II SAB/Kr 266/14

WyrokWSA w Krakowie2014-09-29

Skład orzekający: Anna Szkodzińska, Waldemar Michaldo, Iwona Niżnik-Dobosz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorstwo energetyczne wykonujące zadania publiczne jest zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej na wniosek, a jeśli tak, to czy jego odmowa udostępnienia dokumentacji dotyczącej budowy i eksploatacji infrastruktury przesyłowej, powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy, jest uzasadniona?
Ratio decidendi
Przedsiębiorstwo energetyczne wykonujące zadania publiczne, takie jak dystrybucja energii elektrycznej, jest zobowiązane do udostępniania informacji publicznej. Odmowa udostępnienia informacji powołująca się na tajemnicę przedsiębiorcy wymaga wykazania przez przedsiębiorstwo, że informacje te posiadają wartość gospodarczą, zostały podjęte działania w celu zachowania ich poufności i ich ujawnienie mogłoby narazić przedsiębiorcę na szkodę. W przypadku braku takiego wykazania, bezczynność w udostępnieniu informacji stanowi rażące naruszenie prawa.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o udostępnienie dokumentacji technicznej i prawnej dotyczącej lokalizacji i budowy urządzeń infrastruktury przesyłowej na jej nieruchomościach. Przedsiębiorstwo energetyczne odmówiło udostępnienia części dokumentów, twierdząc, że nie posiada ich lub że stanowią one informacje wrażliwe i nie podlegają udostępnieniu jako informacja publiczna. Skarżąca wniosła skargę na bezczynność przedsiębiorstwa. Sąd uznał, że przedsiębiorstwo jest zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej i że jego postawa stanowi rażące naruszenie prawa.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zobowiązał "T" S.A. w K. do wydania w terminie 14 dni aktu lub podjęcia czynności w przedmiocie udzielenia informacji publicznej, stwierdził, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, oraz zasądził od spółki na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie : WSA Waldemar Michaldo WSA Iwona Niżnik-Dobosz (spr.) Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2014 r. sprawy ze skargi I. B. na bezczynność "T" S.A. w K. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej I. zobowiązuje "T" S.A. w K. do wydania w terminie 14 dni aktu lub podjęcia czynności w przedmiocie udzielenia informacji publicznej na wniosek I. B. z dnia 24 lipca 2013 r.; II. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od "T" S.A. w K. na rzecz skarżącej I. B. kwotę 357 zł ( trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. I.B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność przedsiębiorstwa [....] S.A. z siedzibą w K. (dalej jako Spółka), polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej na jej wniosek z dnia 14 czerwca 2013 r. w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm., dalej w skrócie u.d.i.p.) przy jednoczesnym niewydaniu rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej zgodnie z art. 17 ust. 1 u.d.i.p. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny: Pismem z dnia 24 lipca 2013 r. skarżąca wezwała [....] S.A. w K. do udostępnienia informacji publicznej poprzez przesłanie kserokopii dokumentacji technicznej i prawnej stanowiącej podstawę lokalizacji i budowy urządzeń infrastruktury przesyłowej posadowionych na działkach stanowiących jej własność na prawach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej, w szczególności ewentualnych decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy oraz innych dokumentów techniczno-prawnych. W piśmie z dnia 27 sierpnia 2013 r. Spółka poinformowała, że na obecnym etapie sprawy nie znajduje uzasadnienia do przedstawienia żądanej dokumentacji. Pismem z dnia 13 listopada 2013 r. skarżąca ponowiła wniosek o udzielenie informacji publicznej w zakresie określonym w pierwotnym wniosku. W odpowiedzi na powyższe, Spółka w piśmie z dnia 17 grudnia 2013 r. poinformowała, że nie posiada dokumentów stanowiących podstawę lokalizacji urządzeń elektroenergetycznych posadowionych na przedmiotowych nieruchomościach, natomiast w odniesieniu do dokumentacji eksploatacji elementów sieci dystrybucyjnej wezwała o sprecyzowanie, jakie dokumenty są przedmiotem wniosku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 lipca 2014 r. skarżąca podniosła zarzut bezczynności [....] S.A. Uzasadniając wniesioną skargę, skarżąca wskazała na obowiązek stosowania przez skarżoną spółkę, zajmującą się dystrybucją energii elektrycznej, przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jej zdaniem, argumentem jednoznacznie przemawiającym za słusznością takiego stanowiska jest brzmienie art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., który stanowi, iż zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznej, oprócz władz publicznych, są również inne podmioty wykonujące zadania publiczne (...). Skarżąca podniosła, że użycie przez ustawodawcę terminu "zadania publiczne" nie było przypadkowe i oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy publicznej i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Skarżąca wskazała, że wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli. Dystrybucja energii elektrycznej i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej są "zadaniami publicznymi". W świetle powyższych rozważań, żądanie udostępnienia decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych dotyczy "sprawy publicznej" i nakłada na przedsiębiorstwo obowiązek udzielenia informacji. W dalszej kolejności skarżąca odniosła się do kwestii dopuszczalności niniejszej skargi w świetle art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako P.p.s.a.), wskazując, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2006 r. sygn. akt l OSK 601/05) bezczynność zobowiązanego w przedmiocie udzielenie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. W ocenie skarżącej, doszło do faktycznego ograniczenia przez Spółkę prawa do uzyskania informacji, bowiem warunkiem jego wykonania, narzuconym przez Spółkę, jest posiadanie wiedzy o zasobach archiwalnych Spółki. W odpowiedzi na skargę [....] S.A. w K. wniosła o oddalenie skargi. W uzasadnieniu wskazała, że udzieliła skarżącej informacji, iż w jej dokumentacji nie zachowały się decyzje administracyjne dotyczące wybudowania i posadowienia przedmiotowej linii. Ponadto, dokumenty wewnętrzne spółki dotyczące eksploatacji przedmiotowych urządzeń nie stanowią informacji publicznej, a zatem nie mogą podlegać ujawnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W szczególności, w myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej P.p.s.a.), kontrola sądu obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność: 1) organów w zakresie wydawania przez nie decyzji administracyjnych, 2) postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty, 3) postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie, 4) innych niż wskazane wyżej aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz 4a) pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach. Sprawa przedmiotowej bezczynności w zakresie udzielania informacji publicznej podlega kontroli sądu administracyjnego, gdyż udzielanie informacji publicznej stanowi akt lub odpowiednio czynność z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Na wstępie skład rozpoznający sprawę ustalił, że spełnione zostały warunki formalne do wystąpienia ze skargą na bezczynność, gdyż nie musi ona być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r., l OSK 601/05). W ocenie Sądu, skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu w przedmiocie dostępu do informacji publicznej nie wymaga poprzedzenia jej środkiem zaskarżenia wskazanym w art. 52 P.p.s.a., ponieważ - zgodnie z treścią art. 16 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej. W związku z tym przepisy K.p.a. nie mają zastosowania w zakresie pozostałych czynności podejmowanych przez organ na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, w tym do czynności materialno-technicznych w rozumieniu przepisu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy P.p.s.a. Co prawda, art. 52 § 3 P.p.s.a. jasno stanowi, że warunkiem dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § pkt 4 P.p.s.a. jest wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa - to jednak należy zauważyć, że pojęcie "bezczynności" nie wchodzi w zakres pojęcia ""akty lub czynności". Z kolei ustawa o dostępie do informacji publicznej nie wskazuje dodatkowych środków prawnych przeciwko czynnościom podejmowanym w ramach jej realizacji (za wyjątkiem art. 16 ust.1 i 2). W konsekwencji powyższych ustaleń należy przyjąć, że skarga na bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej jest dopuszczalna bez wzywania właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa i ponadto nie są wiążące również żadne terminy do jej skutecznego wniesienia do sądu administracyjnego. Jest bezsprzeczne, że w kontrolowanej sprawie skarżąca I.B. , działając przez pełnomocnika, wezwała [....] S.A. z siedzibą w K. pismem z dnia 24 lipca 2013 r do udostępnienia informacji publicznej poprzez przesłanie kserokopii dokumentacji technicznej i prawnej stanowiącej podstawę lokalizacji i budowy urządzeń infrastruktury przesyłowej posadowionych na działkach stanowiących jej własność na prawach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej, w szczególności ewentualnych decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy oraz innych dokumentów techniczno-prawnych. Zasadniczym i pierwszym problemem prawnym w kontrolowanej sprawie, który wymaga rozwiązania, jest ustalenie, czy przedsiębiorstwo energetyczne [....] S.A. z siedzibą w K. jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej, o jakim mowa w treści art. 4 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm., dalej jako u.d.i.p.) Zgodnie z w/w przepisem art. 4 ust. 1 u.d.i.p., "1. Obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. 2. Obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są organizacje związkowe i pracodawców reprezentatywne, w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego (Dz. U. Nr 100, poz. 1080, z późn. zm.), oraz partie polityczne. 3. Obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji". Lektura w/w przepisu art. 4 ust. 1 u.d.i.p. wskazuje, że obowiązek udostępnienia informacji publicznej nałożony został na "władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne". Wynika stąd, że ustawodawca wyodrębnia podmioty zobowiązane do udzielania informacji publicznej według dwóch kryteriów. Pierwsze kryterium ma charakter ustrojowo-organizacyjny i dotyczy każdego, kto podmiotowo stanowi władzę publiczną lub sprawowanie władzy publicznej stanowi przedmiot jego działania. Drugie kryterium posiada charakter funkcjonalny i w związku z tym sama funkcja wykonywania zadań publicznych kwalifikuje dany podmiot prawa do obowiązku udzielania informacji publicznej. Przy takiej wykładni prawa istotne jest zatem znaczenie pojęcia zadań publicznych. Zadania publiczne są to przedsięwzięcia określone ustawą, które służą ogółowi, dobru ogółu, z zasady efekty ich realizacji są dostępne publicznie, i z uwagi na swoje znaczenie dla ogółu są realizowane w sposób ciągły. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela w całości pogląd wyrażony w wyrokach: NSA z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt l OSK 851/10, WSA w Krakowie z dnia 15 stycznia 2013 r., sygn. akt SAB 184/12 i WSA w Krakowie z dnia 27 lutego 2013 r., sygn. akt II SAB/Kr 5/13, że termin "zadania publiczne" jest pojęciem szerszym od terminu "zadań władzy publicznej" (art. 61 Konstytucji RP). Pojęcia te różnią się przede wszystkim zakresem podmiotowym, bowiem zadania władzy publicznej mogą być realizowane przez organy tej władzy lub podmioty, którym zadania te zostały powierzone w oparciu o konkretne i wyrażone unormowania ustawowe. Pojęcie "zadanie publiczne" użyte w art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej zamiast pojęcia "zadanie władzy publicznej" użytego w art. 61 Konstytucji RP ignoruje element podmiotowy i oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych oznacza bowiem realizację podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli. Obowiązki operatora systemu dystrybucyjnego wymienia art. 9c ust. 3 Prawa energetycznego. Mając powyższe na uwadze należy uznać, że działalność przedsiębiorstwa energetycznego w tym zakresie dotyczy spraw publicznych w rozumieniu cyt. art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistnianie dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji RP, stanowi "zadania publiczne" i jedynie działalność przedsiębiorstwa energetycznego niemieszcząca się w katalogu wymienionym w art. 9c ust. 3 Prawa energetycznego, jeżeli dotyczy "sprawy publicznej", nakłada na przedsiębiorstwo obowiązek udzielenia informacji dotyczącej tej sprawy. O obowiązku udostępniania przez przedsiębiorstwa energetyczne żądanej informacji decyduje zatem to, czy dotyczy ona "sprawy publicznej" w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W takim stanie prawnym, zdaniem składu rozpoznającego, należy uznać, że [....] S.A. w K. należy do podmiotów, na których ciążył obowiązek rozpoznania wniosku skarżącej z dnia 24 lipca 2013 r., dotyczącego udzielenia informacji publicznej - przy czym, co trzeba podkreślić, skład rozpoznający sprawę nie przesądza w sprawie ze skargi na bezczynność, w jaki sposób powinien być załatwiony przedmiotowy wniosek. Z bezczynnością podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej mamy do czynienia, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność wskazująca na powody, dla których określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności czy bezczynność została spowodowana "zawinioną lub też niezawinioną opieszałością podmiotu", czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana, przy czym w postępowaniu sądowoadministracyjnym spowodowanym wniesieniem skargi na bezczynność możliwe są różne rozstrzygnięcia. Uwzględnienie skargi na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4 u.d.i.p. - przy jej zasadności, prowadzi w myśl art. 149 § 1 P.p.s.a. do zobowiązania podmiotu do wydania w określonym terminie aktu lub - w innych przypadkach- do dokonania czynności lub stwierdzenia, albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. W wyroku uwzględniającym skargę na bezczynność sąd nie może jednak określić, w jaki sposób powinna być rozpoznana sprawa, w której dany podmiot pozostaje w bezczynności, nie może bowiem nakazywać temu podmiotowi wydania decyzji, postanowienia lub podjęcia czynności określonej treści. Drugim problemem prawnym do rozstrzygnięcia jest kwestia, czy informacje, o które wnosiła skarżąca, stanowią informacje publiczne w rozumieniu norm u.d.i.p. Należy podkreślić, że zgodnie z art. 61 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej prawo do uzyskiwania informacji obejmuje również dostęp do dokumentów. Zgodnie z art. 61 ust. 3 ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w odrębnych ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. Zgodnie natomiast z art. 61 ust. 4 Konstytucji, udzielanie informacji, o których mowa w tym artykule, określają ustawy i realizację powyższego przepisu stanowi właśnie ustawa o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z art. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie, jednak przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 listopada 2004 r., sygn. akt II SAB/Wa 166/04). Jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 31 sierpnia 2005 r., sygn. akt II SAB/Wa 1009/05). Informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do podmiotu wykonującego zadania publiczne. Informacją publiczną będą nie tylko dokumenty bezpośrednio zredagowane i technicznie wytworzone przez taki podmiot, ale przymiot taki będą posiadać także te, których podmiot zobowiązany używa do zrealizowania powierzonych prawem zadań. Informacją publiczną są zatem zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych, jak i tych, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części ich dotyczą), nawet gdy nie pochodzą wprost od nich (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 15 stycznia 2013 r., sygn. akt II SAB/Kr 184/12). Należy podkreślić, że jeśli w momencie otrzymania wniosku podmiot zobowiązany jest w posiadaniu informacji publicznej i nie zachodzą okoliczności odmowy udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 omawianej ustawy - o czym stanowi art. 16 ust. 1 u.d.i.p. - wówczas zobligowany jest do jej udostępnienia w formie czynności materialno-technicznej, w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, jeśli umożliwiają to środki techniczne, którymi dysponuje (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Przez pojęcie "sposób udostępnienia informacji wskazany we wniosku" należy w istocie rozumieć formę, w jakiej wnioskodawca domaga się utrwalenia informacji. Formy te zostały alternatywnie przewidziane w art. 12 ust. 2 u.d.i.p., który stanowi, że podmiot udostępniający informację publiczną jest obowiązany zapewnić możliwość kopiowania informacji publicznej albo jej wydruk lub przesłania informacji publicznej, albo przeniesienia jej na odpowiedni, powszechnie stosowany nośnik informacji. Oznacza to, że udostępniając informacje podmiot jest zobligowany do posłużenia się jedną z tych form. W razie niemożliwości udostępnienia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem, na zasadzie art. 14 ust. 2 u.d.i.p., podmiot powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się, co następuje w formie decyzji, do której stosuje się przepisy K.p.a. (art. 16 ust. 1 ustawy). W tej samej formie podmiot dysponujący informacją publiczną może również odmówić udostępnienia informacji z uwagi na przesłanki ograniczające jej dostępność (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 24 stycznia 2012 r., sygn. akt II SA/Op 68/11). Skład rozpoznający sprawę w pełni aprobuje poglądy orzecznictwa sądowoadministracyjnego, wskazujące, że dokumentacja związana z szeroko rozumianymi procesami inwestycyjnymi (w tym decyzje administracyjne, operaty szacunkowe i inne dokumenty) są dokumentami, do których dostęp gwarantuje ustawa o dostępie do informacji publicznej, jeżeli znajdują się one w posiadaniu organu, do którego kierowany jest wniosek o taką informację (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 15 stycznia 2013 r., sygn. akt II SAB/Kr 184/12, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 29 maja 2008 r., sygn. akt IV SA/Po 545/07, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 19 grudnia 2007 r., sygn. akt IV SA/Po 652/07, wyrok WSA w Krakowie z dnia 27 lutego 2013 r., sygn. akt II SAB/Kr 5/13). Z art. 10 u.d.i.p. wynika, że informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek w formie ustnej lub pisemnej bez pisemnego wniosku. Zgodnie z art. 17 ust. 1 i ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio, a wnioskodawca może wystąpić do takiego podmiotu o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. ustawy odmowa udostępnienia informacji publicznej przez organ władzy publicznej następuje w drodze decyzji. Na samym początku Sąd zwraca uwagę, że podmiot do którego skarżąca I.B. skierowała się z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej spowodował poprzez działania natury wewnętrznej (przekazanie wniosku), że na ten wniosek z dnia 24 lipca 2014 r. zaczął odpowiadać pełnomocnikowi skarżącej [....] S. A. Oddział w L. W związku z tym należy przyjąć, że działania Oddziału S.A. w L. można zarachować na rzecz [....] S.A. z siedzibą w K. , gdyż to do niego skarżąca zwróciła się z pierwszym wnioskiem w sprawie i jego bezczynność jest przez I.B. zaskarżona. W ocenie Sądu, wniosek I.B. i J.B. został przez Spółkę częściowo rozpoznany pismem z dnia 17 grudnia 2013 r. na zasadach przewidzianych w ustawie o dostępie do informacji publicznej - przez końcowe powiadomienie, iż Spółka nie jest w posiadaniu dokumentów stanowiących podstawę lokalizacji urządzeń elektroenergetycznych, posadowionych na nieruchomościach klientów Kancelarii Radcowskiej [....] , w domyśle, I.B. i J.B. . Spółka w piśmie z dnia 17 grudnia 2013 r. wyraźnie stwierdziła, że nie jest w stanie przedłożyć wnioskującym kserokopii pozwoleń i decyzji administracyjnych związanych z ich posadowieniem ponieważ nie zachowały się w dokumentacji Spółki, w tym konkretnie [....] S.A. Oddział w L. Tę wypowiedź Spółki można, zdaniem Sądu, zakwalifikować jako wypowiedź wyraźnie stwierdzającą, że Spółka nie posiada dokumentów stanowiących podstawę lokalizacji urządzeń elektroenergetycznych posadowionych na nieruchomościach I.B. i J.B. W sprawie nie było zatem podstaw do podejmowania w trybie procesowym decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, skoro Spółka jej nie posiadała. Wydanie takiej decyzji jest możliwe wyłącznie w przypadku, w którym istnieją merytoryczne przesłanki, oparte na materialnoprawnych przepisach u.d.i.p., do nieudzielenia informacji publicznej, która pozostaje faktycznie w dyspozycji organu bądź podmiotu niebędącego organem władzy publicznej. W inny jednak sposób, nie do zaaprobowania jako zgodny z prawem, Spółka ustosunkowała się do prośby przekazania dokumentacji eksploatowania elementów sieci dystrybucyjnej posadowionych na rozpatrywanych nieruchomościach. Z jednej strony Spółka podniosła, aby wnioskujący I.B. i J.B. wskazali jakich dokumentów oczekują. Z drugiej strony padło generalne oświadczenie Spółki, że w większości wskazane przez wnioskujących dokumenty nie są informacją publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Spółka jest zdania, że dokumenty dotyczące eksploatacji, informacji i danych o sieci dystrybucyjnej jako takie stanowią informacje sensytywne i podlegają ochronie. Z pisma adresowanego przez [....] S.A. Oddział w L. z dnia 27 sierpnia 2013 r. do pełnomocnika skarżącej pośrednio, ale wyraźnie zdaniem Sądu wynika, że Spółka dysponuje w pewnym nieokreślonym zakresie dokumentacją formalnoprawną dotyczącą budowy oraz eksploatacji elementów sieci dystrybucyjnej posadowionej na rozpatrywanych nieruchomościach, gdyż powiadamia pełnomocnika skarżącej następująco "informujemy że na obecnym etapie sprawy nie znajdujemy uzasadnienia do ich przedstawienia". Z kolei w piśmie z dnia 17 grudnia 2013 r. adresowanym do pełnomocnika skarżącej, [....] S.A. Oddział w L. formułuje następująca wypowiedź: "Odnosząc się do Państwa prośby przekazania Państwu dokumentacji eksploatacji elementów sieci dystrybucyjnej posadowionych na rozpatrywanych nieruchomościach wnosimy o sprecyzowanie (uszczegółowienie jakich dokumentów Państwo oczekujecie. Bowiem w większości wypadków wskazane przez Państwa dokumenty nie są informacją publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Co więcej dokumenty dotyczące eksploatacji, informacje i dane o sieci dystrybucyjnej jako takie stanowią informacje sensytywne i podlegają ochronie". Z zestawienia treści wyżej zacytowanych pism [....] S.A. Oddział w L. jasno wynika, że Spółka jest w posiadaniu w pewnym zakresie dokumentacji eksploatacji elementów sieci dystrybucyjnej posadowionych na rozpatrywanych nieruchomościach, ale jest zarazem zdania, że te dokumenty po pierwsze nie są dokumentami spełniającymi atrybuty informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p., a po drugie w sposób bardzo ogólny Spółka stawia tezę, że te dokumenty, które dotyczą eksploatacji, informacji i danych o sieci dystrybucyjnej stanowią informacje sensytywne i podlegają ochronie. Powyższe stanowisko Spółki nie czyni zadość wymogom ustawy o dostępie do informacji publicznej. Po pierwsze, z tego co zostało powyżej przedstawione w zakresie pojęcia informacji publicznej w ujęciu przedmiotowym i podmiotowym wynika, że informacje dotyczące wykonywania zadań publicznych przez Spółkę stanowią informacje publiczne. Inną kwestią jest to, że dostęp do informacji publicznej może być ograniczony przez ochronę innej wartości, dobra, które stanowi prawem chronioną informację. Odpowiedź Spółki bazuje na takim stopniu abstrakcji i ogólności, że ani skarżąca , ani Sąd nie są w stanie zweryfikować, czy posiadane przez Spółkę informacje wyjątkowo, z jakiś określonych, konkretnych przyczyn, na zasadzie wyjątku od zasady nie są informacją publiczną, a nadto i to jest najistotniejsze - Spółka nie wykazała konkretnie jakie rodzaje posiadanych przez nią informacji, z jakich przyczyn i dlaczego, tzn. z powodu jakich kryteriów, podlegają ochronie jako tajemnica , i w związku z tym nie mogą być udostępnione. Zgodnie z art. 5 u.d.i.p. " 1. Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. 1a. (utracił moc) 2. Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. 3. Nie można, z zastrzeżeniem ust. 1 i 2, ograniczać dostępu do informacji o sprawach rozstrzyganych w postępowaniu przed organami państwa, w szczególności w postępowaniu administracyjnym, karnym lub cywilnym, ze względu na ochronę interesu strony, jeżeli postępowanie dotyczy władz publicznych lub innych podmiotów wykonujących zadania publiczne albo osób pełniących funkcje publiczne - w zakresie tych zadań lub funkcji. 4. Ograniczenia dostępu do informacji w sprawach, o których mowa w ust. 3, nie naruszają prawa do informacji o organizacji i pracy organów prowadzących postępowania, w szczególności o czasie, trybie i miejscu oraz kolejności rozpatrywania spraw". Mając na uwadze powyższą regulację Sąd stwierdza, że kierując się ograniczeniem dostępu do informacji publicznej z uwagi na tajemnicę prawem chronioną Spółka powinna rozważyć treść art. 16 u.d.i.p. Sąd jednocześnie zauważa, że w okolicznościach niniejszej sprawy brak jest podstaw do uznania, że powołana przez Spółkę w piśmie z dnia 17 grudnia 2013 r. przesłanka, jak można się tylko domyślać "tajemnicy przedsiębiorcy" zaistniała i wobec tego może stanowić podstawę do wydania decyzji odmownej. Skład rozpoznający sprawę w pełni podziela stanowisko WSA w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2014 r., sygn., akt. I SA/Wa 171/14, podnoszące, że " Wydając decyzję odmowną z powołaniem się na "tajemnice przedsiębiorcy" (art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej) należy uwzględnić, iż powołana ustawa, nie zawiera definicji tego pojęcia. Orzecznictwo sądowo administracyjne (vide: np. wyrok WSA w Lublinie z dnia 23 kwietnia 2013 r. sygn. akt II SAB/Lu 85/13) i doktryna stoi na stanowisku, że dokonując wykładni zawartego w art. 5 ust. 2 ustawy terminu "tajemnica przedsiębiorcy" należy posiłkowo odwołać się do rozumienia "tajemnicy przedsiębiorstwa" na gruncie ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zakazie nieuczciwej konkurencji (tekst jedn. z 2003 r. Dz. U. Nr 153, poz. 1503 ze zm.), zaś w doktrynie wskazuje się, że pojęcia te w istocie stanowią synonimy (M. Jaśkowska dostęp do informacji publicznej w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002 r. str. 78). Zgodnie z art. 11 ust. 4 powołanej ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r., przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Orzecznictwo, jak również doktryna, stoi na stanowisku, że gospodarujący informacją, przyjmujący zastrzeżenia przedsiębiorcy, powinien dokonać oceny zasadności wyłączenia jawności żądanej informacji. Na przedsiębiorcy ciąży obowiązek wykazania, że zastrzeżone przez niego informacje, są tego rodzaju, że wpisują się w definicję tajemnicy przedsiębiorstwa. Według wykładni Sądu Najwyższego w wyroku z dnia 28 lutego 2007 r., V CSK 444/06 tajemnicą przedsiębiorcy "są nieujawnione wiadomości, informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne lub inne posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Fakt, że informacje dotyczące poszczególnych elementów urządzenia są jawne nie decyduje o odebraniu zespołowi wiadomości o produkcie przymiotu poufności". Mariusz Jabłoński w opracowaniu – Udostępnienie informacji publicznej w formie wglądu do dokumentów, PRESSCOM Spółka z o.o. Wrocław 2013 str. 131 wskazał, iż: "możliwość ograniczenia prawa na podstawie tajemnicy przedsiębiorcy wchodzi w grę, gdy spełnione są przesłanki: 1) brak wcześniejszego upublicznienia określonych informacji znajdujących się w dokumentacji wniesionej przez przedsiębiorcę; 2) uprawdopodobnienie, że informacje te mają ze względu na swój charakter, sposób zastosowania itp. szczególną wartość gospodarczą, co w konsekwencji ich ujawnienia mogłoby narazić takiego przedsiębiorcę na szkodę; 3) podjęcie przez przedsiębiorcę niezbędnych działań w celu zachowania poufności takich informacji (treść dokumentacji) – powinny one nastąpić w momencie składania odpowiednich dokumentów; ich brak dyskwalifikuje możliwość ograniczenia dostępu do tego typu dokumentów ze względu na tego rodzaju przesłankę, w szczególności gdy zastrzeżenie tajemnicy mogłoby nastąpić po wcześniejszym wpłynięciu wniosku o udostępnienie informacji". A zatem w sprawie Spółka powinna rozważyć wskazane przez Sąd okoliczności prawne i faktyczne związane z pojęciem tajemnicy przedsiębiorcy. Obok obszernie, uzasadnionego powyżej, stwierdzenia przez WSA w Krakowie, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. w pkt I sentencji wyroku, że są podstawy do zobowiązania organu/ [....] S. A. z siedzibą w K. do dokonania aktu lub czynności - Sąd jest zobowiązany do rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też nie. W tym miejscu WSA w Krakowie podziela pogląd, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, iż podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłość organu, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 lutego 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 536/12). Wskazuje się również, że w trybie powołanego art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd może tylko orzec o obowiązku wydania aktu w określonym terminie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu tego rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach skarżącego. Przepis art. 149 p.p.s.a. w aktualnym brzmieniu zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce oraz czy było to z rażącym naruszeniem prawa albo nie miało charakteru rażącego. Odnosząc powyższe ustalenia do kontrolowanej sprawy Sąd stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ustawodawca w treści art. 149 P.p.s.a. nie definiuje, na czym polega rażące naruszenie prawa, o jakim jest mowa we wskazanym przepisie, pozostawiając treść tego pojęcia wykładni sądu. Ustalając treść tego pojęcia na tle systemu prawa i okoliczności kontrolowanej sprawy, Sąd wziął pod uwagę, że Spółka udzieliła końcowej odpowiedzi na wniosek z dnia 24 lipca 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej dopiero pismem z dnia 17 grudnia 2014 r., a zatem po ponad pięciu miesiącach, podczas gdy przepisy u.d.i.p. przewidują znacznie krótsze terminy do podjęcia działań przez organy bądź podmioty zobowiązane do udzielenia informacji publicznej. Wobec powyższego, w ocenie Sądu, mając na uwadze ukształtowaną prawomocnymi wyrokami sądu administracyjnego i znaną z urzędu [....] S.A. z siedzibą w K. linię orzecznictwa sądów administracyjnych przedstawioną szczegółowo powyżej, a także negatywne skutki bezczynności [....] S.A. z siedzibą w K. w postaci naruszenia praw podmiotowych skarżących do załatwienia sprawy udostępnienia informacji publicznej w określonym ustawą trybie, formie i terminie - wypowiedział się, że przedmiotowa bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w pkt II sentencji wyroku. Sąd odstąpił od przewidzianej przepisem art. 149 § 2 P.p.s.a. możliwości wymierzenia Spółce grzywny. Regulacja ta ma charakter fakultatywny, zaś w ocenie Sądu, jej bezczynność nie miała takiego charakteru, który uzasadniałby zastosowanie tego środka dyscyplinująco-represyjnego. O kosztach orzeczono jak w punkcie III sentencji na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło