II SAB/Kr 203/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędzia WSA Renata Czeluśniak Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2013 r. sprawy ze skargi B.L. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę [...] w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania za grunty zajęte pod drogę publiczną postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić skarżącemu uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł (sto złotych). Starosta K. decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r., znak: [...] orzekł w przedmiocie odszkodowania w postępowaniu prowadzonym między innymi z wniosku B.L. za udziały w nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...], nr [...] i nr [...] położone w obr. [...]. ewid. K.-P. , zajęte pod drogę publiczną o kategorii drogi gminnej - ul. [...] w K. , której własność nabyła z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. Gmina K. , zgodnie z decyzją Wojewody z dnia [...] maja 2007 r. Nr [...] Powyższa decyzja Starosty K. była kolejną decyzją wydaną w sprawie odszkodowania, gdyż wcześniej: - decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia [...] lipca 2004 r., nr [...] została uchylona decyzją Wojewody z dnia [...] sierpnia 2004 r., nr [...] a sprawa przekazana organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia, - decyzja Starosty K. z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...] została uchylona decyzją Wojewody z dnia [...] stycznia 2009 r., nr[...] , a sprawa przekazana organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia, - decyzja Wojewody z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...] została uchylona wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 28 maja 2010 r., sygn. akt: II SA/Kr 420/09 po czym Wojewoda ponownie uchylił decyzję Starosty K. z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...] Wydana następnie opisana wyżej decyzja Starosty K. z dnia [...] sierpnia 2011 r., znak: [...] - została utrzymana w mocy decyzją Wojewody z dnia [...] lipca 2012 r., znak: [...] w zakresie punktu 5 decyzji pierwszej instancji, tj. w zakresie odmowy ustalenia i wypłaty odszkodowania na rzecz C.W. i K.W za nieruchomość oznaczoną jako działki nr [...] o pow., 0,0237 ha, nr [...] pow. 0,2027 ha i nr [...] o pow. 0,0333 ha, położone w obr.[...] , zajęte pod drogę publiczną o kategorii drogi gminnej -ul. [...] w K której własność nabyła z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. Gmina K. , zgodnie z decyzją Wojewody z dnia [...] maja 2007 r. Nr [...] , - w pozostałym zakresie została uchylona i zmieniona poprzez orzeczenie o ustaleniu i wypłacie odszkodowania na rzecz: B.L. , W.L., H.Z, . Ł.S., M.B. –S. K.W. G.B, . A.K.-T. , ,M.M., M.K.-K. , G.R. , Z.G. , A.C.. -G. , i W,J, w wysokości 898.172,16 zł za udział wynoszący 720/750 części nieruchomości, oznaczonej jako działki nr [...] o pow. 0,0237 ha, nr [...] o pow. 0,2027 ha i nr [...] o pow. 0,0333 ha, objęte księgą wieczystą [...] , położone w obr. [...] W dniu 11 listopada 2012 r. B.L. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Wojewodę w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania za grunty zajęte pod drogę publiczną, tj. ul. [...] w K. Skarżący podniósł, że toczące się postępowanie dotyczące ustalenia i wypłaty odszkodowania za grunty zajęte pod drogę publiczną, tj. ul.[...] w K. trwa dłużej niż jest to konieczne dla wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Podniesiono, że przepisy nie wskazują konkretnych terminów, po przekroczeniu których dochodzi do przewlekłości, jednak prowadzenie postępowania 10 lat przekracza granice rozsądku. Skarżący wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie biorą udział dwie grupy uczestników: dawni właściciele gruntów, którymi władali przed 31 grudnia 1998 r. i spełniali wymogi ustawy reformującej administrację publiczną oraz osoby, które nabyły grunty zajęte pod drogę publiczną po 1 stycznia 1999 r., a więc nie spełniające wymogów powołanej ustawy. Działania administracji w omawianej sprawie, w wyniku połączenia obu grup uczestników powodują, w ocenie skarżącego, chaos prawny, naruszając interes prawny tych uczestników postępowania administracyjnego, którzy spełniają wymogi formalno-prawne dla uzyskania należnego odszkodowania. Podniesiono, że pozostali uczestnicy wykazują odmienny interes prawny w staraniach o odszkodowanie, a to uzyskanie nieruchomości w wyniku transakcji nabycia gruntów zajętych już poprzednio pod drogę publiczną. W ocenie skarżącego wyłączenie spraw tych osób do odrębnego rozpatrzenia radykalnie przyspieszyłoby załatwienie sprawy. Skarżący wniósł o wydzielenie do odrębnego postępowania administracyjnego osób nieuprawnionych do odszkodowania na drodze postępowania administracyjnego i wypłacenie należnego odszkodowania dawnym właścicielom gruntów zajętych pod drogę publiczną. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej odrzucenie. Wojewoda podniósł, że skarżący nie wyczerpał środków zaskarżenia przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego, gdyż nie poprzedził jej stosownym wezwaniem, co uzasadnia wniosek o jej odrzucenie. Ponadto podniesiono, że przedmiotowa sprawa została zakończona ostateczną decyzją Wojewody z dnia [...] lipca 2012 r. Nr: [...]. Natomiast w związku z wniesieniem skargi przez C. i K. W. na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie (sygn. II SA/Kr 1214/12) sprawa nadal pozostaje w toku. Postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2012 r. wstrzymano z urzędu jej wykonanie na podstawie art. 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W piśmie z dnia 28 grudnia 2012 r. skarżący wyjaśnił, że w dniu 4 listopada 2008 r. składał zażalenie do Ministra Infrastruktury dotyczące przewlekłego załatwiania sprawy. Minister w postanowieniu z dnia 13 stycznia 2009 r. pouczył skarżącego o prawie złożenia skargi na bezczynność Wojewody do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269)), a kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w zakresie wydawania przez nie decyzji administracyjnych, postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty, postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, a także podejmowania innych niż wskazane wyżej aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Wiążącym Sąd przedmiotem zaskarżenia jest przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Zgodnie z brzmieniem art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Takim innym środkiem zaskarżenia w przypadku bezczynności lub przewlekłości jest – zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a. zażalenie na przewlekłe prowadzenie postępowania do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Zarówno z akt niniejszej sprawy, akt administracyjnych dołączonych do akt sądowych o sygn. akt: II SA/Kr 1214/12 (w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] lipca 2012 r., znak:[...] ), jak i wyjaśnień skarżącego zawartych w piśmie z dnia 28 grudnia 2012 r. wynika, że nie składał on zażalenia na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę . Charakteru takiego nie ma zwłaszcza złożone w 2008 r. zażalenie na bezczynność Wojewody w sprawie odwołania od decyzji Starosty K. z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...] Skarżący nie przedłożył powyższego zażalenia, jednakże taki właśnie przedmiot tego zażalenia wynika z postanowienia Ministra Infrastruktury z dnia 13 stycznia 2009 r. o uznaniu powyższego zażalenia za nieuzasadnione. Należy podkreślić, że odrębna od bezczynności organu kategoria przewlekłego prowadzenia postępowania została wprowadzona do porządku prawnego ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r., Nr 6, poz. 18), co oznacza, że zażalenie skarżącego złożone w 2008 r. nie może mieć charakteru zażalenia na przewlekłe prowadzenie postępowania. Dodać też należy, że w orzecznictwie kształtuje się zasadny - w ocenie Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę - pogląd, zgodnie z którym nie należy utożsamiać pojęcia "przewlekłego prowadzenia postępowania" z pojęciem "bezczynności". Przewlekłość w prowadzeniu postępowania wystąpi zatem wówczas, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, nie pozostając jednocześnie w bezczynności, a podejmowane przez ten organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 k.p.a. ustanawiającego zasadę szybkości postępowania, względnie mają charakter czynności pozornych, nie istotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Przewlekłość postępowania odmiennie od bezczynności organu w sprawie, względnie od niewykonania wyroku sądu uwzględniającego skargę na bezczynność, jest zatem pojęciem względnym, albowiem przewlekłość postępowania zachodzi, gdy zwłoka w rozpoznaniu sprawy przez organ jest nadmierna (rażąca) i nie znajduje uzasadnienia w obiektywnych okolicznościach sprawy (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 7 marca 2012 r., II SAB/Łd 2/12, LEX nr 1139147, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 17 kwietnia 2012 r., II SAB/Bk 15/12, LEX nr 1145969). Treść skargi wskazuje, że skarżący kwestionuje właśnie nieefektywność działań organu, a zatem jest to skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania, jak zresztą również literalnie zatytułował ją skarżący. Skoro skarżący nie zrealizował przed wniesieniem skargi do Sądu wyżej wskazanego ustawowego wymogu wniesienia skargi, to tym samym nie zostały wyczerpane przez skarżącego środki zaskarżenia, co powoduje, że skarga z tej przyczyny podlega odrzuceniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli jej wniesienie jest niedopuszczalne z innych przyczyn niż określone w art. 58 § 1 pkt 1- 5 cytowanej ustawy. O zwrocie uiszczonego wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym Sąd zwraca stronie uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego.