II SAB/Kr 68/16

PostanowienieWSA w Krakowie2016-05-31

Skład orzekający: Sędzia NSA Anna Szkodzińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy stowarzyszenie zwykłe, nieposiadające osobowości prawnej, może samodzielnie wnieść skargę do sądu administracyjnego, czy też wymaga to działania wszystkich jego członków lub należycie umocowanego przedstawiciela?
Ratio decidendi
Stowarzyszenia zwykłe posiadają zdolność sądową, ale niezdolność do czynności prawnych, co oznacza, że nie mogą samodzielnie wnosić skarg do sądu administracyjnego. Skargę w ich imieniu mogą wnieść wszyscy członkowie lub należycie umocowany przedstawiciel, który musi wykazać swoje umocowanie stosownym dokumentem. Niespełnienie tych wymogów formalnych skutkuje odrzuceniem skargi.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie zwykłe wniosło skargę na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w Krakowie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Sąd wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia braków formalnych skargi, w tym do wykazania umocowania przedstawiciela stowarzyszenia. Stowarzyszenie nie uzupełniło wskazanych braków w terminie.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 31 maja 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] Stowarzyszenia [...] w K. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia odrzucić skargę [...] Stowarzyszenie [...] w K. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W wykonaniu zarządzenia Starszego Referendarza Sądowego pismem z dnia 19.04.2016 r. wezwano stronę skarżącą do złożenia regulaminu stowarzyszenia wraz z danymi członków (imię, nazwisko, miejsce zamieszkania) oraz wykazanie, że zgodnie z art. 40 ust. 3 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach poinformowano właściwy organ nadzoru o jego założeniu, a ponadto o podpisanie skargi przez wszystkich członków stowarzyszenia, względnie nadesłanie dokumentu określającego umocowanie dla przedstawiciela do reprezentowania strony skarżącej podpisanego przez wszystkich członków stowarzyszenia, z zastrzeżeniem, że w przypadku nieusunięcia wskazanych braków formalnych skargi w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, skarga zostanie odrzucona, stosowanie do treści art. 58 § 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jednocześnie pouczono stronę skarżącą, że stowarzyszeniu zwykłemu przysługuje zdolność sądowa jako organizacji społecznej, jednak legitymację procesową, a zatem zdolność do czynności procesowych, w tym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego posiadają jedynie wszyscy członkowie tego stowarzyszenia. Przedstawiciel wskazany w regulaminie może reprezentować stowarzyszenie zwykłe ale jedynie wówczas, gdy pozostali członkowie stowarzyszenia upoważnią go do tego w należytej formie. Wezwanie zawierało prawidłowe pouczenie o skutkach nieuzupełnienia braków skargi w terminie. Opisane powyżej zarządzenie, strona skarżąca odebrała w dniu 26 kwietnia 2016 r. Mimo upływu zakreślonego terminu, skarżące [...] Stowarzyszenie [...] w K. nie uzupełniło jednak ww. braków formalnych skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej: p.p.s.a.) skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Stosownie zaś do treści art. 25 § 2 p.p.s.a., zdolność sądową mają także państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz organizacje społeczne nieposiadające osobowości prawnej. Tym samym – jak zostało to wskazane w skierowanym do strony skarżącej wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych skargi – stowarzyszeniom zwykłym przysługuje zdolność sądowa, czyli zdolność do występowania jako strona w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Niemniej jednak z uwagi na nieposiadanie przez stowarzyszenia zwykłe przymiotu osobowości prawnej (art. 40 ust. 1 in fine ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach), nie posiadają one zdolności do czynności prawnych, w tym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, które to uprawnienie przysługuje jedynie wszystkim członkom tego stowarzyszenia, jako podmiotowi praw i obowiązków. Stowarzyszenie zwykłe może być jednak reprezentowane przez wskazanego w regulaminie przedstawiciela, ale jedynie wówczas, gdy pozostali członkowie stowarzyszenia upoważnią go do tego w należytej formie (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2014 r., II OSK 2525/12, LEX nr 1488169 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 2014 r., II OSK 2966/12, LEX nr 1586381). Dlatego też zgodnie z treścią art. 28 § 1 p.p.s.a. w sytuacji, gdy stroną postępowania sądowoadministracyjnego jest podmiot niebędący osobą fizyczną, czynności procesowe dokonuje w jego imieniu upoważniony do działania organ lub osoby, które są uprawnione do działania w jego imieniu. Oznacza to, że osoby te mają obowiązek wykazać na mocy art. 29 p.p.s.a. swoje umocowanie stosownym dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Mając powyższe na uwadze, Starszy Referendarz Sądowy wezwał [...] Stowarzyszenie [...] w K. do usunięcia stwierdzonych braków formalnych skargi. Braki te, pomimo upływu zakreślonego terminu, nie zostały usunięte. Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. skarga, której braków formalnych pomimo wezwania nie uzupełniono w wyznaczonym terminie, podlega odrzuceniu przez sąd. Mając powyższe na uwadze, sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło