II SAB/Kr 141/14

PostanowienieWSA w Krakowie2014-06-13

Skład orzekający: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga dotycząca braku ochrony zabytków i obiektów zabytkowych, w tym żądanie odszkodowania za bezczynność organu, podlega kognicji sądów administracyjnych na podstawie Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi?
Ratio decidendi
Skarga dotycząca braku ochrony zabytków i obiektów zabytkowych, w tym żądanie odszkodowania za bezczynność organu, nie podlega kognicji sądów administracyjnych, ponieważ nie mieści się w katalogu spraw określonych w art. 3 § 2 P.p.s.a. W sytuacji braku toczącego się postępowania administracyjnego, taka skarga jest traktowana jako skarga i wniosek w rozumieniu art. 227 K.p.a., a od aktów wydanych w tym trybie nie służy skarga do wojewódzkich sądów administracyjnych.
Stan faktyczny
Skarżący J.Z. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na bezczynność Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. w zakresie ochrony zabytków w S. Skarżący domagał się ukarania organu i wypłaty odszkodowania. Organ administracji wyjaśnił, że większość obiektów w S. nie jest wpisana do rejestru zabytków, a jedynie do ewidencji, co ogranicza jego kompetencje. Sąd wezwał skarżącego do sprecyzowania charakteru skargi, a po otrzymaniu wyjaśnień, że skarga dotyczy łamania prawa i odszkodowania za bezczynność, postanowił odrzucić skargę.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.Z. na bezczynność [....] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. postanawia: odrzucić skargę. W dniu 8 kwietnia 2014 r. J.Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę. Wskazał, że skarga dotyczy braku ochrony zabytków i obiektów zabytkowych w S. , dom [....] . Skarżący wniósł o ukaranie Wojewódzkiego [....] Konserwatora Zabytków w K. i "wypłatę odszkodowania w wysokości 100 mln zł za łamanie prawa administracyjnego". Skarżący wskazał na korespondencję z organem w kwestii braku ochrony obiektów zabytkowych w S. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki [....] Konserwator Zabytków w K. wniósł o jej oddalenie oraz obciążenie kosztami skarżącego. Organ wyjaśnił że [....] w S. nie jest wpisany indywidualną decyzją do rejestru zabytków, nie jest usytuowany na obszarze wpisanym do rejestru zabytków, figuruje wyłącznie w wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków. Do rejestru zabytków na terenie miasta S. jest wpisany jedynie [....] (ogrodzenie, plebania, ogród - decyzja z dnia 11 lipca 1990 r. A-623). Miasto S. objęte jest ochroną na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przyjętego uchwałą Rady Miejskiej w S. z dnia 20 marca 2010 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru Miasta S. W dniu 18 grudnia 2012 r. skarżący wniósł wniosek o wydanie zaleceń konserwatorskich dla zabytku: budynek przy [....] . Wniosek zawierał adnotację " w sprawie bezprawia i braku działań MWKZ w K. ". Pismem z dnia 11 stycznia 2013 r. została udzielona odpowiedź w tej sprawie. W dniu 10 lutego 2014 r., skarżący wniósł skargę na [....] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Z uwagi na wiele wątków poruszonych w skardze, Wojewódzki [....] Konserwator Zabytków pismem z dnia 21 lutego 2014 r. wezwał skarżącego do sprecyzowania treści skargi. Pismo zawierało pouczenie o 7 dniowym terminie do złożenia wyjaśnień pod rygorem pozostawienia skargi bez rozpoznania. Później nastąpiła dalsza wymiana pism pomiędzy skarżącym a organem. [....] Wojewódzki Konserwator Zabytków w K. w odniesieniu do zarzutu skarżącego dotyczącego braku kontroli nad Centrum S. przywołał art. 38 ust. ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Kontrola jest sprawowana przy zabytku wpisanym do rejestru. Jedynym obiektem wpisanym do rejestru zabytków na terenie S. jest [....] i jest pod pełną opieką konserwatorską. W związku z powyższym, Wojewódzki [....] Konserwator Zabytków w odniesieniu do pozostałych obiektów ewidencyjnych w S. i Gminie S. nie posiada kompetencji ustawowych do sprawowania pełnej ochrony konserwatorskiej, gdyż nieliczne obiekty objęte ewidencją konserwatorską nie kwalifikują się do wpisu do rejestru zabytków. Tak więc wszelkie zagrożenia wynikające ze stanu technicznego takich obiektów, należą do kompetencji organów nadzoru budowlanego. Pismem z dnia 23 maja 2014 r. skarżący został wezwany przez Sąd do sprecyzowania charakteru jego skargi z dnia 8 kwietnia 2014 r., pod rygorem uznania, że skarga ta dotyczy zaniedbywania lub nienależytego wykonywania przez Wojewódzkiego [....] Konserwatora Zabytków w K. ustawowych zadań i w związku z tym odrzucenia skargi. W piśmie z dnia 3 czerwca 2014 r. skarżący wyjaśnił, że skarga dotyczy łamania prawa administracyjnego i unijnego oraz wypłaty odszkodowania w żądanej wysokości za bezczynność organu w ochronie zabytków w S. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu jako nienależąca do właściwości sądów administracyjnych. Artykuł 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", określa zakres spraw, jakie podlegają kognicji sądu administracyjnego. Jest to katalog zamknięty, co oznacza, że kategorie spraw nie mieszczące się w tym przepisie nie podlegają rozpoznaniu przez sądy administracyjne. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg, które dotyczą aktu administracyjnego, wydanego w postępowaniu administracyjnym (decyzje administracyjne - pkt 1, postanowienia, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie - pkt 2) oraz w postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym (postanowienia, na które służy zażalenie - pkt 3). Ponadto zaskarżalne są inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa - pkt 4, akty prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej - pkt 5, inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej - pkt 6, akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego - pkt 7, bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4 wskazanego przepisu - pkt 8. W konsekwencji zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Skarżący wyjaśnił, w odpowiedzi na wezwanie Sądu do sprecyzowania przedmiotu zaskarżenia, że skarga dotyczy działalności Wojewódzkiego [....] Konserwatora Zabytków w K. wobec braku podejmowania przez niego działań celem ochrony zabytków w S. Jak wynika z analizy akt nie toczy się żadne postępowanie administracyjne dotyczące powyższej materii. Organ w odpowiedzi na żądania skarżącego wielokrotnie wyjaśniał, że w S. tylko jeden zabytek podlega jego ochronie tj. [....] w Słomnikach został wykreślony z wojewódzkiej ewidencji zabytków w grudniu 2011 r. i tym samym nie włączony do gminnej ewidencji zabytków gminy S. opracowanej w 2011/2012 r. Zatem konserwator zabytków nie ma prawnej możliwości prowadzenia postępowań administracyjnych wobec budynków niewpisanych do ewidencji. Wobec powyższego – braku toczącego się postępowania - uznać należy, że skarga J.Z. dotyczy skargi określonej w art. 227 K.p.a. zamieszczonego w Dziale VIII K.p.a. "Skargi i wnioski". Zgodnie z tym przepisem przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Zgodnie z utrwalonym już orzecznictwem sądów administracyjnych, do skarg i wniosków na działalność organów państwowych i samorządowych, uregulowanych przepisami Działu VIII K.p.a., nie mają zastosowania przepisy dotyczące sądowej kontroli administracji publicznej. Przepisy zamieszczone w tym dziale stanowią tzw. tryb skargowy, a od aktów wydanych w tym trybie (uchwał czy zawiadomień o załatwieniu sprawy) nie służy skarga do wojewódzkich sądów administracyjnych (tak: postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 26 września 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 599/11, opub. w LEX nr 1102187, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 czerwca 2010 r. sygn. akt I OW 30/10, opub. w LEX nr 643335, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 marca 2010 r. sygn. akt II SA/Po 30/10, opub. w Wspólnota 2010 r., nr 17, s. 46-47). W związku z powyższym zaistniały podstawy do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło