II SA/Kr 995/18

WyrokWSA w Krakowie2018-11-06

Skład orzekający: Joanna Tuszyńska, Krystyna Daniel, Mirosław Bator

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo skierował nakaz rozbiórki samowoli budowlanej do właściciela terenu (gminy), gdy nie ustalił tożsamości inwestora?
Ratio decidendi
Nakaz rozbiórki samowoli budowlanej powinien być w pierwszej kolejności skierowany do inwestora, który jest sprawcą samowoli. Dopiero w sytuacji, gdy inwestor nie zostanie ustalony lub gdy właściciel terenu wyraził zgodę na budowę, można skierować nakaz do właściciela nieruchomości. Organy nadzoru budowlanego nie dopełniły obowiązku ustalenia inwestora, co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał Gminie Łącko rozbiórkę budynku mieszkalnego wybudowanego na działce gminnej bez wymaganego pozwolenia na budowę. Budynek zlokalizowany był na terenie zieleni leśnej, co wykluczało możliwość jego legalizacji. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy, uznając Gminę Łącko za stronę postępowania i zobowiązaną do rozbiórki z uwagi na brak możliwości ustalenia inwestora. Gmina Łącko wniosła skargę do WSA, zarzucając błędne ustalenie braku możliwości ustalenia inwestora.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Nowym Sączu, zasądzając od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie na rzecz Gminy Łącko kwotę 997 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie: WSA Krystyna Daniel WSA Mirosław Bator (spr.) po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Gminy L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego w K. z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. S. dla Powiatu [...] nr [...] z dnia 23 stycznia 2017 r., znak: [...] [...]; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz Gminy L. kwotę [...]zł (słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Nowym Sączu dla Powiatu Nowosądeckiego decyzją nr [...] z dnia 23 stycznia 2017 r. znak [...], na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm. - dalej ustawa Prawo budowlane) nakazał właścicielowi działki Gminie Łącko wykonać rozbiórkę realizowanego na dz. nr [...] w miejscowości J., gm. Ł., bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, posadowionego na fundamencie betonowym, parterowego budynku mieszkalnego o konstrukcji mieszanej i wym. w rzucie poziomym 4,02 m x 6,30 m. W uzasadnieniu organ ustalił, że obiekt posadowiony jest na fundamencie betonowym, ściany o konstrukcji murowanej oraz drewnianej, z dachem o konstrukcji drewnianej pokrytym częściowo blacha trapezową i papą. Obiekt zlokalizowany na działce nr [...] będącej własnością Gminy Łącko znajduje się w zwartej zabudowie tzw. "[...]". Z wypisu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Łącko wynika, że przedmiotowy budynek zlokalizowany jest w terenach zieleni leśniczej oznaczonych na planie symbolem [...] Za stronę postępowania organ I instancji uznał Gminę Łącko - właściciela działki Nr [...] oraz K. S. właściciela i użytkownika przedmiotowego obiektu. Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane budynkiem jest taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym jest natomiast budynek wolno stojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku. Wobec powyższego, kontrolowany obiekt uznać należy za budynek mieszkalny jednorodzinny. W myśl przepisów Prawa budowlanego budowa budynków mieszkalnych jednorodzinnych takich jak przedmiotowy w obecnym stanie prawnym (tzn. aktualnym na dzień orzekania w sprawie) zwolniona została z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i wymaga zgłoszenia - art. 28 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 1a Prawa budowalnego. Na dzień przystąpienia do budowy tj. 2010 r. budowa ta wymagała natomiast pozwolenia na budowę. Jak ustalono w sprawie budowy przedmiotowego budynku nie wydano pozwoleniem jak i zgłoszenia na budowę - karta 1-6 akt sprawy. W takiej sytuacji uzasadnionym było rozważenie wdrożenia procedury określonej w art. 48 Prawa budowalnego zmierzającej do legalizacji przedmiotowego obiektu. Przepis art. 48 ust. 2 Prawa budowalnego stanowi, że organ nadzoru budowlanego po stwierdzeniu prowadzenia budowy bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę w sytuacji gdy jest ona zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza przepisów w rym techniczno-budowlanych uniemożliwiających doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem - wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót. W wydanym postanowieniu nakłada się na inwestora obowiązek dostarczenia dokumentów niezbędnych do legalizacji. Wstępnym i podstawowym warunkiem dopuszczenia legalizacji obiektu, jak wyżej wskazano, jest zgodność budowy z zapisami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W przedmiotowym postępowaniu warunek ten nie został spełniony, ponieważ z przedstawionego przez Gminę Łącko wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (uchwała Nr 12/2007 z dnia 28 lutego 2007 r. Rady Gminy Łącko opubl. W Dz. Urz. Woj. Młp. Nr 304 z dnia 25 kwietnia 2007 r.) wynika, że budynek położony jest w terenach oznaczonych symbolem 10.ZL.25 - teren zieleni leśnej. W myśl § 21 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jako przeznaczenie podstawowe terenu ustala się lasy i zalesienia a jako dopuszczalne niekubaturowe urządzenia turystyki i rekreacji np. ścieżki rowerowe, szlaki turystyczne, urządzenia i sieci infrastruktury technicznej. Jako zasadę zagospodarowania ustala się zakaz realizacji nowych obiektów kubaturowych. Tym samym oczywistym jest, iż legalizacja przedmiotowego obiektu nie może mieć miejsca, co przemawia za orzeczeniem bezwzględnego nakazu rozbiórki o którym mowa w art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Od tej decyzji odwołanie wniosła Gmina Łącko domagając się jej uchylenia. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie decyzją z dnia 21 czerwca 2018 r. nr [...] znak [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ wskazał, że jak wynika z księgi wieczystej o nr NS [...] właścicielem działki o nr [...] w J. , na której zlokalizowany jest samowolnie wybudowany budynek mieszkalny jest Gmina Łącko. Z tej przyczyny Gmina Łącko legitymuje się interesem prawnym do udziału w postępowaniu, a w konsekwencji PINB zasadnie przyznał jej przymiot strony w niniejszym postępowaniu. Zdaniem organu osoby zamieszkujące w obiekcie budowlanym będącym przedmiotem postępowania zajmują jedynie lokal w nieruchomości gminnej. Wskazać w tym miejscu należy na ustawę z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego zgodnie bowiem z art. 4 w/w ustawy do zadań gmin należy: tworzenie warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej. Gmina, na zasadach i w wypadkach przewidzianych w ustawie, zapewnia lokale socjalne i lokale zamienne, a także zaspokaja potrzeby mieszkaniowe gospodarstw domowych o niskich dochodach. (...) Gmina wykonuje zadania, o których mowa w ust. 1 i 2, wykorzystując mieszkaniowy zasób gminy lub w inny sposób. Ustawa ta reguluje także zagadnienia związane z mieszkaniowym zasobem gminy oraz obowiązkiem zapewnienia lokali socjalnych. Komentowany przepis powierza gminom zadanie, o którym mowa w art. 75 ust. 1 Konstytucji RP (tj. prowadzenie polityki sprzyjającej zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych obywateli). Z uwagi na powyższe organ odwoławczy uznał, że stroną postępowania jest jedynie Gmina Łącko jako właściciel działki nr [...] w J. , dlatego pismem z dnia 21 czerwca 2018 r. wyłączył z kręgu stron zajmującego lokal gminny w przedmiotowym budynku mieszkalnym tj. K. S.. Organ wskazał, że budowa obiektu budowalnego miała miejsce pomiędzy 2009 r. a 2015 r. W związku z powyższym PINB zasadnie zastosował do niniejszego stanu faktycznego Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. Niewątpliwie, jak wynika z analizy niniejszego stanu faktycznego, przedmiotowy budynek o wymiarach w rzucie poziomym 4,02 x 6,30 m położony na działce [...] w J. został wybudowany bez uprzedniego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, tj. w warunkach samowoli budowlanej. Zatem PINB zasadnie zastosował do niniejszego obiektu budowlanego tryb uregulowany w art. 48 Prawa budowlanego. Stosownie do treści planu, działka o nr [...] w miejscowości J., gm. Łącko, która jest zabudowana spornym obiektem, znajduje się na terenie oznaczonym symbolem "[...] ZL.25" tj. tereny zieleni leśnej oraz KDW-tereny dróg kołowych w liniach rozgraniczających. Analiza treści relewantnych części wypisu z planu w zestawieniu z wyrysem prowadzi do wniosku, że dla terenów oznaczonych symbolem "[...] ZL.25" jako przeznaczenie podstawowe ustalono lasy i zalesienia. Jako przeznaczenie dopuszczalne ustala się m. in możliwość realizacji ogólnodostępnych niekubaturowych urządzeń turystyki i rekreacji, a w otulinie Popradzkiego Parku Krajobrazowego, w terenach nadrzecznych wykorzystanie terenów jako plaże i boiska trawiaste. Na powyżej wskazanym obszarze obowiązuje zakaz realizacji nowych obiektów kubaturowych, za wyjątkiem bezpośrednio związanych z gospodarką leśną. Przedmiotowy budynek mieszkalny jest obiektem kubaturowym. Nie jest także związany z gospodarką leśną. Tym samym ustalenia miejscowego planu w zakresie odnoszącym się do zasad zagospodarowania przedmiotowego terenu wykluczają możliwość legalizacji przedmiotowego obiektu. W tym stanie rzeczy, zdaniem organu odwoławczego, nie budzi wątpliwości kwestia, że nie było możliwości wdrożenia trybu legalizacji przedmiotowej inwestycji budowlanej na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego ze względu na ziszczenie się przesłanek do rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego, tj. ze względu na generalny zakaz budowy na działce o nr [...] w J. obiektów kubaturowych. Jak wynika z oceny wizualnej dokumentacji zdjęciowej załączonej do protokołu z czynności kontrolnych przeprowadzonych przez PINB w dniu 20 grudnia 2016 r., konstrukcja budynku i użyte do jego budowy materiały są wątpliwej jakości. W konstrukcji dachu brak jest ściany szczytowej co stwarza zagrożenie przy gwałtownych zjawiskach atmosferycznych. W związku z powyższym wskazać należy, że przedmiotowy obiekt budowlany nie spełnia podstawowych wymagań dotyczących obiektów budowlanych zarówno w zakresie nośności i stateczności konstrukcji, jak i w zakresie higieny, zdrowia i środowiska oraz bezpieczeństwa i dostępności obiektów. Ponadto zgodnie z § 207 ust. 1 rozporządzenia o warunkach technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie budynek i urządzenia z nim związane powinny być projektowane i wykonane w sposób ograniczający możliwość powstania pożaru, a w razie jego wystąpienia zapewniający: 1) zachowanie nośności konstrukcji przez określony czas; 2) ograniczenie rozprzestrzeniania się ognia i dymu wewnątrz budynku; 3) ograniczenie rozprzestrzeniania się pożaru na sąsiednie obiekty budowlane lub tereny przyległe; 4) możliwość ewakuacji ludzi lub ich uratowania w inny sposób; 5) uwzględnienie bezpieczeństwa ekip ratowniczych. Ponadto przedmiotowy obiekt budowlany narusza również przepisy dotyczące bezpieczeństwa pożarowego. Zatem wskazać należy, że przedmiotowy budynek o konstrukcji mieszanej i wymiarach w rzucie poziomym 4,02 x 6,30 m położony na działce o nr ewid.[...] narusza przepisy techniczno-budowlane oraz wybudowany jest niezgodnie z zasadami wiedzy technicznej. Ponadto ze względu na okoliczności sprawy oraz czasookres powstania obiektu budowlanego, upływ ok. 10 lat, nie jest możliwe ustalenie Inwestora. Zatem w powyższym stanie faktycznym PINB zasadnie nałożył obowiązek rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego na właściciela działki o nr [...] w J. tj. na Gminę Łącko. Zdaniem organu odwoławczego w niniejszej sprawie nie zachodzi także z oczywistych względów niewykonalność prawna - wręcz przeciwnie, orzeczenie nakazu rozbiórki było w zaistniałym stanie faktycznym i prawnym obowiązkiem organu nadzoru budowlanego. Nie można również uznać, że decyzja jest obarczona wadą niewykonalności faktycznej, gdyż żadne trudności natury technicznej czy też koszty związane z wykonaniem decyzji nie stanowią o jej niewykonalności. Reasumując w ocenie MWINB w K. wydana decyzja odpowiada prawu, zarówno stan faktyczny jak i adresat decyzji określone zostały w sposób prawidłowy. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożyła Gmina Łącko zarzucając, że organ błędnie przyjął, iż w sprawie nie da się ustalić osoby inwestora. W ocenie Gminy przedmiotowy budynek stanowi własność osób w nim zamieszkujących. W związku z powyższym wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Przepis art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. stanowi, iż sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych – o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. na treść wydanej decyzji lub postanowienia. Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak więc sąd administracyjny, nie będąc związany granicami skargi, ocenia legalność decyzji administracyjnej w szerokim zakresie, niezależnie od trafności zarzutów sformułowanych w skardze jak i ponad te zarzuty – w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego bądź postępowania mającego wpływ na wynik postępowania. Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja organu nadzoru budowlanego nakazująca dokonanie rozbiórki obiektu budowlanego nałożonego na Gminę Łącko. W ocenie organu jedyną stroną postępowania oraz zobowiązanym do dokonania rozbiórki jest Gmina Łącko jako właściciel terenu, na którym zlokalizowany jest obiekt zrealizowany w ramach samowoli budowlanej, gdyż nie udało się ustalić inwestora przedmiotowej samowoli. Ze stanowiskiem organów nie sposób się zgodzić. Zgodnie z dyspozycją art. 52 ustawy Prawo budowlane inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51. Orzecznictwo sądów administracyjnych przyjmuje, iż kolejność podmiotów wskazanych w tym przepisie nie jest przypadkowa, a nakaz rozbiórki samowoli budowlanej należy kierować w pierwszej kolejności do inwestora. Jest w sprawie niespornym, iż inwestorem przedmiotowego obiektu budowlanego nie jest skarżąca Gmina Łącko – właściciel terenu, na którym samowola powstała. Jak zasadnie wskakuje Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia z dnia 23 lipca 2009 r. II OSK 1234/08 (LEX nr 552842) pojęcie inwestora w rozumieniu art. 52 p.b. oznacza w istocie sprawcę samowoli budowlanej. W pierwszej kolejności nakaz rozbiórki powinien być skierowany do inwestora, który jest sprawcą samowoli budowlanej. W pewnych okolicznościach nakaz rozbiórki może zostać skierowany również do inwestora, który nie jest właścicielem nieruchomości, na której zrealizowano obiekt budowlany. Uznać należy w szczególności, iż będzie to dopuszczalne w sytuacji, gdy inwestor wybudował samowolnie obiekt budowlany bez zgody właściciela nieruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny także w wyroku z dnia 14 lutego 2017 r. II OSK 1291/15 wskazuje, że przepis art. 52 ustawy Prawo budowlane, jako podmioty zobowiązane do dokonania rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego wymienia alternatywnie inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Skonstruowanie tego przepisu na zasadzie alternatywy pozwala na wysunięcie wniosku, że tylko w pewnych sytuacjach zobowiązanym do likwidacji samowoli budowlanej będzie inwestor niebędący jednocześnie właścicielem nieruchomości. (...). Uznać należy w szczególności, iż będzie to dopuszczalne w sytuacji, gdy inwestor wybudował samowolnie obiekt budowlany bez zgody właściciela nieruchomości. W takim bowiem przypadku nałożenie nakazu rozbiórki na właściciela nieruchomości byłoby dla niego nieuzasadnionym obciążeniem, narażałoby na koszty i dolegliwą procedurę, stanowiłoby również nieuzasadnione zwolnienie inwestora, który działał w warunkach samowoli budowlanej i to on powinien ponieść wszystkie niedogodności związane z wykonaniem rozbiórki. Podobne stanowisko zajął wyrok NSA w wyroku z 21 listopada 2001 r. sygn. akt SA/Rz 597/00,Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 16 listopada 2012 r. II SA/Po 753/12. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela poglądy wyrażone w wyżej przytoczonych orzeczeniach. Nakaz rozbiórki w pewnych sytuacjach może być kierowany do inwestora, któremu tytuł do nieruchomości, na której samowoli dokonał nie przysługuje. Jak mowa o tym wyżej, kolejność wyliczenia podmiotów w art. 52 p.b. nie może być uznana za przypadkową. Orzekając o nakazie wykonania rozbiórki organ nadzoru budowlanego w pierwszej kolejności decyzję winien skierować do inwestora, także w sytuacji, kiedy nie jest właścicielem terenu, na którym samowoli tej się dopuścił jeżeli stało się to bez zgody czy choćby aprobaty właścicielka. Kierowanie nakazu na gminę – właściciela terenu skutkowało by tym, że w rzeczywistości na tym podmiocie spoczywał by obowiązek ponoszenia jej ciężarów także w sensie ekonomicznym orzeczonego nakazu. Organy nie ustaliły, aby gmina milcząco wyrażała zgodę na dokonanie samowoli budowlanej, co uzasadniało by kierowanie nakazów właśnie na nią. Doświadczenie życiowe wskazuje natomiast, iż właściciel w tym przypadku Gmina Łącko, nie ma żadnego interesu faktycznego by na jego terenie powstała nielegalna osada [...]. Interesu gminy należy upatrywać raczej w likwidacji tego stanu rzeczy a nie w jego zaistnieniu. Powinnością organu było ustalić, podmiot który jest inwestorem samowoli budowlanej, czego jednak organ nie uczynił. Organy obu instancji nie wyjaśniają, jakie to podjęto czynności by ustalić, kto był inwestorem tej samowoli. Materiał dowodowy, jaki w aktach administracyjnych jest zgromadzony, pozwala stwierdzić, że w zasadzie żadnych ustaleń w tym kierunku nie prowadzono. Jedynym dokumentem obrazującym aktywność a w zasadzie brak aktywności organu I instancji w tym aspekcie tj w aspekcie ustaleń podstawowych faktów, jakie organ powinien w postępowaniu dotyczącym samowoli budowlanej dokonać – ustalić kto samowoli budowlanej się dopuścił, jest protokół kontroli robót budowlanych z którego wynika, że osobą uczestniczącą w kontroli był K. S. (właściciel wg oświadczenia)-użytkownik, miesz. Budynku (pkt 6 protokołu). Z kolei w pkt 10 protokołu jest zapis, że obecny podczas kontroli nie potrafi wyjaśnić, kto był inwestorem budynku. Jest natomiast faktycznym użytkownikiem budynku. Z protokołu nie wynika, aby zadano osobie przedmiotowy budynek zamieszkującej, (którą w protokole określono jako właściciel = pkt 6 protokołu i faktyczny użytkownik - pkt 10 protokołu), od kiedy zamieszkuje ten budynek i na jakiej zasadzie go zajmuje skoro nie jest inwestorem. Nie wynika z protokołu aby przesłuchano inne osoby zamieszkujące w sąsiednich budynkach by fakt ten ustalić. W ocenie sądu sam fakt zamieszkiwania w obiekcie stosunkowo nowym (organ ustala, że zrealizowano go w przestrzeni czasowej 2009 r. – 2015 r.) nasuwa przypuszczenie, że osoba ta jest inwestorem samowoli budowlane a jeżeli nie to z pewnością wie kto był inwestorem. Osoby tej (ani żadnej innej) nie przesłuchano choćby w charakterze świadka zadawalając się zdawkowym oświadczeniem złożonym do protokołu kontroli. W ocenie sądu bezzasadnie organ nie dopuścił zamieszkującego budynek K. S. do postępowania w charakterze strony i nie przesłuchał w tym charakterze pod rygorem odpowiedzialności karnej (art. 75 § 2 K.p.a.). Wskazać w tym miejscu należy, iż w myśl art. 7 K.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organy administracji publicznej obowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.), a ponadto oceniają na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 K.p.a.). Realizacja tych zasad wymaga, by organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Tylko prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy może być podstawą prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego i rozstrzygnięcia zgodnego z prawem. Mając na względzie powyższe należy stwierdzić, że organy orzekające w rozpoznawanej sprawie nie dopełniły ciążącego na nich obowiązku wynikającego z przytoczonych przepisów. Nie dokonały bowiem podstawowych ustaleń koniecznych do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Wskazać też należy, iż dywagacje organu II instancji na temat gminnego zasobu lokalowego oraz ustawy o ochronie praw lokatorów są dla sądu całkowicie niezrozumiałe. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 48 ustawy Prawo budowlane nie ma żadnego związku z w/w ustawą, a budowa obiektu na terenie gminnym bez aprobaty gminy w ramach samowoli budowlanej, nie ma tego skutku, że obiekt taki wchodzi w zasób lokali gminnych służących zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych mieszkańców tej gminy. Ponownie rozpoznając sprawę organ ustali przy pomocy wszelkich dostępnych dowodów, kto faktycznie zrealizował przedmiotowy obiekt. Na inwestora bowiem, powinien być skierowany nakaz rozbiórki, jeżeli z ustaleń wyniknie, że właściciel terenu nie wiedzał i nie godził się na realizację samowoli budowlanej. Mając powyższe na uwadze, Sąd w punkcie orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz lit c. P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło