II SAB/Kr 57/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędzia WSA Beata Łomnicka (spr.) Sędzia WSA Krystyna Daniel po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 czerwca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. H. na bezczynność Dyrektora Centrum [...] w S. w przedmiocie rozpoznania wniosku z 13 stycznia 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej I. stwierdza, że Dyrektor Centrum [...] w S. dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; II. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Dyrektora Centrum [...] w S. do udostępnienia informacji publicznej na wniosek skarżącego z 13 stycznia 2019 r.; III. zasądza od organu na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W dniu 13 stycznia 2019 r. M. H. w korespondencji elektronicznej zwrócił się do Centrum Kultury i Sportu w S. z wnioskiem o następującej treści: "W związku z brakiem informacji o podmiocie z którym zawierano umowy: "Nazwa podmiotu z którym CKiS zawarło umowę " w udostępnionym w BIP rejestrze umów: https://bip. malopolska.pl/ckis,m,277772,rok-2018.html wnosimy o udostępnienie tych danych w całym dokumencie (odnośnie każdej umowy). " W mailu z dnia 25 stycznia 2019 r. pracownik CKiS poinformował wnioskodawcę o udzieleniu żądanej informacji (załączonej do maila) (k. 33 a.a.). M. H. w korespondencji elektronicznej z dnia 27 stycznia 2019 r. ponownie zwrócił się do CKiS w S. informując, że nie wnosi skargi do WSA, ale prosi o wydanie decyzji odmownej w przedmiocie udzielenia informacji publicznej, gdyż jego zdaniem udzielona mu odpowiedź nie była odpowiedzią pełną. Nadto wnioskodawca wskazał organowi swój adres korespondencyjny (k. 33 a.a.). Następnie M. H. w mailu z dnia 25 lutego 2019 r. zwrócił się do organu z zapytaniem czy decyzja odmowna została wydana. (k. 34 a.a.) Organ odpowiadając na powyższe w mailu z dnia 26 lutego 2019 r. poinformował wnioskodawcę, że 25 stycznia 2019 r. wystosowano do wnioskodawcy odpowiedź (k. 35 a.a.). M. H. pismem z dnia 25 lutego 2019 r. (data wniesienia do podmiotu obowiązanego: 27 lutego 2019 r.) złożył do WSA w Krakowie skargę na "bezczynność Dyrektora Centrum Kultury i Sportu w S, w przedmiocie nieudostępniania w terminie informacji publicznych, poprzez naruszenie przepisów: art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP , art. 1 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 i art. 13 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, poprzez nieudostępnienie informacji publicznej zgodnie z wnioskiem z 13 stycznia 2019 r. w określonym terminie (...)". Nadto, skarżący domagał się zobowiązania podmiotu obowiązanego do dokonania czynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej lub wydania decyzji odmownej (której jak podaje nie otrzymał do dnia złożenia skargi), zgodnie z wnioskiem z 13 stycznia 2019 r. oraz do zasądzenia kosztów wg norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że odpowiedź organu z 25 stycznia 2019 r. nie zawierała kompletnej informacji stosownie do jego wniosku, wskazując, że w rejestrze brak było wszystkich nazw podmiotów, z którymi organ zwarł umowy. W dalszej kolejności skarżący szeroko powołał poglądy doktryny i orzecznictwa związane z zagadnieniem informacji publicznej oraz jawnością finansów publicznych. Na koniec skarżący podniósł, że jego prośba wystosowana do organu drogą elektroniczną w dniu 27 stycznia 2019 r. o wydanie decyzji odmownej i przesłanie jej na adres mailowy pozostała bez odpowiedzi, podobnie jak jego wniosek z 13 stycznia 2019 r. W odpowiedzi na skargę Dyrektor CKiS w S.: 1.Uznał skargę za zasadną w całości w zakresie w jakim dotyczy ona nieujawnienia w udostępnionym w BIP rejestrze umów zawartych z Centrum Kultury i Sportu w S. informacji o wszystkich podmiotach, z którymi zawierano umowy, w przedmiocie nazwy lub danych osobowych podmiotów będących osobami fizycznymi, co do tych podmiotów, które otrzymały wynagrodzenie ze środków publicznych, bądź skorzystały z majątku publicznego; 2.Uznał skargę za zasadną w całości w zakresie w jakim dotyczy ona bezczynności Dyrektora Centrum Kultury i Sportu w S co do wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej danych osobowych osób fizycznych nieosiągających przychodów i innych korzyści majątkowych z umów zawartych z Centrum Kultury i Sportu w S.; 3.udzielił skarżącemu, w dniu sporządzenia niniejszej odpowiedzi, uzupełniającej informacji publicznej poprzez ujawnienie w udostępnionym w BIP rejestrze umów zawartych z Centrum Kultury i Sportu w S. informacji o wszystkich podmiotach, z którymi zawierano umowy, w przedmiocie nazwy lub danych osobowych podmiotów będących osobami fizycznymi, co do tych podmiotów, które otrzymały wynagrodzenie ze środków publicznych, bądź skorzystały z majątku publicznego; 4.wydał skarżącemu w dniu sporządzenia niniejszej odpowiedzi, decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej danych osobowych osób fizycznych nieosiągających przychodów i innych korzyści majątkowych z umów zawartych z CKiS, ze względu na obowiązek poszanowania prywatności tych osób przejawiającej się w prawie do ochrony danych osobowych prawnie chronionych; 5.wniósł o umorzenie postępowania w części dotyczącej uznania skargi za zasadną; 6.wniósl o odrzucenie lub oddalenie skargi w czyści dotyczącej zobowiązania Dyrektora Centrum Kultury i Sportu w S do dokonania czynności polegającej na udostępnieniu informacji w zakresie danych osobowych osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej i nieosiągających przychodów i innych korzyści majątkowych z umów zawartych z CKiS. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że wniosek M. H. o wydanie decyzji odmownej z dnia 27 stycznia 2019 r. pozostał bez rozpoznania do dnia wniesienia skargi przekazywanej za niniejszą odpowiedzią, co wywołało skutek w postaci bezczynności podmiotu obowiązanego do udzielenia informacji publicznej. Organ wyjaśnił, że w wyniku niefortunnego zbiegu okoliczności zaistniałych po stronie podmiotu obowiązanego, podmiot ten w ustawowym terminie nie udzielił wnioskodawcy informacji publicznej oraz nie wydał decyzji odmownej w przedmiocie udzielenia takiej informacji. Podsumowując organ wyjaśnił, że w dniu przekazania do WSA niniejszej odpowiedzi na skargę Dyrektor CKiS: - udzielił skarżącemu uzupełniającej informacji publicznej poprzez ujawnienie w udostępnionym w BIP rejestrze umów zawartych z CKiS informacji o podmiotach, z którymi zawierano umowy w zakresie nazwy podmiotu (w tym danych osobowych), co do tych podmiotów, które otrzymały (otrzymają) wynagrodzenie ze środków publicznych, bądź skorzystały (skorzystają) z majątku publicznego; - przekazał skarżącemu decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej danych osobowych osób fizycznych nieosiągających przychodów i innych korzyści majątkowych z umów zawartych z CKiS. W świetle powyższych okoliczności w rozpoznawanej sprawie żądanie w zakresie zobowiązania podmiotu do udostępnienia informacji publicznej czy wydania decyzji odmownej, w obliczu uznania skargi i wydania decyzji odmownej jest, zdaniem Dyrektora, bezprzedmiotowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 1330, dalej jako "u.d.i.p."), udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w tym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Stan bezczynności – w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej – oznacza zatem sytuację, w której mimo upływu ustawowych terminów podmiot zobowiązany nie udostępnia żądanej informacji, nie wydaje decyzji, gdy zachodzą podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej z przyczyn wskazanych w art. 5 u.d.i.p. albo umorzenia postępowania, bądź nie informuje wnioskodawcy o tym, że nie posiada żądanej informacji lub objęta wnioskiem informacja nie stanowi informacji publicznej. W niniejszej sprawie w zakreślonym terminie organ nie udzielił skarżącemu żądanej informacji, ani nie wydał decyzji odmownej. Tym samym był w bezczynności, która istniała również w dniu wniesienia skargi na tę bezczynność do Sądu. Jak wynika z akt sprawy organ udzielił żądanej informacji zgodnie z wnioskiem dopiero po wniesieniu skargi, w załączeniu do odpowiedzi na skargę. Również po wniesieniu skargi organ wydał decyzję odmowną z 13 marca 2019 r. w zakresie części żądanych informacji. Udostępnienie informacji publicznej po wniesieniu skargi na bezczynność czyniło zbędnym konieczność orzeczenia o zobowiązaniu Dyrektora CKiS do rozpoznania żądania skarżącego. Nie można bowiem nakazywać podmiotowi zobowiązanemu, aby udostępnił informację publiczną w sytuacji, gdy już to uczynił. Jego działanie, wyprzedzające orzeczenie sądu administracyjnego, wyczerpuje zatem jeden z wniosków skargi na bezczynność, co wyłącza możliwość jej uwzględnienia nawet wówczas, gdy rozstrzygnięcie lub czynność materialnotechniczna zostały podjęte z naruszeniem terminu przewidzianego do ich dokonania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 września 2012 r., sygn. akt II OSK 1431/12). Mając powyższe na uwadze należało stwierdzić, że postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Dyrektora CKiS do rozpatrzenia wniosku skarżącego okazało się bezprzedmiotowe, gdyż w jego toku, a przed wydaniem wyroku wystąpiło zdarzenie, które uczyniło zbędnym merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy w tym zakresie. Stosownie bowiem do uchwały NSA z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., pozwalający na umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego w sytuacji, gdy stało się ono z innych przyczyn bezprzedmiotowe, ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu – w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. – organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Zatem mimo tego, że w dniu wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności, wobec udzielenia odpowiedzi zgodnej z treścią wniosku strony skarżącej już po wniesieniu skargi, odpadła przesłanka wydania przez Sąd orzeczenia na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., tj. nakazania organowi załatwienia wniosku. W sytuacji bowiem ustania bezczynności Sąd orzeka, biorąc za podstawę stan faktyczny sprawy w dacie wydania orzeczenia sądowego. Jeżeli przed rozpoczęciem lub w toku postępowania sądowoadministracyjnego, ale przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność, organ administracji wydał akt lub dokonał czynności, chociażby z przekroczeniem ustawowych terminów, to oznacza, że organ nie pozostaje w stanie bezczynności i sąd nie może uwzględnić skargi na tzw. milczenie władzy. Nie może bowiem zobowiązać organu do określonego działania, które przed dniem orzekania zostało już podjęte (por. wyrok NSA z dnia 18.01.2017 r., sygn. akt I OSK 1789/16). W oparciu zatem o dyspozycję art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., postępowanie w przedmiocie bezczynności organu w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego należało umorzyć, o czym orzeczono w punkcie II wyroku. Udostępnienie informacji publicznej po wniesieniu skargi, a przed jej rozpoznaniem, nie zwalnia jednak sądu od podjęcia pozostałych rozstrzygnięć właściwych dla tego typu skargi (por. postanowienie NSA z 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12; wyrok NSA z 15 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 2390/12, publ.: baza orzeczeń CBOIS). Skoro udzielenie żądanej przez stronę skarżącą informacji publicznej nastąpiło z przekroczeniem terminu określonego w art. 13 u.d.i.p. organ pozostawał w tym okresie w bezczynności (pkt I wyroku). Jednocześnie na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd stwierdził, że stwierdzona w niniejszej sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Orzeczenie rażącego naruszenia prawa jest zastrzeżone zatem dla najbardziej jaskrawych przypadków długotrwałej bierności organów. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie taka sytuacja rażącej bezczynności nie zaistniała, albowiem udzielenie żądanych przez stronę informacji nie wynikało ze złej woli organu, czy lekceważenia wnioskodawcy, lecz było wynikiem "przeoczenia" pracowników zastępujących osobę odpowiedzialną za obsługę korespondencji, prowadzenie rejestru umów oraz sprawy związane z ochroną danych osobowych. Skoro zatem w realiach przedmiotowej sprawy organ administracyjny bez zbędnej zwłoki reagował na pisma nadsyłane przez skarżącego, modyfikował udostępniane informacje zgodnie z żądaniem skarżącego oraz informował go o przyczynach nieujawnienia części danych podmiotów, z którymi CKiS zawarło umowy, należy uznać, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Podsumowując, zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi przypadek oczywistego lekceważenia wniosku skarżącego i braku woli załatwienia sprawy, które można rozpatrywać w kategoriach rażącego naruszenia prawa, oznaczającego wadliwość kwalifikowaną, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Samo uchybienie terminowi przewidzianemu w art. 13 u.d.i.p., które w stanie faktycznym sprawy trwało niespełna dwa miesiące, nie przesądza w żadnym wypadku o rażącym charakterze bezczynności. Z uwagi na powyższe na podstawie wyżej przytoczonych przepisów Sąd orzekł jak w pkt I i II sentencji. O kosztach postępowania natomiast orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a.