II SAB/Kr 98/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Człowiekowska Sędziowie WSA Małgorzata Łoboz WSA Piotr Fronc (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. K. i M. K. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Wadowicach w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Wadowicach do wydania aktu lub dokonania czynności na skutek wniosku M. K. i M. K. z dnia 6 marca 2025 r. o udzielenie informacji publicznej w zakresie pytania drugiego zawartego w punkcie 7 wniosku - w terminie 14 dni od daty zwrotu akt organowi; II. stwierdza, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Wadowicach dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku M. K. i M. K. z dnia 6 marca 2025 r. o udzielenie informacji publicznej w zakresie pytania drugiego zawartego w punkcie 7 wniosku; III. stwierdza, ze bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa; IV. oddala skargę w pozostałym zakresie; V. zasądza od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Wadowicach solidarnie na rzecz skarżących M. K. i M. K. kwotę 614 zł ( sześćset czternaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. M. K. i M. K. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Wadowicach zarzucając mu naruszenie art. 2 ust. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1, art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej przez nierozpoznanie wniosku z dnia 6 marca 2025 r. o udzielenie informacji publicznej w zakresie części informacji, którą to część pominięto przy udzieleniu w dniu 25 marca 2025r. odpowiedzi na wniosek zgodnie z żądanym zakresem. Skarżący wnieśli o stwierdzenie bezczynności organu i zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku w pełnym zakresie , o orzeczenie , że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o nałożenie na organ grzywny na podstawie art. 149 par. 2 ppsa oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa przez profesjonalnego pełnomocnika według norm prawem przepisanych. Skarżący w uzasadnieniu skargi podnieśli, iż pismem z dnia 6 marca 2025r. złożyli do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Wadowicach wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej dotyczących szczepień ochronnych o zakresie określonym w rozbudowanym wniosku, zawierającym 12 pytań. Organ w odpowiedzi na wniosek w dniu 25 marca 2025 roku w ocenie skarżących udzielił informacji w nikłym stopniu i odsyłając do publikacji. Z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. wynika, że sprawy dostępu do informacji publicznej są załatwiane w krótkim terminie - co do zasady czternastodniowym - w formie czynności materialnotechnicznei bądź w formie decyzji administracyjnej. W niniejszej sprawie zdaniem skarżących bezspornie organ pozostaje w bezczynności, gdyż nie udostępnił żądanych informacji w pełnym zakresie, nie wydał również decyzji administracyjnej. Powyższe uzasadnia skargę , albowiem skarga na bezczynność służy również w sytuacji udzielenia przez organ niepełnej informacji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ potwierdził, iż pismem z dnia 6 marca 2025r. skarżący wnieśli o udzielenie informacji publicznej o zakresie jak wskazano w skardze, na który odpowiedział udzielając informacji za pismem z dnia 25 marca 2025r. Brak subiektywnej satysfakcji skarżącego z udzielonych odpowiedzi nie uzasadnia zdaniem organu bezczynności organu w sytuacji, gdy informacja została udzielona zgodnie z wymogami prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 i ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm. dalej określanej jako "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a oraz w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1–3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Z kolei § 1a powołanego przepisu stanowi, że jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości lub w części (art. 151 p.p.s.a.). Istotnym jest również wskazanie, że Sąd powinien skargę na bezczynność oddalić, jeżeli stwierdzi, że organ nie pozostawał w bezczynności w dniu wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Natomiast okoliczność wydania aktu lub podjęcia czynności po wniesieniu skargi powoduje, że bezprzedmiotowe jest orzekanie w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, ale uwzględnienie skargi może wówczas polegać na stwierdzeniu, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo naruszenie prawa nie było rażące (wyrok NSA z dnia 2 lutego 2018 roku, sygn. akt II OSK 2966/17). Sąd mając na względzie katalog możliwych rozstrzygnięć wymienionych w art. 149 p.p.s.a. - winien odnieść się do całości sprawy orzekając zarówno w zakresie bezczynności, jak i dokonując oceny, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa oraz rozważając, czy zachodzą podstawy do wymierzenia grzywny. Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności. W sprawach dostępu do informacji publicznej zakres przedmiotowy wyznacza pojęcie informacji publicznej (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1429 z późn. zm. – dalej jako "u.d.i.p."), zaś zakres podmiotowy - wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 tej ustawy). Rzeczą organu, do którego wpływa wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest załatwienie go w przepisany sposób, czyli udostępnienie informacji, jeśli ją wytworzył bądź jest w jej posiadaniu, albo odmowa lub umorzenie postępowania z przyczyn uregulowanych ustawą, albo wreszcie poinformowanie, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy. W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem sądu jest zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się wnioskodawca, był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, oraz że żądana informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność w zakresie realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej (por. Szustakiewicz, "Postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych", Przegląd Prawa Publicznego 2012, nr 6, s. 75 i n.). Ustalenia w zakresie stanu faktycznego w niniejszej sprawie ograniczają się do dwóch okoliczności: - Skarżący pismem z dnia 6 marca 2025 r. złożyli wniosek do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Wadowicach o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej dotyczących szczepień ochronnych o zakresie określonym w rozbudowanym wniosku, zawierającym 12 kolejno ponumerowanych pytań. - Organ w odpowiedzi na powyższy wniosek w dniu 25 marca 2025 roku udzielił informacji w przeważającym zakresie. Jednakże w zakresie pytania drugiego zawartego w punkcie 7 wniosku ( " Jakie to były niepożądane odczyny poszczepienne?" ) odpowiedzi nie udzielił. W sprawie jednoznacznie ustalić należało, czy wniosek z dnia 6 marca 2025r. mieści się w zakresie przedmiotowym informacji publicznej, wynikającym z treści art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Odpowiedź na powyższe pytanie jest twierdząca z następującym zastrzeżeniem. W zakresie pkt 9 oraz 10 wniosku z 6 marca 2025r. stwierdzić należy, iż nie były to pytania o informację publiczną , lecz pytanie o interpretację przepisu art. 47 Konstytucji RP ( na co słusznie zwrócił uwagę organ - pkt. 9 wniosku oraz pkt 9 odpowiedzi na wniosek) i pytanie o pomoc prawną ( pkt. 10 wniosku, na który organ również udzielił odpowiedzi , pomimo braku takiego obowiązku). Również na wszystkie pozostałe pytania wniosku o udostępnienie informacji publicznej organ udzielił obszernych odpowiedzi zgodnie z obowiązkiem wynikającym z przepisów u.d.i.p. Analiza treści wniosku z dnia 5 marca 2025r. i zawartych tam poszczególnych pytań oraz analiza udzielonej na te pytania odpowiedzi organu za pismem z dnia 25 marca 2025r. pozwala na uznanie prawidłowej - z punktu widzenia przepisów o dostępie do informacji publicznej – oceny i kwalifikacji tychże pytań przez organ oraz udzielenia na nie wystarczającej odpowiedzi. Jedynie w zakresie wymienionego wyżej pytania drugiego zawartego w pkt 7 wniosku wobec braku odpowiedzi na to pytanie – sprawa w zakresie objętym skargą nie została załatwiona, wobec czego organ w tym zakresie pozostaje w bezczynności ( art. 149 § 1 p.p.s.a ). Oceniając natomiast charakter zaistniałej bezczynności, jak tego wymaga art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd doszedł do wniosku, że nie miała ona charakteru rażącego naruszenia prawa. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 28 kwietnia 2020 r., sygn. II OSK 1415/19 "za rażące naruszenie prawa należałoby uznać działanie bezsporne, ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste. Za wyczerpujące powyższe pojęcie przyjdzie uznać stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób jednoznaczny. Naruszenie kwalifikowane jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako naruszenie zwykłe. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego braku woli do załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia." Odnosząc powyższe do realiów niniejszej sprawy wskazać należy, iż na wniosek o informację publiczną z dnia 6 marca 2025r. organ odpowiedział w praktycznie w całości. Jedynie w zakresie części jednego punktu rozbudowanego wniosku organ dopuścił się bezczynności, przy czym bezczynność ta nie jest następstwem lekceważenie ustawowych obowiązków ze strony organu, a najprawdopodobniej przeoczenia. Powyższe prowadzi do konkluzji, iż bezczynności organu uznać należy w realiach niniejszej sprawy za nie mającą charakteru rażącej, co znalazło odzwierciedlenie w treści wyroku. Powyższe legło również u podstaw oddalenia skargi w zakresie żądania nałożenia grzywny na organ w trybie art. 149 § 2 p.p.s.a. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że wymierzenie grzywny jest środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, a więc w tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego i zamierzonego unikania zgodnego z prawem zareagowania na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tej dodatkowej sankcji organ nadal nie będzie respektować nałożonych ustawą o dostępie do informacji publicznej obowiązków. W niniejszej sprawie sposób działania organu nie uzasadniał zastosowania represji w postaci grzywny. Organ nie unikał realizacji swoich ustawowych obowiązków. Podkreślić należy, że nałożenie grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. ma charakter fakultatywny i to sąd administracyjny na podstawie okoliczności sprawy ocenia, czy uzasadnione jest nałożenie grzywny w tym trybie. Nadmienić też należy, że skarga w zakresie żądania nałożenia grzywny nie zawiera żadnego uzasadnienia. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 149 § 1 i 1 a , § 2 p.p.s.a orzekł jak w wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 p.p.s.a.