II SAB/Kr 204/25

Kraków, dnia 10 października 2025r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w następującym składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa po rozpoznaniu w dniu 10 października 2025r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B.T. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Myślenicach postanawia: 1) odrzucić skargę; 2) zwrócić skarżącej uiszczony wpis w kwocie 100 zł (sto złotych). Skarżąca złożyła do sądu administracyjnego skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Myślenicach w zakresie obowiązku niepieniężnego polegającego na niewykonaniu decyzji o nakazie rozbiórki. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skargę należało odrzucić. Zgodnie z treścią art. 6 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2022 r., poz. 479, dalej jako "u.p.e.a.") na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności, o których mowa w § 1, służy skarga podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku oraz organowi zainteresowanemu wykonaniem obowiązku. Postanowienie w sprawie skargi wydaje organ wyższego stopnia. Na postanowienie oddalające skargę przysługuje zażalenie. Powyższy przepis ustanawia specyficzny (szczególny) względem regulacji art. 37 k.p.a. środek prawny zapobiegania i zwalczania bezczynności wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym (por. postanowienie NSA z 16.11.2022r. sygn. III OSK 2628/21). Skarga na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych, o której mowa w art. 6 § 1a u.p.e.a. jest jedynym środkiem prawnym, który może być w takiej sytuacji wykorzystany przez osobę trzecią. Podmiotowi takiemu nie przysługuje skarga na bezczynność organu administracji w rozumieniu art. 37 § 1 k.p.a. (por. A.Skoczylas/W.Piątek w: Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz. red. R.Hauser/A.Skoczylas, wyd. 9 Warszawa 2018 s.57). Podmioty wymienione w art. 6 § 1a u.p.e.a. nie są stronami postępowania egzekucyjnego i na mocy wymienionego przepisu służy im wyłącznie uprawnienie do wniesienia skargi do organu wyższego stopnia i tylko w tym wąskim zakresie podmioty te uczestniczą w postępowaniu obejmującym bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności zmierzających do wyegzekwowania od zobowiązanego nałożonego tytułem wykonawczym obowiązku. Z uregulowania tego nie można wyprowadzić tezy, że podmioty zainteresowane przeprowadzeniem egzekucji, w tym te, które brały udział w postępowaniu zakończonym decyzją nakładającą obowiązek mają przymiot strony w postępowaniu egzekucyjnym. Podmioty te nie mają legitymacji do uczestniczenia w postępowaniu egzekucyjnym i zaskarżania wydawanych w nim postanowień, a ich uprawnienia są ograniczone treścią art. 6 § 1a u.p.e.a., co ogranicza również możliwości składania skarg do sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 3 i 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. Nr 270.) zwanej dalej p.p.s.a. skarga na bezczynność organu egzekucyjnego (wierzyciela) może dotyczyć pozostawania przez organ egzekucyjny w bezczynności w wydawaniu postanowień, na które służą zażalenia, a zatem podmiotom wymienionym w art. 6 § 1a u.p.e.a. może służyć skarga na bezczynność w przypadku nierozpoznania ich skargi przez organ wyższego stopnia bądź nierozpoznanie zażalenia na wydane postanowienie odmawiające uwzględnienie skargi (por. wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 2014 r. sygn. akt II OSK 1018/14). Podobny wniosek dotyczy skargi na przewlekłość postępowania, uregulowanej obecnie, tj. po drugiej nowelizacji z 2019 r., w art. 54a u.p.e.a. (a uprzednio w art. 54 § 2 i § 5 u.p.e.a.). Zatem skarżącej przysługuje prawo złożenia skargi do właściwego organu wyższego stopnia w stosunku do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Myślenicach. Dopiero na postanowienie tego organu wydane w wyniku rozpoznania skargi na bezczynność i po wyczerpaniu trybu zażaleniowego, przysługuje skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Podmioty wymienione w art. 6 § 1a u.p.e.a. mogą wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego jedynie na bezczynność organu wyższego stopnia polegającą na niewydaniu postanowienia, o jakim mowa w tym przepisie bądź polegającą na nierozpoznaniu zażalenia na postanowienie odmawiające uwzględnienia skargi. Natomiast brak jest możliwości złożenia skargi na bezczynność wierzyciela w przypadku niepodejmowania przez niego czynności egzekucyjnych. Zatem złożona przez skarżącą do sądu administracyjnego skarga na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Myślenicach w zakresie obowiązków niepieniężnych polegające na niewykonaniu decyzji o nakazie rozbiórki, jest niedopuszczalna i winna być odrzucona w oparciu o art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego. Wobec odrzucenia skargi należało stosownie do art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zwrócić skarżącej całość uiszczonego wpisu.