II SAB/Kr 281/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator / spr. / Sędziowie: WSA Krystyna Daniel WSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2014 r. sprawy ze skargi S. P. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. do wydania aktu lub dokonania czynności w sprawie znak: [...] w terminie 30 dni; II. stwierdza, że bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. wymierza Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Z. grzywnę w wysokości 4000 / cztery tysiące/ złotych; IV. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. na rzecz skarżącego S. P. kwotę 357 / trzysta pięćdziesiąt siedem / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia 4 grudnia 2013 r. S. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z.. Skarżący wskazał, że po uchyleniu w dniu 30 listopada 2011 r. przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. decyzji PINB w Z. z dnia 27 czerwca 2011 r. i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organ ten do dnia wniesienia skargi nie podjął żadnych czynności w tej sprawie. W uzasadnieniu S. P. podał, że na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. złożone zostało zażalenie do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., który uznał zażalenie za słuszne i wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy do dnia 30 sierpnia 2013 r. Z powodu dalszego braku działań organu, skarżący zwrócił się pismem z dnia 28 października 2013 r. do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. o spowodowanie podjęcia przez PINB w Z. czynności administracyjnych w przedmiotowej sprawie lub przejęcie tej sprawy w całości do jej zakończenia. WINB w K. pismem z dnia 31 października 2013 r. poinformował, że przedmiotowe postępowanie wyczerpuje tok administracyjny środków zaskarżenia. Strona skarżąca zaznaczyła, że przewlekłość postępowania wpływa na zaostrzenie konfliktu między sąsiadami. Spór między sąsiadami, a dotyczący budowy przez K. D. budynku usługowo-mieszkalnego na działkach nr [...], [...] i [...], [...] w B., powstał w momencie grodzenia drogi dojazdowej na odcinku na którym wyłożona została kostka brukowa na istniejącym dywaniku asfaltowym i zakwestionowania dojazdu do domu skarżącego. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. wniósł o jej odrzucenie ewentualnie o oddalenie. Organ podał, że budynek objęty postępowaniem administracyjnym znak: [...] posiada decyzją z dnia 3 sierpnia 2010 r. udzielającą pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, natomiast inwestycja została zrealizowana w oparciu o decyzję Starosty [...] z dnia 2 lipca 2008 r. udzielającą pozwolenia na budowę budynku usługowo mieszkalnego wraz z infrastrukturą techniczną. Dnia 25 sierpnia 2014 r. miały zostać przeprowadzone czynności kontrolne dotyczące tego budynku, mające na celu sprawdzenie wykonania obowiązku nałożonego decyzją PINB z dnia 3 sierpnia 2010 r. W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. na aktualnym etapie postępowania nie ma możliwości wydania decyzji kończącej sprawę, gdyż w dalszym ciągu uzupełniane są dowody w sprawie, a aktualne działania organu mają na celu zapewnienie prawidłowości postępowania. W ocenie organu skargę S. P. należy uznać za całkowicie bezzasadną, gdyż rozpatrzenie przedmiotowej sprawy wymaga uzupełnienia postępowania dowodowego, dlatego dopiero po jego przeprowadzeniu możliwe będzie wydanie decyzji administracyjnej kończącej postępowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej powoływana jako P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę między innymi w zakresie orzekania w sprawach skarg na bezczynność. Przepis art. 149 § 1 P.p.s.a. stanowi, że sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Rozpoznając skargę S. P. Sąd uznał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. pozostawał w bezczynności dotyczącej rozpoznania sprawy znak: [...]. W pierwszej kolejności należy wskazać, że spełnione zostały warunki formalne do wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność. Dopuszczalność skargi na bezczynność (za wyjątkiem skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej) uwarunkowana jest zachowaniem trybu o którym mowa w art. 37 K.p.a. W myśl tego przepisu na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 K.p.a. lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Dopiero zatem po wyczerpaniu tego trybu strona może wnieść do sądu administracyjnego skargę na bezczynność organu lub na przewlekłe prowadzenie postępowania. Przy czym skarga taka jest dopuszczalna niezależnie od pozytywnego czy negatywnego stanowiska zajętego przez organ wyższego stopnia (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 2002 r., sygn. akt II SA/Gd 3920/01). W rozpoznawanej sprawie skarżący poprzedził wniesienie skargi do sądu, zażaleniem wniesionym na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. do organu wyższego stopnia, w tym przypadku Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K.. Wskazać należy, że celem skargi na bezczynność organu administracji jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. W doktrynie oraz orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że o bezczynności organu administracji możemy mówić wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadząc postępowanie, mimo istnienia ustawowego obowiązku nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, czy też nie podejmuje innej stosownej czynności. Przy badaniu zasadności skargi na bezczynność organu administracji nie ma znaczenia z jakich powodów określony akt, czy czynność nie została dokonana przez organ. Zgodnie z art. 12 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Z kolei w myśl art. 35 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić – stosownie do art. 35 § 3 K.p.a. – nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 K.p.a.). Obowiązek sygnalizowania stronom o niezałatwieniu sprawy w terminie ustawowym ciąży na organie administracji również wówczas, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy nastąpiła z przyczyn niezależnych od organu. Dlatego też, w przypadkach w których niemożliwe jest dotrzymanie terminów ustawowych, organ może skutecznie uchylić się od zarzutu bezczynności, gdy z akt wynika, że podejmuje czynności procesowe zmierzające do usunięcia przeszkody w załatwieniu sprawy i jednocześnie o każdym przypadku opóźnienia zawiadamia strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin jej załatwienia. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w niniejszej sprawie bez wątpienia pozostaje w bezczynności. Decyzją z dnia 27 czerwca 2011 r. nr 208/11 organ ten umorzył postępowanie administracyjne w sprawie niezgodności wykonania budynku usługowo mieszkalnego na działkach nr [...], [...], [...] w B. z warunkami pozwolenia na budowę. Od tej decyzji S. P. wniósł odwołanie wskazując, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 30 grudnia 2011 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Od tej pory, do dnia orzekania przez sąd Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. nie zdążył podjąć jakiejkolwiek decyzji. Ponadto wskazać należy, że organ wbrew regułom zawartym w kodeksie postępowania administracyjnego nie informował stron o przyczynie opóźnienia. Nie dość tego od dnia wniesienia przez S. P. skargi do organu do momentu przesłania jej przez ten organ do sądu minęło prawie dziewięć miesięcy. Podczas, gdy zgodnie z art. 54 § 2 P.p.s.a organ ma obowiązek przekazać skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Takie postępowanie organu bez wątpienia świadczy o nagminnym ignorowaniu ciążących na nim obowiązków, co nie może mieć miejsca w demokratycznym państwie prawa jakim jest Rzeczpospolita Polska. Z uwagi na upływ terminów przewidzianych przepisami art. 35 K.p.a. i fakt braku załatwienia sprawy w formie prawem przewidzianym, skargę należało uznać za uzasadnioną. Podkreślenia wymaga, że strona, niezależnie od stopnia zawiłości sprawy, ma prawo oczekiwać rozstrzygnięcia swojej sprawy w rozsądnym terminie. Dla zasadności skargi na bezczynność nie ma ponadto znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną albo też niezawinioną opieszałością organu (por. wyroki WSA w Warszawie z dnia 19 września 2013 roku, sygn. akt: I SAB/Wa 243/13 oraz z dnia 12 września 2013 roku, sygn. akt: I SAB/Wa 364/13, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym niemniej w niniejszej sprawie z nadesłanych przez organ akt administracyjnych nie wynika, aby od czasu uchylenia przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji z 27 czerwca 2011 r. i zwrotu akt administracyjnych tj. od 25 maja 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dokonał jakichkolwiek czynności zmierzających do zakończenia sprawy. Postawa ta w sposób rażący narusza wszelkie standardy rządzące postępowaniem administracyjnym i świadczy wręcz o arogancji władzy - organu administracji, który w znacznym okresie czasu nie podejmuje jakichkolwiek czynności do których jest powołany i zobligowany przepisami prawa. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na mocy art. 149 § 1 P.p.s.a. zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. do wydania aktu lub dokonania czynności w sprawie znak: [...] w terminie 30 dni, od dnia uprawomocnienia się wyroku (pkt I). Jednocześnie sąd stwierdził w pkt II wyroku, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jak mowa o tym wyżej organ w sposób oczywisty i niczym nieuzasadniony uchybił terminowi załatwienia sprawy administracyjnej wynikającym z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. O wymierzeniu organowi grzywny, adekwatnej do stopnia uchybień organu, w wysokości 4000 zł Sąd orzekł w oparciu o art. 149 § 2 P.p.s.a. (pkt III wyroku). O zwrocie kosztów postępowania orzeczono w pkt IV wyroku na podstawie art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.