II SAB/Kr 17/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie: NSA Joanna Tuszyńska (spr.) WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Protokolant: Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi D. J. na bezczynność Prezydenta Miasta postanawia: skargę odrzucić D.J. wniósł w dniu 27 grudnia 2012 r. (prezentata WSA) bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie pismo, w którym podał, że: - decyzją z dnia 14 stycznia 2008 r. Prezydenta Miasta K. o ustaleniu warunków lokalizacji drogi gminnej działka nr [...], której jest współwłaścicielem została podzielona na działki nr [...] ,[...] ,[...] a następnie działka nr [...] została przejęta na rzecz Gminy Miasta T. pod realizację połączenia Al. [...] z węzłem autostrady "[...]", - w styczniu 2011 r. dowiedział się od innego współwłaściciela działki, że za przejęte działki zostało wypłacone odszkodowanie i przysługująca mu część znajduje się w Wydziale Geodezji. W urzędzie uzyskał informację, że działka posiada nieuregulowany stan prawny i konieczne jest jego uregulowanie w księgach wieczystych, - w marcu 2011 r. skarżący dostarczył do organu odpis z księgi wieczystej dokumentujący jego prawa, - po 4 miesiącach bezczynności organu pismami z dnia 20 i 22 lipca 2011 r. zwrócił się o wypłatę odszkodowania. W urzędzie uzyskał informację, że odszkodowanie nie może zostać wypłacone z uwagi na fakt, że pozostali współwłaściciele nie mają uregulowanego stanu prawnego. - pismem z dnia 2.11.2011 r. został poinformowany przez Wydział Geodezji, że odszkodowanie zostało wypłacone na podstawie decyzji. Skarżący opisał swoje wizyty w urzędzie oraz pisma, jakie wystosował w sprawie wypłaty odszkodowania za działki nr [...] ,[...] oraz inne, odnośnie których wnioski były składane w 1999 r.. W piśmie z dnia 27.12.2012 r. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie o "ustosunkowanie się do jego pisma", gdyż w jego ocenie został naruszony art. 35, art. 36 Kpa. Domagał się również ustawowych odsetek od czasu przejęcia ww. nieruchomości oraz wypłaty odszkodowania za szkodę jaką poniósł "wskutek decyzji wydanej z naruszeniem art. 156 Kpa". Do pisma dołączył odpis postanowienia Wojewody z dnia 6.12.2012 r., którym uznano za uzasadnione zażalenie D.J. na niezałatwienie w terminie przez Prezydenta Miasta T. sprawy dotyczącej ustalenia odszkodowania za działkę nr [...] . Sąd, zakwalifikował pismo D.J. z dnia 27.12.2012 r. jako skargę na bezczynność Prezydenta Miasta T. w sprawie ustalenia odszkodowania i przekazał je organowi. Przy piśmie z dnia 5.02.2013 r. (k.[...] akt sądowych) organ przekazał Sądowi skargę D.J. z dnia 27.12.2012 r. wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. W odpowiedzi na skargę, Prezydent Miasta T. wniósł o odrzucenie skargi. Zdaniem organu, żądanie wypłaty ustawowych odsetek i odszkodowania zawarte w skardze jest roszczeniem cywilnym, sprawa nie mieści się w katalogu spraw określonych w art. 3 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poddanych kognicji sądów administracyjnych i dlatego skarga winna podlegać odrzuceniu. Organ wskazał również, że postanowieniem z dnia 6 grudnia 2012 r. Wojewoda uznał zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie za nieuzasadnione. Zarządzeniem z dnia 8.02.2013 r. Sąd wyłączył sprawę ze skargi na bezczynność Prezydenta Miasta K. w przedmiocie ustalenia odszkodowania za działkę nr [...] do odrębnego rozpoznania. Z przedłożonych akt administracyjnych wynika następujący stan faktyczny: Decyzją z dnia 14 stycznia 2008 r. znak: [...] Prezydent Miasta T. ustalił warunki lokalizacji drogi dla [...] Zarządu Dróg Miejskich w T. na budowę odcinka drogi gminnej połączenia ul. [...] z węzłem autostrady "[...]". Ww. decyzją został zatwierdzony podział między innymi działki nr [...] na działki nr [...] ,[...] ,[...] . Działka nr [...] stała się z mocy prawa własnością Gminy Miasta T. z dniem w którym decyzja stała się ostateczna tj. 26 lutego 2008 r. W dniu 21 lipca 2008 r. organ wystąpił do sądu rejonowego o wydanie księgi wieczystej dla ww. nieruchomości. W dniu 11 sierpnia 2008 r. został sporządzony operat szacunkowy. W dniu 29 października 2008 r. S.J. zapoznała się z treścią operatu szacunkowego i nie wniosła do niego uwag. Decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. znak: [...] (sprostowaną postanowieniem dnia [...] kwietnia 2009 r.) Prezydent Miasta T. orzekł o ustaleniu odszkodowania w wysokości 3 572 zł za działkę nr [..] powstałą z podziału działki [...] objętą księgą wieczystą [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w T. oraz o przyznaniu odszkodowania na rzecz S.J. za udział 4/5 części w kwocie 2 857,60 zł oraz na rzecz J.J. za udział 1/5 w kwocie 714,40. Z uzasadnienia decyzji wynika, że wydając rozstrzygnięcie organ wiedział, że J.J. nie żyje. Z przedłożonych akt administracyjnych wynika również, że w dniu 17 lutego 2011 r. do akt sprawy zostało dołączone postanowienie Sądu Rejonowego stwierdzające nabycie spadku po J.J, przez skarżącego D.J. . W piśmie z dnia 6 lutego 2012 r., złożonym w Urzędzie Miasta T. , a adresowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (treść pisma prawie identyczna z treścią skargi rozpatrywanej w niniejszej sprawie) D.J. wniósł o ustosunkowanie się do treści pisma, gdyż w jego ocenie naruszone zostały przepisy art.35, 36 i 73 k.p.a. Pismo to przekazane zostało Wojewodzie jako zażalenie złożone w trybie art.37 k.p.a. Pismami z dnia 20 lipca 2012 r. i 29 sierpnia 2012 r. Wojewoda wezwał organ I instancji do przedłożenia dokumentów i nadesłania wyjaśnień. W piśmie z dnia 22 sierpnia 2012 r. Prezydent Miasta T. wezwał D.J. do przedłożenia numeru konta na które ma zostać wypłacone odszkodowanie. W piśmie z dnia 28 sierpnia 2012 r. D.J. podał swój numer konta bankowego. Natomiast w piśmie z dnia 30 sierpnia 2012 r. zatytułowanym odwołanie, złożonym u Prezydenta Miasta T. , a skierowanym do Wojewody , D.J. domagał się zmiany decyzji ustalającej odszkodowanie, poprzez powołanie rzeczoznawcy majątkowego, wykonanie operatu szacunkowego, wypłatę ustawowych odsetek oraz odszkodowania za szkodę wywołaną wydaniem nieważnej decyzji. Pismo to zostało potraktowane przez organ jako wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 14.11.2008 r. W piśmie z dnia 7 września 2012 r. Prezydent Miasta T. wyjaśnił Wojewodzie odwołując się do treści art. 18 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz art. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1998 r. o gospodarce nieruchomościami, że kwota przysługująca D.J. została zwaloryzowana i wynosi 815,60 zł. Wskazał również, że w dniu 7 września 2012 r. przekazano dyspozycję wypłaty na konto D.J. tej kwoty. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2012 r. znak:[...] Wojewoda uznał zażalenie D.J. z dnia 6 lutego 2012 r. za nieuzasadnione. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że sprawa o ustalenie i wypłatę odszkodowania za przejętą działkę nr [...] została zakończona i obowiązujące przepisy nie przewidują uznania zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie w sytuacji, gdy postępowanie zostało już zakończone poprzez wydanie decyzji. Nadto organ wskazał, że pismo skarżącego z dnia 30 sierpnia 2012 r. będzie przedmiotem rozpoznania w trybie nadzwyczajnym. Z akt administracyjnych nie wynika, by skarżący zwracał się do Prezydenta Miasta T. o udostępnienie akt administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył , co następuje: Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w zakresie wydawania przez nie decyzji administracyjnych, postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty, postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie, innych niż wskazane wyżej aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach - art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Skarga na bezczynność organu jest zatem dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. O bezczynności organu można mówić, gdy dotyczy ona aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Taki akt lub czynność charakteryzuje się tym, że jest podejmowana w sprawie indywidualnej, jest skierowana do oznaczonego podmiotu, dotyczy uprawnień lub obowiązku tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek, którego akt (czynność) dotyczy, jest określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego (por. postanowienie NSA z dnia 4.09.2012 r., sygn.II GSK 1324/12, LEX nr 1244532). Rozpatrując skargę na bezczynność sąd ogranicza się do kontroli, czy skarga została wniesiona w sprawie, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a., czy przed wniesieniem do sądu administracyjnego skargi na bezczynność organu administracji strona wyczerpała tryb, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a., a dopiero po przesądzeniu dopuszczalności skargi, czy zwłoka w załatwieniu sprawy przekroczyła terminy określone w przepisach prawa. Warunkiem prawidłowego rozpoznania skargi na bezczynność jest przede wszystkim ustalenie, co jest przedmiotem złożonej przez stronę skargi na niedziałanie organu administracji publicznej. Ustalenie przedmiotu żądania strony determinuje odpowiedź na pytanie, czy żądaniu temu po stronie organu administracji odpowiada prawnie zdeterminowany obowiązek działania. Wobec niejasnego sformułowania skargi, a w szczególności sformułowanego w niej żądania "ustawowych odsetek od czasu przejęcia ww. nieruchomości", możliwym było przyjęcie, że pismem z dnia 30 sierpnia 2012 r. zostało wszczęte postępowanie w sprawie odsetek od ustalonego na rzecz J.J. odszkodowania – wyrok NSA z dnia 15.03.2006 r., I OSK 525/05, postanowienie NSA z dnia 29.02.2012 r., I OSK 232/12). Sprawa odszkodowania ustalonego na rzecz J.J. została bowiem ostatecznie rozstrzygnięta (decyzja z dnia 14.11.2008 r. w aktach sprawy – bez numeru karty – ostateczna z dniem 4.12.2008 r.). Dlatego też koniecznym było określenie jakiej decyzji, postanowienia, czy też aktu prawnego organ nie wydał, lub jakiej czynności nie podjął, pomimo, że był do tego obowiązany. Na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2013 r. na pytanie Sądu, jakiego postępowania administracyjnego dotyczy zarzut bezczynności profesjonalny pełnomocnik skarżącego oświadczył, że skarga dotyczy bezczynności w postępowaniu administracyjnym o ustalenie odszkodowania (nie wskazując dokładnie jakiego) i o udostępnienie akt postępowania administracyjnego w sprawie odszkodowania (również nie wskazując jakiego). Na kolejne pytanie Sądu, o ustalenie jakiego odszkodowania chodzi, skoro jest ostateczna decyzja o przyznaniu J.J. odszkodowania za działkę nr [...], pełnomocnik skarżącego oświadczył, że skarżący zarzuca organowi bezczynność w postepowaniu administracyjnym o ustalenie odszkodowania i o udostępnienie akt postępowania administracyjnego. Na kolejne pytanie, które pismo skarżącego, czy też jakie zdarzenie miało spowodować wszczęcie postępowania administracyjnego pełnomocnik podał, że nie dysponuje pismami skarżącego, o których mowa w skardze oraz że w aktach nie ma postanowienia organu o wszczęciu postępowania w sprawie udostępnienia akt. Na dalsze pytania Sądu, czego skarżący oczekiwał od organu – jakiej decyzji, czynności, aktu, pełnomocnik oświadczył, że w dniu 27 czerwca 2013 r. wydana została decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia 14.11.2008 r. Mimo wielokrotnych pytań Sądu nie określił, jakiej decyzji, aktu lub czynności i w jakiej sprawie administracyjnej skarżący oczekiwał od organu. Ostatecznie pełnomocnik skarżącego wniósł o "ustalenie rażącego przekroczenia terminu do załatwienia sprawy udostępnienia akt i o zobowiązanie organu do udostępnienia akt skarżącemu oraz o ustalenie, że postępowanie w sprawie wypłaty odszkodowania było prowadzone z przewlekłością i bezczynnością". Wobec powyższego Sąd uznał, że skarżący zarzucił organowi bezczynność w sprawie "wypłaty odszkodowania". W sytuacji, gdy organ nie miał podstawy prawnej do prowadzenia takiego postępowania administracyjnego, to podnoszona przez stronę bezczynność organu nie mieści się w dyspozycji przepisu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Dlatego też na podstawie art.58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.