II SAB/Kr 160/13
PostanowienieWSA w Krakowie2014-01-31
Skład orzekający: Renata Ranicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie skargi na bezczynność Wojewody może zostać oddalony z powodu niewystarczających informacji o sytuacji majątkowej wnioskodawcy?Ratio decidendi
Wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu może zostać oddalony, jeśli wnioskodawca nie dostarczy wystarczających informacji i dokumentów pozwalających na ocenę jego sytuacji majątkowej i finansowej, co uniemożliwia stwierdzenie, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Obowiązek wykazania takiej sytuacji materialnej spoczywa na wnioskodawcy, który musi współdziałać z sądem w gromadzeniu dowodów.Stan faktyczny
Wnioskodawca A. F. złożył wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie skargi na bezczynność Wojewody dotyczącej postępowania o nabycie z mocy prawa wieczystego użytkowania. Wniosek był częściowo niewypełniony, a skarżący nie dostarczył wymaganych informacji i dokumentów dotyczących swojej sytuacji majątkowej mimo wezwania sądu. Skarżący powołał się na zaburzenia psychiczne uniemożliwiające zrozumienie pisma sądu, co potwierdzały zaświadczenia lekarskie. Nie przedstawił jednak orzeczenia o ubezwłasnowolnieniu. Sąd ocenił, że skarżący prowadził postępowanie świadomie i nie wykazał przesłanek do przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Oddalił wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie skargi na bezczynność Wojewody.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II SAB/K 160 /13 POSTANOWIENIE Dnia 31 stycznia 2014 r. Referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Renata Ranicka po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. F. o ustanowienie adwokata w sprawie skargi na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie postępowania o nabycie z mocy prawa wieczystego użytkowania postanawia wniosek oddalić
Sygn. akt II SAB/K 160 /13
UZASADNIENIE
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek A. F. o ustanowienie adwokata z urzędu, uzupełniony pismami z dnia 19 grudnia 2013 r. i 14 stycznia 2014 r., w sprawie skargi na bezczynność Wojewody.
Wniosek częściowo w ogóle nie został przez skarżącego wypełniony. Natomiast w pkt 7 i 10 wniosku skarżący umieścił adnotację "brak".
W ocenie referendarza informacje przedstawione przez skarżącego we wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające do oceny jego rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej, w związku z czym działając na zasadzie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pismem z dnia 13 grudnia 2013 r. wezwano go do przekazania w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania następujących informacji :
- wskazanie wszystkich osób, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z określeniem wysokości miesięcznego dochodu osiąganego przez te osoby;
- oświadczenie gdzie mieszka i czyją własność stanowi przedmiotowa nieruchomość;
- udokumentowanie za pomocą kserokopii faktur i rachunków miesięcznych kosztów utrzymania, w szczególności opłat za media za ostatni okres rozliczeniowy, a także telefon, ubezpieczenia, podatek od nieruchomości, wydatki na leki, żywność- w przypadku zaległości z tytułu opłat za media należy przedstawić aktualne zaświadczenie o zadłużeniu z właściwych organów;
- wyjaśnienie z czego skarżący się utrzymuje, jakie jest źródło jego dochodu i w jakiej wysokości;
- czy jest współwłaścicielem spółki A. F., K. R. sc z siedziba w Z.;
- przedstawienie historii rachunku bankowego za ostatnie trzy miesiące z aktualnym saldem;
- przedłożenie zeznania podatkowego za rok 2012;
- oświadczenie czy korzysta z pomocy opieki społecznej
- przedłożenie zaświadczenia z właściwego Urzędu Komunikacji o pojazdach mechanicznych zarejestrowanych na nazwisko skarżącego lub osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie wnioskodawca w piśmie z dnia 19 grudnia 2013 r. oświadczył, iż ze względu na problemy zdrowotne nie jest w stanie zrozumieć treści pisma sądu z dnia 13 grudnia 2013 r. W związku z powyższym wnioskodawca wniósł o udzielenie wyjaśnienia co do jego treści. Dodał jednocześnie, iż według opinii lekarza sądowego cierpi on na zaburzenia psychiczne, które nie pozwalają odróżnić wyobrażeń od rzeczywistości, w związku z czym nie jest on w stanie zrozumieć sensu przesłanego pisma.
Do pisma wnioskodawca dołączył zaświadczenie nr [...] z dnia 9 stycznia 2013 roku, z treści którego wynika, iż skarżący był niezdolny do stawiennictwa na wezwanie lub zawiadomienie sądu do dnia 31 marca 2013 r., świadectwo lekarskie z dnia 16 lipca 2013 r. szpitala Powiatowego w Z. oraz zaświadczenie lekarskie – lekarza sądowego z dnia 18 lipca 2013 r. orzekające o niezdolności do brania udziału w czynnościach procesowych na okres 30 dni.
Mając powyższe na względzie w piśmie z dnia 10 stycznia 2014 r, sąd zwrócił się do wnioskodawca celem wyjaśnienie czy wobec niego zostało orzeczone ubezwłasnowolnienie całkowite bądź częściowe. Jeśli tak wnioskodawca został zobowiązany do przedłożenia stosownego orzeczenia sądu w tym przedmiocie.
W odpowiedzi na to pismo sądu wnioskodawca wyjaśnił(pismo z dnia 14 stycznia 2014 r.), iż ze względu na wypadek jakiemu uległ- został potrącony na przejściu dla pieszych oraz pobycie w szpitalu, w dalszym ciągu jest on w trakcie leczenia, co potwierdził Biegły Sądu Okręgowego w N. dr. J. M..
Rozpoznając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 245 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu lub w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W przedmiotowej sprawie wnioskodawca wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Zatem jego wniosek należy rozpatrywać w kontekście przesłanek zawartych w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Zgodnie z wyżej powołanym artykułem przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienia prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe ( postanowienie NSA z 6 października 2004 r., sygn., akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz.8). Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy rozpatruje się w dwóch aspektach – z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń , jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z uwzględnieniem jej możliwości finansowych ( por. H. Knysiak– Molczyk, Prawo pomocy w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, PS 2003, nr 11-12,s.85).
W przedmiotowej sprawie po dokonaniu analizy informacji wynikających z oświadczeń skarżącego jak i przekazanych przez niego dokumentów, referendarz sądowy uznał, iż nie zachodzą szczególne okoliczności, określone w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., pozwalające na skuteczne ubieganie się o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Wnioskodawca mimo precyzyjnego wezwania, nie uzupełnił złożonego wniosku o informacje niezbędne do oceny jego sytuacji materialnej, stanowiącej podstawę do przyznanie prawa pomocy.
W/W wezwanie sformułowane zostało w sposób przejrzysty i czytelny. Zawierało pytania dotyczące życia codziennego. Nie zawierało pytań związanych ze skomplikowana materią np. rozliczeń czy dokumentów.
Mimo tego wnioskodawca odmówił odpowiedzi na te pytania zasłaniając się niemożnością zrozumienia treści wezwania, wynikającą z zaburzeń psychicznych, które nie pozwalają odróżnić wyobrażeń od rzeczywistości.
Jak ustalił orzekający, w oparciu o przedstawione przez wnioskodawcę zaświadczenia lekarskie cierpi on na powracające zaburzenia depresyjne ( świadectwo lekarskie K.158). Pozostaje w leczeniu farmakologicznym w Poradni Zdrowia Psychicznego w Z.. Nie był hospitalizowany. Według oświadczenia wnioskodawcy nie zostało wobec niego orzeczone ubezwłasnowolnienie ani całkowite, ani częściowe. Od momentu wszczęcia przedmiotowego postępowania do momentu złożenia skargi kasacyjnej prowadził on postępowanie osobiście. Składał pisma procesowe. Jego aktywność procesowa przypadała również na okres wskazany w zaświadczeniu lekarskim jako zaostrzenie objawów depresyjnych. Skoro w tym czasie był on w stanie, w sposób świadomy uczestniczyć w postępowaniu, podejmować stosowne decyzje, to tym bardziej już po wskazanym okresie leczenia, jego stan zdrowia zdaniem orzekającego pozwalał na zadośćuczynieniu obowiązkowi uzupełnienia braków złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy.
W tym miejscu należy zwrócić uwagę, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wskazania, że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzin ( art. 246 § 1pkt 2). To strona ma wskazać taką sytuację materialną, która uzasadnia przyznanie prawa pomocy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że inicjatywa dowodowa zmierzającą do uprawdopodobnienia, iż zachodzą przesłanki przyznania prawa pomocy leży po stronie wnioskodawcy. Wnioskodawca ma obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśniania wszystkich okoliczności w celu ustalenia jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładanie wyczerpujących oświadczeń musi mieć wpływ na dokonywanie prze sąd ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy ( por. postanowienie NSA z dnia 4 kwietnia 2011 r., sygn.. akt. II FZ 103/11, postanowienie NSA z dnia 19 października 2010 r., sygn.. akt II GZ 296/10).
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło