II SAB/Kr 101/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Agnieszka Nawara - Dubiel (spr.) SWSA Piotr Fronc SWSA Magda Froncisz po rozpoznaniu w dniu 19 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. M. na bezczynność Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Nowym Sączu w udostępnieniu informacji publicznej na wniosek z dnia 4 kwietnia 2025 r. skargę oddala. II SAB/Kr 101/25 UZASADNIENIE 4 kwietnia 2025 r. P. M. wniósł do Dyrektora MOPS w Nowym Sączu pismo z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej: I – Kto założył Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Nowym Sączu? II – W którym roku założono MOPS w Nowym Sączu? III – Kto sprawował nadzór administracyjny nad MOPS w Nowym Sączu? IV – Czy w swojej ofercie MOPS w Nowym Sączu oferował wsparcie dla osób bezdomnych? IVa – Jeśli tak, to od którego roku? IVb – Jeśli tak, to w jakiej formie? IVc – Czy funkcjonuje(-owało) Schronisko dla osób bezdomnych? IVc.1. – Jeśli tak, to od którego roku? IVc.2. – Czy były przerwy w funkcjonowaniu takiej placówki? IVc.2.a. – Jeśli tak, to z jakiego powodu? IVc.3. – Jeśli tak, to w jakiej formie? IVc.4. – Czy funkcjonowało w ramach struktur miejskich lub ośrodka pomocy społecznej? IVc.5. – Czy funkcjonowało w ramach tkz. zleconego zadania publicznego? IVc.6. – Jaki podmiot(-y) zewnętrzny(e) realizowały) zadanie dot. wsparcia bezdomnych w kryzysie w zakresie zapewnienia schronienia? V. – Czy MOPS w Nowym Sączu przeprowadzał kontrole w Schronisku dla osób bezdomnych? Va. – Jeśli tak, to w jakich latach? VI. – Czy oprócz Schroniska Nowy Sącz zapewniał funkcjonowanie ogrzewalni / noclegowni / Schroniska z usługami opiekuńczymi? Vla. – Jeśli tak, to w jakich latach? 16 kwietnia 2025 r. podmiot obowiązany udzielił odpowiedzi: "Tut. Ośrodek zgodnie z ustawą o pomocy społecznej z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej, kolejno ustawą z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej realizował wskazane formy pomocy na rzecz osób bezdomnych określone w/w ustawami o okresie ich obowiązywania. W zakresie funkcjonowania Schroniska dla osób bezdomnych pytanie należy zadać do [...] Stowarzyszenia Nowosądeckiego Towarzystwa Pomocy im. Św. Brata Alberta [...], które [...] prowadziło działalność na rzecz osób bezdomnych w ramach swojej działalności statutowej. W/w schronisko nie funkcjonowało w strukturach miejskich ani Ośrodka Pomocy Społecznej. Tut. Ośrodek nie posiada informacji dot. przerw oraz ewentualnego ich powodu, formy przerwania działalności czy też funkcjonowania Schroniska dla osób bezdomnych. Miasto Nowy Sącz/Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Nowym Sączu zleca zadanie publiczne w formie: ogłoszenia otwartego konkursu ofert na realizację zadania publicznego z zakresu pomocy społecznej, w tym pomocy osobom w trudnej sytuacji życiowej oraz wyrównywania szans tych osób, obejmującego udzielanie schronienia osobom bezdomnym, dla których gminą właściwą jest Miasto Nowy Sącz, polegające na zapewnieniu schronienia w schronisku dla osób bezdomnych (miejsca przeznaczone dla mężczyzn i kobiet). W/w konkurs umożliwia zgłoszenie się dowolnej placówki, której zakres udzielanego wsparcia w schronisku będzie zgodny z Rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 kwietnia 2018 r. [...]. W związku z powyższym nie jest to zlecenie zadania publicznego na prowadzenie takiej placówki. Wsparcie dla osób bezdomnych w zakresie zapewnienia schronienia realizowało Schronisko wykonując zadania zlecone w tym obszarze, które jest prowadzone przez Nowosądeckie Towarzystwo Pomocy im. Św. Brata Alberta [...] forma prawna Stowarzyszenie [...] Do 2023 roku w ramach prowadzonej działalności Nowosądeckie Towarzystwo Pomocy prowadziło noclegownię i schronisko. W latach wcześniejszych funkcjonowała ogrzewalnia. Od 2024 prowadzone jest schronisko a od 2025 roku wznowiono funkcjonowanie ogrzewalni. W roku 2021 ogłoszono otwarty konkurs ofert na realizację zadania publicznego z obszaru pomocy społecznej obejmującego udzielanie pomocy osobom bezdomnym w schronisku z usługami opiekuńczymi na rok 2022 - wynikało to z potrzeby zapewnienia takiego wsparcia. Żaden podmiot nie złożył oferty na ww. zadanie". Tego samego dnia P. M. wywiódł skargę na bezczynność podmiotu obowiązanego w zakresie pytań IV i IVc. Pełnomocnik skarżącego wniósł o zobowiązanie podmiotu obowiązanego do załatwienia wniosku w zakresie pytań IV i IVc w terminie miesiąca i stwierdzenie bezczynności z rażącym naruszeniem prawa. Wskazał przy tym, że odpowiedzi na pytanie IV nie ma (choć wymagało ono odpowiedzi tak/nie), zaś podmiot obowiązany powinien mieć informacje w zakresie pytania IVc (wyłania w konkursach organizacje pozarządowe do prowadzenia schronisk dla bezdomnych) W odpowiedzi na skargę podmiot obowiązany wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, albowiem zgodnie z art. 119 pkt 4 oraz art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a.", jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej: "udip"). Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 ppsa). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a ppsa). W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 ppsa). Skarga okazała się bezzasadna. Każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie (art. 1 ust. 1 udip). Obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 udip). Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 udip). Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (art. 13 ust. 1 udip). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 udip). Status dyrektora OPS jako podmiotu obowiązanego nie był kwestionowany przez strony i nie budzi wątpliwości Sądu (art. 4 udip w zw. z działem III ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, Dz. U. 2025 r. poz. 1214, dalej: "ups"). Rozważania Sądu będą ograniczone do dwóch z osiemnastu pytań wniosku, bo taki zakres kontroli legalności zachowania podmiotu obowiązanego wyznacza wola skarżącego jako inicjatora tego postępowania. Skoro pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 ups), to oba pytania – o oferowanie wsparcia dla osób bezdomnych i funkcjonowanie schroniska dla osób bezdomnych – jako związane z przedmiotem działalności podmiotu obowiązanego, należy zakwalifikować jako informację publiczną. Nie było to zresztą przedmiotem sporu między stronami. Z bezczynnością w udostępnieniu informacji publicznej mamy do czynienia w przypadku braku reakcji, spóźnionej reakcji czy reakcji niepełnej. 4 kwietnia 2025 r. wniosek skarżącego zainicjował przed podmiotem obowiązanym postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej. 16 kwietnia 2025 r. podmiot obowiązany udzielił skarżącemu odpowiedzi uznanej przez niego za częściowo niesatysfakcjonującą. Skoro podstawowy czternastodniowy termin ustawowy został zachowany, to skuteczny zarzut bezczynności można byłoby postawić podmiotowi obowiązanemu tylko wtedy, gdyby okazało się, że odpowiedź nie czyniła zadość pytaniom. Co prawda odpowiedź nie została sporządzona z zachowaniem numeracji pytań wniosku ale ma charakter opisowy, jednakże wynika z niej, jakie wsparcie podmiot obowiązany oferował osobom bezdomnym (formy pomocy na rzecz osób bezdomnych określone ustawami o pomocy społecznej – w okresie ich obowiązywania), a także, czy funkcjonuje/funkcjonowało schronisko (Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Nowym Sączu zleca zadanie publiczne w formie: ogłoszenia otwartego konkursu ofert na realizację zadania publicznego z zakresu pomocy społecznej, w tym pomocy osobom w trudnej sytuacji życiowej oraz wyrównywania szans tych osób, obejmującego udzielanie schronienia osobom bezdomnym, dla których gminą właściwą jest Miasto Nowy Sącz, polegające na zapewnieniu schronienia w schronisku dla osób bezdomnych, miejsca przeznaczone dla mężczyzn i kobiet). W ocenie Sądu, udzielona przez organ odpowiedź, odsyłająca skarżącego do Stowarzyszenia Nowosądeckiego Towarzystwa Pomocy im. Św. Brata Alberta w zakresie funkcjonowania schroniska dla bezdomnych prowadzonego przez to Stowarzyszenia była prawidłowa. Zgodnie z treścią art. 4 ust. 3 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty będące w posiadaniu takich informacji. Organ nie może bowiem udostępnić informacji, której sam nie posiada. W razie niedysponowania żądaną informacją publiczną, po stronie adresata wniosku nie powstaje również obowiązek wydania decyzji przewidzianej w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. W orzecznictwie podkreśla się, że wskazanie, iż podmiot, do którego skierowano żądanie udzielenia informacji publicznej, informacji tej nie posiada, nie stanowi odmowy jej udzielenia. W takiej sytuacji adresat wniosku - tak jak i w przypadku żądania informacji niebędącej informacją publiczną - zobowiązany jest jedynie powiadomić pisemnie wnioskodawcę o tym fakcie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 27 września 2002 r., sygn. akt II SAB 289/02 i z dnia 16 marca 2010 r. sygn. akt I OSK 1644/09; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 maja 2012 r. sygn. akt II SAB/Wa 103/12; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 5 listopada 2008 r. sygn. akt II SAB/Ke 42/08; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sadów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższe wyklucza stwierdzenie, że podmiot obowiązany dopuścił się bezczynności. W tym stanie rzeczy Sąd skargę oddalił, jako nieuzasadnioną, na podstawie art. 151 p.p.s.a.