II SA/Kr 973/14
WyrokWSA w Krakowie2014-11-28
Skład orzekający: Jacek Bursa, Aldona Gąsecka-Duda, Waldemar Michaldo
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzje administracyjne oparte na przepisach, które Trybunał Konstytucyjny uznał za niekonstytucyjne, mogą być uchylone przez sąd administracyjny, nawet jeśli Trybunał odroczył utratę mocy obowiązującej tych przepisów?Ratio decidendi
Sąd administracyjny ma obowiązek uchylić decyzje administracyjne wydane na podstawie przepisów uznanych przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją, nawet jeśli Trybunał odroczył utratę mocy obowiązującej tych przepisów. Stosowanie przepisów uznanych za niekonstytucyjne narusza Konstytucję i zasady praworządności, a odroczenie wejścia w życie orzeczenia TK ma na celu umożliwienie legislacji, a nie nakazanie dalszego stosowania niekonstytucyjnych norm.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o wymierzeniu kary pieniężnej za usunięcie drzewa bez zezwolenia. Skarżąca kwestionowała swoją odpowiedzialność, zarzucając organom naruszenie przepisów postępowania, w tym dowolną ocenę materiału dowodowego i niewyczerpujące zebranie dowodów. Organy administracji oparły swoje decyzje na przepisach ustawy o ochronie przyrody, które Trybunał Konstytucyjny uznał za niekonstytucyjne.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, orzekł o braku możliwości wykonywania zaskarżonej decyzji i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Sędziowie : WSA Aldona Gąsecka-Duda WSA Waldemar Michaldo Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2014 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 15 kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie drzewa I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej B. K. kwotę 3600 zł ( słownie: trzy tysiące sześć złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia 17 grudnia 2013 r. znak [...] Prezydent Miasta wymierzył B. K. administracyjną karę pieniężną za usunięcie 1 szt. drzewa, gatunek lipa, z działki nr [...] obr. [...], bez wymaganego zezwolenia, w wysokości 157 892 zł.
W uzasadnieniu podano w szczególności, że zebrane materiały dowodowe ocenione na podstawie zasad logiki i doświadczenia życiowego dowodzą, iż to B. K. zleciła usunięcie przedmiotowego drzewa. Gdyby nawet jak wyjaśnia (a co nie potwierdzają zebrane materiały), to S. K. zlecił usunięcie tego drzewa, B. K., nie podejmując jakichkolwiek właściwych działań i tak ponosiłaby odpowiedzialność za usunięcie przedmiotowego drzewa, ponieważ co najmniej godziła się na jego usunięcie. Od każdego współwłaściciela należy oczekiwać reakcji natychmiastowej i adekwatnej na zaobserwowany stan faktyczny naruszający wspólne prawo tj. usuwanie drzewa ( z art. 209 k.c. wynika wprost uprawnienie każdego współwłaściciela do samodzielnego podejmowania czynności faktycznych i prawnych w celu zachowania i ochrony wspólnego prawa), a B. K. wykazała się co najmniej rażącym niedbalstwem, myląc dwa różne drzewa i pozwalając na usunięcie przedmiotowego drzewa bez zezwolenia.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyła ukarana B. K. zarzucając organowi naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 7, 75 § 1, 76 § 1, 77 § 1, 80 kpa, polegające na dowolnej ocenie zebranego materiału dowodowego, w sposób sprzeczny z zasadami, logiki, wiedzy oraz doświadczenia życiowego, a to poprzez:
- ustalenie, że wycięcie przedmiotowego drzewa miało miejsce w dniu 2 kwietnia 2012 r.
- ustalenie, że w czasie wycięcia drzewa B. K. była obecna w domu,
- ustalenie, że wycięcie przedmiotowego drzewa nastąpiło na zlecenia B. K. lub za jej wiedzą i zgodą.
Odwołująca zarzuciła także naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 7, 75 § 1, 77 § 1 i 2, 80, polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, a to w szczególności poprzez nieprzeprowadzenia dowodu z:
- zeznań osób mieszkających w sąsiedztwie działki na której znajdowało się przedmiotowe drzewo,
- zeznań świadka P. D.
- zeznań świadka B. D.,
- przesłuchania strony B. K.,
- przesłuchania strony W. K..
Podniosła także naruszenie art. 8 kpa, poprzez nierówne traktowanie B. K. w stosunku do pozostałych współwłaścicieli nieruchomości na której znajdowało się przedmiotowe drzewo i brak pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej.
Ponadto, na podstawie art. 136 w zw. z art. 75 § 1 kpa, wniosła o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego, poprzez przeprowadzenie wskazanych w odwołaniu dowodów z zeznań A. D., P. D., B. D., B. K., W. K. na okoliczność kto, kiedy i na czyje zlecenie usunął przedmiotowe drzewo, gdyż w ocenie skarżącej bezpodstawnie przypisano jej odpowiedzialność za usunięcie drzewa.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 15 kwietnia 2014r. nr [...], w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009r. Nr 151, poz. 1220), utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W ocenie organu odwoławczego odpowiedzialność z art. 88 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody nie jest jednak uzależniona od osobistego działania posiadacza nieruchomości. Administracyjna kara pieniężna za usunięcie drzew bez zezwolenia może być wymierzona posiadaczowi nieruchomości zarówno wówczas, kiedy dokonał on wycięcia tych drzew osobiście, jak i kiedy zlecił wykonanie tej czynności innemu podmiotowi. Wystarczy udowodnienie, że posiadacz nieruchomości co najmniej wiedział o usuwaniu drzew lub krzewów z jego nieruchomości i na takie działanie się godził. Dla powstania odpowiedzialności za nielegalne usuniecie drzew nie jest także konieczne wykazanie, że było to działanie zamierzone - wystarczy że będzie ono wynikiem braku należytej staranności przy wykonywaniu konkretnych czynności. W grę wchodzi tu zatem także przypadkowe usunięcie drzew. Zasada, wedle której odpowiedzialność za usunięcie drzew i krzewów bez wymagalnego zezwolenia będzie ponosił posiadacz nieruchomości nie oznacza jednakże, że ta odpowiedzialność będzie ponoszona przez niego niejako automatycznie. Zgodnie ze stanowiskiem, powszechnie przyjętym w doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych, wyłączenie odpowiedzialności za rzeczony delikt może nastąpić w sytuacji wykazania, że usuniecie drzew i krzewów nastąpiło bez wiedzy lub zgody posiadacza nieruchomości, oraz w taki sposób, że działaniu temu nie mógł on zapobiec. Jak wynika z dokumentów zgromadzonych w niniejszej sprawie, z początkiem kwietnia 2012 r. z nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] w K. doszło do usunięcia 1 drzewa, gatunku lipa, w wieku powyżej 10 lat, bez wymaganego zezwolenia. Powyższe nie jest kwestionowane przez strony, dowodzi tego także zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy, czyli w szczególności: dokumentacja interwencji straży miejskiej na w/w nieruchomości, ustalenia utrwalone w protokole oględzin nieruchomości oraz materiał zdjęciowy (dokumentacja interwencji Straży Miejskiej: notatka służbowa z dnia 2 kwietnia 2012 r. k.1 akt sprawy, wydruk z książki interwencji k.46, notatka z dnia 3 kwietnia 2012 r., protokół z oględzin z dnia 8 czerwca 2012 r. wraz ze zdjęciami k. 64 - 59 akt sprawy).
Zdaniem Kolegium, ustalenia poczynione w postępowaniu pierwszoinstancyjnym nie pozostawiają wątpliwości co do tego, że odpowiedzialność za nielegalne usunięcie tego drzewa spoczywa na pani B. K., współwłaścicielce nieruchomości. B. K. jest współwłaścicielką nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] zlokalizowaną w K., z której drzewo zostało usunięte. Wiedziała ona o dokonanej wycince drzewa, czego dowodzą chociażby jej oświadczenia poczynione w toku interwencji straży miejskiej. W związku z tym, nawet jeśli nie zleciła osobiście usunięcia drzewa a uczynił to jej mąż, to obowiązana była do zainteresowania się tym, czy stało się to zgodnie z prawem. Na właścicielu nieruchomości ciąży dbanie o stan jej zieleni i zadrzewienia. B. K. nie wykazała tego zainteresowania, w przeciwieństwie do pozostałych współwłaścicieli nieruchomości. Wyjaśnienia B. K. odbiegają od tych z początku postępowania, kiedy przyznawała ona, że drzewo gat. lipa zostało usunięte, wiedziała też, w którym miejscu ono rosło. Skoro podawała, że usunięcie odbyło się w ramach wydanego zezwolenia, to znaczy, że w jej pojęciu było to usunięcie celowe. Pozostali współwłaściciele nieruchomości natomiast wykazali, że na wycinkę się nie zgadzali bądź też nie mogli jej zapobiec. P. D. był osobą która dokonała zgłoszenia dotyczącego nielegalnego usunięcia drzewa, B. D. sama dążyła do ustalenia, kto i dlaczego usunął drzewo (zwracała się z takim pytaniem do córki W. K.), natomiast stan zdrowia i rozeznania życiowego niewątpliwie przesądza o tym, że nie był on w stanie nie tylko zlecić ale i zareagować na wycinkę.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożyła B. K. zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik
1. art. 7, 75 § 1, 76 § 1, 77 § 1, 80 kpa, polegające na dowolnej ocenie materiału dowodowego, w sposób sprzeczny z zasadami, wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego, a to poprzez:
• ustalenie, że wycięcie przedmiotowego drzewa nastąpiło "z początkiem kwietnia 2012 r."
• ustalenie, iż fakt wycięcia drzewa "z początkiem kwietnia" nie jest kwestionowany przez strony,
• ustalenie, że skarżąca B. K. wiedziała o dokonywanym wycinaniu
• ustalenie, że w czasie wycinania drzewa B. K. była obecna w domu.
• ustalenie, że wycięcie przedmiotowego drzewa nastąpiło na zlecenia B. K.
za jej wiedzą i zgodą.
2. art. 136 w zw. z art. 78 § 1, w zw. z art. 75 § 1, 77 § 1 i 2, polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, a to w szczególności poprzez nieprzeprowadzenie przez organ II instancji dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów w sprawie, pomimo wniosku skarżącej zawartego w odwołaniu od decyzji organu I instancji, w szczególności dowodu z:
• zeznań świadka A. D.,
• zeznań świadka P. D.,
• zeznań świadka B. D.,
• przesłuchania strony B. K.,
• przesłuchania strony W. K..
ewentualnie, organ odwoławczy uznając, iż konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie (brak uzasadnienia w zakresie nieuwzględnienia wniosków dowodowych uniemożliwia określenie stanowiska organu II instancji), winien uchylić zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania. przez co naruszony został art. 138 § 2 kpa,
3. art. 8 i 107 § 3 kpa poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych oraz sprzecznych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności odwołanie się do treści uzasadnienia innej decyzji administracyjnej, wydanej przez SKO w [...] w dniu 14 sierpnia 2013 r., znak sprawy [...]. w której to wskazano na odpowiedzialność skarżącej B. K. na podstawie ustalenia, że wycięcie drzewa miało miejsce dokładnie w dniu 2 kwietnia 2012 r., podczas gdy w zaskarżonej decyzji organ II instancji ustalił moment wycięcia drzewa na "początek kwietnia 2012 r." Brak jest również jakiegokolwiek uzasadnienia organu II instancji, co do nieuwzględnienia wniosków dowodowych zgłoszonych przez skarżącą od decyzji organu I instancji.
4. art. 8 kpa, poprzez nierówne traktowanie B. K. w stosunku do pozostałych współwłaścicieli nieruchomości na której znajdowało się przedmiotowe drzewo i brak pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej.
W oparciu o powyższe skarżąca wniosła o uchylenie decyzji obu instancji i zasądzenie kosztów.
W odpowiedzi na skargę skarżony organ wniósł o jej oddalenie.
Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia z dnia 1 lipca 2014 r., sygn. akt [...] orzekł, iż art. 88 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody przez to, że nakładają obowiązek nałożenia przez właściwy organ administracyjnej kary pieniężnej za usuniecie drzewa bez wymaganego zezwolenia w sztywno określonej wysokości bez względu na okoliczność takiego czynu - nie są zgodne z art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych.
Skarga jest zasadna, gdyż zarówno zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], jak również poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji są wadliwe, gdyż zostały wydane w oparciu o art. 88 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, które to przepisy Trybunał Konstytucyjny uznał w w/w wyroku z dnia 1 lipca 2014 r., sygn. akt [...] za niekonstytucyjne. Oznacza to, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.)
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż wprawdzie art. 88 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody utracą moc obowiązywania z upływem 18 miesięcy od daty ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego, to jednak sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę uznał, że sama okoliczność przesądzenia przez Trybunał niekonstytucyjności przepisu art. 89 ust 1 ustawy o ochronie przyrody przesądza, iż zaskarżone decyzje są wadliwe. Podkreślić tu należy, iż co do art. 89 ust 1 cyt. ustawy Trybunał stwierdził, iż niekonstytucyjność dotyczy sztywnej wysokości tej kary bez uwzględnienia okoliczności w jakiej ewentualny delikt administracyjny został popełniony, tj. jakie były okoliczności wycięcia przedmiotowego drzewa. W kontrolowanej w niniejszym postępowaniu sprawie spór zaś dotyczył tych wszystkich okoliczności, ponieważ skarżąca nie tylko kwestionowała swoją odpowiedzialność, ale także wskazywała na spór z pozostałymi współwłaścicielami działki, sporne przy tym były takie dane jak to czy wycięcie nastąpiło za jej wiedzą, czy godziła się na to, czy nawet wyraźna zgoda a nawet wyraźnie zleciła wycięcie. Jednak wszystkich tych okoliczności organy nie zbadały i nie uwzględniły przy wymierzeniu kary administracyjnej, ograniczając się do zastosowania "sztywnej kary" oraz domniemania iż karę taką ponosi zawsze właściciel posesji na której wycięte drzewo się znajdowało, co w kontekście wskazanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego oraz występującej w sprawie współwłasności działki i sporu współwłaścicieli, należy uznać za wadę dyskwalifikującą decyzje organów obu instancji.
W ocenie Sądu odroczenie przez Trybunał Konstytucyjny utraty mocy obowiązywania powołanych przepisów (art. 88 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody) nie wpływa na ocenę, iż organ orzekał na podstawie przepisu sprzecznego z normą konstytucyjną, a tym samym orzeczenie to jest wadliwe. Nie można bowiem do stanów faktycznych zaistniałych przed datą wydania wyroku przez Trybunał Konstytucyjny stosować przepisów, których niezgodność z konstytucją Trybunał ten przesądził. Jak podnosi się w orzecznictwie sądowym, przepis prawa uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z konstytucją ma taki charakter od dnia jego wejścia w życie i fakt ten musi być brany pod uwagę przy kontroli aktu administracyjnego (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 lutego 2010 r., sygn. akt l FSK 2075/08, opub. w LEX nr 593807; a także w wyroku z dnia 6 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 1745/07). Obowiązywania aktu nie powinno się utożsamiać z obowiązkiem jego stosowania (por. J. Trzciński, Glosa do wyroku TK z dnia 23 października 2007r., P 10/07, ZNSA 2008, nr 1), a stosowanie przez sąd przepisu, który orzeczeniem TK, ostatecznym i powszechnie obowiązującym, został uznany za niezgodny z Konstytucją, nawet, gdy Trybunał odroczył utratę jego mocy obowiązującej, kłóciłoby się z logiką stosowania prawa. Należy przyjąć, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z konstytucją kontrolowanej normy umożliwia sądom odstąpienie od zasad wyznaczanych przez reguły determinujące datę, na którą określa się stan prawny miarodajny dla orzekania. Ta autonomia interpretacyjna przysługująca sądom znajduje swoją podstawę w art. 8 Konstytucji RP, będąc wyrazem bezpośredniego stosowania konstytucji poprzez kierowanie się wykładnią zgodną z konstytucją. Byłoby nielogiczne, gdyby dopuszczając - w celu przywrócenia stanu konstytucyjności - możliwość wznowienia postępowania w sprawach już rozstrzygniętych na podstawie norm uznanych za niekonstytucyjne, ustrojodawca dopuszczał dalsze naruszanie konstytucji na przyszłość, przez bezwzględny nakaz dalszego stosowania przepisu już uznanego za niekonstytucyjny (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2007r., sygn. akt K 8/07, OTK-A 2007, nr 3, poz. 26; także wyrok TK z 23 października 2007, P 28/07, OTK-A 2007, nr 9, poz. 106). Wobec spraw będących w toku sąd administracyjny ma zatem możliwość dokonania oceny rozpatrywanej sprawy z punktu widzenia ochrony praw jednostki i uniknięcia sytuacji, kiedy sąd zadając pytanie prawne orzekałby według niekonstytucyjnych przepisów tylko po to, by następnie strona wniosła o wznowienie postępowania na podstawie procedur, o których mowa w art. 190 ust. 4 Konstytucji. Trudno też byłoby uznać za zgodne z zasadą ekonomiki procesowej zawieszenie postępowania przed sądem i oczekiwanie na wykonanie wyroku Trybunału Konstytucyjnego przez ustawodawcę, skoro to wykonanie może trwać bardzo długo. Jeżeli więc Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności podstawy prawnej zaskarżonej decyzji z Konstytucją RP, to obowiązkiem sądu administracyjnego jest wskazanie i tej okoliczności, mogącej być przesłanką późniejszego wniosku strony o wznowienie postępowania administracyjnego (art. 145a kpa).
W sprawie poddanej kontroli Sądu, nie może, więc mieć zastosowania zasada tempus regit actum, ze względu na pozbawienie domniemania konstytucyjności tych przepisów, które stanowiły podstawę prawną zaskarżonej i poprzedzającej decyzji. A zatem skutkiem wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego niekonstytucyjność przepisów będących podstawą prawną zaskarżonej decyzji, musi być uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej decyzji (por. K. Gonera, E. Łętowska, "Wieloaspektowość następstw stwierdzania niekonstytucyjności", PiP 2008, z. 5). Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela w tym względzie poglądy wyrażane w nowszym orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np. wyrok NSA z 21 czerwca 2007r., I OSK 1030/06; także wyrok NSA z 23 lutego 2006r., II OSK 1403/05, NSA z 31 stycznia 2008r., II OSK 1599/07, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Także Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 23 marca 2007 r., OSNP 2008, z. 5-6, poz. 61, przyjął stanowisko, że odroczenie na podstawie art. 190 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego nie oznacza, że przepis uznany za niezgodny z Konstytucją musi być stosowany do daty wskazanej przez Trybunał. Nie jest bowiem tak, że do tak oznaczonego dnia jest on zgodny z konstytucją, a od tego dnia staje się on niezgodny. Przepis uznany za niekonstytucyjny, ma ten charakter od dnia jego wydania, a samo odroczenie utraty mocy obowiązującej ma na celu umożliwienie odpowiedniemu organowi stosowną zmianę tegoż przepisu, tak by był on zgodny z konstytucją lub innym aktem nadrzędnym (por. także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 290/09). Byłoby przy tym zupełnie nielogicznym i nieuzasadnionym postępowaniem, jak zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 19 maja 2009 r., sygn. akt III SA/Kr 43/09, opub. w LEX nr 558698, gdyby tylko z uwagi na odroczenie mocy obowiązywania niekonstytucyjnych przepisów, tak organy administracyjne jak i sądy byłyby zobowiązane w majestacie prawa do dalszego tolerowania a wręcz nakazywania jego stosowania i tym samym naruszania konstytucji. Nie można mówić o bezwzględnej konieczność stosowania przepisu niezgodnego z konstytucją tylko dlatego, że kierując się określonymi względami Trybunał Konstytucyjny odroczył moc obowiązywania takiego przepisu.
Uznając zasadność stanowiska zajmowanego przez sądy w przytoczonym wyżej orzecznictwie i uznając, że jego przedmiot obejmuje zakresem stan faktyczny niniejszej sprawy - pomimo odroczenia utraty mocy niekonstytucyjnych przepisów przez TK zachodzi sprzeczność przepisów ustawy zasadniczej z przepisem który sztywno, bez uwzględnienia okoliczności konkretnej sprawy nakazuje organom administracji ustalać wysokość kary pieniężnej, sąd uznał, iż zachodzą podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzję i poprzedzającej jej decyzji organu l instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a.
Dodatkowo zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszyły przepisy postępowania tj. art. 7 kpa i art. 77 § 1 kpa w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.), w zakresie niedostatecznego wyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. Miało to wpływ nie tylko, jak wyżej wskazano na wysokość kary, która winna być w oparciu o nie miarkowana, ale także dla przypisania samej odpowiedzialności skarżącej w związku z nieprzeprowadzeniem wszystkich wnioskowanych dowodów, czy nawet nie wypowiedzeniem się co do wniosków dowodowych skarżącej, które mogły mieć znaczenie dla spornych okoliczności, takich jak data wycięcia drzewa, okoliczności wycięcia – za wiedzą, czy godzeniem się skarżącej lub innych współwłaścicieli, czy wyraźną zgodą lub zleceniem wycięcia.
W tych okolicznościach przypisanie skarżącej odpowiedzialności za wycięcie drzewa jest przedwczesne i niewystarczająco wykazane, gdyż w/w wadliwość postępowania dowodowego czyni jego ustalenia dowolne, a nie wyczerpujące i jest również naruszeniem zasady zaufania do władzy publicznej, określonej w art. 8 kpa. Organ II instancji nie odniósł się zarówno do wniosków dowodowych zawartych w odwołaniu, nie przeprowadził żadnych dodatkowych wnioskowanych dowodów, ale także nie odniósł się do zarzutów zawartych w odwołaniu, ograniczając się do wykładni uchylonych przez TK przepisów, wprowadzających bardzo sztywne domniemania. W oparciu o to powielił jedynie wyniki i oceny dowodów wskazane przez organ I instancji, co narusza także zasadę dwuinstancyjności z art. 15 kpa.
O tym, że uchylona decyzja nie może być wykonywana Sąd orzekł w oparciu o art. 152 p.p.s.a.
O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło