II SO/Kr 1/21

Kraków, dnia 26 lutego 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2021 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. L. i P. L. o wymierzenie grzywny Burmistrzowi Miasta Nowy Targ za nieprzekazanie sądowi skargi postanawia: 1. wymierzyć Burmistrzowi Miasta Nowy Targ grzywnę w kwocie 500 (pięćset) złotych za nieprzekazanie skargi sądowi, 2. zasądzić od Burmistrza Miasta Nowy Targ solidarnie na rzecz E. L. i P. L. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. E. L. i P. L., reprezentowani przez adwokata, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie przesyłką pocztową nadaną 30 grudnia 2020 r. wniosek o wymierzenie grzywny Burmistrzowi Miasta Nowy Targ za nieprzekazanie sądowi skargi na bezczynność ww. organu z 24 czerwca 2020 r. oraz akt przedmiotowego postępowania. Wnioskodawcy wnieśli też o zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego w wysokości dwukrotności stawki minimalnej oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że 24 czerwca 2020 r. została nadana skarga na bezczynność Burmistrzowi Miasta Nowy Targ w przedmiocie udzielenia informacji publicznej na wniosek z 27 marca 2020 r. Organ otrzymał skargę 26 czerwca 2020 r. (wydruk z portalu Poczty Polskiej S.A.). W dniu 29 grudnia 2020 r. wnioskodawcy ustalili w WSA w Krakowie, że przedmiotowa skarga nie wpłynęła do sądu. Termin na przekazanie skargi wraz z aktami upłynął 13 lipca 2020 r. Wnioskodawcy podnieśli, że 24 czerwca 2020 r. skierowali do organu trzy skargi na bezczynność, a organ przekazał do WSA w Krakowie wyłącznie jedną, rozpoznaną w sprawie o sygn. II SAB/Kr 107/20. Postępowanie organu jest naganne, a opóźnienie półroczne, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w wysokości grzywny, która powinna być wysoka i dolegliwa. W odpowiedzi na wezwanie Sądu do złożenia odpowiedzi na ww. wniosek Burmistrz Miasta Nowy Targ wniósł o jego oddalenie, jednocześnie informując, że organ udzielił informacji publicznej na wniosek z 27 marca 2020 r. i przekazał Sądowi akta związane z ww. wnioskiem. Organ nadal nie przekazał jednak skargi na bezczynność z 24 czerwca 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej "P.p.s.a.", skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Stosownie zaś do art. 54 § 2 P.p.s.a. organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W myśl art. 55 § 1 P.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy, czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z Komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2021 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2020 r. (M.P. z 2021 r., poz. 137) przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2020 r. wyniosło 5 167,47 zł. Z przedstawionych regulacji prawnych jednoznacznie wynika, że podmiot, za pośrednictwem którego kierowana jest dla sądu administracyjnego skarga na działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, jest bezwzględnie obowiązany przekazać skargę sądowi, wraz z kompletem akt sprawy i odpowiedzią na skargę, w terminie 30 dni do dnia otrzymania skargi. Sąd podkreśla jednocześnie, że instytucja wymierzenia organowi grzywny w sytuacji braku wywiązania się z nałożonych na niego ustawowych obowiązków w zakresie postępowania sądowoadministracyjnego, ma charakter dyscyplinujący, restrykcyjny i prewencyjny. Mobilizuje ona bowiem organ do niezwłocznego przekazania skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę, a jednocześnie stanowi sankcję za niedokonania tych czynności w wymaganym terminie. Zapobiega także naruszeniom tego obowiązku w przyszłości (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 grudnia 2017 r., sygn. I OZ 1702/17 - przywołane w uzasadnieniu orzeczenia są dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W uchwale składu siedmiu sędziów NSA z 3 listopada 2009 r., sygn. II GPS 3/09 (publ. ONSA/WSA 2010/1/2) wskazano, że grzywna z art. 55 § 1 P.p.s.a. ma mieszany tj. dyscyplinująco-restrykcyjny charakter. Jej celem jest nie tylko doprowadzenie do tego, by organ przekazał sądowi administracyjnemu skargę wraz z aktami sprawy i swoim stanowiskiem, ale także ma ona być sankcją za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Ponadto ma ona również funkcję prewencyjną, której celem jest zapobieżenie naruszeniom prawa w przyszłości. Podkreślić należy, że choć przywołana regulacja konstytucyjna odnosi się do sądu, a nie do organu administracji publicznej, to jednak działanie sądu jest w tym wypadku uzależnione od dokonania przez organ czynności wymienionych w art. 54 § 2 P.p.s.a. Z tej przyczyny organ ponosi odpowiedzialność za uniemożliwianie albo utrudnianie realizacji tego prawa. Powyższe prowadzi do wniosku, że powołane przepisy pozwalają sądowi na wymierzenie grzywny po spełnieniu łącznie dwóch warunków, tj. złożenia przez stronę wniosku o wymierzenie organowi grzywny oraz stwierdzenia uchybienia przez organ terminu do przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Przesłanką do wymierzenia grzywny jest fakt nieprzekazania skargi sądowi administracyjnemu, bez względu na powody. Natomiast wszystkie okoliczności danej sprawy, w tym między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ ciążącego na nim obowiązku, sąd powinien wziąć pod uwagę wymierzając wysokość grzywny (por. postanowienie NSA z 28 maja 2014 r., sygn. I OZ 379/14). Powtórzyć trzeba, że przekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę jest bezwzględnym obowiązkiem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono. Okoliczności, które spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi, nie mają zatem istotnego znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, bowiem wyłączną materialnoprawną przesłanką wymierzenia grzywny jest niewykonanie wskazanych w ustawie obowiązków. Natomiast okoliczności te mogą mieć wpływ na wysokość grzywny, ponieważ sądowi orzekającemu w przedmiocie wymierzenia grzywny ustawodawca pozostawił swobodny zakres ustalenia jej wysokości w ramach granic wynikających z art. 55 § 1 w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a. Pozwala to zatem na wymierzenie grzywny w wysokości adekwatnej do stopnia uchybienia przez organ obowiązkowi przesłania skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę w wyznaczonym w ustawie terminie, w tym uwzględnienia okresu, w jakim organ pozostawał w zwłoce oraz okoliczności faktycznych, które legły u podstaw uchybienia przez organ temu obowiązkowi. Należy wskazać, że podnoszona przez organ kwestia, że przekazał wnioskodawcom informacje (nota bene 2 lutego 2021 r. – prawie rok po wpływie wniosku), o których przesłanie uprzednio wnosili, nie ma wpływu na obowiązek przekazania sądowi skargi przez organ. Prawidłowe zaadresowanie skargi nie budzi wątpliwości. Z akt niniejszej sprawy wynika, że skarga wpłynęła do organu 26 czerwca 2020 r. Zatem organ był zobligowany do przekazania Sądowi skargi i akt sprawy w terminie do 27 lipca 2020 r. Skarga ta nie została przez organ przekazana do WSA w Krakowie. Skoro organ nie wykonał tego obowiązku, tym samym niewątpliwie spełniły się przesłanki, o których mowa w art. 55 § 1 P.p.s.a., a wniosek organu o oddalenie wniosku jest bezzasadny. Wymierzając grzywnę w wysokości 500 zł Sąd wziął pod uwagę okoliczność nieprzekazania skargi przez organ przez ponad 6 miesięcy. Wobec tego aktualna jest potrzeba odwołania się do dyscyplinującej funkcji grzywny. Sąd wziął także pod uwagę, że organ w odpowiedzi na wezwanie Sądu nie podał żadnych powodów, które usprawiedliwiałyby niedopełnienie ciążącego na nim obowiązku przekazania skargi sądowi. Powyższe, w ocenie Sądu, nie pozwala na oddalenie wniosku, jednocześnie pozwalając na wymierzenie grzywny w wysokości 500 zł. W rozpoznawanej sprawie wymierzenie grzywny, oprócz funkcji dyscyplinującej, ma pełnić także funkcję prewencyjną. Ukaranie organu przez sąd ma służyć bowiem zapobieganiu analogicznym naruszeniom prawa w przyszłości. Ustalając wysokość grzywny Sąd wziął pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy. Wymierzenie grzywny w kwocie 500 zł powinno być wystarczające dla spełnienia jej wyżej opisanych celów. Wobec powyższego Sąd orzekł jak w punkcie 1 postanowienia, na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a. Na marginesie można wskazać, że jeżeli organ w dalszym ciągu nie wykona swojego obowiązku i nie przekaże skargi, to możliwe jest złożenie ponownego wniosku, skutkującego możliwością nałożenia wyższej grzywny. O kosztach postępowania, na które składa się uiszczony przez wnioskodawców wpis od wniosku w kwocie 100 zł, koszt zastępstwa procesowego 480 zł w stawce minimalnej oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17 zł, Sąd orzekł w pkt 2 postanowienia, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 w zw. z art. 64 § 3 P.p.s.a. Mając na uwadze stopień skomplikowania sprawy i nakład pracy pełnomocnika, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku pełnomocnika wnioskodawców o zasądzenie podwójnej stawki kosztów zastępstwa prawnego.