II SAB/Kr 143/13

PostanowienieWSA w Krakowie2013-10-23

Skład orzekający: Mirosław Bator, Kazimierz Bandarzewski, Jacek Bursa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorstwo energetyczne wykonujące zadania publiczne jest zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, nawet jeśli twierdzi, że nie posiada wnioskowanych dokumentów?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przedsiębiorstwo energetyczne, które poinformowało wnioskodawców o braku posiadania wnioskowanych dokumentów, nie pozostaje w stanie bezczynności w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Brak posiadania informacji publicznej nie jest równoznaczny z odmową jej udostępnienia. W takiej sytuacji nie ma podstaw do stwierdzenia bezczynności organu ani do zobowiązania go do udzielenia informacji, a postępowanie sądowe powinno zostać umorzone.
Stan faktyczny
Skarżący wystąpili do spółki energetycznej z wnioskiem o udostępnienie kserokopii decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych. Spółka odpowiedziała, że linie są poniemieckie, wybudowane przed 1945 r., a dokumenty dotyczące ich powstania nie zachowały się. Skarżący złożyli skargę na bezczynność spółki. Sąd uznał, że spółka nie posiada wnioskowanych dokumentów i umorzył postępowanie.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowe.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędziowie : Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) Sędzia WSA Jacek Bursa Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2013 r. sprawy ze skargi J.G. i J.G. na bezczynność [...] S.A. Oddział w W. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej postanawia: umorzyć postępowanie sądowe. W dniu 15 stycznia 2013 r. J.G. i J.G. wystąpili do [...] S.A. w K. z wnioskiem o udostępnienie kserokopii decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych na działkach o nr [...] i [...] w miejscowości S. W piśmie zawarto również propozycję ustalenia wynagrodzenia za bezumowne korzystanie przez Spółkę [...] z powyższych nieruchomości. W odpowiedzi [...] S.A. w piśmie z dnia 19 lutego 2013 r. wskazał, że linie energetyczne napowietrzne niskiego napięcia przebiegające przez działki wnioskodawców są liniami poniemieckimi, remontowanymi w latach 60. Nadto wskazano, że Spółka [...] nabyła przez zasiedzenie służebność gruntową odpowiadającą służebności przesyłu. W dniu 13 marca 2012 r. J.G. i J.G. i zwrócili się ponownie do [...] S.A. o przesłanie kopii decyzji administracyjnych stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych na wskazanych działkach lub co najmniej o wskazanie ich oznaczenia. W dniu 4 czerwca 2013 r. J.G. i J.G. wystąpili ze skargą na bezczynność [...] S.A. w K. dotyczącą nieudostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 15 stycznia 2013 r. w terminie wskazanym w przepisie art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, przy jednoczesnym niewydaniu rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy, z wnioskiem o stwierdzenie w zakresie tym bezczynności strony przeciwnej, przy jednoczesnym zobowiązaniu do udzielenia informacji w żądanym zakresie i w żądanej formie oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazano, że kwestią wymagającą komentarza na gruncie rozpatrywanej skargi jest zagadnienie obowiązku stosowania przez skarżoną spółkę prawa handlowego, zajmującą się dystrybucją energii elektrycznej, ustawy o dostępie do informacji publicznej. Argumentem jednoznacznie przemawiającym za słusznością takiego stanowiska jest, w ocenie skarżącej, brzmienie art. 4 ust. 1 pkt 5 powołanej ustawy, który stanowi, że zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznej, oprócz władz publicznych, są również inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Skarżący wyjaśnił, że "zadania publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacja podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli. Dystrybucja energii elektrycznej i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej są "zadaniami publicznymi". W ocenie skarżącego z całą pewnością, w świetle powyższych rozważań, żądanie udostępnienia decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych dotyczy "sprawy publicznej" i nakłada na przedsiębiorstwo obowiązek udzielenia informacji dotyczącej tej sprawy. W dalszej kolejności skarżący wykazał, że niniejsza skarga jest dopuszczalna i nie jest wymagane poprzedzenie jej żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. Przechodząc do uzasadnienia faktycznego wskazano, że wezwaniem z dnia 15 stycznia 2013 r. skarżący wystąpili do [...] S.A. miedzy innymi o udostępnienie kserokopii decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych. Skarżący podali, że do dnia sporządzenia niniejszej skargi nie otrzymali wnioskowanych dokumentów w żądanej formie, ani rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej, czy też w sprawie umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę [...] S.A. wniosła o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania na jego rzecz, gdyż wniesiona skarga jest - w ocenie spółki - całkowicie bezzasadna. Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze podano, że urządzenia energetyczne na działkach skarżących zostały wybudowane przed 1945 r. Zostały one przejęte na podstawie dekretu z dnia 8 marca 1946 roku o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz. U. z 1946 r. Nr 13, poz. 87 z późn. zm.). Mając na uwadze fakt, że linia jest linią poniemiecką, Spółka podała, że z przyczyn obiektywnych nie może przedstawić dokumentów na okoliczność jej powstania, ponieważ ich nie posiada. Podniesiono także, że ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U z 1974 r. nr 38, poz. 229 z poźn. zm.), nie nakładała na właściciela obiektu budowlanego obowiązku archiwizowania dokumentacji związanej z realizacją obiektu budowlanego. Dopiero po 1994 r. z obowiązującego także aktualnie art. 63 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawa budowlanego (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) wynika obowiązek właściciela obiektu budowlanego, przechowywania przez okres istnienia obiektu dokumentów o których mowa w art. 60 ww. ustawy oraz opracowań projektowych i dokumentów technicznych robót budowlanych, wykonywanych na obiekcie w toku jego użytkowania. Mając na uwadze okoliczności sprawy spółka oświadczyła, że nie znajduje się w stanie bezczynności z załatwieniem wystąpienia skarżących w sprawie udostępnienia dokumentów. Niezależnie od powyższego, w ocenie spółki, żądanie skarżących nie stanowi informacji publicznej podlegającej udostępnieniu w rozumieniu art. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.), gdyż jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 19 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 8/11, opub. w Lex nr 74678, ustawa o dostępie do informacji publicznej nie jest i nie może być środkiem do wykorzystywania jej w celu występowania z wnioskiem o udzielenie każdej informacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., jest zobowiązany do zbadania, czy w tej sprawie zachodzi bezczynność w zakresie braku udostępnienia informacji publicznej i czy w ogóle wnioskowana informacja stanowi informację publiczną. Jak wynika z akt sprawy skarżący złożyli wniosek o udzielenie im informacji publicznej w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "u.d.i.p." o udostępnienie kserokopii decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych na działkach o nr [...] i [...] w miejscowości S . W odpowiedzi na ten wniosek Spółka [...] S.A. pismem z dnia 19 lutego 2013 r. wyjaśniła, że linie elektroenergetyczne na działkach o nr [...] i [...] w miejscowości S. zostały wybudowane przed 1945 r. ich nabycie nastąpiło na rzecz poprzednika prawnego Spółki [...] na podstawie dekretu z dnia 8 marca 1946 roku o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz. U. z 1946 r. Nr 13, poz. 87 z późn. zm.). Jest to bowiem linia energetyczna "poniemiecka", która znalazła się w granicach Polski w 1945 r. Z tych powodów Spółka [...] podała, że z przyczyn obiektywnych nie może przedstawić dokumentów na okoliczność jej powstania, ponieważ ich nie posiada. Podniesiono także, że nawet ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U z 1974 r. nr 38, poz. 229 z poźn. zm.), nie nakładała na właściciela obiektu budowlanego obowiązku archiwizowania dokumentacji związanej z realizacją obiektu budowlanego i dopiero po 1994 r. z obowiązującego także aktualnie art. 63 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawa budowlanego (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) wynika obowiązek właściciela obiektu budowlanego. W związku z tym, że prace remontowe na tej linii były prowadzone w latach 60-tych XX wieku, Spółka ta nie posiada także żadnych aktów administracyjnych dotyczących tego remontu. Tym samym Spółka [...] wyjaśniła pisemnie, że nie posiada żadnych dokumentów wnioskowanych w tej sprawie przez wnioskodawców, a więc załatwia ich wniosek pisemnie. Sąd na podstawie okoliczności sprawy i doświadczenia uznał, że stanowisko zajęte przez Spółkę [...] w tej sprawie zasługuje na uwzględnienie. Jest wielce prawdopodobne, graniczące z pewnością stanowisko Spółki, że wraz z przejęciem w 1946 r. linii energetycznej "poniemieckiej" nie otrzymał poprzednik prawny tej Spółki decyzji lub innych dokumentów dotyczących lokalizacji lub budowy tej linii. Trudno wymagać, aby w tym okresie archiwa przedsiębiorstw niemieckich lub administracji niemieckiej były przekazywane Państwu Polskiemu lub polskim przedsiębiorstwom. Faktem powszechnie znanym było niszczenie takich archiwów przez władze Trzeciej Rzeszy Niemieckiej lub a najlepszym wypadku ich ewakuowanie na tereny dzisiejszej Republiki Federalnej Niemiec. Sąd uznał więc, że zasadnym jest stanowisko Spółki. Również co do remontu z lat 60-tych tej linii w ocenie Sądu można uznać, że także Spółka może nie posiadać dokumentów dotyczących tego remontu, zwłaszcza że sama Spółka wskazała na fakt wykonywania remontu, ale zarazem podaje, że żadne dokumenty (o ile w ogóle były co do tego remontu wydawane) nie zachowały się. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że stanowisko Spółki [...] S.A. wskazuje na brak posiadania przez nią informacji publicznej. Tym samym poinformowanie wnioskodawców o braku posiadania dokumentów stanowiących informację publiczną, nie stanowi odmowy jej udzielenia. Odmowa udzielenia takiej informacji miałaby miejsce tylko wtedy, gdy dany podmiot posiadał takie informacje, ale odmawiał ich udostepnienia. Prawidłowo Spółka [...] poinformowała czynnością materialno-techniczną skarżących, że nie posiada informacji publicznej. Nie było podstaw do wydawania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej (tak też orzecznictwo sądowe: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 23 listopada 2010 r., sygn. II SAB/Ol 84/10, Lex nr 756129; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 18 września 2008 r., sygn. II SAB/Bk 14/08; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 15 marca 2007 r., sygn. II SAB/Bk 69/06). Odmowa udostępnienia informacji publicznej ma bowiem miejsce tylko wtedy, gdy zobowiązany organ posiada informację o charakterze publicznym ale jej nie udostępnia, a nie sytuacje gdy takiej informacji w ogóle nie posiada. Tym samym nawet zobowiązywanie przez Sąd do udzielenia informacji byłoby niewykonalne. Taki pogląd reprezentuje także orzecznictwo sądowe (np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 maja 2004 r., sygn. akt II SAB/Wa 63/04, opub. w Lex nr 158995). Rekapitulując stwierdzić należy, że w tej sprawie Spółka [...] S.A. prawidłowo załatwiła wniosek skarżących w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej poprzez pisemną odpowiedź wyraźnie wskazującą, że organ ten nie dysponuje takimi informacjami. Tym samym ani nie ma stanu bezczynności organu, ani też nie ma w tej sprawie sytuacji braku udostępnienia informacji publicznej, bo taka informacja nie istnieje. W każdej sprawie, której przedmiotem jest domaganie się stwierdzenia bezczynności w udostepnieniu informacji publicznej, Sąd musi stwierdzić, czy to, o co domaga się strona skarżąca, w ogóle jest informacją publiczną. Informacja publiczna nie jest bowiem kategorią abstrakcyjną, tylko konkretną i zindywidualizowaną. Skoro w tej sprawie (i tylko tej sprawie) Sąd uznał za zasadnym stanowisko Spółki [...] informujące o braku dokumentacji dotyczącej wniosku, to nie ma także informacji publicznej której nośnikiem byłyby decyzje lub inne akty. W tej sytuacji Sąd umorzył postępowanie sądowe na podstawie art. 161 § 3 P.p.s.a. Sąd nie orzekł w zakresie uznania, że bezczynność miała miejsce lub nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, a to dlatego, że w tej sprawie w ogóle nie było stanu bezczynności. Nie znajduje więc uzasadnienia zastosowanie art. 149 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło