II SAB/Kr 15/22
WyrokWSA w Krakowie2022-03-24
Skład orzekający: Magda Froncisz, Joanna Człowiekowska, Piotr Fronc
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydent Miasta dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy, a jeśli tak, to czy miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd zobowiązał Prezydenta Miasta do wydania aktu lub dokonania czynności w terminie 30 dni, stwierdził przewlekłe prowadzenie postępowania, ale uznał, że nie miało ono miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Oddalono skargę w pozostałym zakresie i zasądzono zwrot kosztów postępowania. Przewlekłość wynikała z niedostatecznej częstotliwości i opieszałości podejmowanych przez organ czynności, co naruszało zasady szybkości postępowania i terminy określone w K.p.a.Stan faktyczny
Skarga została wniesiona na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta w sprawie ustalenia warunków zabudowy, które trwa od 2010 roku. Po kolejnym uchyleniu decyzji przez WSA, akta sprawy wróciły do organu 9 września 2021 r. Skarżąca zarzuciła organowi opieszałość w działaniu, mimo wcześniejszych wyroków sądów wskazujących sposób procedowania. Prezydent Miasta w odpowiedzi na skargę opisał przebieg sprawy, podkreślając jej skomplikowany charakter, jednak Sąd uznał, że organ dopuścił się przewlekłości w okresie od 9 września do 9 listopada 2021 r.Rozstrzygnięcie
Zobowiązano Prezydenta Miasta K. do wydania aktu lub dokonania czynności w terminie 30 dni od dnia zwrotu akt organowi, stwierdzono przewlekłe prowadzenie postępowania, stwierdzono, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oddalono skargę w pozostałym zakresie i zasądzono od Prezydenta Miasta K. na rzecz strony skarżącej kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska Sędzia WSA Piotr Fronc po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 marca 2022 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej K.-P. B. w K. M. sprawy ze skargi [...] Spółka z o.o. z siedzibą w K. na przewlekłe prowadzenie przez Prezydenta Miasta K. postępowania w sprawie o ustalenie warunków zabudowy I. zobowiązuje Prezydenta Miasta K. do wydania aktu lub dokonania czynności w terminie 30 dni od dnia zwrotu akt organowi, II. stwierdza, że Prezydent Miasta K. dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, III. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa, IV. oddala skargę w pozostałym zakresie, V. zasądza od Prezydenta Miasta K. na rzecz strony skarżącej [...] Spółka z o.o. z siedzibą w K. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Firma A z siedzibą w K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę z 17 grudnia 2021 r. (data wpływu do Urzędu Miasta K. – 23 grudnia 2021 r.) na przewlekłe prowadzenie przez Prezydenta Miasta K postępowania administracyjnego w Wydziale Architektury i Urbanistyki Urzędu Miasta K., znak: [...]
W związku z powyższym skarżąca wniosła o:
1) zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie 1 tygodnia od zwrotu akt sprawy przez Sąd,
2) stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania z rażącym naruszeniem prawa,
3) wymierzenie grzywny organowi w maksymalnej wysokości dopuszczanej prawem,
4) zasądzenie kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącej (inwestora), w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych,
5) przyznanie od organu na rzecz skarżącej (inwestora) sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej "P.p.s.a.".
W uzasadnieniu skargi wskazano, że postępowanie przed Prezydentem Miasta K prowadzone jest od 2010 roku. Po rozstrzygnięciu skargi inwestora przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie akta sprawy zostały zwrócone do organu - Wydziału Architektury i Urbanistyki 9 września 2021 r. W konsekwencji postępowanie ponownie toczy się od 9 września 2021 roku. Od tego dnia Prezydent Miasta K miał obowiązek w terminie jednego miesiąca wydać decyzję w przedmiotowej sprawie.
Postępowanie zostało wszczęte na wniosek z 16 grudnia 2010 r. W dniu 29 listopada 2013 roku została wydana pierwsza decyzja w sprawie. Decyzja została uchylona przez SKO decyzją z 13 lutego 2014 r. Następnie WSA wydał wyrok 1 lipca 2014 r., od którego inwestor wniósł skargę kasacyjną. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 września 2016 r., sygn. II OSK 3192/14, pomimo oddalenia skargi kasacyjnej, NSA przyznał rację skarżącej i wskazał co ma być brane pod uwagę przy procedowaniu sprawy, tj. aktualne zagospodarowanie terenów wokół działek nr [...], [...] i [...] obr. [...], w tym budynek położony przy ul. [...] i [...] oraz zabudowa przy ul. [...]. NSA jednoznacznie wskazał, że: "Trudno również przejść do porządku dziennego nad całkowitym milczeniem organów w wydanych decyzjach odnośnie do wznoszonego w pobliżu planowanego obiektu nowego budynku biurowego o wysokości 35 m." – a to w odniesieniu do budynku przy ul. [...] i [...] (na działkach nr [...], [...] i [...]). Dalej wskazano, że wprawdzie w odpowiedzi na skargę podniesiono, że warunki zabudowy ustalane są w oparciu o cechy już istniejących, a nie dopiero będących w budowie obiektów (wówczas budynek przy ul. [...] i [...] był w trakcie budowy), tym niemniej okoliczność ta może budzić uzasadnione wątpliwości inwestora w niniejszej sprawie, podważając zasadę zaufania do organów Państwa (art. 8 K.p.a.). Przecież wobec braku planu miejscowego na tym terenie inwestor tego nowego wznoszonego obiektu o wysokości 35 m musiał także uzyskać decyzję o warunkach zabudowy.
W podsumowaniu NSA wskazał, że z uwagi na fakt, iż sprawa ponownie trafi do organu I instancji, będzie on musiał wziąć pod uwagę ocenę prawną wskazaną w wyroku oraz fakt istnienia już w pobliżu planowanej inwestycji wysokiego na 35 m obiektu. Wobec powyższego pominięcie w analizie urbanistycznej sposobu zabudowy działek nr [...], [...] i [...] obr. [...] i wskazanie jedynie na działkę nr [...] jako zabudowaną budynkiem usługowym, ale leżącym na skraju obszaru analizowanego, zatem bez odniesienia do wnioskowanej inwestycji, było błędne. Zarówno wyrok NSA, jak i analiza urbanistyczna wykonana na potrzeby decyzji o warunkach zabudowy z 27 maja 2011 roku, nr [...], wskazują, że w analizowanym terenie dopuszcza się lokalizację budynków o wysokości około 34 metrów i wyższych - zgodnie z wnioskiem skarżącej w niniejszej sprawie.
Skarżąca podniosła, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy wnosiła o rozszerzenie analizy urbanistycznej w sposób wynikający z uzasadnienia wyroku NSA. Organ ponownie wydał decyzję 9 grudnia 2020 r. (po ponad 6 latach od wyroku NSA), która nie odpowiadała instrukcjom wskazanym w wiążącym wyroku NSA. W konsekwencji skarżąca złożyła odwołanie, a następnie skargę od decyzji SKO. Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego oraz wydaniu wyroku przez WSA 14 czerwca 2021 r., sygn. II SA/Kr 447/21, sprawa ponownie trafiła do organu 9 września 2021 r.
Organ pismem z 4 listopada 2021 r., nadanym 9 listopada 2021 r., doręczonym 10 listopada 2021 r., zawiadomił o ponownym procedowaniu w sprawie. Postanowieniem z 5 listopada 2021 r., nadanym 12 listopada 2021 r., doręczonym 16 listopada 2021 r., wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy. W postanowieniu wskazano, że termin zakończenia sprawy to 5 stycznia 2022 r., a wynika to z konieczności przedłożenia przez skarżącą dokumentów i wyjaśnień oraz uzyskania aktualnych opinii do wniosku, wykonania analizy urbanistyczno-architektonicznej i uzyskania uzgodnień wymaganych przepisami prawa.
Postanowieniem z 9 listopada 2021 r., nadanym 12 listopada 2021 r., doręczonym 16 listopada 2021 r., wezwano skarżącą do przedłożenia m.in. aktualnych warunków technicznych lub oświadczeń o możliwości przyłączenia do sieci elektroenergetycznej, doprowadzenia wody i odprowadzania ścieków. Z uwagi na konieczność (kolejny raz od czasu wszczęcia postępowania) uzyskania aktualnych warunków wskazanych w postanowieniu z 9 listopada 2021 r., 15 grudnia 2021 r. skarżąca (w najszybszym możliwym terminie, z uwagi na niezależne od niej procedury u przedsiębiorców przesyłowych) uzupełniła dokumentację.
Skarżąca nie zgadza się z twierdzeniami organu, a także ze stanowiskiem SKO z decyzji (winno być postanowienia) z 23 listopada 2021 r., jakoby w sprawie nie dochodziło do bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia. Skarżąca wnioskuje od 2010 r. o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. W tym czasie skarżąca uzyskała dwa pozytywne dla siebie wyroki sądów administracyjnych, w których wskazano, w jaki sposób organ ma procedować w niniejszej sprawie - jakie obszary i nieruchomości powinny znaleźć się w analizie urbanistycznej. Pomimo tego, organ wydał decyzję sprzeczną z instrukcjami wydanymi przez NSA, a obecnie po raz kolejny proceduje sprawę w sposób, który uzasadnia przyjęcie, że działanie organu jest przewlekłe. Skarżąca podniosła, że w decyzji SKO przyjęło argumentację organu za zasadną, wskazując, że skarżąca została zawiadomiona pismem z 4 listopada 2021 r. o dalszym prowadzeniu postępowania. Wnikliwej analizie SKO umknęło jednak, że pismo zostało doręczone skarżącej dopiero 10 listopada 2021 r. i jedynie w wyniku wniesienia ponaglenia z 4 listopada 2021 r. W dacie wnoszenia ponaglenia Skarżąca nie była zatem poinformowana o treści pisma z 4 listopada 2021 r., ani postanowień z 5 listopada i 9 listopada. Dalej SKO wskazało, że nie może przyjąć, że sprawa mogła zostać załatwiona: "w ustawowym 30-dniowym terminie" (nieznanym w K.p.a.), z uwagi na znaczny stan skomplikowania oraz obszerność materiału dowodowego.
Skarżąca nie zgadza się z takim rozumieniem terminów ustawowych załatwienia sprawy. Po pierwsze od daty wpływu sprawy do organu, skarżąca nie została poinformowana o konieczności przedłożenia aktualnych warunków technicznych i oświadczeń, ani o planowanym terminie załatwienia sprawy. Po ponad dwóch miesiącach od wpływu sprawy do organu, skarżąca dowiedziała się, że ma przedłożyć dokumenty oraz że sprawa zostanie załatwiona po kolejnych 4 miesiącach od zwrotu akt do organu. Skarżąca nie zgadza się z SKO i organem, że sprawa jest skomplikowana, bowiem od ponad 10 lat organ wie, jakie są wnioski skarżącej, a od ponad 6 jaka jest interpretacja NSA i co powinno zostać uwzględnione w analizie urbanistycznej.
Ponadto skarżąca wskazała, że wniosła do organu o skorzystanie z prawnej możliwości rozszerzenia obszaru analizowanego, wskazując na zasadę równości stron i wnosząc o potraktowanie jej w ten sam sposób, w jaki potraktowano inwestora nieruchomości przy ul. [...] i [...] - na działkach nr [...], [...] i [...] obr. [...] (w sprawie znak [...]).
Podkreśliła, że w sprawie, na którą powoływała się skarżąca, a to: [...], wniesiono o rozszerzenie obszaru analizowanego 15 grudnia 2010 r., a 31 grudnia 2010 r. został sporządzony aneks do analizy urbanistycznej z 26 listopada 2010 r., natomiast w maju 2011 r. wydano decyzję ustalającą warunki zabudowy. Tym samym, dla organu przedmiot i zakres niniejszej sprawy nie powinien budzić wątpliwości, ani nie jest stanem skomplikowanym, bowiem znany jest organowi już od lat i był analizowany w podobnych sprawach w sąsiedztwie.
Skarżąca podkreśliła, że w wyroku WSA w Krakowie z 14 czerwca 2021 r., sygn. II SA/Kr 447/21 wskazano wiążące wytyczne do wydania decyzji. Skarżąca wskazała na bezczynność w niniejszej sprawie i działanie w sposób rażąco naruszający przepisy prawa oraz podniosła, że wiąże to z faktem, że równolegle toczy się postępowanie w sprawie ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Kapelanka". Takie działanie, zmierzające do przewlekłego postępowania i w konsekwencji działania na szkodę skarżącej, powinno zostać negatywnie ocenione przez Sąd.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta K wniósł o jej oddalenie w całości jako niezasadnej. Opisał również przebieg sprawy, w tym kolejno podejmowane czynności.
Prezydent wyjaśnił, że postępowanie administracyjne do znaku [...] zostało wszczęte na wniosek inwestora z 16 grudnia 2010 r. Po przeprowadzeniu czynności procesowych 29 listopada 2013 r. wydana została decyzja Prezydenta Miasta K nr [...] ustalająca warunki zabudowy dla wnioskowanej inwestycji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z 13 lutego 2014 r. nr [...] uchyliło decyzję organu I instancji. Następnie WSA w Krakowie wyrokiem z 1 lipca 2014 r. sygn. II SA/Kr 719/14 w sprawie ze skargi inwestora na decyzję SKO z 13 lutego 2014 r. skargę oddalił, a NSA wyrokiem z 29 września 2016 r. sygn. II OSK 3192/14 oddalił skargę kasacyjną spółki od wyroku WSA z 1 lipca 2014 r.
W dniu 9 grudnia 2020 r. po ponownym przeprowadzeniu postępowania została wydana decyzja Prezydenta Miasta K nr [...] ustalająca warunki zabudowy dla ww. inwestycji. Od tej decyzji jedna ze stron postępowania oraz wnioskodawca złożyli odwołania, które wraz z aktami sprawy zostały przekazane do organu II instancji. W dniu 12 lutego 2021 r. SKO w K. decyzją znak [...], po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, utrzymało w mocy decyzję I instancji. Na powyższą decyzję SKO w K. spółka złożyła skargę do WSA w Krakowie, który wyrokiem z 14 czerwca 2021 r. sygn. II SA/Kr 447/21 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję I instancji. Wyrok stał się prawomocny z dniem 12 lipca 2021 r.
Akta sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku jw. zostały zwrócone do organu 9 września 2021 r.
Prezydent opisał dalszy przebieg niniejszej sprawy. Stwierdził, że przedmiotową sprawę należy zakwalifikować jako szczególnie skomplikowaną, zarówno pod względem formalnym, ale przede wszystkim pod względem przestrzennym. Rozpoznanie właściwe wniosku będzie możliwe po wykonaniu szeregu czasochłonnych czynności wymagających specjalistycznego przygotowania głównie urbanistycznego.
Opisał treść uzasadnienia postanowienia SKO z 23 listopada 2021 r. (data wpływu do organu 29 listopada 2021 r.) znak [...], stwierdzającego, że Prezydent nie dopuścił się bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie o sygn. [...]
W dniu 23 grudnia 2021 r. do organu wpłynęła przedmiotowa skarga na przewlekłe prowadzenie sprawy.
Pismem z 28 grudnia 2021 r. strony postępowania zostały zawiadomione o doprowadzeniu przez wnioskodawcę do spójności wniosku poprzez skorygowanie tytułu inwestycji i wskazanie, że zakres wniosku obejmuje jedynie część działki nr [...], obr. [...], a granice terenu objętego wnioskiem oraz zakres wniosku nie uległy zmianie.
W dniu 30 grudnia 2021 r. sprawa została omówiona na Zespole Urbanistyczno-Architektonicznym, po przygotowaniu w grudniu 2021 r. szczegółowej analizy terenu.
Postanowieniem z 17 stycznia 2022 r., z uwagi na znaczny stopień skomplikowania sprawy, wyznaczono nowy termin jej załatwienia tj. do 28 lutego 2022 r.
Odnosząc się do poruszonej w skardze kwestii wniosku o skorzystanie z prawnej możliwości rozszerzenia obszaru analizowanego Prezydent wskazał, że o powyższe wnioskodawca wystąpił w piśmie z 2 lipca 2020 r. (data wpływu do organu 14 lipca 2020 r.). Szczegółowe odniesienie się do tego wniosku znalazło się w uzasadnieniu decyzji nr [...] z 9 grudnia 2020 r.
Końcowo Prezydent podkreślił, że w przedmiotowej sprawie zgodnie z wyrokiem WSA w Krakowie z 14 czerwca 2021 r. sygn. II SA/Kr 447/21 konieczne było sporządzenie obszernej i szczególnie wnikliwej analizy urbanistyczno-architektonicznej. Działania mające na celu jej przygotowanie trwały od momenty zwrotu akt z sądu, w zakresie w jakim umożliwiały to dołączone do wniosku dokumenty. Przedłożenie wyjaśnień skarżącej umożliwiło natomiast podjęcie dalszych kroków mających na celu rozstrzygnięcie sprawy i wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. W ramach sporządzenia analizy urbanistyczno-architektonicznej swoje stanowisko wyraził również Zespół Urbanistyczny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Na podstawie art. 119 pkt 4 oraz art. 120 P.p.s.a., jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, co miało miejsce w niniejszej sprawie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 i 9 P.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a oraz w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1–3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.
Instytucja skargi na bezczynność organu lub przewlekle prowadzone przez niego postępowanie, ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Rozpoznając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzone przez niego postępowanie, sąd kontroluje jedynie, czy w sprawie zaistniał stan bezczynności lub przewlekłości, tzn. czy organ podjął określone czynności i załatwił sprawę na danym etapie postępowania lub dążył do tego załatwienia bez zbędnej zwłoki.
Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Z kolei § 1a powołanego przepisu stanowi, że jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W myśl zaś § 2 ww. przepisu Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości lub w części (art. 151 P.p.s.a.).
W myśl art. 52 P.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1), przy czym przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2).
Zgodnie z art. 53 § 2b P.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.
W przypadku skargi na bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania - jak przewiduje art. 37 § 1 K.p.a., stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość), które - stosownie do art. 37 § 3 K.p.a. - wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia.
Wniesiona w niniejszej sprawie skarga z 17 grudnia 2021 r. na przewlekłe prowadzenie przez Prezydenta Miasta K postępowania administracyjnego znak: [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn. "Budowa budynku biurowo-hotelowo–usługowego z garażem podziemnym do dwóch kondygnacji wraz z infrastrukturą techniczną w obrębie wniosku, towarzyszącymi parkingami i zagospodarowaniem terenu oraz przebudową istniejącego zjazdu od ul. [...] na dz. nr. [...], [...], [...], [...], obr. [...] przy ul. [...], [...] w K.", co do zasady zasługiwała na uwzględnienie.
Niewątpliwie skarżąca w toku postępowania złożyła ponaglenie z 4 listopada 2021 r., spełniła tym samym wymóg konieczny do skutecznego wniesienia przedmiotowej skargi.
Bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 8 i art. 149 § 1 P.p.s.a. w przypadku, gdy organ prowadzi postępowanie w sprawie załatwianej w drodze decyzji administracyjnej lub postanowienia, uregulowane przepisami K.p.a., pozostają w ścisłym związku z art. 37 K.p.a. W myśl art. 12 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Z zasady tej wypływa dla organów obowiązek prowadzenia postępowania bez zbędnej zwłoki i opieszałości w podejmowanych czynnościach. Naturalną konsekwencją zasady szybkości postępowania stanowi wprowadzenie obowiązku załatwienia sprawy w terminach określonych w art. 35 § 1–5 K.p.a.
Zgodnie z art. 35 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Stosownie do art. 35 § 2 K.p.a. niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Załatwienie sprawy w postępowaniu uproszczonym powinno nastąpić niezwłocznie, nie później niż w terminie miesiąca od dnia wszczęcia postępowania (§ 3a). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów doręczania z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. poz. 2320), okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (§ 5).
O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany, po myśli art. 36 § 1 K.p.a., zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (§ 2).
Z akt niniejszej sprawy wynika, że na dziennik podawczy Urzędu Miasta K. obsługującego Prezydenta Miasta K – organu I instancji, 9 września 2021 r. wpłynęły akta administracyjne sprawy przesłane przez Kolegium, zwrócone przez WSA w Krakowie po uprawomocnieniu się wyroku z 14 czerwca 2021 r., sygn. II SA/Kr 447/21, uchylającym decyzje obu instancji.
W uzasadnieniu ww. wyroku WSA w Krakowie stwierdził:
po pierwsze, że skarga zasługiwała na uwzględnienie mimo, że nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są trafne;
po drugie, że z poglądów wyrażonych przez NSA w uzasadnieniu wyroku z 29 września 2016 r., sygn. II OSK 3192/14 wynikało m.in., że:
- w ponownym postępowaniu, przy wyznaczaniu parametrów zabudowy dla planowanego zamierzenia, organ zobowiązany będzie uwzględnić także nową, aktualnie istniejącą zabudowę, która powstała już po złożeniu przedmiotowego wniosku (z grudnia 2010 r.), w szczególności budynku biurowego o wysokości ok. 35 m położonego przy ul. [...] i [...] oraz zabudowy przy ul. [...],
- ocena prawna NSA zawarta w niniejszym uzasadnieniu odnośnie do wielkości obszaru analizowanego oraz do wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej (...) musi zostać uwzględniona przez ponownie orzekające w sprawie organy.
Zdaniem WSA w Krakowie orzekającego w wyroku z 14 czerwca 2021 r., sygn. II SA/Kr 447/21, organ nie zadośćuczynił ww. wymogom co do wytycznych w kwestii wielkości obszaru analizowanego oraz wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej. WSA wskazał też, że parametry urbanistyczne winny wynikać z analizy urbanistycznej, a nie z nieweryfikowalnych przesłanek, którymi arbitralnie kierował się Zespół Urbanistyczny. WSA dostrzegł również, że pierwotnie określone granice obszaru analizowanego były większe niż organ przyjął wydając kontrolowaną w niniejszym postępowaniu decyzję, mimo że ówcześnie określony front działki był mniejszy niż obecnie i wynosił 85 metrów.
W ponownym postępowaniu WSA zakreślił jako zadanie organu sporządzenie rzetelnej, zgodnej z wymaganiami formalnymi analizy urbanistyczno-architektonicznej, a następnie w oparciu o nią wyznaczenie parametrów urbanistycznych dla planowanej inwestycji, przy uwzględnieniu wytycznych NSA oraz niejednorodnego charakteru zagospodarowania terenu w rejonie ul. [...] i [...].
Przed sporządzeniem analizy WSA nakazał organowi zobowiązanie inwestora do sprecyzowania złożonego wniosku w zakresie dotyczącym tak terenu inwestycji, jak i frontu działki. W pierwotnej decyzji bowiem, która podlegała kontroli NSA, front działki został określony od strony ul. [...] (a nie od strony ul. [...], jak błędnie przyjął w notatkach służbowych urbanista). Przy takim założeniu wyraził swoje rozważania NSA jednoznacznie artykułując, że: "Główny wjazd na działkę, na której ma powstać planowany obiekt, odbywać się będzie od stronu ul. [...]. Informację taką zawarł sam inwestor na 4 stronie wniosku o ustalenie warunków zabudowy (dostęp do drogi publicznej bezpośredni ul. [...], pośredni ul. [...]). Część nieruchomości inwestora przylegająca do tej ulicy ma szerokość właśnie 85 m. Stąd prawidłowo organy przyjęły tę wartość do wyznaczenia minimalnej wielkości obszaru analizowanego".
WSA dostrzegł także niespójność pomiędzy opisem terenu inwestycji a graficznym załącznikiem wniosku o ustalenie warunków zabudowy.
Podsumowując WSA wskazał, że wyznaczone w decyzji parametry nie dają się zweryfikować co do ich prawidłowości, z uwagi na ich wyznaczenie przez Zespół Urbanistyczny bez sporządzenia nowej, rzetelnej analizy urbanistyczno-architektonicznej, uwzględniającej wytyczne NSA.
Przechodząc do oceny zarzucanej w skardze przewlekłości postępowania znak: [...], Sąd wskazuje, że dokonał kontroli prowadzenia postępowania pomiędzy 9 września 2021 r., od kiedy organ I instancji dysponował aktami administracyjnymi sprawy, a datą orzekania w niniejszej sprawie przez Sąd, tj. 24 marca 2022 r.
I tak, po wpłynięciu akt sprawy 9 września 2021 r., zostały one przekazane inspektorowi prowadzącemu do ponownego przeprowadzenia postępowania. W związku z dokonaną reorganizacją Wydziału, sprawa 23 września 2021 r. została przekazana do prowadzenia nowej osobie w referacie obecnie właściwym do rozpatrywania wniosków o ustalenie warunków zabudowy dla tej części K..
W dniu 18 października 2021 r. dokonano wstępnej weryfikacji zwróconych akt.
W dniu 4 listopada 2021 r. strony zostały poinformowane o ponownie rozpatrywanym postępowaniu, a następnie w dniu 5 listopada 2021 r. wydano postanowienie o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy.
Z kolei postanowieniem z 9 listopada 2021 r. na wnioskodawcę nałożono obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni od dnia otrzymania postanowienia następujących dowodów oraz wyjaśnień:
1) aktualnych warunków technicznych lub oświadczeń o możliwości przyłączenia do sieci elektroenergetycznej oraz dostaw energii wydanych dla przedmiotowej inwestycji;
2) aktualnych warunków technicznych na doprowadzenie wody i odprowadzenie ścieków wydanych dla przedmiotowej inwestycji;
3) doprecyzowania wniosku poprzez jednoznaczne wskazanie nazwy ulicy, z której odbywać się będzie główny wjazd na działkę - zgodnie z wyrokiem WSA w Krakowie z 14 czerwca 2021 r. sygn. II SA/Kr 447/ 21;
4) doprowadzenia wniosku do spójności w części opisowej i graficznej w zakresie granic terenu objętego wnioskiem, tj. część opisowa wniosku wskazuje, iż dotyczy on całej działki [...], obr. [...] natomiast załączniki graficzne obejmują jedynie jej część - zgodnie z wyrokiem WSA w Krakowie z 14 czerwca 2021 r. sygn. II SA/Kr 447/ 21.
Powyższe postanowienie zostało odebrane przez wnioskodawcę 16 listopada 2021 r.
W międzyczasie 4 listopada 2021 r. do organu wpłynęło ponaglenie inwestora, adresowane do SKO w K., które 10 listopada 2021 r. wraz z wyjaśnieniami organu oraz kopiami akt sprawy zostało przekazane do SKO w K..
Należy tu podkreślić, że ww. postanowienie SKO z 23 listopada 2021 r. znak [...] wydane po rozpatrzeniu tego ponaglenia, nie podlega kontroli sądowej w niniejszym postępowaniu, a Sąd odniesie się do jego uzasadnienia tylko w aspekcie wykorzystania go jako części argumentacji zawartej przez Prezydenta w odpowiedzi na skargę.
Należy zatem wskazać, że od wpływu akt do organu I instancji (9 września 2021 r.) po wyroku WSA w Krakowie, do podjęcia pierwszej czynności w sprawie, to jest wstępnej weryfikacji zwróconych akt 18 października 2021 r., upłynął ponad miesiąc, co zważywszy dodatkowo, że postępowanie toczy się od 2010 r., nie może zostać zaakceptowane. Takiego stanu rzeczy (braku aktywności po stronie organu) nie może tłumaczyć również zmiana osoby prowadzącej, skomplikowany pod względem formalnym i przestrzennym charakter sprawy (lokalizacja znacznego rozmiarów budynku wraz z niezbędną infrastrukturą w skomplikowanym terenie o odmiennych uwarunkowaniach przestrzennych), znaczna objętość akt, ani konieczność wykonania szeregu czasochłonnych czynności wymagających specjalistycznego przygotowania, głównie urbanistycznego. Pewne obiektywne trudności z szybszym rozpoznaniem sprawy (leżące wszak po stronie organu) mogą co najwyżej uzasadniać brak stwierdzenia przewlekłego prowadzenia postępowania z rażącym naruszeniem prawa.
Skoro organ dostrzegał rzeczywiste trudności związane z przedmiotem sprawy i zgromadzoną dotychczas dokumentacją w związku z wytycznymi sądów administracyjnych, tym bardziej winien był dochować szczególnej staranności i możliwie niezwłocznie przystąpić do koniecznych w sprawie czynności.
Zmiana referenta miała miejsce 18 października 2021 r., z czego wynika, że między 9 września 2021 r. a 18 października 2021 r., organ nie dokonał czynności w sprawie.
Kolejna istotna czynność organu, to jest wydanie postanowienia z 9 listopada 2021 r. i nadanie go 12 listopada 2021 r., w przedmiocie wezwania skarżącej do przedłożenia wymienionych w postanowieniu dokumentów i sprecyzowania wniosku, została wydana po upływie 2 miesięcy od zwrotu akt do organu.
Trudno uznać, by stwierdzenie przez organ konieczności przedłożenia przez wnioskodawcę aktualnych warunków technicznych lub oświadczeń o możliwości przyłączenia do sieci elektroenergetycznej, doprowadzenia wody i odprowadzania ścieków, a także wykonania wskazanego wprost w uzasadnieniu wyroku WSA w Krakowie z 14 czerwca 2021 r., sygn. II SA/Kr 447/21, który stał się prawomocny z dniem 12 lipca 2021 r., doprecyzowania wniosku, wymagało pogłębionej, wielotygodniowej analizy.
Zatem organ niewątpliwie dopuścił się w okresie pomiędzy 9 września 2021 r. a 9 listopada 2021 r. przewlekłego prowadzenia postępowania.
Bez wątpienia również organ naruszył art. 36 K.p.a. poprzez niedochowanie w miesięcznym terminie obowiązku informacyjnego, o którym mowa w ww. przepisie.
Z kolei pomiędzy 12 listopada 2021 r. a 15 grudnia 2021 r., kiedy do organu wpłynęło pismo skarżącej z wyjaśnieniami, o które została wezwana, organ pozostawał w usprawiedliwionym oczekiwaniu na działanie inwestora.
Dalej z akt sprawy wynika, że pismem z 28 grudnia 2021 r. strony postępowania zostały zawiadomione o doprowadzeniu przez wnioskodawcę do spójności wniosku poprzez skorygowanie tytułu inwestycji i pouczone o możliwości zapoznania się z aktami i złożenia pism w sprawie.
Z kolei 30 grudnia 2021 r. sprawa została omówiona na Zespole Urbanistyczno-Architektonicznym, po przygotowaniu w grudniu 2021 r. analizy terenu.
Postanowieniem z 17 stycznia 2022 r., powołując się na znaczny stopień skomplikowania sprawy, wyznaczono nowy termin jej załatwienia tj. do 28 lutego 2022 r.
Zdaniem Sądu zgromadzona dotychczas w sprawie od 2010 r. dokumentacja, zaktualizowana w grudniu 2021 r., zdecydowanie powinna umożliwić organowi wydanie w sprawie niezwłocznie (w terminie 30 dni od dnia zwrotu akt) prawidłową decyzję w przedmiocie warunków zabudowy, z uwzględnieniem wskazań WSA w Krakowie i NSA zawartych w prawomocnych wyrokach.
Zatem z jednej strony ma rację Prezydent, że w przedmiotowej sprawie, zgodnie z wyrokiem WSA w Krakowie z 14 czerwca 2021 r. sygn. II SA/Kr 447/21, konieczne było sporządzenie obszernej i wnikliwej analizy urbanistyczno-architektonicznej.
Z drugiej jednak strony przedstawione przez organ akta sprawy w żadnym stopniu nie dowodzą, by działania organu, mające na celu jej przygotowanie do rozstrzygnięcia w zakresie, w jakim umożliwiały to dołączone do wniosku dokumenty, trwały od momentu zwrotu akt z Sądu. Organ rozpoczął swoje działania dopiero wzywając inwestora do przedłożenia wyjaśnień postanowieniem z 9 listopada 2021 r.
Sąd, analizując daty i zakres czynności organu, stwierdził zatem, że Prezydent dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, a sprawa nie została załatwiona w terminie określonym w art. 35 K.p.a. ani terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 K.p.a. Tym samym, uwzględniając daty i charakter podejmowanych czynności, Sąd stwierdził, że organ swoim postępowaniem nie zachował zasady szybkości postępowania wynikającej z art. 12 § 1 K.p.a. i naruszył art. 35 K.p.a. Przekroczenia terminów określonych w K.p.a. nie mogą ekskulpować powołane przez organ okoliczności skomplikowania sprawy i zmian organizacyjnych w strukturze organu.
Nie umknęło Sądowi także zestawienie dat wydania i wysyłki postanowień: z 4 listopada 2021 r. (nadane po pięciu dniach - 9 listopada 2021 r.) oraz z 5 listopada 2021 r. (nadane po 7 dniach - 12 listopada 2021 r.), w szczególności wobec wpływu 4 listopada 2021 r. ponaglenia.
Reasumując, zdaniem Sądu, organ dopuścił się w niniejszej sprawie przewlekłego prowadzenia postępowania przez niedostateczną częstotliwość podejmowania czynności zmierzających do rozstrzygnięcia sprawy oraz przez opieszałość w podejmowanych czynnościach, co uzasadniało rozstrzygnięcie jak w pkt II wyroku (art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a.).
Ze względu na powyższe konieczne i uzasadnione było nakazanie organowi wydania aktu lub dokonania czynności - w terminie 30 dni od zwrotu organowi akt (pkt I sentencji - art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Termin ten jest, w ocenie Sądu, wystarczający, mając na uwadze stan sprawy, dotychczasowy przebieg postępowania, przeprowadzone czynności i zebrany materiał dowodowy.
Zważywszy na przedstawione wyżej okoliczności sprawy, zdaniem Sądu nie było wystarczających podstaw do stwierdzenia, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a P.p.s.a. (pkt III sentencji wyroku). Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a P.p.s.a. oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Istotą rażącego naruszenia prawa jest bowiem pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia (por. wyroki NSA z 4 czerwca 2019 r., sygn. II OSK 3374/18; z 6 sierpnia 2019 r., sygn. II OSK 1802/19 – powołane wyroki są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W okolicznościach sprawy za takie rażące naruszenie prawa będzie można uznać nieuzasadnione niezakończenie przez organ postępowania w terminie 30 dni od zwrotu organowi akt - opisanym w pkt I niniejszego wyroku. Organ nie powinien w tej sprawie więcej korzystać z możliwości przedłużania terminu jej rozstrzygnięcia na podstawie art. 36 § 1 K.p.a. i winien dołożyć wszelkich możliwych starań do wydania decyzji kończącej postępowanie administracyjne tak szybko, jak to możliwe.
W okolicznościach sprawy brak jest jednak podstaw do uznania stwierdzonej przewlekłości za drastyczny przypadek zwłoki organu w załatwieniu wniosku, ze względu m.in. na konieczność wzywania przez organ inwestora do wyjaśnień i korekty wniosku i oczekiwania na zadośćuczynienie wezwaniu.
W tej sytuacji, z tych samych powodów, Sąd uznał za zbędne stosowanie dodatkowych środków dyscyplinująco–represyjnych, zatem Sąd nie orzekł o wymierzeniu, w omówionych wyżej okolicznościach sprawy, organowi grzywny i przyznaniu skarżącej od organu sumy pieniężnej i w tym zakresie skargę oddalił (art. 149 § 2 P.p.s.a. – pkt IV wyroku).
O zwrocie kosztów postępowania, obejmujących kwotę uiszczonego wpisu od skargi (100 zł), koszt zastępstwa radcy prawnego (480 zł) oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł), Sąd orzekł w punkcie V sentencji wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło