II SAB/Kr 191/13

WyrokWSA w Krakowie2013-11-06

Skład orzekający: Aldona Gąsecka-Duda, Kazimierz Bandarzewski, Krystyna Daniel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która nie jest organem władzy publicznej, ale wykonuje zadania publiczne (dystrybucja energii elektrycznej), jest zobowiązana do udostępnienia informacji publicznej na wniosek, a w szczególności dokumentów związanych z procesami inwestycyjnymi?
Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego, wykonująca zadania publiczne w zakresie dystrybucji energii elektrycznej, jest zobowiązana do udostępnienia informacji publicznej, w tym dokumentów związanych z procesami inwestycyjnymi, na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Bezczynność w tym zakresie uzasadnia zobowiązanie spółki do podjęcia czynności w terminie 14 dni, przy jednoczesnym stwierdzeniu, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o udostępnienie kserokopii decyzji i innych dokumentów stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych. Spółka [...] S.A. w K. nie udostępniła żądanych informacji ani nie wydała rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej. Skarżący wniósł skargę na bezczynność spółki. Spółka argumentowała, że nie jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej, a żądane dokumenty nie stanowią informacji publicznej.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zobowiązał [...] S.A. w K. do podjęcia czynności lub wydania aktu w sprawie z wniosku skarżącego z dnia 11 stycznia 2013 r. w terminie 14 dni. Sąd stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Zasądził od [...] S.A. w K. na rzecz skarżącego A.J. kwotę 357 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda (spr.) Sędziowie : Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędzia WSA Krystyna Daniel Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2013 r. sprawy ze skargi A.J. na bezczynność [....] S.A. w K. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje [....] S.A. w K. do podjęcia czynności lub wydania aktu w sprawie z wniosku skarżącego z daty 11 stycznia 2013 r., znak: [....] - w terminie 14 dni; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od [....] S.A. w K. na rzecz skarżącego A.J., kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte na skutek skargi A.J. z daty 9 lipca 2013 r. na bezczynność [...]S.A. w K, , polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek skarżącego z dnia 11 stycznia 2013 r., w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, przy jednoczesnym niewydaniu rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej, zgodnie art. 17 ust. 1 tej ustawy. Skarżący domagał się stwierdzenie bezczynności spółki [...] S. A. w K. oraz zobowiązanie jej do udzielenia informacji w żądanym zakresie i w żądanej formie, oraz zasądzenia na ich rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi A.J. zawarł kolejno rozważania prawne dotyczące: nieistnienia ustawowego terminu wyznaczającego skuteczność wniesienia skargi w przedmiotowej sprawie; obowiązku stosowania przez [...] S.A. w K. , jako spółkę prawa handlowego zajmującą się realizacją zadań publicznych (dystrybucją energii elektrycznej) ustawy o dostępie do informacji publicznej w świetle brzmienia art. 4 ust. 1 pkt 5; kwalifikacji żądania udostępnienia decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych (dotyczącej "sprawy publicznej" ) jako informacji publicznej - ze skutkiem obowiązku jej udzielenia przez to przedsiębiorstwo; skuteczności wniesienia niniejszej skargi świetle art. 52 § 3, art. 52 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 16 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publiczne, bez konieczności uprzedniego wyczerpania trybu przesądowego. W uzasadnieniu faktycznym skarżący podawał, że pismem z dnia 11 stycznia 2013 r., znak [...], wystąpił [...] S.A. Oddział w C. m. in. o udostępnienie, w przypadku ich istnienia, kserokopii decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych. W odpowiedzi otrzymał pismo z dnia 20 lutego 2013r. znak [...] Do dnia sporządzenia niniejszej skargi skarżący nie otrzymał jakichkolwiek wnioskowanych przeze niego dokumentów w żądanej formie, ani rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej, czy też w sprawie umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę [...] S.A. w K. wnosiła o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wskazując na bezzasadność skargi Spółka podnosiła, że na [...] S. A. w K. nie ciążył obowiązek udzielenia żądanych informacji, albowiem nie jest ona podmiotem wymienionym w art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Rozważając szerzej treść ar. 4 ust. 1 pkt 5 [...] S.A .w K. wyjaśniała, że jest spółką prawa handlowego, której ponad 99,51% akcji jest w posiadaniu [...] S.A. w K. , a 0,49 % akcji należy do pozostałych akcjonariuszy. Z kolei w [...] S.A. w K. Skarb Państwa posiada jedynie 30,06 % akcji . Spółka nie gospodaruje zatem mieniem Skarbu Państwa, ani mieniem komunalnym, lecz posiada majątek prywatny, jako osoba prawna. Wniosek skarżącego dotyczy więc majątku prywatnego, w konsekwencji spraw ta nie ma charakteru " sprawy publicznej", stąd brak obowiązku udzielenia skarżacemu informacji w reżimie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Niezależnie od powyższego [...] S.A . w K. wywodziła, że informacje, których dostarczenia domaga się skarżący nie stanowią informacji publicznej. W tym zakresie akcentowała w szczególności, że charakter informacji publicznej należy przypisać jedynie tym, które odnoszą się do wskazanej w art. 61 Konstytucji RP publicznej sfery ich działalności, a więc wykonywania zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Decyzje uzyskiwane na potrzeby realizacji procesów inwestycyjnych związanych z budową infrastruktury elektroenergetycznej nie dotyczą publicznej sfery działalności [...] S.A. w K. , ich posiadanie przez Spółkę, która nie jest ich wytwórcą nie należy ani do wykonywania zadań publicznych, ani też gospodarowania mieniem komunalnym, lub majątkiem Skarbu Państwa.[...] S.A. w K. prowadzi działalność gospodarczą w zakresie dystrybucji energii elektrycznej. Wprawdzie działalność prowadzona przez [...] S.A., jako przedsiębiorstwo energetyczne, może być uważana za realizację celów użyteczności publicznej i możliwe jest ewentualne uznanie Spółki za tak zwane przedsiębiorstwo użyteczności publicznej, jednakże, okoliczność, że dany podmiot prowadzi działalność, która może być zaliczona do sfery usług użyteczności publicznej, nie przesądza jeszcze o zasadności traktowania go, jako realizującego zadania publiczne. Aby stwierdzenie takie było uzasadnione niezbędne byłoby ustalenie, że dana działalność mieści się w zakresie zadań, których realizacja może być zaliczona do sfery szeroko rozumianych zadań państwowych (lub samorządowych), a nadto powierzona została temu podmiotowi przez władzę państwową (lub samorządową). Zgodnie z art. 3 pkt 12 Prawa energetycznego przedsiębiorstwem energetycznym jest podmiot prowadzący działalność gospodarczą w zakresie wytwarzania, przetwarzania, magazynowania, przesyłania, dystrybucji paliw albo energii lub obrotu nimi. Przedsiębiorstwo energetyczne jest zatem przede wszystkim uczestnikiem rynku, prowadzącym działalność gospodarczą (przedsiębiorcą). Działalność ta wykonywana jest na własny rachunek i przy użyciu własnych środków technicznych i finansowych w celu jej prowadzenia, a także w warunkach konkurencji. Także okoliczność, że określona działalność gospodarcza wymaga uzyskania koncesji, zezwolenia lub jest w inny sposób działalnością regulowaną nie oznacza jednak, że mamy do czynienia z działalnością polegającą na realizacji zadań publicznych. Przedsiębiorstwo energetyczne nie jest też podmiotem realizującym zadania władzy publicznej. Dla poparcia tej tezy można wskazać na fakt, że zagadnienia związane z polityką energetyczną uregulowane są w Rozdziale III Prawa energetycznego, podczas gdy zagadnienia związane z działalnością przedsiębiorstw energetycznych, co do zasady w Rozdziale II tej ustawy "Dostarczanie paliw i energii". Wynika z tego, że ustawodawca odróżnia zakresy działalności gospodarczej w sektorze energetycznym od zasad związanych z polityką energetyczną państwa. Z faktu działalności regulacyjnej państwa na rynku energetycznym, realizowanej w szczególności za pośrednictwem Prezesa URE nie można wywodzić wniosku o powierzaniu zadań publicznych przedsiębiorstwom energetycznym. Wykonywanie działalności gospodarczej w dziedzinie istotnej dla ogółu społeczeństwa nie jest tożsame z wykonywaniem zadań publicznych w rozumieniu art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Podsumowując powyższe wywody Spólka podkreślała, że informacje których udostępnienia domaga się skarżący nie są informacjami publicznymi, a [...] S.A. w K. nie jest podmiotem wykonującym zadania publiczne w rozumieniu przedmiotowej ustawy. Spółka wskazywała również, że decyzje, których udostępnienia domaga się skarżący wydane zostały przez organ administracji publicznej i mogą zostać uzyskane od tego organu. Za istotny uznawała też fakt, że w przedmiotowej sprawie skarżący domaga się udostępnienia dokumentacji dotyczącej posadowienia infrasliuktury elektroenergetycznej, zapowiadając jednocześnie wystąpienie z roszczeniami finansowymi przeciwko [...] S.A., zatem informacje te są potrzebne skarżącemu do przygotowania się do przyszłego postępowania sądowego przeciwko Spółce. W przypadku ewentualnego uznania ich zasadności przez sąd będą one pokryte z prywatnego majątku Spółki, i bez znaczenia w tym przypadku pozostaje kwestia czy wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne czynności związane z dystrybucją energii elektrycznej świadczone są w interesie publicznym. Wobec grożącego sporu sadowego udostępnienie informacji, której domaga się skarżący może zagrażać interesom Spółki, co jednocześnie uzasadnia uznanie tego typu informacji za tajemnicę przedsiębiorstwa, zgodnie 1 art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Spółka podkreślała, że domaganie się dostępu do informacji publicznej, mającej charakter przetworzony, jest zasadne jedynie wówczas, gdy wnioskodawca wykaże, iż jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Jeśli zaś żądanie to związane jest z prywatnym interesem wnioskodawcy, który zamierza uzyskane informacje wykorzystać w postępowaniu sadowym, zasadne jest wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Nadto Spółka zarzucała, że nie ma obowiązku prawnego do udostępnienia przedmiotowej dokumentacji z uwagi na art. 23 a ustawy o dostępie do i informacji publicznej. Żądanie przez skarżącego udostępnienia przedmiotowej dokumentacji w celu komercyjnym, innym niż jej pierwotny publiczny cel wykorzystywania, dla którego informacja została wytworzona (zamierza uzyskane informacje wykorzystać w postępowaniu sądowym) stanowi ponowne wykorzystywanie informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 1 § 1-2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednol. Dz. U. z 2012r., poz. 270 - oznaczana dalej jako p.p.s.a.) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W sprawie niniejszej z uwagi na przedmiot zaskarżenia należy mieć na uwadze przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm. - zwana dalej w skrócie u.d.i.p.), która kształtuje prawo do informacji publicznej , a także określa zasady i tryb jej udostępniania oraz ponownego wykorzystania ( art. 1 – 2a u.d.i.p.). Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na bezczynność w takich sprawach wnika z art. 3 § 2 pkt 4 i 8 p.p.s.a., zaś potwierdza ją dodatkowo brzmienie art. 21 u.d.i.p. Obowiązujące przepisy nie przewidują terminu do złożenia skargi na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej. W takim przypadku nie istnieje też powinność uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia bezczynności, ani wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Regulacja zawarta w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej nie zawiera odrębnych postanowień nawiązujących do przesłanek art. 52 p.p.s.a. Nie wprowadza ona środka zaskarżenia bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej, o którym mowa w art. 52 § 1 p.p.s.a., zaś sam sposób udostępniania informacji publicznej kształtuje jako dalece odformalizowany, kładąc nacisk na szybkość i sprawność postępowania. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się w ograniczonym zakresie, jedynie w sytuacjach, o których mowa w art. 16 - art. 17 u.d.i.p. oraz art. 23g ust. 11 i 12 u.d.i.p., co skutkuje brakiem podstaw żądania wyczerpania trybu z art. 37 k.p.a. Artykuł 52 § 3 p.p.s.a. nawiązuje do regulacji pozostających poza przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Z jego treści wynika wprost, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie jest "środkiem zaskarżenia" o jakim mowa w § 1 i § 2, lecz środkiem samoistnym, odrębnym i znamiennym tylko dla sytuacji ściśle określonych, mającym służyć realizacji zasady przedsądowej autokontroli administracji, ale tylko w przypadku działania, a nie zaniechania, tj. bezczynności organu ( tak m.in. NSA w wyrok z dnia 24 maja 2006 r. I OSK 601/05, zam. zb. Lex nr 236545 i WSA w Białymstoku w wyroku z dnia 14 października 208 r., sygn. akt II SAB/Bk 29/08, zam. zb. LEX nr 505258). W świetle powyższego, w niniejszej sprawienie nie zachodziłyby przesłanki do odrzucania skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Skarga została należycie opłacona, zaś brak także przesłanek do wydania takiego orzeczenia z innych przyczyn wskazanych w art. 58 § 1 p.p.s.a. Skarga w niniejszej sprawie jest skargą na bezczynność w realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. W razie uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłość istotnym jest to, że wyrok nie może dotyczyć kwestii mających wpływ na merytoryczną treść przyszłego aktu lub czynności ( tak m.in. NSA w wyroku z 18 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 198/11, zam. zb. LEX nr 990211). W wyroku uwzględniającym skargę na bezczynność albo przewlekłość sąd nie może w szczególności określać w jaki sposób powinna być rozpoznana sprawa, w której organ pozostaje w bezczynności, nie może bowiem nakazywać organowi wydania konkretnej decyzji, postanowienia lub podjęcia czynności określonej treści. Także sama kontrola czynności podejmowanych przez organ administracji publicznej w konkretnej sprawie obejmuje jedynie ich kierunek wyznaczony przez przedmiot postępowania. W wypadku braku podstaw do uwzględnienia skargi podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. Specyficzna sytuacja, uniemożliwiająca wydanie wyroku co do istoty sprawy, ma miejsce wówczas, gdy w toku postępowania sądowoadmnistracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność albo przewlekłość zostanie stwierdzony fakt wydania przez organ administracji publicznej decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo podjęcia stosownej czynności choćby z przekroczeniem terminów ustawowych. Ten przypadek pozostaje jednak poza szerszymi rozważaniami, albowiem w sprawie niniejszej taka sytuacja nie zachodzi. W doktrynie i orzecznictwie wskazuje się trafnie ( m.in. T. Woś (w: T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie..., 2010, s. 70, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 1067/08, zam.zb. Lex nr 491969 – nadal aktualne), że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wtedy, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności. Dla zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną albo też niezawinioną opieszałością organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać dokonane. Powyższe kwestie mogą jednakże mieć znaczenie dla kwalifikacji bezczynności, jako posiadającej albo nieposiadającej cech rażącego naruszenia prawa. W art. 4 ust. 1 u.d.i.p. został określony podstawowy, otwarty katalog podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, zaś z jego treści wstępnej wynika w ogólnym ujęciu, że zobowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. W szczególności, w myśl art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. zobowiązane do udostępnienie informacji publicznej są też podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W przypadku osób prawnych wykonujących zadania publiczne nie jest koniecznym by taki podmiot dysponował majątkiem publicznym albo by Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego miały pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Część pierwsza przepisu , w której mowa o zadaniach realizacji zadań publicznych odnosi się bowiem do wszystkich osób ( cywilnych i prawnych) oraz jednostek organizacyjnych. W tym zakresie należy stwierdzić, że nie zasługują na uwzględnienie odmienne twierdzenie zawarte w odpowiedzi na skargę. W kwestii nieobjętej zarzutami strony przeciwnej wyrażonymi w odpowiedzi na skargę, w uzupełnieniu do powyższego można dodatkowo wskazać, że na gruncie procedury obowiązującej przed sądami administracyjnymi zdolność sądowa regulowana jest w art. 25 p.p.s.a. Jak wynika z jego § 1 osoba fizyczna i osoba prawna ma zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona (zdolność sądowa). Osobami prawnymi, zgodnie z art. 33 k.c., są Skarb Państwa i jednostki organizacyjne, którym przepisy szczególne przyznają osobowość prawną. W kategorii osób prawnych zawiera się spółka prawa handlowego – spółka akcyjna. Sprawy dotyczące udostępnienia informacji publicznej należą do kategorii spraw szczególnych, rozstrzyganych na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji . Przepis art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 25 § 1 p.p.s.a. Jednostka organizacyjna o jakiej mowa w art. 4 ust. 1 pkt. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej nie stanowi jednostki organizacyjnej o jakiej mowa w przepisach k.p.a., czy p.p.s.a. W rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. jest to każda jednostka organizacyjna wykonująca zadania publiczne także wtedy, gdy stanowi odział spółki prawa handlowego, jako wyodrębnioną i samodzielną organizacyjnie część działalności gospodarczej, wykonywaną przez przedsiębiorcę poza siedzibą przedsiębiorcy lub głównym miejscem wykonywania działalności (por. wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2013 r., sygn. I OSK 102/13). Skoro zatem dopuszczalne jest żądanie udzielenia informacji publicznej przez oddział spółki akcyjnej (wpisany do Krajowego Rejestru Sądowego), a w konsekwencji złożenie skargi na bezczynność oddziału spółki w tym zakresie, to tym bardziej dopuszczalne jest złożenie skargi na bezczynność w udzieleniu informacji publicznej przez spółkę, choćby nawet bezczynność ta związana była z działalnością jej oddziału. Należy przy tym zaznaczyć, że skoro skarga została złożona za pośrednictwem samej spółki, to najpóźniej w dacie otrzymania skargi była ona już poinformowana o bezczynności własnego oddziału (jednostki organizacyjnej) i nie dokonała w tym zakresie żadnych czynności wymaganych ustawą o dostępie do informacji publicznej. Zważyć należy dalej, że dystrybucja energii elektrycznej i inne z tym związane zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo, ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, są "zadaniami publicznymi", a sprawy z tym związane sprawami publicznymi. Do analogicznych wniosków prowadzą przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne ( tekst jednol. Dz.U. z 2012 r. , poz. 1059 z późn. zm. ), która w myśl art. 1 ust. 1 określa zasady kształtowania polityki energetycznej państwa, zasady i warunki zaopatrzenia i użytkowania paliw i energii, w tym ciepła, oraz działalności przedsiębiorstw energetycznych, a także określa organy właściwe w sprawach gospodarki paliwami i energią. Celem ustawy, stosownie do art. 1 ust. 2, jest tworzenie warunków do zrównoważonego rozwoju kraju, zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego, oszczędnego i racjonalnego użytkowania paliw i energii, rozwoju konkurencji, przeciwdziałania negatywnym skutkom naturalnych monopoli, uwzględniania wymogów ochrony środowiska, zobowiązań wynikających z umów międzynarodowych oraz równoważenia interesów przedsiębiorstw energetycznych i odbiorców paliw i energii. Budowę i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń ustawodawca uznaje za cel publiczny ( art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, tekst jednol. Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 z późn. zm.). W tym aspekcie drugorzędne znaczenie mają kwestie podmiotowe i możliwe struktury majątkowe. Prawo do informacji zostało zagwarantowane w art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zaś obejmuje ono między innymi dostęp do dokumentów. Ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w odrębnych ustawach przesłanki dotyczące ochrony wolności i praw innych osób oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (art. 61 ust. 3 Konstytucji). W myśl art. 61 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, tryb udzielania informacji, o których mowa w tym artykule określają ustawy i realizację powyższego przepisu stanowi właśnie ustawa o dostępie do informacji publicznej. Pojęcie informacji publicznej określa ustawodawca w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. i art. 6 u.d.i.p. Zgodnie z art. 1 tej ustawy, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie, jednak przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Przepis art. 6 u.d.i.p. wprowadza przykładowy katalog informacji i dokumentów stanowiących informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 pkt 4 ppkt a) u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć. Uwzględniając normy konstytucyjne oraz fakt, że powyższy katalog ma charakter otwarty należy stwierdzić, że informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do podmiotu wykonującego zadania publiczne. Informacją publiczną będą nie tylko dokumenty bezpośrednio zredagowane i technicznie wytworzone przez taki podmiot, ale przymiot taki będą posiadać także te, których podmiot zobowiązany używa do zrealizowania powierzonych prawem zadań. Bez znaczenia jest również i to w jaki sposób znalazły się one w posiadaniu organu i jakiej sprawy dotyczą. Ważne natomiast jest to, by dokumenty takie służyły realizowaniu zadań publicznych przez dany podmiot i odnosiły się do niego bezpośrednio. Innymi słowy, dokumenty takie muszą wiązać się ze sferą faktów zaistniałych po stronie podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 stycznia 2006 r., II SA/Wa 2043/05, opub. w LEX nr 196314). W świetle powyższych rozważań zawarte we wniosku skarżącego z dnia 11 stycznia 2013 r. żądanie " udostępnienia kserokopii decyzji oraz innych dokumentów, na podstawie których na nieruchomości (....) została posadowiona przedmiotowa infrastruktura elektroenergetyczna oraz nastąpiła jej przebudowa ( modernizacja ) jeżeli takowa miała miejsce", będących przedmiotem uprzedniej korespondencji i odpowiedzi Spółki z dnia 25 stycznia 2012 r. - jest żądaniem udostępnienia informacji, która jest informacją publiczną i skierowane zostało do podmiotu mieszczącego się w kategorii zobowiązanych do jej udostępnienia. Również w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że dokumentacja związana z procesami inwestycyjnymi (w tym decyzje administracyjne, operaty szacunkowe i inne dokumenty) są dokumentami, do których dostęp gwarantuje ustawa o dostępie do informacji publicznej jeżeli znajdują się one w posiadaniu organu, do którego kierowany jest wniosek o taką informację (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 29 maja 2008 r., IV SA/Po 545/07, LEX nr 516697, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 19 grudnia 2007 r., IV SA/Po 652/07, LEX nr 460751, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 6 grudnia 2007 r., II SA/Go 595/07, LEX nr 459987). Stosownie zaś do art. 4 ust. 3 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji. Z czynionych uprzednio wywodów wynika, że podlegającą udostępnieniu informacją publiczną będą nie tylko dokumenty, a szczególności decyzji zredagowane i technicznie wytworzone określony podmiot, który je posiada, ale także te dokumenty, których dany podmiot używa do realizacji powierzonych mu prawem zadań. Nie ma znaczenia to, w jaki sposób dokumenty znalazły się w posiadaniu tego podmiotu i jakiej sprawy dotyczą, istotnym jest natomiast, by dokumenty takie służyły realizowaniu zadań publicznych przez dany podmiot i odnosiły się do niego bezpośrednio ( podobnie wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 stycznia 2006 r., II SA/Wa 2043/05, opub. w LEX nr 196314). W treści pisma [...] S.A .Oddział w C. do skarżącego z dnia 20 lutego 2013 r., będącego odpowiedzią na pismo z dania 11 stycznia 2013 r. nie podano, że przedsiębiorstwo energetyczne nie jest w posiadaniu jakichkolwiek dokumentów żądanych przez skarżącego szeroko w trybie udostępnienia informacji publicznej. Wskazano w nim jedynie, że Spółka nie jest organem wdającym decyzje stanowiące podstawę lokalizacji urządzeń elektroenergetycznych, lecz ich adresatem, nie jest także podmiotem, do którego mają zastosowanie powołane przez skarżącego przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, zaś żądanie dokumenty mają na celu realizację celu prywatnego i zmierzają do ustalenia ryzyka procesowego. W świetle powyższego brak podstaw do uznania by [...]S.A . nie znajdował się w posiadaniu żądanych przez skarżącego dokumentów będących nośnikiem informacji publicznej. Zważyć należy dalej, że art. 7 - 12 u.d.i.p. normują sposób oraz formę udostępniania informacji publicznej . Termin udostępnienia informacji publicznej na wniosek został określony w art. 13 ust. 1-2 u.d.i.p. który stanowi w ust. 1, że udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku ( art. 13 ust. 2). Zgodnie z treścią art. 14 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. W myśl art. 14 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się. Artykuł 15 u.d.i.p. normuje zasady pobierania opłaty za realizację wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Także fakt uznania, że wniosek dotyczy informacji wymagającej przetworzenia nie pozwala na brak aktywności ze strony podmiotu. W myśl trafnych poglądów doktryny " Takie czynności organu jak m.in. selekcja dokumentów, uchwał, a także ich analiza pod względem treści to zwykłe czynności (procesy) związane z rozpatrywaniem wniosku o udzielenie informacji publicznej. Nie posiadają one cech przetwarzania informacji, ponieważ w wyniku ich stosowania nie powstaje żadna nowa - pod względem jakościowym - informacja. Podobnie samo sięganie do materiałów archiwalnych nie przesądza jeszcze o tym, że mamy do czynienia z przetwarzaniem informacji (...) Wyłączenie pewnych danych ze względu na ochronę informacji niejawnych, ochronę innych tajemnic ustawowo chronionych, prywatność osoby fizycznej czy też tajemnicę przedsiębiorcy z treści udostępnianej informacji publicznej nie powoduje nadania tej informacji charakteru informacji przetworzonej "(tak Niżnik-Mucha A. artykuł CASUS 2008/2/15 Problematyka zakresu przedmiotowego konstytucyjnego prawa do informacji publicznej. Teza 6 i 7 ). Pod tym kątem zaistnienia przesłanek z 15 i 15 u.d.i.p. wniosek z dnia 11 stycznia 2013. nie został dotąd podany analizie przez [...] S.A . w K. i nie podjęto czynności przewidzianych w przedmiotowych przepisach. W myśl art. 16 ust. 1 u.d.i.p. orzeczenie o wystąpienie przesłanek do odmowy udostępnienia informacji publicznej przez organ władzy publicznej następuje w drodze decyzji. Decyzja odmowna jest wydawana w przypadku uznania, że wystąpiły ograniczenie prawa do informacji publicznej regulowane w art. 5 u.d.i.p. Decyzja jest wydawana również w sytuacji umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2. Stosownie do art. 16 ust. 2 u.d.i.p., do decyzji takich stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni, a uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji zawiera także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji. W niektórych poglądach doktryny i orzecznictwa wskazuje się na dopuszczalność wydawania - drodze analogii - decyzji o umorzeniu postępowania także w innych przypadkach, nie przewidzianych wprost w powyższym przepisie, gdy można uznać dalszą realizację wniosku za bezprzedmiotową. Zgodnie z treścią art. 17 ust. 1 – 2 u.d.i.p. : 1. Do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio. 2. Wnioskodawca może wystąpić do podmiotu, o którym mowa w ust. 1, o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołania. Do podmiotów wymienionych w art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. zastosowanie znajduje regulacja z art. 17 ust. 1- 2 u.d.i.p. W sprawie niniejszej [...] S.A. w K. nie wydał dotąd w sprawie decyzji. Skargę A.J. należy zatem uznać za zasadną, stwierdzając, że w przedmiotowej sprawie występuje bezczynność, która nie ma jednak cech rażącego naruszenia prawa. Rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty ( tak NSA w wyroku z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, LEX nr 1218894 ). Takich cech, tj. oczywistości w naruszeniu prawa, nie sposób przyjąć w kontrolowanym stanie faktycznym. Zważyć należy bowiem, że stosowanie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej wymaga także w niniejszym przypadku dokonania ich wykładni, nie zaś mechanicznego do odniesienia określonej sytuacji. Nie stanowi zaś o rażącym naruszeniu prawa błędna wykładnia, czy niewłaściwe zastosowanie takich wymagających interpretacji przepisów. Mając powyższe na uwadze, uwzględniając, że [...] S.A. w K. nie udostępnił skarżącemu informacji publicznej na wniosek z daty 11 stycznia 2013 r., nie wydał w tej kwestii decyzji, jak również nie podjął innych właściwie uzasadnionych czynności, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt I.-II. sentencji wyroku, biorąc za podstawę art. 149 § 1 p.p.s.a. Skarżący nie składał wniosku o wymierzenie organowi grzywny, zaś podstaw do zastosowania takiej sankcji z urzędu, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego brak, zwłaszcza w przypadku, gdy bezczynność nie ma cech rażącego naruszenia prawa. Podstawę prawną orzeczenia o kosztach postępowania sądowoadministracyjnego zawartego w pkt III. sentencji wyroku stanowi art. 200 p.p.s.a. oraz art. 205 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło