II SAB/Kr 495/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 marca 2020 r. sprawy ze skargi P. C. na bezczynność Wójta Gminy C. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia [...] listopada 2019 r. I. zobowiązuje Wójta Gminy C. do wydania aktu lub dokonania czynności w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt organowi, II. stwierdza, że Wójt Gminy C. dopuścił się bezczynności, III. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, IV. zasądza od Wójta Gminy C. na rzecz P. C. 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Skarżący P. C. wniósł za pośrednictwem Wójta Gminy C. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę z 13 grudnia 2019 r. na bezczynność Wójta Gminy C. w przedmiocie nierozpoznania wniosku z 20 listopada 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej. Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 61 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP i art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (obecnie Dz.U. z 2019 r., poz. 1429), dalej: "u.d.i.p." i ustawą z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tj. Dz.U. z 2013 r., poz. 1235). Wniósł o zobowiązanie Wójta Gminy do wykonania wniosku o udostępnienie informacji publicznej oraz o zasądzenie od podmiotu zobowiązanego na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania wedle norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniósł, że 20 listopada 2019 r. złożył za pomocą platformy ePUAP wniosek o udzielenie informacji publicznej o udostępnienie treści decyzji Wójta Gminy C. z/s w M. w sprawie magazynowania odpadów w miejscu do tego nie przeznaczonym na działce nr ewid.[...] W dniu 5 grudnia 2019 r. skarżący otrzymał drogą elektroniczną pismo odmawiające udzielenia informacji. Urząd Gminy poinformował skarżącego, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej, a zgodnie z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Skarżący podniósł, że informacje, które są wynikiem postępowania o odpadach, są informacją społeczną, mieszkańcy powinni uzyskać informację, czy tego typu nasypy są wykonywane zgodnie z prawem i czy odpady te nie są niebezpieczne dla zdrowia i środowiska. Wnioski i opinie, jakie organ administracji publicznej wydaje w takich sprawach, powinny również być jawne. Urząd odmawiając informacji wzbudza podejrzenia, tym bardziej, że widoczne wcześniej odpady rozbiórkowe pochodzenia budowlanego zostały teraz przykryte warstwą czystej ziemi. Podniósł, że niektóre gminy publikują postępowania dotyczące magazynowania odpadów, a orzeczenia sądowe są ogólnie dostępne po anonimizacji. Skarżący przywołał szereg orzeczeń sądów administracyjnych na poparcie swojego stanowiska, wskazując m.in., że: - fakt, że określona informacja zawiera dane dotyczące prywatności osoby fizycznej nie oznacza, że traci charakter informacji publicznej, a jedynie prawo do jej uzyskania podlega stosownym ograniczeniom, - skuteczna jest ochrona prywatności już przez samo uczynienie nieczytelnymi danych odnoszących się do osoby fizycznej, czyli tzw. anonimizacja informacji, - decyzja administracyjna jako dokument urzędowy, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p., stanowi informację publiczną, zaś organ administracji publicznej jest zobowiązany do jej udostępnienia. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy wniósł o jej oddalenie, względnie umorzenie postępowania i odstąpienie od wymierzenia organowi grzywny oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ zakwestionował zupełność przedstawionego przez skarżącego stanu faktycznego sprawy, który pomija istotne z punktu widzenia procedury administracyjnej czynności dokonane przez organ, jak również fakt, iż do chwili wydania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. S. decyzji z 27 czerwca 2019 r. znak [...] skarżący był uznawany za stronę postępowania [...] i zostały mu doręczone wszystkie dokumenty, o które występował we wniosku o udostępnienie informacji publicznej z 20 listopada 2019 r. Następnie wnioskiem z 5 listopada 2019 r. (czyli już po wykluczeniu go jako strony postępowania) skarżący zwrócił się o wydanie kserokopii akt sprawy [...] i uzyskał odmowę postanowieniem z 29 listopada 2019 r. z uwagi właśnie na utratę statusu strony. Wniosek skarżącego z 20 listopada 2019 r. o udzielenie informacji publicznej dotyczy udostępnienia tych samych dokumentów, których udostępnienia odmówiono mu po utracie statusu strony, a które de facto już były w jego posiadaniu z uwagi na okoliczność, iż otrzymał je wszystkie w czasie, kiedy posiadał status strony w postępowaniu [...] Istotną jest okoliczność, że w wyniku ponownego rozpoznania sprawy [...] nie została wydana do chwili obecnej jeszcze żadna decyzja. Zdaniem organu z analizy akt sprawy znak [...] wynika, że sprawa dotyczy indywidualnej sprawy administracyjnej osoby fizycznej, w związku z czym nie podlega udostepnieniu w trybie i na zasadach u.d.i.p. Według organu skarżący kwestionuje w istocie sposób, a nie termin rozstrzygnięcia zawartego w postanowieniu Wójta Gminy z 29 listopada 2019 r. odmawiającego skarżącemu wydania kopii akt sprawy [...], na które skarżący nie złożył zażalenia. Organ podniósł, że podobne działania strony mogą zostać uznane za tzw. "nadużycie prawa", nastawione na nękanie podmiotu zobowiązanego, ewentualnie jako odwet za negatywne rozpoznanie wniosku strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W myśl art. 119 pkt 4 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a P.p.s.a.: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z art. 149 § 1a P.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei § 1b tego przepisu stanowi, że sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i pkt 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Na podstawie art. 149 § 2 sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Jednocześnie należy podkreślić, że dla oceny zasadności skargi na bezczynność kluczowy jest moment jej wniesienia. W sytuacji, gdy bezczynność istniała w tej dacie, lecz ustała po wniesieniu skargi, postępowanie sądowe podlega umorzeniu w zakresie zobowiązania do wydania aktu lub dokonania czynności przy jednoczesnym rozstrzygnięciu, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz ewentualnie o kwestiach wymienionych w art. 149 § 1b i § 2 P.p.s.a. Natomiast w sytuacji, gdy już w dacie wniesienia skargi bezczynność nie istniała, skargę należy oddalić. Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności. W sprawach dostępu do informacji publicznej zakres przedmiotowy wyznacza pojęcie informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.), zaś zakres podmiotowy - wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 tej ustawy). Rzeczą organu, do którego wpływa wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest załatwienie go w przepisany sposób, czyli udostępnienie informacji, jeśli ją wytworzył bądź jest w jej posiadaniu, albo odmowa lub umorzenie postępowania z przyczyn uregulowanych ustawą, albo wreszcie poinformowanie, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy. Prawo dostępu do informacji publicznej jest gwarantowane konstytucyjnie, jako podstawowe prawo obywateli. Konstytucja RP w art. 61 ust. 1 stanowi bowiem, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a ponadto o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Zgodnie z art. 61 ust. 3 Konstytucji RP ograniczenie powyższego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. Adresatami obowiązku udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne wymienione w przepisach art. 4 u.d.i.p. W rozumieniu powyższego przepisu podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej jest zatem w niniejszej sprawie Wójt Gminy, co jest między stronami bezsporne. Spornym natomiast jest, czy żądana przez skarżącego informacja jest informacją publiczną w rozumieniu u.d.i.p. Należy wskazać, że we wniosku o udzielenie informacji publicznej z 20 listopada 2019 r. skarżący zażądał udostępnienia "Decyzji wójta gminy C. w sprawie nasypu na działce nr ewid.[...] w miejscowości K.. Postępowanie z dnia 23.04.2019...znak; [...]". Nie budzi przy tym wątpliwości Sądu, na podstawie przesłanych przez organ akt sprawy, że skarżącemu chodzi o informacje dotyczące rozstrzygnięcia przez organ wszczętej z urzędu sprawy administracyjnej zainicjowanej skierowaną do Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w K. Delegatura w N. S., "petycją" skarżącego z 27 marca 2019 r., przekazaną Wójtowi Gminy przez WIOŚ według właściwości. O prowadzonym w tej sprawie postępowaniu Wójt zawiadomił bowiem wskazanego w petycji jako wykonawcę nasypu - A. B. oraz autora petycji P. C. zawiadomieniem z 23 kwietnia 2019 r. o toczącym się postępowaniu znak: [...] w sprawie podjęcia działań związanych z magazynowaniem odpadów na działce ewid. nr [...] w K. oraz o planowanej na 8 maja 2019 r. wizji lokalnej. We wspomnianej wyżej petycji skarżący zwracał uwagę na składowisko w miejscu do tego nieprzeznaczonym gruzu i odpadów budowlanych, być może z resztkami kleju, farb i chemii budowlanej, znajdującym się blisko szkoły, nad samym potokiem, na terenie niezabezpieczonym, oddzielonym od chodnika małym szlabanem, w sposób narażający dzieci wracające ze szkoły na niebezpieczeństwo wypadku. Należy zauważyć, że decyzją z 10 maja 2019 r. znak [...] Wójt Gminy C. umorzył postępowanie w sprawie magazynowania odpadów na działce nr [...] jako bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że w trakcie wizji lokalnej ustalono, że na przedmiotowej działce znajduje się nasyp o wysokości do 4 m ze żwiru i gruzu budowlanego. Teren opatrzony jest tabliczką "Teren prywatny wstęp wzbroniony", jest uporządkowany i brak jest odpadów niebezpiecznych. Decyzję Wójt skierował do skarżącego i A. B. i doręczył im jako stronom z pouczeniem o dopuszczalności odwołania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. S. decyzją z 27 czerwca 2019 r. znak [...], po rozpatrzeniu odwołania P. C., którego brak jest w aktach sprawy, uchyliło decyzję I instancji z 10 maja 2019 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu ww. decyzji Kolegium stwierdziło, że w odwołaniu skarżący zarzucił brak ustalenia przez Wójta właściciela gruntu, kodu odpadów, posiadanie zezwolenia przez nawożącego odpady oraz naruszeń prawa budowlanego i wodnego. Stwierdził, że posiada nieruchomość w sąsiedztwie nasypu. W dalszej części uzasadnienia Kolegium wskazało na przepisy ustawy o odpadach oraz wymogi dotyczące decyzji administracyjnej wynikające z art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie: Dz.U. z 2020 r., poz. 256), dalej "K.p.a.". Podkreśliło, że w sprawach tego typu postępowanie toczy się z urzędu, a nie na wniosek. Wnioskodawca nie ma automatycznie przymiotu strony. Jednak zgodnie z art. 26 ust. 2 ustawy o odpadach, stronami postępowania nie jest jedynie posiadacz odpadów, ale także strony w rozumieniu art. 28 K.p.a. legitymujące się interesem prawnym. Wbrew stanowisku prezentowanemu przez Wójta, Kolegium nie rozstrzygnęło, że skarżący nie ma interesu prawnego, a jedynie że organ I instancji tego nie wykazał. Wprost bowiem organ odwoławczy wskazał, że posiadanie działki w sąsiedztwie może uzasadniać istnienie interesu prawnego. Kolegium zwróciło też uwagę na brak załączenia do akt sprawy tytułu prawnego potwierdzającego własność dz. ew. nr [...], jak również tytułu do nieruchomości skarżącego. Wskazując też na ograniczony walor dowodowy zalegającej w aktach "informacji o działce" nr [...] z ewidencji gruntów, organ odwoławczy wytknął brak wyjaśnienia przez organ I instancji, dlaczego nie zapewnił udziału w postępowaniu czterem osobom wskazanych tam jako współwłaściciele. Kolegium wskazało również, że z podanego przez organ I instancji opisu stanu działki z wizji lokalnej nie wynika, by postępowanie było bezprzedmiotowe. Końcowo organ odwoławczy stwierdził naruszenie przez organ I instancji art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Kolejno należy zwrócić uwagę, że pismem z 5 listopada 2019 r. skarżący zwrócił się do Wójta o wydanie kopii z akt sprawy [...] W odpowiedzi Wójt postanowieniem z 3 grudnia 2019 r. znak [...] odmówił skarżącemu wydania kopii akt sprawy, wskazując że nie jest stroną postępowania, powołując się na decyzję Kolegium. Kolejno, na wniosek skarżącego o udzielenie informacji publicznej z 20 listopada 2019 r., Wójt odpowiedział zwykłym pismem, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej, zgodnie z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. prawo do informacji podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej, a sprawa nie dotyczy osób pełniących funkcje publiczne. Przechodząc do oceny ww. działania Wójta, rozpoznając przedmiotową skargę Sąd stwierdził, że była ona zasadna w dniu jej wniesienia a nadto brak jest podstaw do przyjęcia, że w chwili orzekania przez Sąd stan bezczynności ustał, skoro żądana informacja nie została wnioskodawcy udzielona, a organ nie podjął też innych ewentualnie uzasadnionych okolicznościami czynności. Błędne jest zatem stwierdzenie Wójta, że skarżącemu zostały doręczone wszystkie dokumenty, o które występował we wniosku o udostępnienie informacji publicznej z 20 listopada 2019 r. Nieprawdziwe jest też wskazanie, że wniosek skarżącego z 20 listopada 2019 r. o udzielenie informacji publicznej dotyczy udostępnienia tych samych dokumentów, których udostępnienia odmówiono skarżącemu po utracie statusu strony, a które de facto już były w jego posiadaniu z uwagi na okoliczność, iż otrzymał je wszystkie w czasie, kiedy posiadał status strony w postępowaniu [...] Chociaż bowiem w odpowiedzi na skargę Wójt wskazał, że po uchyleniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. S. decyzją z 27 czerwca 2019 r. znak [...] decyzji Wójta z 10 maja 2019 r. znak [...] w wyniku ponownego rozpoznania sprawy [...] nie została wydana do chwili obecnej jeszcze żadna decyzja, to nie poinformował o tym wnioskodawcy w odpowiedzi na jego wniosek z 20 listopada 2019 r. Przeciwnie, w piśmie tym odmówił skarżącemu udzielenia informacji powołując się na prywatność osoby fizycznej. Z kolei z akt sprawy wynika, że organ I instancji podjął szereg czynności w ponownie prowadzonym postępowaniu, w tym dokonał ponownych oględzin (protokół oględzin z 11 grudnia 2019 r.), zgromadził wyciągi z ksiąg wieczystych, zmodyfikował wykaz stron postępowania oraz skierował zawiadomienie z 29 listopada 2019 r. do właścicieli działki nr [...]. Należy przypomnieć, że obowiązujące przepisy nie przewidują terminu do złożenia skargi na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej. Nie wprowadzają też obowiązku wskazania, a tym bardziej wykazania interesu prawnego. Przy badaniu zasadności skargi na bezczynność organu administracji nie ma znaczenia, z jakich powodów określony akt, czy czynność nie została dokonana przez organ. W ustawie o dostępie do informacji publicznej brak jest wskazania jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku (złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie zostało obwarowane żadnymi szczególnymi wymogami formalnymi, w szczególności nie wymaga uzasadnienia faktycznego ani prawnego, jak również dokładnego zidentyfikowania wnioskodawcy), a wnioskodawca żądając informacji publicznej nie musi wykazać się jakimkolwiek interesem prawnym lub faktycznym, bowiem postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej jest odformalizowane i uproszczone. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Natomiast jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2). Z kolei zgodnie z art. 16 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następuje w drodze decyzji (ust. 1). Do decyzji, o której mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (ust. 2). Rozpoznanie wniosku o udzielenie informacji publicznej, zgodnie z regulacją przyjętą w u.d.i.p. następuje w formie czynności materialno-technicznej w razie udzielenia informacji publicznej, natomiast w razie odmowy udzielenia informacji publicznej, np. na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. – w formie decyzji. Innymi słowy organ może załatwić sprawę z wniosku o udzielenie informacji publicznej inaczej niż decyzją jedynie jeżeli udziela informacji (czynność materialno-techniczna) albo stwierdza, że informacja nie jest informacją publiczną, bądź organ nią nie dysponuje (pismo informujące). Podkreślić należy, że odmowa udzielenia informacji ze względu na interes prywatny lub tajemnicę przedsiębiorstwa musi przybrać formę decyzji. Stan bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej oznacza sytuację, w której mimo upływu ustawowych terminów podmiot zobowiązany nie udostępnia żądanej informacji, nie wydaje decyzji, gdy zachodzą podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej z przyczyn wskazanych w art. 5 u.d.i.p. albo umorzenia postępowania, bądź nie informuje wnioskodawcy o tym, że nie posiada żądanej informacji lub objęta wnioskiem informacja nie stanowi informacji publicznej i nie podlega udostępnieniu w trybie przepisów powołanej ustawy, jeżeli takie okoliczności rzeczywiście zachodzą. Należy przy tym podkreślić, że wbrew stanowisku Wójta, nie budzi wątpliwości w orzecznictwie i literaturze (chociażby wyroki wymienione w skardze), że decyzje administracyjne stanowią informację publiczną. Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności: - treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, - dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających. Taka informacja publiczna podlega udzieleniu po dokonaniu anonimizacji, gdy anonimizacja jest uzasadniona. Brak podjęcia w niniejszej sprawie prawidłowych czynności przez organ wymaganych przepisami u.d.i.p. w ustawowym terminie wynika z oczywiście wadliwej wykładni tej ustawy dokonanej przez organ, przede wszystkim odnoszącej się do charakteru wytworzonej przez organ dokumentacji, w tym decyzji administracyjnych. Należy przy tym przyznać, że czym innym jest dostęp do akt administracyjnych strony postępowania (wynikający z przepisów K.p.a.), a czym innym jest dostęp każdego innego obywatela do informacji publicznej. Inny jest też zakres ww. dostępów. W niniejszej sprawie organ winien jednoznacznie określić, czy skarżący ma status strony postępowania znak [...], nie ograniczając się do wadliwego powołania na decyzję Kolegium. Następnie w przypadku uznania, że skarżący nie ma statusu strony, organ winien prawidłowo ustalić czy wytworzone przez niego w ww. postępowaniu dokumenty mają status informacji publicznej i dokonać stosownej czynności lub wydać akt. Podsumowując, niewątpliwie organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego poprzez niedokonanie w terminie stosownych czynności bądź wydanie aktu, co uzasadniało rozstrzygnięcie w pkt I wyroku. Należało ponadto rozstrzygnąć, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz o kwestiach wymienionych w art. 149 § 2 P.p.s.a. Zestawiając ze sobą datę wniesienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej z datą udzielonej nań odpowiedzi Sąd stwierdza, że odpowiedź ta została udzielona bez przekroczeniem ustawowego terminu, dlatego organ dopuścił się bezczynności bez rażącego naruszenia prawa. Organ nie zbył wniosku skarżącego milczeniem i nie zignorował go. Orzeczenie rażącego naruszenia prawa jest zastrzeżone dla najbardziej jaskrawych przypadków długotrwałej bierności organów. Sąd doszedł do przekonania, że brak w terminie ustawowym 14 dni prawidłowej reakcji organu na zgłoszone żądanie i zaistniałe opóźnienie nie spełnia przesłanek umożliwiających uznanie, że bezczynność w udzieleniu informacji publicznej miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Istotą rażącego naruszenia prawa jest bowiem pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia. Jak zasadnie wskazuje się w orzecznictwie, rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Naruszenie kwalifikowane jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Przekroczenie musi więc być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 czerwca 2012 roku, sygn. I OSK 675/12 – powołane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych dostępnej na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając to na uwadze Sąd orzekł, jak w pkt II i III sentencji wyroku. Stosownie do art. 149 § 2 P.p.s.a. Sąd, w przypadku stwierdzenia bezczynności, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Suma pieniężna przyznawana na rzecz strony skarżącej ma charakter prewencyjny i kompensacyjny, przy czym ustawodawca pozostawił sądowi ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia stronie za oczekiwanie na załatwienie sprawy czy też zdyscyplinowania organu, który dopuszcza się bezczynności. W niniejszej sprawie Sąd nie znalazł podstaw do przyznania na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, ani do wymierzenia z urzędu organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. – o co z resztą nie wnioskowano w skardze. Przemawiają za tym wyżej wskazane okoliczności. Podzielając pogląd NSA wyrażony w wyroku z dnia 19 grudnia 2017 r. sygn. akt II OSK 490/17, z godnie z którym suma pieniężna jest jednym z dwóch środków o charakterze finansowym, które mogą być orzeczone w razie uwzględnienia skargi. Decyzja sądu co do wymierzenia grzywny lub przyznania sumy pieniężnej bądź też zastosowania obu tych środków, powinna być w pierwszym rzędzie uwarunkowana celem skargi na bezczynność, którym jest zwalczenie bezczynności i doprowadzenie do zakończenia postępowania, a także zapobieganie bezczynności lub przewlekłemu prowadzeniu postępowania. W tym kontekście widzieć także należy dyscyplinowanie organu. Dopiero gdy sąd uzna, że dla realizacji powyższego celu nie wystarczy wymierzenie organowi grzywny, może przyznać skarżącemu sumę pieniężną. W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd uznał, że przesłanki zastosowania tego przepisu nie zachodzą. O kosztach postępowania orzeczono w pkt IV sentencji, na podstawie art. 200 P.p.s.a. Na zasądzoną skarżącemu kwotę [...]zł składa się uiszczony wpis od skargi.