uwzględnieniem przepisów regulujących postępowanie, w którym wydano zaskarżoną decyzję lub postanowienie".
Skarga odniosła skutek, co nie oznacza, że Sąd podziela w całości argumentację skargi.
Kontrolowana decyzja organu II instancji została wydana wskutek uprzedniej kontroli sądu administracyjnego.
Art. 153 p.p.s.a. stanowi, że ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.
Prawomocny wyrok WSA w Krakowie z dnia 16 styczna 2015r, sygn. akt II SA/Kr 1640/14, w nawiązaniu do Wyroku NSA z dnia 10 października 2014 r., sygn. akt I OSK 453/13 - stanowczo podkreśla, że Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w tymże wyroku przesądził, że dotychczasowe postępowanie przed organem administracyjnym toczyło się z naruszeniem art. 75 § 1 kpa , art. 77 § 1 kpa, art. 78 § 1 kpa , art. 79 § 1 i art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego a ocena zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności dokumentacji sporządzonej przez geodetę T. K. była wadliwa. Złożona przez skarżącego R. T. już na etapie postępowania odwoławczego kopia mapy katastralnej z 1950 r oraz plan sytuacyjny powinny służyć do weryfikacji dokumentacji przedłożonej przez geodetę T. K.. Zdaniem NSA, zachodzi także istotna potrzeba ustosunkowania się do kwestii, czy w dniu 8 grudnia 2010 r doszło do zmiany oznakowania granic nieruchomości dokonanej z udziałem skarżącego R. T. w dniu 2 grudnia 2010 r.
Jednocześnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na rozprawie w dniu 16 stycznia 2015 r ( k - 314) dopuścił na wniosek R. T. dowód z dokumentów w postaci kopii mapy katastralnej gminy kat. O. oraz planu sytuacyjnego pgr. l. kat 15 , stwierdzając na ich podstawie że zachodzą uzasadnione wątpliwości co do prawidłowości dokumentacji geodezyjnej sporządzonej przez biegłego geodetę T. K. w szczególności w kwestii, czy i jeśli tak to kiedy, doszło do zmiany granic nieruchomości, wobec wykazania przez skarżącego przebiegu granic zgodnie z pierwotnym zapisem katastralnym z 1950 r.
Mając na uwadze te okoliczności WSA w Krakowie stwierdził, że niezbędne jest uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z dnia 9 maja 2012 r. zaznaczając, że Organ II instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy skontroluje legalność zaskarżonej decyzji w pełnym zakresie, jak również odniesie się do sformułowanych zarzutów dotyczących dokumentacji geodezyjnej. Organ ma obowiązek wziąć przy tym pod uwagę powinności, na które zwrócił dobitnie uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 10 października 2014 r - że jego obowiązkiem jest dokonanie oceny dokumentacji geodezyjnej opracowanej przez T. K. z uwzględnieniem dowodów przedłożonych przez skarżącego w szczególności kopi mapy katastralnej z 1950 r oraz planu sytuacyjnego. Organ administracyjny powinien wyjaśnić, jakie dokładnie czynności były przeprowadzone przez geodetę w dniu 8 grudnia 2010 r i ustalić czy nie wpłynęły one na oznakowanie nieruchomości dokonane w dniu 2 grudnia 2010 r.
Dodatkowo trzeba zauważyć, że na kanwie zarzutów skargi małżonków B. i W. G., WSA w Krakowie stwierdził, że są one zasadne, gdyż organ II instancji nie dokonał wyczerpującej oceny materiału dowodowego, co skutkowało brakiem ustalenia, czy działka nr [...] powinna być przedmiotem postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Ww. skarżący, zdaniem Sadu, również trafnie zakwestionowali prawidłowość sporządzenia przez biegłego T. K. opinii na potrzeby całego postępowania. Zasadnie, już w odwołaniu, skarżący podnosili wątpliwości, czy działka nr [...] stanowiła fragment wywłaszczonej nieruchomości i jaki był przebieg granicy wywłaszczonych działek w stosunku do obecnej działki nr [...].
Z powyższego jednoznacznie wynika, że dla ponownie wydawanej, a obecnie kontrolowanej decyzji organu II instancji wiodące znaczenie miała ocena dokumentacji geodezyjnej sporządzonej przez T. K. w celu, zakresie i pod kątem kryteriów wskazanych powyżej przez NSA i WSA w Krakowie, w przywołanych wyrokach.
Innymi słowy chodzi o dokonanie szczegółowej analizy pozyskanej na potrzeby kontrolowanej sprawy dokumentacji geodezyjnej autorstwa uprawnionego geodety T. K., której część obejmuje projekt podziału nieruchomości stanowiący załącznik do decyzji Starosty [...] z 19 sierpnia 2011 r., pod kątem danych, które wynikają z rysunku kopii mapy katastralnej gminy kat. O. oraz kopii planu sytuacyjnego pgr. l. kat 15 z 1950 r.
Tymczasem jak wynika z treści decyzji organu II instancji dokonana przez niego ocena materiału dowodowego w tym zakresie posiada znamiona ogólnikowości, blankietowości, i arbitralności, a treść uzasadnienia badanej decyzji nie poddaje się kontroli z uwagi na ogólnikowy charakter twierdzeń i bierne przyjmowanie wyjaśnień w sprawie przez organ II instancji formułowanych na zlecenie organu II instancji przez organ I instancji.
Organ II instancji trafnie uznał, że dla określenia przedmiotu zwrotu zasadniczą kwestią wymagającą rozstrzygnięcia jest ustalenie przebiegu granic obszaru przejętego na własność Skarbu Państwa. Dopiero w dalszej kolejności ocenie podlega kwestia zbędności wywłaszczonego terenu w świetle jego zagospodarowania w terminach ustawowych.
Nie można zgodzić się jednak ze stwierdzeniem, że ustalenie przebiegu granicy terenu wywłaszczonego powinno zostać dokonane głównie z wykorzystaniem danych pochodzących z operatu przygotowanego na potrzeby postępowania wywłaszczeniowego przyjętego do składnicy geodezyjnej pod nr [...], a także opracowań sporządzonych na potrzeby innych postępowań i przyjętych do zasobu geodezyjnego i kartograficznego, gdyż z tego co zostało wyraźnie powiedziane powyżej, ustalenie przebiegu granicy terenu wywłaszczonego miało być skonfrontowane także z kopią mapy katastralnej z 1950 r oraz kopią planu sytuacyjnego dostarczonymi do akt sprawy przez R. T..
Celem ponawianego postępowania wyjaśniającego przez organ II instancji jest bowiem jednoznacznie, uzasadnione, udokumentowane rozstrzygnięcie kwestii podnoszonej przez R. T., czy i jeśli tak, to kiedy, doszło do zmiany granic nieruchomości, wobec wykazania przez skarżącego przebiegu granic zgodnie z pierwotnym zapisem katastralnym z 1950 r.
Skarżący ma prawo do zweryfikowania jego tez dowodowych, które łączy z tymi ww. dokumentami, gdyż podstawową wartością, której służy postępowanie administracyjne jest prawda, czyli zgodne z prawdą ustalenie stanu faktycznego i prawnego sprawy dla potrzeb zastosowania normy prawa materialnego. Należy mieć także na uwadze zasadę zaufania obywatela do państwa i prawa a także zasadę przekonywania, z których jednoznacznie wynika, że podmioty administrowane mają prawo do rozstrzygnięć, w których organy dążą do prawdy obiektywnej, i ustalają ją, czym zarazem wpływają, przynajmniej potencjalnie, na przekonanie podmiotu do słuszności podjętego przez nie rozstrzygnięcia i czym zarazem realizują zasadę pogłębiania zaufania obywatela i człowieka do administracji publicznej.
Następnie Sąd zauważa, że organ dla potrzeb przedmiotowej oceny dokumentacji geodezyjnej opisuje, że w opracowaniu stanowiącym przedmiot oceny - geodeta T. K. dokonał czynności polegających na wznowieniu znaków granicznych wg stanu na 1975 r., a na okoliczność tę sporządzony został protokół w dniu 2 grudnia 2010 r.
W trakcie ww. czynności mających na celu okazanie przez uprawnionego geodetę T. K. granic dawnej nieruchomości złożonej z: pb. 36, pgr. 9/2, pgr. 11, pgr. 14/1, pgr. 15/5 i pgr 1325, poł. w O., okazane zostały granice zewnętrzne omawianej nieruchomości, a następnie zostały one naniesione na aktualną mapę ewidencyjną, co pozwoliło, zdaniem organu II instancji na ustalenie, jakim obecnie działkom odpowiadają nieruchomości wywłaszczone od Państwa T..
W tym miejscu trzeba krytycznie zaznaczyć, że Organ II instancji co prawda zauważa, że udział w tych czynnościach brał zgodnie z protokołem zarówno R. T., jak i właściciele lub użytkownicy działek wydzielonych w ramach podziału pod budownictwo jednorodzinne oraz przedstawiciel Gminy Miasta [...], ale następnie całkowicie pozostawia poza zakresem swojego zainteresowania i analizy dlaczego, z jakich konkretnie powodów i jak uzasadnianych, część uczestników postępowania nie wyraziła zgody lub nie akceptowała wskazanych przez geodetę granic zewnętrznych nieruchomości wywłaszczonej.
Nie jest zatem wiadome, i kontrolowalne w treści uzasadnienia badanej decyzji organu II instancji, czy brak akceptacji np. nie miał miejsca z uwagi na powoływanie się na rysunek kopii mapy katastralnej z 1950 r oraz rysunek ww. planu sytuacyjnego i inną argumentację związaną z tymi dowodami. To właśnie w tym miejscu organ powinien skoncentrować swoją uwagę pod kątem ew. weryfikacji dokumentacji geodezyjnej z kopią mapy katastralnej z 1950 r oraz planu sytuacyjnego dostarczonymi do akt sprawy przez R. T. i ew. wyciągnięcia z tej weryfikacji uargumentowanych wniosków pod kątem oceny ustalenia stanu faktycznego i prawnego w dokumentach autorstwa geodety T. K. dla rozstrzygnięcia sprawy. W tych czynnościach Sąd nie może zastąpić organu, gdyż rolą Sądu jest kontrolowanie działalności administracji publicznej a nie podejmowanie za nią działania i administrowania.
Skoro organ twierdzi, że pomimo tego, iż opracowanie to nie stanowi dokumentu podlegającego ujawnieniu w zasobie geodezyjnym i kartograficznym, gdyż wskazuje na przebieg granicy historycznej i nieujawnionej w obowiązującym operacie ewidencji gruntów - a pracowanie to jest "jedynie materiałem poglądowym, umożliwiającym podjęcie rozstrzygnięcia przez Starostę [...]" - to jak można przyjąć, bez szkody dla prawidłowości i rzetelności weryfikacyjnych ocen organu II instancji, że w kontekście prowadzonego postępowania wyjaśniającego brak podpisu lub uwagi wniesione do protokołu pozostają bez wpływu na wartość dowodową ww. opracowania. W dalszej kolejności organ II instancji prezentuje przesłanki, którymi się kierował przy ocenie przedmiotowej dokumentacji. Zdaniem Sądu, tymi przesłankami, kryteriami nie są dokumenty relewantne dla ponowionego w wyniku kontroli sądowej postępowania wyjaśniającego. Organ w swoim toku rozumowania nie odnosi się bezpośrednio do rysunku kopii mapy katastralnej z 1950 r oraz rysunku ww. planu sytuacyjnego.
W zakresie wzmiankowanych działań kontrolnych i ocennych organu, organ konkluduje, że dokumentacja geodezyjna, wykonana przez geodetę T. K. zawiera wyniesienie na gruncie zewnętrznych granic całej wywłaszczonej nieruchomości, okazanie tych granic stronom postępowania (na dowód czego spisano ww. protokół okazania granic), zamierzenie okazanych punktów załamania granic na państwową poziomą osnowę geodezyjną oraz wkartowanie granic zewnętrznych wywłaszczonych nieruchomości na obowiązującą mapę geodezyjną (k.a. nr 837) - jednak na bazie tych ustaleń organ II instancji nie ustosunkowuje się do stwierdzeń i tez dowodowych R. T.. Z kolei R. T. wyraźnie żąda i twierdzi, po raz kolejny, tym razem w skardze do WSA: "Skoro zatem pojawiały się rozbieżności, co do prawidłowości sporządzonej przez geodetę T. K. opinii zwłaszcza w kontekście przedstawionej przeze mnie dokumentacji w postaci kopii mapy katastralnej z 1950 roku oraz planu sytuacyjnego Lwh 240 to powinny one zostać wyjaśnione jednak nie doszło. Dokumenty te w ogóle nie zostały wzięte pod uwagę niniejszej sprawie. Kilkakrotnie zwracałem się z prośbą do Pana Wojewody Starosty Powiatowego w [...] o wymierzenie następujących pgr z kopią mapy L.ks 133702/50 i zgodnie z planem sytuacyjnym Lwh 240, co nie nastąpiło. Stan działek przed wywłaszczeniem przedstawiał się bowiem następująco:
- pgr 9/2 pastwisko (pow. 1 a 62 m2),
- pgr 11 rola (pow. 6 a 47 m2),
- pgr 13 pastwisko (pow. 1 a 51 m2),
- pgr 14 pastwisko (pow. 1 a 04 m2),
- pgr 1325 rola (pow. 86 m2).
Wojewoda [...] błędnie przyjął również, iż nie została sporządzona opinia biegłego geodety J. H., bowiem do Starostwa nie wpłynęły dokumenty z tej czynności. Nie jest prawdą, iż taka opinia została zgłoszona pod [...] w dniu 24 stycznia 2007 roku, a wycofana w dniu 9 lutego 2007 bowiem opinia geodety J. H. została wykonana w dniu 29 czerwca 2006 roku do sprawy o sygn. [...] (Sąd Rejonowy Wydział I Cywilny O.) i na podstawie tej opinii został wydany prawomocny wyrok, załączeniu przesyłam powyższą opinię.
W decyzji Wojewody [...] został również przedstawiony projekt podziału terenu pod budownictwo jednorodzinne "[...]", który jest niezgodny z rzeczywistością. Została bowiem pominięta działka [...], która jest moją własnością, a która to została wkomponowana w działkę sąsiada Pana W. Z., jak również zostały zmienione nr działek tak, aby trudniej było się zorientować w ich położeniu i identyfikacji.
Ponadto w piśmie Starosty z dnia 8 lipca 2009 roku zostało napisane, iż nie został złożony wniosek o zwrot dawnej pgr 13 o pow. 1 a 51 m2. Nie jest prawdą, gdyż składałem taki wniosek o zwrot całości wywłaszczonego gruntu, stwierdzam powyższe załączonym pismem z dnia 7 grudnia 2008 roku przedstawiające wykaz pgr, które powinny być wymienione i zwrócone, a czego geodeta T. K. nie dokonał. Ukrył on bowiem pgr 13 i w ogóle jej nie wykazał na mapce ewidencyjnej z dnia 10 grudnia 2010 roku. Na dowód przedstawiam wyrys mapy ewidencyjnej ze Starostwa z dnia 9 listopada 1999 na którym to wyrysie pokazana jest pgr 13. Oznacza to, iż działka nr [...] powstała w całości z naszego gruntu (.....) Kolejną ważną kwestia w niniejszej sprawie jest dokonanie pomiarów działki nr [...] należącej do Pana G. i [...] należącej do mnie, a także [...] i [...]. Działki nr [...] ma pow. 4 a 43 m2, a działka [...] pow. 1a 63 m2. Sprawa dotycząca tych działek ciągnie się już od 15 lat i w moim odczuciu dzieje się tak, ponieważ pracownicy następujących urzędów utrudniają jej wyjaśnienie (....)".
Sąd przytacza, te zarzuty, gdyż rzetelne ustosunkowanie się do nich jest uzależnione od wcześniejszego wyjaśnienia wątpliwości co do prawidłowości dokumentacji geodezyjnej w porównaniu z rysunkiem kopii mapy katastralnej z 1950 r oraz z rysunkiem ww. planu sytuacyjnego.
Kontynuując dalej sposób oceny przez organ II instancji przedmiotowej dokumentacji, bo to jest główny wątek rozważań Sądu, - organ następnie w swojej ocenie przedmiotowej dokumentacji geodezyjnej zaakceptował, co należy podkreślić, bez odpowiedniego uzasadnienia w nawiązaniu do rysunku kopii mapy katastralnej z 1950 r oraz rysunku ww. planu sytuacyjnego - wyjaśnienia udzielone przez Starostę [...] w piśmie z dnia 31 grudnia 2010 roku, co do czynności podejmowanych wówczas m.in. w terenie przez geodetę T. K., wskazując, za Starostą, że:
"Okazane zewnętrzne granice nieruchomości wywłaszczonej zostały następnie naniesione przez geodetę na aktualną mapę ewidencyjną, w celu zobrazowania jakim aktualnym działkom odpowiadają nieruchomości wywłaszczone od J. i S. T. (dowód: mapa ewidencji gruntów z naniesionym przebiegiem granicy nieruchomości z [...] składającej się z parcel pb 36, pgr 9/2, 11, 14/1 15/5, 1325 - własność J. T. c. P. i W. w [...] cz., S. T. s. M. i W. w 5/20 cz., J. i S. T. w 6/20 cz. na prawach ustawowej wspólności majątkowej - stan na 15.04.1975 r.) Dowód ten znajduje się na karcie nr 965 w aktach organu I instancji".
Następnie organ II instancji podnosi, iż do akt omawianej sprawy dołączone zostały przez uprawnionego geodetę następujące dokumenty przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego: protokół wznowienia znaków granicznych wg stanu z roku 1975, mapa ewidencji gruntów z naniesionym przebiegiem granicy nieruchomości z [...] składającej się z parcel pb 36, pgr 9/2, 11, 14/1, 15/5, 1325 - własność J. T. c. P. i W. w 9/20 cz. S. T. s. M. i W. w 5/20 cz. J. i S. T. w 6/20 cz. na prawach ustawowej wspólności małżeńskiej - stan na 15.04.1975 r., projekt podziału [...] z wykazem zmian gruntowych oraz protokół nr l i nr 2 "z przyjęcia granic nieruchomości". Ponadto w aktach sprawy znajduje się poświadczona za zgodność z oryginałem przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego kopia dokonanego pomiaru metodą biegunową przez uprawnionego geodetę Pana T. K. w dniu 8 grudnia 2010 r.".
Organ miał zarazem na uwadze, że z treści wpisów w ww. protokole autorstwa uprawnionego geodety Pana T. K. wynika, iż dla wykonania czynności wznowienia granic obszaru wywłaszczanego biegły wykorzystał materiały zgromadzone w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, w szczególności materiały najbardziej miarodajne, bowiem wytworzone na potrzeby postępowania wywłaszczeniowego pochodzące z operatu nr [...].
Sąd zwraca w tym miejscu uwagę, że powyższe okoliczności stanowią dla organu II instancji powód do stwierdzenia, że "Podsumowując w ocenie organu odwoławczego należy stwierdzić, iż dokonane przez uprawnionego geodetę T. K. czynności, o których mowa powyżej, a także w związku tym sporządzona dokumentacja zostały wykonane rzetelnie, zgodnie z zaleceniami Wojewody [...] zawartymi w poprzednich decyzjach wydanych w przedmiotowej sprawie, a tym samym należy uznać, iż stanowią wiarygodny dowód w niniejszej sprawie. Powstała dla potrzeb niniejszego postępowania dokumentacja geodezyjno-prawna spełnia bowiem wymogi zawarte w przepisach ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jedno lity: Dz. U. z 2015 r., poz. 542)".
W przekonaniu Sądu powyższy wniosek posiada charakter ogólnikowy i nie nawiązuje do zasadniczej dla sprawy wypowiedzi w przedmiocie udokumentowanego ocenienia i rozstrzygnięcia kwestii podnoszonej przez R. T., czy i jeśli tak, to kiedy, doszło do zmiany granic nieruchomości, wobec wykazania przez skarżącego przebiegu granic zgodnie z pierwotnym zapisem katastralnym z 1950 r.
W konsekwencji te same zarzuty braku rzetelnego uargumentowania stanowiska o oceny materiału dowodowego można postawić końcowemu wnioskowi Organu II instancji, że z pozyskanej na potrzeby niniejszej sprawy, prawidłowo sporządzonej przez uprawnionego geodetę T. K. dokumentacji geodezyjno-kartograficznej wynika w sposób jednoznaczny, że dawnym, przejętym na rzecz Skarbu Państwa parcelom: pb. 36, pgr. 9/2, pgr. 11, pgr. 14/1, pgr. 15/5 i pgr. 1325 odpowiadają obecnie następujące działki: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], oraz części działek: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], (należącej do Państwa G.), nr [...], nr [...] (podzielonej następnie na działki nr [...] i [...]), nr [...].
Jednocześnie Sąd zauważa, że w ramach przedstawionego powyżej argumentowania organu II instancji brak jest zindywidualizowanej wypowiedzi w odniesieniu do działki nr [...] (należącej do Państwa G.), co do której NSA miał uzasadnione wątpliwości, czy była objęta przedmiotowym wywłaszczeniem. Wniosek dotyczący tej nieruchomości zawarty jest w ogólnikowej ocenie dotyczącej wszystkich nieruchomości.
Skład orzekający nie przesądza w tym miejscu w żaden sposób, czy dokumentacja geodezyjna autorstwa biegłego T. K. jest prawidłowa, czy też nie. Sąd stwierdza, że organ w ponownie przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym pominął zalecenia WSA dotyczące weryfikacji dokumentacji geodezyjnej w świetle danych wynikających z kopii mapy katastralnej z 1950 r oraz planu sytuacyjnego dostarczonymi do akt sprawy przez R. T., naruszając tym samym art. 153 p.p.s.a. i ponownie art. 75 § 1 kpa , art. 77 § 1 kpa, art. 78 § 1 kpa , art. 79 § 1 i art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego.
Wskazanego powyżej uchybienia przepisom postępowania administracyjnego, które może mieć wpływ na wynik sprawy nie uzdrawia okoliczność przeprowadzenia przez organ II instancji kontroli i formalnie uargumentowanego wnioskowania w przedmiocie opisanych zmian dotyczących pgr. 1. kat. 15, dokonanych pomiędzy rokiem 1950 a datą Zarządzenia Nr 2/76 Naczelnika Miasta [...] z dnia 10 kwietnia 1976 r. o ustaleniu terenu budowlanego w mieście [...] i jego podziale na normatywne działki budowlane, w wyniku których organ II instancji stwierdził, że pgr. 1. kat. 15 ani w zakresie przebiegu jej granic, a tym samym powierzchni nie odpowiada parceli pgr. 15/5. Organ nadto jeszcze dodatkowo stwierdził, że parcela pgr. 1. kat. 15 - w dacie sporządzenia mapy 1950 r., na którą powołuje się Pan R. T. - nie stanowiła własności jego poprzedników prawnych, bowiem do 1967 r. właścicielką nieruchomości ujętej w Lwh 240, obejmującej m.in. pgr. 15/3, była W. z D. G..
Odnośnie ostatniego stwierdzenia Sąd zauważa, że jak wynika z dokumentów przedłożonych przez skarżącego do WSA w Krakowie, wszystko zdaje się wskazywać na to, że jest on następcą prawnym W. z D. G.. Co prawda nie ma bezpośredniego przełożenia - na wniosek merytoryczny co do pgr. 1. kat. 15 w zakresie przebiegu jej granic - kto posiadał do nieruchomości tytuł prawny, ale okoliczność ta wskazuje na stopień skomplikowania sprawy, z uwagi na który organowi jest trudno wyjaśnić bezsprzecznie stan faktyczny.
Sąd stwierdza, że prawidłowo, w sposób nie budzący wątpliwości organ II instancji wyjaśnił, jakie dokładnie czynności były przeprowadzone przez geodetę w dniu 8 grudnia 2010 r i ustalił, że nie wpłynęły one na oznakowanie nieruchomości dokonane w dniu 2 grudnia 2010 r.
W tym zakresie organ wykazał, w oparciu o dowody znajdujące się w aktach sprawy, że w dniu 8 grudnia 2010 r. geodeta uprawniony T. K. dokonał jedynie pomiarów terenowych metodą biegunową - na podstawie znaków granicznych odszukanych i wyznaczonych w dniu 2 grudnia 2010 r. - zgodnie z ww. protokołem z czynności wznowienia znaków granicznych wg stanu z roku 1975, który to dokument został w dniu 10 grudnia 2010 r. przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...].
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy zadaniem organu II instancji będzie przeprowadzenie analizy i oceny dokumentacji geodezyjnej biegłego T. K. tym razem z wyraźnym uwzględnieniem, ustosunkowaniem się w tej ocenie do danych wynikających z ww. kopii mapy katastralnej z 1950 r oraz z planu sytuacyjnego dostarczonymi do akt sprawy przez R. T., w ten sposób, aby nie mogło być w sprawie skutecznie podnoszonych wątpliwości co do tego, czy i jeśli tak, to kiedy, doszło do zmiany granic nieruchomości, wobec wykazania przez skarżącego przebiegu granic zgodnie z pierwotnym zapisem katastralnym z 1950 r.
Z uwagi na, że organ II instancji tylko w części zrealizował zalecenia WSA w Krakowie, przy czym nie zrealizowanie tych zaleceń stanowi naruszenie nie tylko art. 153 p.p.s.a. ale przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć znaczenie dla wyniku sprawy, obecnie rozpoznający skład nie wypowiada się w przedmiocie aspektów materialnoprawnych kontrolowanej decyzji. Kierunkowo Sąd wskazuje, że obok związania oceną sądu, zgodnie z zasadami wypracowanymi wobec treści art. 153 p.p.s.a., organy administracyjne rozstrzygają sprawy w myśl zasady aktualności, czyli na postawie przepisów prawa obowiązujących w dniu wydawania danej decyzji z zachowaniem praw dobrze nabytych.
Należy jednocześnie zauważyć, że jak wskazuje się w orzecznictwie związanie wyrażonymi w orzeczeniu sądu wskazaniami co do dalszego postępowania obliguje organ do wykonania wytycznych sądu, lecz nie jest równoznaczne z tym, że w ramach ponownego rozpoznania sprawy organ ten ma ograniczyć się jedynie do realizacji tychże wskazań, jeżeli do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy konieczne okaże się wyjście ponad sprecyzowane przez sąd wytyczne postępowania ( wyrok NSA z dnia 3 października 2006 r , I FSK 7/06,POP 2007 , Nr 3 , poz. 44 , wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2011 r , II GSK 95/10 , Legalis cyt. w tezie 12 do art. 153 Komentarza do prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pod redakcją R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2013 r.)
Na koniec przywołać należy stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który w wyroku z dnia 3 grudnia 1999 r ( IV SA 1010/97 , powołanego w tezie 3 do art. 77 Komentarza cyt. wyżej ) podkreślił, że organ rozpatrując materiał dowodowy nie może pominąć jakiegokolwiek przeprowadzonego dowodu, może natomiast zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 kpa) odmówić dowodowi wiarygodności, ale wówczas obowiązany jest to uzasadnić , z jakiej to robi przyczyny. Pominięcie oceny określonego dowodu budzić musi uzasadnione wątpliwości, co do trafności oceny innych środków dowodowych, może bowiem prowadzić do wadliwej ich oceny.
W postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada równej mocy dowodowej wszystkich dopuszczanych na wniosek bądź z urzędu dowodów. Należy pamiętać, że można posłużyć się wszystkimi środkami dowodowymi, które są zgodne z prawem i mogą stać się podstawą do zupełnego wyjaśnienia sprawy.
Mając na uwadze dokonane powyżej ustalenia, Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach, jak w pkt II sentencji wyroku, Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło