II SAB/Kr 70/15

WyrokWSA w Krakowie2015-06-29

Skład orzekający: Agnieszka Nawara - Dubiel, Iwona Niżnik – Dobosz, Mariusz Kotulski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorstwo energetyczne będące podmiotem prawa prywatnego jest zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej na wniosek, a także czy skarga na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej jest dopuszczalna bez wcześniejszego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa?
Ratio decidendi
Przedsiębiorstwo energetyczne wykonujące zadania publiczne jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej zgodnie z ustawą o dostępie do informacji publicznej. Skarga na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej jest dopuszczalna bez konieczności wcześniejszego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. W sprawie stwierdzono bezczynność organu, jednak nie miała ona charakteru rażącego naruszenia prawa, gdyż organ podjął działania po wniesieniu skargi, choć z naruszeniem prawa.
Stan faktyczny
Skarżący złożyli wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej dokumentacji techniczno-prawnej związanej z lokalizacją i budową linii energetycznej na określonej działce. Przedsiębiorstwo energetyczne nie udostępniło informacji w ustawowym terminie, wzywając skarżących do wykazania prawa do nieruchomości. Po wniesieniu skargi do WSA spółka częściowo udostępniła dokumenty, ale nie potwierdziła kompletności przekazanej dokumentacji. Skarżący zarzucili bezczynność spółce.
Rozstrzygnięcie
I. Zobowiązał "T" S.A. w K. do wydania w terminie 14 dni aktu lub dokonania czynności w sprawie z wniosku skarżących z dnia 24 lutego 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej; II. Stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. Zasądził od "T" S.A. na rzecz skarżących kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara - Dubiel Sędziowie : WSA Iwona Niżnik – Dobosz (spr.) WSA Mariusz Kotulski Protokolant : st. sekr. sąd. Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi E. S. i A. B. na bezczynność "T" S.A. w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje "T" S.A. w K. do wydania w terminie 14-stu dni aktu lub dokonania czynności w sprawie z wniosku skarżących E. S. i A. B. z dnia 24 lutego 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od "T" S.A w K. na rzecz skarżących E. S. i A. B. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. E.S. i A.B. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność przedsiębiorstwa [....] S.A. z siedzibą w K. (dalej jako Spółka), polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej na ich wniosek z dnia 20 lutego 2015 r. w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm., dalej w skrócie u.d.i.p.) przy jednoczesnym niewydaniu rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej zgodnie z art. 17 ust. 1 u.d.i.p. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny: W dniu 24 lutego 2015 r. skarżący przesłali drogą elektroniczną na adres mailowy [....] S.A. w K. wniosek o udzielenie informacji publicznej z dnia 20 lutego 2015 r., w którym domagali się przesłania kserokopii dokumentacji techniczno-prawnej, w szczególności decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznej na działce nr [....] w S. oraz kserokopii zgody wyrażonej przez właściciela nieruchomości na posadowienie słupa oznaczonego nr [....] na działce nr [....] (wcześniej nr ....) w S. Pismem z dnia 9 marca 2015 r. Spółka wezwała wnioskodawców o przesłanie aktualnego odpisu z księgi wieczystej, stwierdzającego ich prawo do dysponowania nieruchomością oraz aktualną kopię mapy zasadniczej w celu jednoznacznej identyfikacji urządzeń posadowionych na działce. W piśmie z dnia 24 kwietnia 2015 r. Spółka przesłała wnioskodawcom kserokopię decyzji, na podstawie której została wybudowana sieć niskiego napięcia wraz ze słupem nr [....] , przebiegająca po działce nr [....] . W kolejnym piśmie, z dnia 30 kwietnia 2015 r. Spółka poinformowała wnioskodawców, że mimo poszukiwań nie odnaleziono zgody właściciela nieruchomości na posadowienie słupa nr [....] na przedmiotowej nieruchomości. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 kwietnia 2015 r. (data wpływu do Spółki) skarżący podnieśli zarzut bezczynności [....] S.A. W odpowiedzi na skargę [....] S.A. w K. wniosła o oddalenie skargi. W uzasadnieniu wskazała, że nie uchylała się od obowiązku udzielenia informacji, prowadząc korespondencję i pozyskując informacje, który miały na celu identyfikację urządzeń posadowionych na nieruchomości, o jakiej mowa we wniosku. Ponadto, zdaniem Spółki, wniosek E.S. i A.B. dotyczył sprawy indywidualnej, związanej z konkretną nieruchomością, nie mając charakteru ogólnego, publicznoprawnego. Spółka podniosła, że wątpliwości budzi, czy sprawa publiczna w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. obejmuje swym zakresem udostępnianie dokumentów historycznych, związanych z usytuowaniem urządzeń energetycznych, bowiem Spółka nie realizuje żadnych, a tym bardziej władczych uprawnień państwa w tym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, póz. 1269 ze zm.), Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W szczególności, w myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej P.p.s.a. - kontrola sądu obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność: 1) organów w zakresie wydawania przez nie decyzji administracyjnych, 2) postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty, postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie, 3) innych niż wskazane wyżej aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz 4) pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach - art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skarga jest uzasadniona. W myśl art. 149 § 1 P.p.s.a.: " Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.§ 2. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6". Jednocześnie, zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 26 listopada 2013 r., sygn. akt I OSK 1771/13, wypowiadającym się o celu, przesłankach i rodzajach rozstrzygnięć sądu administracyjnego w przedmiocie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania:" 1. Przepis art. 149 p.p.s.a. zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo nie miały charakteru rażącego. 2. Unormowanie art. 149 § 1 P.p.s.a. zawiera odrębne od siebie podstawy orzekania uzależnione od stanu faktycznego sprawy. Stwierdzenie zatem, czy bezczynność lub przewlekłość postępowania miała miejsce (czy nie miała miejsca) z rażącym naruszeniem prawa nie ma charakteru akcesoryjnego w stosunku do rozstrzygnięcia sądu zobowiązującego organ do podjęcia określonego działania 3. Środki stosowane na podstawie art. 149 P.p.s.a. nie mają na celu wyłącznie dyscyplinowania organów administracji, ale mają w szerszym zakresie przeciwdziałać ich opieszałości w prowadzeniu spraw oraz służyć usuwaniu negatywnych skutków wynikających z bezczynności lub przewlekłości postępowań administracyjnych. W konsekwencji powyższych ustaleń stanu prawnego trzeba stwierdzić, że sprawa przedmiotowej bezczynności w zakresie udzielania informacji publicznej podlega kontroli sądu administracyjnego, gdyż udzielanie informacji publicznej stanowi akt lub odpowiednio czynność z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Na samym początku skład rozpoznający sprawę ustalił, że spełnione zostały warunki formalne do wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność, gdyż skarga na bezczynność w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r., l OSK 601/05 LEX nr 236545) Zdaniem Sądu, skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu w przedmiocie dostępu do informacji publicznej nie wymaga poprzedzenia jej środkiem zaskarżenia wskazanym w art. 52 P.p.s.a., ponieważ - zgodnie z treścią art. 16 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej. W związku z tym przepisy kpa nie mają zastosowania w zakresie pozostałych czynności podejmowanych przez organ na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, w tym do czynności materialno-technicznych w rozumieniu przepisu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy P.p.s.a. Co prawda, art. 52 § 3 P.p.s.a. jasno stanowi, że warunkiem dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § pkt 4 P.p.s.a. jest wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa - to jednak należy zauważyć, że pojęcie "bezczynności" nie wchodzi w zakres pojęcia "akty lub czynności". Z kolei ustawa o dostępie do informacji publicznej nie wskazuje dodatkowych środków prawnych przeciwko czynnościom podejmowanym w ramach jej realizacji (za wyjątkiem art. 16 ust.1 i 2 ). W konsekwencji powyższych ustaleń należy przyjąć, że skarga na bezczynność w zakresie udzielenie informacji publicznej jest dopuszczalna bez wzywania właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa i ponadto nie są wiążące również żadne terminy do jej skutecznego wniesienia do sądu administracyjnego. W kontrolowanej sprawie skarżący wystąpili pismem z dnia 24 lutego 2015 r. droga elektroniczną do [....] S.A. z siedzibą w K. wniosek o udzielenie informacji publicznej, w którym domagali się przesłania kserokopii dokumentacji techniczno-prawnej, w szczególności decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznej na działce nr [....] w S. oraz kserokopii zgody wyrażonej przez właściciela nieruchomości na posadowienie słupa oznaczonego nr [....] na działce nr [....] (wcześniej nr ....) w S. Jest także bezsprzeczne, że żądana przez skarżących informacja została im w pewnym zakresie udostępniona wraz z pismem Spółki z dnia 24 kwietnia 2015 r. tj. po wniesieniu przez nich skargi do WSA w Krakowie w dniu 21 kwietnia 2015 r. na bezczynność w/w Spółki i zarazem do dnia rozprawy przed WSA w Krakowie w dniu 29 czerwca 2015 r. Jednocześnie w tym samym piśmie Spółka nie poinformowała jednoznacznie skarżącego, że jest to cała posiadana przez Spółkę dokumentacja podlegająca udostępnieniu w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (karta 8 i 9 a.s.). Skarżący dalej podtrzymują skargę. Z odpowiedzi na skargę złożoną do WSA w Krakowie przez Spółkę wynika, że [....] S.A. z siedzibą w K. w swoim przekonaniu nie uchylała się od obowiązku udzielenia informacji, prowadząc korespondencję i pozyskując informacje, który miały na celu identyfikację urządzeń posadowionych na nieruchomości, o jakiej mowa we wniosku. Ponadto, zdaniem Spółki, wniosek E.S. i A.B. dotyczył sprawy indywidualnej, związanej z konkretną nieruchomością, nie mając charakteru ogólnego, publicznoprawnego. Spółka podniosła, że wątpliwości budzi, czy sprawa publiczna w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. obejmuje swym zakresem udostępnianie dokumentów historycznych, związanych z usytuowaniem urządzeń energetycznych, bowiem Spółka nie realizuje żadnych, a tym bardziej władczych uprawnień państwa w tym zakresie. Zestawiając odpowiedź na skargę z treścią art. 54 P.p.s.a., zgodnie z którym: " § 1. Skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. § 2. Organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. 3. Organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa." – nie można uznać, że organ w całości uwzględnił skargę, gdyż nie wypowiedział się: 1) że jest to cała posiadana przez spółkę dokumentacja podlegająca udostępnieniu w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej; 2) "autokontrolnie", czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Zasadniczym i pierwszym problemem prawnym w kontrolowanej sprawie, który wymaga rozwiązania jest ustalenie, czy przedsiębiorstwo energetyczne [....] S.A. z siedzibą w K. jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej o jakim mowa w treści art. 4 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm., zwana dalej w skrócie u.d.i.p.) Zgodnie z w/w przepisem art. 4 ust. 1 u.d.i.p. "Obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. 2. Obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są organizacje związkowe i pracodawców reprezentatywne, w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego (Dz. U. Nr 100, poz. 1080, z późn. zm.), oraz partie polityczne. 3. Obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji". Lektura w/w przepisu art. 4 ust. 1 u.d.i.p. wskazuje, że obowiązek udostępnienia informacji publicznej nałożony został na "władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne". Wynika stąd, że ustawodawca wyodrębnia podmioty zobowiązane do udzielania informacji publicznej według dwóch kryteriów. Pierwsze kryterium ma charakter ustrojowo-organizacyjny i dotyczy każdego, kto podmiotowo stanowi władzę publiczną lub sprawowanie władzy publicznej stanowi przedmiot jego działania. Drugie kryterium posiada charakter funkcjonalny i w związku z tym sama funkcja wykonywania zadań publicznych kwalifikuje dany podmiot prawa do obowiązku udzielania informacji publicznej. Przy takiej wykładni prawa istotne jest zatem znaczenie pojęcia zadań publicznych. Zadania publiczne są to przedsięwzięcia określone ustawą, które służą ogółowi, dobru ogółu, z zasady efekty ich realizacji są dostępne publicznie, i z uwagi na swoje znaczenie dla ogółu są realizowane w sposób ciągły. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela w całości pogląd wyrażony w wyrokach: NSA z 18. 08. 2010 r., sygn. akt l OSK 851/10, Lex 737513, w wyroku WSA w Krakowie z 15. 01. 2013 r. , sygn. akt SAB 184/12 i wyroku WSA z 27. 02. 2013 r. sygn. akt II SAB/Kr 5/13, że termin "zadania publiczne" jest pojęciem szerszym od terminu "zadań władzy publicznej" (art. 61 Konstytucji RP). Pojęcia te różnią się przede wszystkim zakresem podmiotowym, bowiem zadania władzy publicznej mogą być realizowane przez organy tej władzy lub podmioty, którym zadania te zostały powierzone w oparciu o konkretne i wyrażone unormowania ustawowe. Pojęcie "zadanie publiczne" użyte w art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej zamiast pojęcia "zadanie władzy publicznej" użytego w art. 61 Konstytucji RP ignoruje element podmiotowy i oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych oznacza bowiem realizację podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli. Obowiązki operatora systemu dystrybucyjnego wymienia art. 9c ust. 3 Prawa energetycznego. Mając powyższe na uwadze należy uznać, że działalność przedsiębiorstwa energetycznego w tym zakresie dotyczy spraw publicznych w rozumieniu cyt. art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistnianie dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji RP stanowi "zadania publiczne" i jedynie działalność przedsiębiorstwa energetycznego nie mieszcząca się w katalogu wymienionym w art. 9c ust. 3 Prawa energetycznego jeżeli dotyczy "sprawy publicznej" nakłada na przedsiębiorstwo obowiązek udzielenia informacji dotyczącej tej sprawy. O obowiązku udostępniania przez przedsiębiorstwa energetyczne żądanej informacji decyduje zatem, to czy dotyczy ona "sprawy publicznej" w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej". W takim stanie prawnym, zdaniem składu rozpoznającego, należy uznać, że [....] S.A. w K. należy do podmiotów, na których ciążył obowiązek rozpoznania wniosku skarżących z dnia [....] 2015 r. dotyczącego udzielenia informacji publicznej - przy czym, co trzeba podkreślić, skład rozpoznający sprawę nie przesądza w sprawie ze skargi na bezczynność w jaki sposób powinien być załatwiony przedmiotowy wniosek. Z bezczynnością podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej mamy do czynienia, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność wskazująca na powody, dla których określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności czy bezczynność została spowodowana "zawinioną lub też niezawinioną opieszałością podmiotu", czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana, przy czym w postępowaniu sądowoadministracyjnym spowodowanym wniesieniem skargi na bezczynność możliwe są różne rozstrzygnięcia. Uwzględnienie skargi na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4 u.d.i.p. - przy jej zasadności, prowadzi w myśl art. 149 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do zobowiązania podmiotu do wydania w określonym terminie aktu lub - w innych przypadkach- do dokonania czynności lub stwierdzenia, albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. W wyroku uwzględniającym skargę na bezczynność sąd nie może jednak określić, w jaki sposób powinna być rozpoznana sprawa, w której dany podmiot pozostaje w bezczynności, nie może bowiem nakazywać temu podmiotowi wydania decyzji, postanowienia lub podjęcia czynności określonej treści. Drugim problemem prawnym do rozstrzygnięcia jest kwestia, czy informacje, o które wnoszą skarżący stanowią informacje publiczne w rozumieniu norm u.d.i.p. Należy podkreślić, że zgodnie z art. 61 § 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej prawo do uzyskiwania informacji obejmuje również dostęp do dokumentów. Zgodnie z art. 61 § 3 Konstytucji RP ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w odrębnych ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. Zgodnie natomiast z art. 61 ust. 4 Konstytucji udzielania informacji, o których mowa w tym artykule określają ustawy i realizację powyższego przepisu stanowi właśnie ustawa o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z art. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie, jednak przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów (por. wyrok WSA w Warszawie z 18. 11. 2004 r., II SAB/Wa 166/04, Lex nr 164699). Jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą (por. wyrok WSA w Warszawie z 31. 08. 2005 r., II SAB/Wa 1009/05, Lex nr 188310). Informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do podmiotu wykonującego zadania publiczne. Informacją publiczną będą nie tylko dokumenty bezpośrednio zredagowane i technicznie wytworzone przez taki podmiot, ale przymiot taki będą posiadać także te, których podmiot zobowiązany używa do zrealizowania powierzonych prawem zadań. Informacją publiczną są zatem zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych, jak i tych, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części ich dotyczą), nawet gdy nie pochodzą wprost od nich (por. wyrok WSA w Krakowie 15. 01. 2013 r. sygn. akt II SAB/Kr 184/12, CBOSA). Ustosunkowując się w tym miejscu bezpośrednio do podnoszonego przez [....] S.A. argumentu zawartego w odpowiedzi na skargę, że skarżący żądają udostępnienia dokumentów historycznych, które stanowią własność Spółki gromadzoną na własny użytek, we własnym interesie - Sąd stwierdza, że instytucja dostępu do informacji publicznej zarówno w ujęciu konstytucyjnym, jak i ustawowym odbiega wprost w zakresie definicyjnym od zagadnień związanych z tworzeniem cezur czasowych, od jakiego momentu w czasie dana informacja publiczna jako posiadająca określony wiek przestaje być lub zaczyna być informacją publiczną. Stąd dokonując wykładni pojęcia informacji publicznej trzeba mieć na uwadze zasadę ciągłości działania władzy publicznej i ciągłości wykonywania zadań publicznych neutralnych politycznie. W związku z problemem podniesionym przez Spółkę trzeba stwierdzić, że problem sprowadza się do postawienia granicy pomiędzy pomnikiem prawa, "dokumentem historycznym" a informacją publiczną, o sprawach publicznych zmaterializowaną w postaci określonego dokumentu lub innego nośnika. Informacje publiczne, o które wnioskuje skarżący jeżeli mają, chociażby tylko potencjalnie, praktyczne i prawne podmiotowo-przedmiotowe znaczenie dla współczesnych zadań władzy publicznej, wykonywania zadań publicznych, albo gospodarowania mieniem komunalnym albo majątkiem Skarbu Państwa i w związku z tym - jako mieszczące się zarazem w ciągłości działania władzy publicznej i wykonywania zadań publicznych - stanowią informacje publiczne, o których jest mowa w art. 61 Konstytucji RP. Inaczej mówiąc wnioskowane dokumenty powinny być dokumentami zapewniającymi współcześnie wykonywanie zadań publicznych przez [....] S.A. w K. Dla kwestii dostępu do informacji publicznej w kontrolowanym przypadku istotne jest, aby podmiot faktycznie dysponował informacją publiczną o udzielenie, której został złożony do niego wniosek, i aby w sprawie nie zaistniały przesłanki przemawiające za odmową udzielenia informacji publicznej w trybie i na zasadach u.d.i.p. Należy podkreślić, że jeśli w momencie otrzymania wniosku podmiot zobowiązany jest w posiadaniu informacji publicznej i nie zachodzą okoliczności odmowy udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 omawianej ustawy - o czym stanowi art. 16 ust. 1 ustawy - wówczas zobligowany jest do jej udostępnienia w formie czynności materialno-technicznej, w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, jeśli umożliwiają to środki techniczne, którymi dysponuje (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Przez pojęcie "sposób udostępnienia informacji wskazany we wniosku" należy w istocie rozumieć formę, w jakiej wnioskodawca domaga się utrwalenia informacji. Formy te zostały alternatywnie przewidziane w art. 12 ust. 2 u.d.i.p., który stanowi, że podmiot udostępniający informację publiczną jest obowiązany zapewnić możliwość kopiowania informacji publicznej albo jej wydruk lub przesłania informacji publicznej, albo przeniesienia jej na odpowiedni, powszechnie stosowany nośnik informacji Oznacza to, że udostępniając informacje podmiot jest zobligowany do posłużenia się jedną z tych właśnie form. W razie niemożliwości udostępnienia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem, na zasadzie art. 14 ust. 2 u.d.i.p., podmiot powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się, co następuje w formie decyzji, do której stosuje się przepisy kpa (art. 16 ust. 1 ustawy). W tej samej formie podmiot dysponujący informacją publiczną może również odmówić udostępnienia informacji z uwagi na przesłanki ograniczające jej dostępność (wyrok WSA w Opolu z 24. 01. 2012 r. , sygn. akt 68/11, Lex 1107955). Skład rozpoznający sprawę w pełni aprobuje poglądy orzecznictwa sądowoadministracyjnego, podnoszącego, że dokumentacja związana z szeroko rozumianymi procesami inwestycyjnymi (w tym decyzje administracyjne, operaty szacunkowe i inne dokumenty) są dokumentami, do których dostęp gwarantuje ustawa o dostępie do informacji publicznej jeżeli znajdują się one w posiadaniu organu, do którego kierowany jest wniosek o taką informację (wyrok WSA w Krakowie z 15. 01. 2013, sygn. Akt II SAB 184/12. CBOSA; wyrok WSA w Poznaniu z 29. 05. 2008 r., IV SA/Po 545/07, Lex 516697, wyrok WSA w Poznaniu z 19. 12 2007 r., IV SA/Po 652/07, Lex nr 460751, wyrok WSA w Krakowie z 27. 02. 2013 , sygn. akt 5/13). Z art. 10 u.d.i.p. wynika, że informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek w formie ustnej lub pisemnej bez pisemnego wniosku. Zgodnie z art. 17 ust. 1 i ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio, a wnioskodawca może wystąpić do takiego podmiotu o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. ustawy odmowa udostępnienia informacji publicznej przez organ władzy publicznej następuje w drodze decyzji. W tej sytuacji, wniosek skarżących - Spółka powinna rozpoznać na zasadach przewidzianych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Trzecim zagadnieniem prawnym w kontrolowanej sprawie jest powinność ustosunkowania się przez Sąd do okoliczności polegającej na tym, że do dnia wydania tego wyroku przez WSA w Krakowie, a po dniu wniesienia skargi, wniosek skarżących został załatwiony w sposób powyżej opisany przez doręczenie w pewnym zakresie wnioskowanej informacji publicznej, a także poinformowanie wnioskodawców, że mimo poszukiwań nie odnaleziono zgody właściciela nieruchomości na posadowienie słupa nr [....] na przedmiotowej nieruchomości - co oznacza powinność rozważenia, czy bezczynność podmiotu zobowiązanego tj. [....] S.A. z siedzibą w K. ustała po wniesieniu skargi. Zdaniem Sądu bezczynność ta miała miejsce i nie ustała. Sąd nie podziela stanowiska [....] S.A. z siedzibą w K. , że Spółka przedłożyła żądaną dokumentację w zakresie uwalniającym ją od jakichkolwiek obowiązków. Z korespondencji prowadzonej w sprawie nie wynika bowiem, czy Spółka doręczyła całość posiadanej dokumentacji. W związku z powyższym stwierdzeniem - WSA w Krakowie, nie ma podstaw do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do dokonania czynności, z uwagi na to, że czynność taka została dokonana przez organ po wniesieniu skargi do sądu, gdyż Sąd nie wie, czy Spółka doręczyła całość posiadanej dokumentacji bo się w tym przedmiocie Spółka nie wypowiedziała jednoznacznie. Nadto Sąd jest zobowiązany do rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce oraz czy było to z rażącym naruszeniem prawa albo nie miało charakteru rażącego. W tym miejscu WSA w Krakowie wskazuje trafny jego zdaniem pogląd, że "W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłość organu, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 lutego 2013 r., I SAB/Wa 536/12, Lex nr 1312401). Wskazuje się również, że w trybie powołanego art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd może tylko orzec o obowiązku wydania aktu w określonym terminie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu tego rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach skarżącego. Przepis art. 149 p.p.s.a. w aktualnym brzmieniu zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce oraz czy było to z rażącym naruszeniem prawa albo nie miało charakteru rażącego. Użycie w zdaniu drugim § 1 art. 149 p.p.s.a. wyrazu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Wręcz przeciwnie z analizy tego przepisu, w kontekście przepisu art. 417 ze znaczkiem 1 § 3 Kodeksu cywilnego wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu. Należy więc uznać, że wydanie przez organ decyzji po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 26 lipca 2012 r., II OSK 1360/12, dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Innymi słowy skoro ustała przewlekłość organu na skutek wydania decyzji, Sąd nie może zastosować trybu przewidzianego w art. 149 § 1 P.p.s.a., ale jedynie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia sprawy w zakreślonym przez sąd terminie". Tak: wyrok WSA w Poznaniu z dnia 9 października 2013 r., II SAB/Po 91/13. Analizując stan faktyczny zaistniały w kontrolowanej sprawie, Sąd doszedł do wniosku, co już było powyżej sygnalizowane, że podziela zarzuty skargi. W sprawie wystąpiła i nie ustąpiła bezczynność organu. Przede wszystkim Spółka w sposób nie znajdujący oparcia w obowiązującym prawie, a wręcz przeciwnie sprzecznie z powszechnie obowiązującym prawem, po otrzymaniu wniosku skarżących o udostępnienie przedmiotowych informacji - skierowała do skarżących pismo z dnia 9 marca 2015 r., w którym wezwała wnioskodawców o przesłanie aktualnego odpisu z księgi wieczystej, stwierdzającego ich prawo do dysponowania nieruchomością oraz aktualną kopię mapy zasadniczej w celu jednoznacznej identyfikacji urządzeń posadowionych na działce. Tym samym Spółka naruszyła podstawową zasadę a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm. polegająca na tym, że zgodnie z art. 2 u.d.i.p. "1. Każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, zwane dalej "prawem do informacji publicznej". 2. Od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego". Istota i ranga społeczna, a także jednostkowa, indywidualna konstytucyjnej instytucji dostępu do informacji publicznej polega na tym, że od strony podmiotowej jest on praktycznie nieograniczony, gdyż przysługuje każdemu bez konieczności wykazywania interesu prawnego lub faktycznego. W praktyce oznacza to, że organ, a zatem w kontrolowanym przypadku Spółka jako organ administracji w znaczeniu funkcjonalnym (czyli jako organ administrujący), obowiązany w myśl ustawy do udostępnienia informacji publicznej - nie ma prawa, a więc prawnych podstaw do tego, aby pytać wnioskodawcę o źródło/podstawę interesu prawnego a nawet faktycznego. Tymczasem przewodnią myślą zawartą w w/w piśmie Spółki z dnia 9 marca 2015 r. było wykazanie Spółce przez skarżących interesu prawnego w przedmiocie wnioskowanej informacji, gdyż zostali wezwanie do wykazania tytułu prawnego do w/w nieruchomości, a od okoliczności dostarczenia aktualnej kopii mapy zasadniczej w celu jednoznacznej identyfikacji urządzeń posadowionych na działce, organ co najmniej pośrednio, przyczynowo-skutkowo uzależnił ew. udzielenie informacji publicznej. Zarazem wystosowanie przez organ omawianego pisma spowodowało, że organ nie dotrzymał ustawowego terminu 14 dni do udzielenia informacji publicznej, którą jak wykazują akta sparwy, w pewnym zakresie sprawy dysponował. Zgodnie bowiem z art. 13 u.d.i.p. " 1. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Następnie odpowiadając na zastrzeżenia/wezwanie skarżących z pisma z dnia 18 marca 2015 r. przesłane drogą elektroniczną, Spółka pismem z dnia 23 marca 2015 r, poiinformowała skarżących, że wystosowane zostało do nich pismo Spółki z dnia 9 marca o jakim była mowa wyżej, ale z uwagi na możliwość niedostarczenia pisma przez [....] przesyła skan w/w pisma skarżącym (karta 7 akt sądowych). Dopiero w piśmie z dnia 24 kwietnia 2015 r., po wniesieniu przez skarżących skargi do WSA w Krakowie, Spółka przesłała wnioskodawcom kserokopię decyzji, na podstawie której została wybudowana sieć niskiego napięcia wraz ze słupem nr [....], przebiegająca po działce nr [....] . Z kolei, w kolejnym piśmie, z dnia 30 kwietnia 2015 r. - Spółka poinformowała wnioskodawców, że mimo poszukiwań nie odnaleziono zgody właściciela nieruchomości na posadowienie słupa nr [....] na przedmiotowej nieruchomości. Ustosunkowując się do powyższych okoliczności Sąd stwierdza, że Spółka nie dotrzymała ustawowych terminów udostępnienia informacji publicznej a co więcej zobowiązała, sprzecznie z prawem, wnioskodawców do wykazania interesu prawnego uzasadniającego uzyskanie dostępu do informacji publicznej. Oba te fakty łącznie ujęte stanowią niewątpliwie naruszenie prawa, gdyż uchybiają podstawowym wartościom dostępu do informacji publicznej a mianowicie godzą w powszechność tego dostępu oraz szybkość dostępu do informacji publicznej. Trzeba zauważyć, że aktywność, którą Spółka ze swojej strony podkreśla w kontrolowanej sprawie - stanowiła źródło nieuprawnionego wzywania wnioskodawców o wykazanie interesu prawnego - ale była zarazem przyczyną usprawiedliwiającą, choć w błędnym przekonaniu Spółki, nie załatwienie dostępu do informacji publicznej w ustawowym terminie. Odpowiadając na zastrzeżenia skarżących z pisma z dnia 18 marca przesłane drogą elektroniczna, Spółka pismem z dnia 23 marca 2015 r, informuje bowiem, że wystosowane zostało do nich pismo Spółki z dnia 9 marca o jakim była mowa wyżej, ale z uwagi na możliwość niedostarczenia pisma przez [....] przesyła skan w/w pisma skarżącym (karta 7 akt sądowych). Odnosząc dalej powyższe ustalenia do kontrolowanej sprawy Sąd stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Ustawodawca w treści art. 149 P.p.s.a. nie definiuje na czym polega rażące naruszenie prawa o jakim jest mowa we wskazanym przepisie, pozostawiając treść tego pojęcia wykładni Sądu. Ustalając treść tego pojęcia na tle systemu prawa i okoliczności kontrolowanej sprawy Sąd bierze pod uwagę, że w odpowiedzi na wniosek organ podjął pewne działania, chociaż akurat sprzeczne z prawem, wynikające prawdopodobnie z nieznajomości prawa. Skład rozpoznający sprawę mając na uwadze pewną wyżej przedstawioną aktywność [....] S.A. w kontaktach ze skarżącymi a także fakt, że - Spółka jest podmiotem prawa prywatnego wykonującym funkcjonalnie a nie ustrojowo-organizacyjnie zadania z zakresu administracji publicznej, w związku z czym może wykazywać pewną niezborność w realizacji obowiązków publicznoprawnych, kwalifikowaną tutaj jako naruszenie prawa jednak nie rażące, bo nie wywołujące po stronie skarżących skutków nie dających się pogodzić z zasadą demokratycznego państwa prawnego - wypowiedział się, że przedmiotowa bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Spółka po wniesieniu przez wnioskujących skargi do WSA, podjęła realizację publicznych praw podmiotowych skarżących. W sprawie zadziałało zatem w pewien sposób prawo do sądu. Zobowiązanie Spółki do podjęcia czynności lub wydania aktu wynika stąd, że Spólka/organ w piśmie z dnia 24 kwietnia 201 r. nie wypowiedziała się jednoznacznie, czy to co przesyła wnioskującym stanowi całość dokumentacji techniczno-prawnej, w szczególności decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznej na działce nr [....] w S. W ustalonym stanie faktycznym i prawnym kontrolowanej sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a. jak w punkcie l sentencji. W niniejszej sprawie nie należało umorzyć postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu dokonania czynności, albowiem wobec braku jednoznacznej informacji przekazanej skarżącym, czy Spółka doręczyła całość posiadanej informacji publicznej - postępowanie w tym zakresie nie stało się bezprzedmiotowe. W punkcie II sentencji Sąd stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. O kosztach postępowania Sąd orzekł jak w punkcie III sentencji na podstawie art. 200 i art. 205 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło