II SAB/Kr 66/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Krystyna Daniel Sędziowie WSA Małgorzata Łoboz (spr.) WSA Tadeusz Kiełkowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 maja 2019 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] w W. na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy P. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Burmistrza Miasta i Gminy P. do rozpatrzenia wniosku skarżącego stowarzyszenia z dnia 6 grudnia 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej, II. stwierdza, że Burmistrz Miasta i Gminy P. dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądza od Burmistrza Miasta i Gminy P. na rzecz skarżącego stowarzyszenia kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Wnioskiem z dnia 6 grudnia 2018 r. skierowanym do Burmistrza Miasta i Gminy P. na adres e-mail [...] Stowarzyszenie [...] (dalej: Stowarzyszenie) zwróciło się o udzielenie informacji publicznej w zakresie dotyczącym jakości powierza w gminie oraz wysokości opłaty środowiskowej sformułowanej w 6 punktach. Następnie w dniu 18 stycznia 2019 r. Stowarzyszenie zwróciło się do organu o wykonanie jego wniosku z dnia 6 grudnia 2018 r. Natomiast w dniu 12 marca 2019 r. Stowarzyszenie [...] wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy P. w zakresie nieodpoznania jego wniosku z dnia 6 grudnia 2018 r. wnosząc o: zobowiązanie podmiotu zobowiązanego do rozpatrzenia wniosku Stowarzyszenia z 6 grudnia 2018 r., zasądzenie na rzecz Stowarzyszenia zwrotu kosztów postępowania wedle norm przepisanych, stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Skarżące Stowarzyszenie zarzuciło organowi naruszenie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (dalej jako: "udip") poprzez brak wykonania wniosku Stowarzyszenia z 6 grudnia 2018 r. W dniu 19 marca 2019 r. Burmistrz Miasta i Gminy P. udzielił Stowarzyszeniu odpowiedzi na wniosek z dnia 6 grudnia 2019 r. ujmując ją również w 6 punktach. W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta i Gminy P. wniósł o umorzenie postępowania oraz stwierdzenie, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa. Organ uznał skargę Stowarzyszenia na bezczynność za zasadną i uwzględniwszy w całości żądanie Stowarzyszenia udzielił stosownej informacji. W ocenie organu poza dyskusją zostaje fakt, iż nie zrealizowano w terminie wniosku Stowarzyszenia o udzielenie informacji publicznej. Organ stwierdził, że w opisanym stanie faktycznym bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Wprawdzie organ nie udostępnił informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, jak wymaga tego art. 13 ust. 1 u.d.i.p., to jednak brak właściwego działania organu nie był podyktowany celowym pozbawieniem wnioskodawcy dostępu do informacji publicznej, a jedynie chaosem organizacyjnym spowodowanym przede wszystkim zmianą władz samorządowych. Ślubowanie nowego burmistrza odbyło się w dniu 23 listopada 2018 r., w związku z czym koniec 2018 roku oraz początek 2019 roku był czasem wdrażania się władz samorządowych w nowe zadania i obowiązki. Wniosek o umorzenie postępowania znajduje, zdaniem organu, oparcie w przepisie art. 161 § 3 p.p.s.a., albowiem organ dokonał czynności zgodnie z wnioskiem skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (materialnym - określającym prawa i obowiązki stron oraz procesowym - regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej), nie są przy tym związane - w myśl przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718), dalej "p.p.s.a." - zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co daje Sądowi podstawę i zarazem obliguje do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa. Niniejsza sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zaskarżone postanowienie należy do ostatniej z wymienionych kategorii, dlatego też sprawa została skierowana do rozpoznania w trybie uproszczonym, bez wyznaczania rozprawy. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy wyjaśnienia wymaga, że zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 1330, dalej jako "u.d.i.p."), udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w tym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Stan bezczynności – w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej – oznacza zatem sytuację, w której mimo upływu ustawowych terminów podmiot zobowiązany nie udostępnia żądanej informacji, nie wydaje decyzji, gdy zachodzą podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej z przyczyn wskazanych w art. 5 u.d.i.p. albo umorzenia postępowania, bądź nie informuje wnioskodawcy o tym, że nie posiada żądanej informacji lub objęta wnioskiem informacja nie stanowi informacji publicznej. W niniejszej sprawie w zakreślonym terminie organ nie udzielił skarżącemu Stowarzyszeniu żądanej informacji, co jest bezsporne. Tym samym pozostawał w bezczynności, która istniała również w dniu wniesienia skargi na tę bezczynność do Sądu. Jak wynika z akt sprawy organ udzielił żądanej informacji zgodnie z wnioskiem dopiero po wniesieniu skargi. Udostępnienie informacji publicznej po wniesieniu skargi na bezczynność uczyniło zatem zbędnym konieczność orzeczenia o zobowiązaniu Burmistrza Miasta i Gminy P. do rozpoznania żądania skarżącego Stowarzyszenia. Nie można bowiem nakazywać podmiotowi zobowiązanemu, aby udostępnił informację publiczną w sytuacji, gdy już to uczynił. Jego działanie, wyprzedzające orzeczenie sądu administracyjnego, wyczerpuje zatem jeden z wniosków skargi na bezczynność, co wyłącza możliwość jej uwzględnienia nawet wówczas, gdy rozstrzygnięcie lub czynność materialnotechniczna zostały podjęte z naruszeniem terminu przewidzianego do ich dokonania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 września 2012 r., sygn. akt II OSK 1431/12). Mając powyższe na uwadze należało stwierdzić, że postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Burmistrza Miasta i Gminy P. do rozpatrzenia wniosku skarżącego Stowarzyszenia z dnia 6 grudnia 2018 r. okazało się bezprzedmiotowe, gdyż w jego toku, a przed wydaniem wyroku wystąpiło zdarzenie, które uczyniło zbędnym merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy w tym zakresie. Stosownie bowiem do uchwały NSA z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., pozwalający na umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego w sytuacji, gdy stało się ono z innych przyczyn bezprzedmiotowe, ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu – w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. – organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Zatem mimo tego, że w dniu wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności, wobec udzielenia odpowiedzi zgodnej z treścią wniosku strony skarżącej już po wniesieniu skargi, odpadła przesłanka wydania przez Sąd orzeczenia na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., tj. nakazania organowi załatwienia wniosku. W oparciu zatem o dyspozycję art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., postępowanie w przedmiocie bezczynności organu w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego Stowarzyszenia należało umorzyć, o czym orzeczono w punkcie I wyroku. Udostępnienie informacji publicznej po wniesieniu skargi, a przed jej rozpoznaniem, nie zwalnia jednak sądu od podjęcia pozostałych rozstrzygnięć właściwych dla tego typu skargi (por. postanowienie NSA z 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12; wyrok NSA z 15 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 2390/12, publ.: baza orzeczeń CBOIS). Skoro udzielenie żądanej przez stronę skarżącą informacji publicznej nastąpiło z przekroczeniem terminu określonego w art. 13 u.d.i.p. organ pozostawał w tym okresie w bezczynności. Jednocześnie na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd stwierdził, że stwierdzona w niniejszej sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Orzeczenie rażącego naruszenia prawa jest zastrzeżone zatem dla najbardziej jaskrawych przypadków długotrwałej bierności organów. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie taka sytuacja rażącej bezczynności nie zaistniała, albowiem udzielenie żądanych przez stronę informacji nie wynikało ze złej woli organu, czy lekceważenia wnioskodawcy, lecz było wynikiem ukonstytuowywania się nowych władz samorządowych. W tak specyficznej sytuacji, skoro przekroczenie terminu do udostępnienia informacji publicznej nie było znaczne oraz wobec wyjaśnienia przyczyn opóźnienia w rozpoznaniu wniosku przez organ, należy uznać, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem Sądu ocenianą okoliczność należy stopniować, jak bowiem należałoby zakwalifikować znacznie dłuższe i nieusprawiedliwione przypadki bezczynności. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., umorzył postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu (pkt I sentencji wyroku). Jednocześnie, stosownie do art. 149 § 1 pkt 3 oraz art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt II sentencji wyroku). O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Na koszty postępowania składa się wpis od skargi w kwocie 100 zł.