II SAB/Kr 117/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędziowie: Sędzia WSA Krystyna Daniel Sędzia WSA Mirosław Bator (spr.) Protokolant: Urszula Czerwińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2014 r. sprawy ze skargi S. G. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie prowadzenia postępowania administracyjnego I. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; II. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania do wydania aktu lub podjęcia czynności; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego S. G. kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. S.G. pismem z dnia 23 kwietnia 2014 r. wniósł o skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. Domagał się rozpoznania sprawy w przedmiocie bezczynności SKO w N. na podstawie załączonego odpisu skargi na bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania odwołania z dnia 24 maja 2013 r. od decyzji Wójta Gminy L. z dnia 8 maja 2013 r. znak [....] odmawiającej wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i stwierdzającej brak możliwości przedsięwzięcia określonego jako "[....] " na działce nr [....] w miejscowości K. Gmina L. W uzasadnieniu skargi jej autor podniósł, że w dniu 19 grudnia 2013 r. skierowana została (za pośrednictwem SKO w N....) skarga do WSA w Krakowie na bezczynność SKO w N.... w przedmiocie rozpoznania odwołania z dnia 24 maja 2013 r. Przedmiotowa skarga wpłynęła do organu w dniu 23 grudnia 2013 r. Pomimo upływu 30 – stu dni od dnia doręczenia skargi organowi, skarga wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę nie została przekazana sądowi. Postanowieniem z dnia 25 marca 2014 r., sygn. akt II SO/Kr 8/14 WSA w Krakowie wymierzył Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w N. grzywnę w wysokości 2 000,00 zł. Sąd uznał działanie organu za lekceważące wymiar sprawiedliwości w stopniu poważnym, co skutkowało orzeczeniem kary w takiej wysokości. W obecnej sytuacji skarżący domagał się rozpoznania skargi na bezczynność SKO w N. w oparciu o jej załączony odpis. Podniósł ponadto, że organ do chwili obecnej nie przekazał skargi na bezczynność wraz z aktami sprawy, pomimo wymierzenia grzywny. Organ prowadzi postępowanie odwoławcze już ponad dziesięć miesięcy, przy czym brak jest jakichkolwiek informacji ze strony organu odnoście przyczyn zwłoki i przekroczenia terminu określonego w art. 35 § 3 K.p.a. Stan faktyczny i prawny przedstawiony w skardze nie budzi żadnych wątpliwości. Nieuzasadniony i bezpodstawny brak aktywności organu stanowi bezsprzecznie rażące naruszenie prawa. W załączeniu strona skarżąca przedstawiła skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. w przedmiocie rozpoznania odwołania z dnia 24 maja 2013 r. od decyzji Wójta Gminy L. z dnia 8 maja 2013 r. W piśmie procesowym z dnia 23 czerwca 2014 r. skarżący podniósł, że w dniu 25 kwietnia 2014 r. SKO w N. wydało decyzję uchylającą decyzję Wójta Gminy L. z dnia 8 maja 2013 r. o odmowie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i stwierdzeniu tym samym braku możliwości realizacji przedsięwzięcia pod nazwą "[....] "..." i przekazującą sprawę do ponownego rozpoznania. Przedmiotowa decyzja wydana została po upływie 11 miesięcy od dnia wniesienia przez skarżącego odwołania, przy czym w toku postępowania odwoławczego organ nie wyjaśnił przyczyn zwłoki w rozpoznaniu odwołania. Pomimo wezwania Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. nie nadesłało odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270; dalej: "P.p.s.a.") sprawowana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a tego artykułu. Na podstawie więc tego przepisu skarga ta przysługuje tylko w sprawach, w których są wydawane decyzje i postanowienia (pkt 1 – 3) oraz w tych sprawach, w których mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności określone w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a. W myśl art. 149 P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto Sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Warunkiem wniesienia skargi na bezczynność jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1 P.p.s.a.). W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że S.G. pismem z dnia 12 listopada 2013 r. wezwał Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. do usunięcia naruszenia prawa spowodowanego zwłoką w rozpoznaniu odwołania z dnia 24 maja 2013 r. Na tej podstawie należy uznać, że skarga na bezczynność jest dopuszczalna. W przypadku skargi na bezczynność organu administracji publicznej kontrola sądu sprowadza się do sprawdzenia, czy rzeczywiście organ pozostaje w zwłoce z załatwieniem sprawy. Rozpoznając skargę na bezczynność, sąd bierze pod uwagę jedynie sam fakt, czy w danej sprawie zostało wydane orzeczenie lub czy z innych powodów organowi administracji nie można zarzucić bezczynności, polegającej na naruszaniu terminów załatwienia sprawy wyznaczonych przepisami. Celem skargi na bezczynność jest bowiem ostateczne wydanie żądanego aktu, którego organ nie wydał pomimo istnienia prawnego obowiązku w tym zakresie. Z przytoczonych przepisów wynika więc, że ewentualne zobowiązanie organu do wydania decyzji nie jest możliwe, gdy organ decyzję taką wydał, choćby nawet naruszył przy tym terminy określone w przepisach K.p.a., przewidziane dla załatwiania spraw. Przy rozpatrywaniu skargi na bezczynność organu administracji publicznej, sąd orzeka biorąc za podstawę stan prawny i faktyczny istniejący w chwili zamknięcia rozprawy poprzedzającej wydanie orzeczenia, a nie w chwili złożenia skargi. W tym miejscu wskazać, należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. decyzją z dnia 25 kwietnia 2014 r. uchyliło decyzję Wójta Gminy L. z dnia 8 maja 2013 r. o odmowie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i stwierdzeniu braku możliwości realizacji przedsięwzięcia i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Tym samym mając na uwadze merytoryczne rozstrzygnięcie przedmiotowego odwołania i wydanie w tym przedmiocie decyzji przed wydaniem wyroku, niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne dotyczące bezczynności w tejże sprawie należało umorzyć na mocy art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. jako bezprzedmiotowe. Jednakże wydanie decyzji po wniesieniu skargi nie zwalnia sądu z obowiązku orzekania, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce oraz czy miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O uwzględnieniu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można mówić nie tylko wówczas gdy sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu. Przepis art. 149 P.p.s.a. w aktualnym brzmieniu zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce, czy miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też nie miały charakteru rażącego. Użycie w zdaniu drugim art. 149 § 1 P.p.s.a. wyrazu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie tylko wówczas, gdy Sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Z analizy tego przepisu w kontekście art. 417¹ § 3 Kodeksu cywilnego wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać także na stwierdzeniu, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa lub też, że bezczynność organu wystąpiła, lecz nie miała charakteru rażącego (por. wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 17/13). Przechodząc zatem do oceny, czy zaistniała bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wskazać należy, że organy administracji zobowiązane są do przestrzegania zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a w szczególności obowiązku wnikliwego i szybkiego podejmowania działań, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 K.p.a.). Realizacji tej zasady służy m. in. przepis art. 35 § 1 K.p.a. Zgodnie z jego treścią, organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy, wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 K.p.a.). Do terminów powyższych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 K.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, określonym w art. 35 K.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Dotyczy to również przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 K.p.a.). Za rażące naruszenie przepisów art. 35 K.p.a. można uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu (vide: wyrok WSA w Warszawie z 20 października 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 353/11). W rozpoznawanej sprawie Wójt Gminy Limanowa decyzją z dnia 8 maja 2013 r. odmówił wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i stwierdził brak możliwości realizacji przedsięwzięcia na działce nr [....] , w miejscowości K. Gmina L. Od tej decyzji skarżący złożył odwołanie w dniu 24 maja 2013 r. Pismem z dnia 11 października 2013 r. skarżący skierował do organu II instancji ponaglający wniosek o bezzwłoczne rozpoznanie swojego odwołania. Wobec braku odpowiedzi pismem z dnia 12 listopada 2013 r. S.G. wystąpił do SKO w N. z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Pismem z dnia 19 grudnia 2013 r. skierował on skargę do WSA w Krakowie na bezczynność SKO w N. w przedmiocie rozpoznania odwołania. Pomimo upływu terminu skarga wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę nie została przekazana do sądu. Postanowieniem z dnia 25 marca 2014 r. sygn. akt II SO/Kr 8/14 WSA w Krakowie wymierzył Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w N. grzywnę w wysokości 2000,00 zł. Przedstawiona chronologia zdarzeń zmusza do stwierdzenia, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto mając na względzie treść art. 35 § 3 K.p.a. odwołanie skarżącego z dnia 24 maja 2013 r. powinno zostać rozpatrzone nie później niż w ciągu miesiąca, a w przypadku sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Tymczasem decyzja SKO w N. została wydana w dniu 25 kwietnia 2014 r., czyli po upływie 11 miesiący od wniesienia odwołania. Przy tym organ nie zawiadomił stron stosownie do art. 36 § 1 K.p.a. o przyczynie zwłoki oraz nie wskazał nowego terminu jej załatwienia. Z akt sprawy nie wynika również, by organ w tym czasie prowadził jakiekolwiek czynności zmierzające do załatwienia sprawy np. by prowadził dodatkowe postępowanie dowodowe. Pomimo wniesienia przez skarżącego wezwania do usunięcia naruszenia prawa, organ nie podjął żadnych czynności zmierzających do załatwienia sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, iż SKO pozostawało w bezczynności, która miała charakter rażący. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 149 § 1 zd. drugie P.p.s.a. orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. W pkt III wyroku orzeczono o kosztach postępowania na podstawie art. 200 w związku z art. 205 P.p.s.a.