II SAB/Kr 28/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.W. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Powiat Grodzki w przedmiocie zakończenia postępowania w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego budynku nr [...] przy ul. [...] w K. postanawia umorzyć postępowanie sądowe. W dniu 2 stycznia 2012 r. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie za pośrednictwem Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki skarga J.W. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Powiat Grodzki w sprawie postępowania "[...]" w przedmiocie nieodpowiedniego stanu technicznego budynku nr [...] przy ul. [...] w K. wraz z wnioskiem o zwrot kosztów. Skarżąca podniosła, że organ od 2006 r. prowadzi postępowanie wyjaśniające celem ustalenia stanu faktycznego, gdyż cztery wydane w sprawie decyzje zostały uchylone bądź przez organ odwoławczy, bądź przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki wniósł o jej oddalenie. Organ przedstawił dotychczas dokonane czynności od momentu wpływu wniosku do dnia złożenia skargi. Wskazano, że postępowanie w sprawie toczyło się z urzędu przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki w związku z pismami J.W. z dnia 13 czerwca 2006 r. w sprawie stanu technicznego budynku przy ul. [...] w K. z wyłączeniem stanu technicznego przewodów wentylacyjnych, co do których było prowadzone osobne postępowanie. W dniu 16 marca 2007 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki wydał decyzję nr [...], znak: [...], którą odmówił wydania nakazu właścicielowi budynku przy [...] w K. : Związkowej Spółdzielni Mieszkaniowej z siedzibą przy [...] usunięcia nieprawidłowości dotyczących stanu technicznego przedmiotowego budynku, z wyłączeniem stanu technicznego przewodów kominowych. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. w dniu [...] grudnia 2008 r. wydał decyzję znak: [...], którą uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] marca 2007 r., znak: [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Po ponownym przeprowadzeniu postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki decyzją nr [...] znak: [...] umorzył postępowanie administracyjne w sprawie nieprawidłowego stanu technicznego budynku przy ul. [...] w K. Decyzją z dnia [...] maja 2011 r., znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Wskazano, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji powinien wziąć pod uwagę czy nie doszło do istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego w budynku przy ul. [...], ponownie określić krąg stron postępowania, uzupełnić posiadany materiał dowodowy oryginały lub potwierdzone za zgodność z oryginałem kopie aktualnych dokumentów dotyczących utrzymania obiektu budowlanego oraz odnieść się do zarzutów J.W. . Za pismem z dnia 11 lipca 2011 r., znak: [...] zawiadomiono strony postępowania, że ze względu na brak administracyjnych znak: [...] z uwagi na ich pozostawanie w Wojewódzkim Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w K. organ wyznacza nowy termin załatwienia sprawy tj. 60 dni od zwrotu akt. W dniu 29 lipca 2011 r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki wpłynęły akta sprawy znak: [...] . W dniu 7 września 2011 r. organ przeprowadził oględziny budynku przy ul. [...] w K. Postanowieniem z dnia [...] września 2011 r., znak: [...] organ zażądał od Związkowej Spółdzielni Mieszkaniowej przedłożenia ekspertyzy dotyczącej stanu technicznego budynku mieszkalno-usługowego położonego przy ul. [...] w K. , zwierającej odniesienie do rys i pęknięć występujących na ścianie lokalu usługowego i ścianie piwnicy, w terminie do dnia 30 grudnia 2011 r. Następnie pismem z dnia 23 września 2011 r., znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy tj. 60 dni od dnia dostarczenia żądanej ekspertyzy stanu technicznego oraz projektu architektoniczno-budowlanego wraz z aktami dotyczącymi zgłoszenia zakończenia budowy budynku przy ul. [...] w K. Pismem z dnia 11 stycznia 2012 r., znak: [...] Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki wezwał Związkową Spółdzielnię Mieszkaniowa w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania do przedłożenia żądanej postanowieniem z dnia 23 września 2011 r. ekspertyzy stanu technicznego oraz aktualnych protokołów badań i sprawdzeń z art. 62 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania. Pismem z dnia 26 stycznia 2012 r., znak: [...] PINB w K. - Powiat Grodzki zawiadomił strony postępowania o możliwości zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji rozstrzygającej sprawę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki wyjaśnił, że zawiadamiał strony postępowania o przesunięciu terminu sprawy w trybie art. 36 k.p.a., jak również w toku prowadzonego postępowania przeprowadził szereg czynności inspekcyjno-kontrolnych i dowodowych, w tym wydał postanowienie dowodowe w trybie art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, którym nałożył obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej na zarządcę budynku przy ul. [...] w K. niezbędnych przed wydaniem zawiadomienia z art. 10 k.p.a. i realizacji zasady ogólnej postępowania wyrażonej w art. 7 k.p.a. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki podniósł, że sprawa stanu technicznego budynku przy ul. [...] w K. , z wyłączeniem stanu technicznego przewodów wentylacyjnych, prowadzona pod znakiem [...] ma charakter szczególnie skomplikowany, co wyraża się w szczególnie zawiłych okolicznościach faktycznych oraz konieczności wszechstronnego uzupełnienia materiału dowodowego zgodnie ze wskazaniem organu nadzoru budowlanego wyższego stopnia. W piśmie z dnia 10 lutego 2012 r. J.W. ustosunkowała się do odpowiedzi na skargę wnosząc o ograniczenie zakresu skargi na bezczynność wyłącznie do bezczynności PINB w dokonaniu określonej czynności niezbędnej do wyjaśnienia stanu faktycznego, tj. w zakresie braku wystąpienia przez PINB do [...] Spółdzielni Mieszkaniowej z wezwaniem o przekazanie "zezwoleń organu nadzoru na wprowadzenie zmian do projektu stanowiącego element prawomocnej decyzji "pozwolenia na budowę". Następnie pismem z dnia 22 lutego 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. – Powiat Grodzki poinformował Sąd, że w dniu 17 lutego 2012 r. wydał decyzję nr [...], znak: [...], którą zakończył postępowanie w sprawie nieprawidłowego stanu technicznego budynku przy ul. [...] w K. (z wyłączeniem stanu technicznego przewodów kominowych, ponieważ w tej sprawie prowadzone były odrębne postępowania administracyjne zakończone stosowną decyzją). Tym samym organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji przestał pozostawać w bezczynności zarzucanej przez skarżącą J.W. . Do pisma załączono decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Powiat Grodzki z dnia [...] lutego 2012 r., znak: [...]. . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269)), a kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w zakresie wydawania przez nie decyzji administracyjnych, postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty, postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, a także podejmowania innych niż wskazane wyżej aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270). Podkreślić należy, że zgodnie z art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowym w sprawach na bezczynność organu administracji publicznej sąd rozpoznaje skargę z uwzględnieniem stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania orzeczenia. Kryterium ocennym zasadności skargi na bezczynność organu jest ustalenie, czy nakazanie organowi w trybie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270) wydania aktu administracyjnego lub podjęcia czynności będzie dopuszczalne, uzasadnione i celowe w świetle ewentualnych zmian stanu faktycznego i prawnego. Bezczynność organu administracji ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie, a tym samym nie wydaje rozstrzygnięcia kończącego postępowanie lub też innego aktu, albo nie podejmuje stosownej czynności. W dniu 17 lutego 2012 r., czyli już po wniesieniu przedmiotowej skargi na bezczynność, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. Powiat Grodzki wydał decyzję - znak: [...] w przedmiocie odmowy nałożenia na [...] Spółdzielnię Mieszkaniową z siedzibą w K. przy ul. [...] obowiązku usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego budynku przy ul. [...] w K. W tym momencie ustała bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Powiat Grodzki w przedmiotowej sprawie. Skoro w chwili rozpoznania skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. Powiat Grodzki nie pozostaje już w bezczynności, to postępowanie sądowe w sprawie bezczynności stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu. Sąd bowiem, skoro organ w bezczynności już nie pozostaje, nie może zastosować trybu przewidzianego w art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), tzn. nie może zobowiązać organu do wydania w zakreślonym terminie aktu administracyjnego lub dokonania czynności. Nie oznacza to, że Sąd wypowiada się w kwestii motywów decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Powiat Grodzki z dnia [...] lutego 2012 r., znak: [...]. Ocena legalności tej decyzji pozostaje poza granicami niniejszej sprawy. Stosownie do treści art. 161 § 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Określenie, że umorzenie postępowania ma miejsce wówczas, gdy postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe wskazuje zarazem, że ujawnienie istnienia przyczyny umorzenia postępowania dotyczy okresu od wniesienia skargi, aż do rozstrzygania sprawy przez sąd. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, w której wyżej wskazana przyczyna umorzenia postępowania nie istniała w chwili wniesienia przez J.W. skargi, ale powstała w trakcie postępowania, przed datą wydania w tej sprawie orzeczenia sądowego. Również w orzecznictwie sądowym przyjęto pogląd, że w przypadku skargi na zwłokę w załatwieniu sprawy, gdy sprawa została merytorycznie rozpoznana przez organ po wniesieniu skargi, ale przed jej rozpatrzeniem przez sąd, postępowanie sądowe podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe (tak: postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 9 grudnia 2004 r., sygn. akt II SAB/Gd 46/03, LEX nr 203323; postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 21 czerwca 2004 r., sygn. akt II SAB/Gd 153/02, LEX nr 220349, postanowienie WSA w Olsztynie z dnia 31 sierpnia 2006 r., sygn. akt I SAB/0l 3/06, LEX nr 237485, postanowienie NSA z dnia 7 września 2010 r., II OSK 1879/09, LEX nr 743340, postanowienie NSA z dnia 5 sierpnia 2010 r., I OSK 1173/10, LEX nr 737482). W tej sytuacji należało postępowanie sądowe umorzyć, zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270), wedle którego sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn niż określone w art. 161 § 1 pkt 1 i 2 cytowanej ustawy stało się bezprzedmiotowe (tak: postanowienie NSA w Warszawie z dnia 6 lipca 2006 r., I OSK 480/06, LEX nr 188512; postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 29 czerwca 2006 r., II SAB/Bk37/06, niepublikowane). Dodać należy, że nie ma dla niniejszego rozstrzygnięcia znaczenia okoliczność oświadczenia przez skarżącą w piśmie z dnia 10 lutego 2012 r., że ogranicza zakresu skargi na bezczynność wyłącznie do bezczynności PINB w dokonaniu określonej czynności niezbędnej do wyjaśnienia stanu faktycznego, tj. w zakresie braku wystąpienia przez PINB do Związkowej Spółdzielni Mieszkaniowej z wezwaniem o przekazanie "zezwoleń organu nadzoru na wprowadzenie zmian do projektu stanowiącego element prawomocnej decyzji "pozwolenia na budowę". Z treści skargi i pisma skarżącej wynika bowiem, że zwalcza ona bezczynność organu w zakresie załatwienia sprawy [...]" w przedmiocie nieodpowiedniego stanu technicznego budynku nr [...] przy ul.[...] w K. upatrując wadliwości tego postępowania przede wszystkim w braku wystąpienia organu o wskazane wyżej zezwolenie. Kwestionowanie poszczególnych czynności (lub ich braku) w postępowaniu administracyjnym, które kończy się decyzją administracyjną może mieć miejsce w postępowaniu ze skargi na bezczynność w wydaniu decyzji administracyjnej lub w postępowaniu ze skargi na decyzję, jeżeli już została ona w sprawie wydana. Z tego względu eksponowanie przez skarżącą tylko jednego elementu bezczynności w załatwieniu sprawy nie zmieniało zakresu i charakteru postępowania sądowoadministracyjnego zainicjowanego skargą złożoną przez skarżącą w dniu 2 stycznia 2012 r. Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej o zwrot kosztów sądowych. Zgodnie bowiem z art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarżącemu przysługuje od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw jedynie w sytuacji uwzględnienia skargi przez sąd. Umorzenie postępowania nie stanowi uwzględnienia skargi (przypadki uwzględnienia skargi wymienione zostały w art. 145-150 cyt. ustawy). Umorzenie postępowania w niniejszej sprawie nie nastąpiło również z przyczyny określonej w art. 54 § 3 ustawy (tj. w wyniku uwzględnienia skargi przez organ), ani w przypadku określonym w art. 118 § 2 (dotyczącym postępowania mediacyjnego), stąd zwrot kosztów nie był również możliwy na zasadzie art. 201 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.